DataFlow Sụp

Hạ Minh Đức ngồi trong văn phòng tối.

Không phải vì mất điện. Đèn vẫn sáng. Máy lạnh vẫn chạy. Nhưng cái văn phòng từng chứa ba mươi hai người bây giờ chỉ còn mười một. Hai mươi mốt cái bàn trống, ghế đẩy gọn, màn hình tắt. Có bàn còn để cốc nước, khô cặn ở đáy, tuần trước chủ nhân đi mà không thèm rửa.

Đức nhìn điện thoại. Màn hình sáng, danh bạ mở, tên "Ông Từ" nằm đầu danh sách. Đã gọi bảy lần trong hai tuần. Bốn lần không nghe. Ba lần tắt máy.

Lần thứ tám.

Chuông reo. Một hồi. Hai hồi. Ba hồi.

"Số máy bạn gọi hiện không liên lạc được. Xin vui lòng..."

Đức tắt máy. Đặt điện thoại lên bàn, nhẹ, kiểu người đặt một thứ vừa vỡ.

Ba tháng trước, ông Từ gọi mỗi ngày. "Đức à, tình hình sao?" "Đức à, đối thủ nó thế nào?" "Đức à, cần gì cứ nói." Giọng ấm, kiểu giọng của người lớn tuổi dìu dắt đàn em. Đức tin. Tin thật. Tin kiểu con tin cha.

Rồi Huyền Cơ thắng vụ kiện. Rồi khách hàng bỏ đi. Rồi tiền hết.

Cuộc gọi cuối cùng ông Từ nghe máy là ba tuần trước. Giọng vẫn ấm, nhưng có gì đó khác.

"Đức à, tình hình bây giờ khó. Ông đang có dự án khác cần tập trung. DataFlow... Đức tự xoay xở đi nhé. Ông tin Đức."

Tự xoay xở. Ông tin Đức.

Đức nhìn lại ba năm. Năm mươi tỷ vòng seed qua Đông Phương Horizon. Ông Từ giới thiệu khách hàng đầu tiên. Ông Từ chỉ cách đấu thầu, cách chào giá, cách nói với nhà đầu tư. Đức tưởng mình được chọn. Tưởng mình tài giỏi, được người lớn nhìn ra tiềm năng.

Không phải. Mình là cái búa. Ông ấy cần đập một cái đinh tên Huyền Cơ. Đập xong, búa bỏ.

Đức đứng dậy. Đi ra ngoài, qua dãy bàn trống. Mười một người còn lại ngồi rải rác, mắt dán vào màn hình, nhưng không ai gõ phím. Kiểu ngồi chờ. Chờ tin xấu, hoặc chờ đủ can đảm để viết đơn xin nghỉ.

Nợ lương hai tháng. Máy chủ sắp bị cắt vì chưa thanh toán. Hai khách hàng lớn cuối cùng gửi mail hủy hợp đồng sáng nay. Doanh thu tháng này: không.

Đức dừng ở cửa sổ. Tầng mười hai, nhìn ra phía nam thành phố. Nắng chiều vàng, xe chạy dưới đường, đời người ta vẫn bình thường. Chỉ có đời Đức không bình thường.

Ba mươi bốn tuổi. Cựu phó giám đốc đầu tư. Tưởng mình là CEO startup tỷ đô. Hóa ra là con rối trong vở kịch của người khác.

Điện thoại rung. Đức nhìn. Không phải ông Từ. Tin nhắn từ kế toán: "Anh Đức, tiền trong tài khoản còn 47 triệu. Không đủ trả tiền thuê văn phòng tháng này."

Bốn mươi bảy triệu. Ba năm trước là năm mươi tỷ.

Đức đứng ở cửa sổ rất lâu. Không nghĩ gì. Hoặc nghĩ quá nhiều mà không thành câu.

Trịnh Hải ngồi trong phòng máy chủ.

Không có ai ở đây ngoài hắn. Phòng máy chủ DataFlow: bốn rack, đèn xanh nhấp nháy, quạt quay đều, nhiệt độ mười tám độ. Lạnh. Hắn mặc áo khoác, ngồi trên ghế xoay, chân co lên, nhìn màn hình giám sát.

Bốn rack. Hai năm trước, cả bốn đều đỏ lửa, chạy hết công suất. Bây giờ rack một và hai gần như im, tải dưới năm phần trăm. Rack ba đang chạy dịch vụ cho mười hai khách hàng còn lại, trong đó tám khách đã gửi mail hỏi về "kế hoạch chuyển đổi dữ liệu." Rack bốn chứa toàn bộ mã nguồn và cơ sở dữ liệu.

Mã nguồn do hắn viết. Từ dòng đầu tiên.

Hai năm. Bốn trăm ngàn dòng code. Kiến trúc hệ thống, thuật toán phân tích, giao diện trực quan hóa. Hắn xây tất cả. Một mình trong sáu tháng đầu, rồi cùng đội sáu kỹ sư mà hắn tự tuyển, tự dạy.

Bây giờ đội sáu còn hai. Bốn người nghỉ tuần trước, gửi đơn qua email, không ai nói trực tiếp. Hắn hiểu. Nợ lương hai tháng, ai cũng có gia đình.

Hắn mở laptop. Không phải để code. Mở thư mục "Personal", tập tin ghi chú "Notes_2024.txt". Cuộn xuống cuối.

"15/11: Đức bảo chờ. Chờ gì? Chờ ai? Ông Từ không nghe máy 5 ngày rồi.
20/11: 8 người nghỉ tuần này. Không ai nói với tôi, chỉ gửi đơn cho Đức. Kiểu gì cũng biết.
25/11: Server SkyData gửi thông báo quá hạn thanh toán. 15 ngày nữa cắt.
01/12: Đức khóa trong phòng cả ngày. Không gọi ai, không họp. Tôi gõ cửa, bảo 'Anh ổn không?' Đức nói 'Ổn.' Không ổn.
05/12: Viết xong bản vá v2.7 cho Minh Phúc Logistics. Không ai dùng. Khách hàng cuối cùng hủy hôm qua."

Hắn đóng tập tin. Ngồi yên.

Hai năm. Bốn trăm ngàn dòng. Hắn xây DataFlow như xây nhà. Đổ móng, dựng khung, lắp mái, sơn tường. Rồi chủ nhà không trả tiền thợ, hàng xóm kiện, ngân hàng siết nợ. Căn nhà vẫn đứng, nhưng không ai ở.

Và mình chưa bao giờ được đứng trước cửa giới thiệu nó với ai.

Hạ Minh Đức là người đứng trước cửa. Đức nói "tôi xây," nhà đầu tư vỗ tay. Đức nói "đội ngũ mạnh," phóng viên ghi. Đức nói "công nghệ đột phá," khách hàng ký.

Trịnh Hải ngồi trong phòng máy chủ, viết code, sửa lỗi, dạy dev mới. Không ai hỏi. Không ai biết.

Tại Demo Day bốn tháng trước, gặp một người. Lục Trường An. Không biết từ đâu, đi thẳng vào gian hàng, không nói chuyện với Đức, nói chuyện với hắn. Hỏi về kiến trúc. Hỏi về thuật toán. Hỏi câu mà không ai từng hỏi.

"Anh xây thứ anh muốn, hay thứ người ta bảo anh xây?"

Hắn không trả lời được. Bốn tháng rồi vẫn chưa trả lời được.

Hắn mở điện thoại. Danh bạ. Cuộn xuống.

"Lục Trường An — Huyền Cơ."

Số này lưu từ ngày gặp ở quán bia hẻm Bình Thạnh. Gặp lần hai. Lần đó Lục Trường An không nói về công việc. Hỏi về bài nghiên cứu mà hắn viết hồi thạc sĩ, cái bài mà hắn tưởng không ai đọc. Lục Trường An đọc. Hỏi chi tiết. Hỏi kiểu người thật sự muốn hiểu, không phải hỏi cho có.

Rồi nói: "Anh giỏi. Nhưng anh đang lãng phí."

Hắn nhìn số điện thoại. Nhìn phòng máy chủ. Đèn xanh nhấp nháy, quạt quay, lạnh. Bốn rack. Bốn trăm ngàn dòng code. Hai năm.

Sản phẩm vẫn tốt. Hắn biết. Code vẫn chạy, kiến trúc vẫn vững, thuật toán vẫn đúng. Chỉ có công ty chết.

Hắn bấm gọi.

Chuông reo hai lần.

– Trịnh Hải.

Giọng bên kia bình thản. Không ngạc nhiên. Kiểu người đã biết cuộc gọi này sẽ đến, chỉ không biết ngày nào.

– Lục tổng. Tôi muốn nói chuyện.

Im lặng nửa giây.

– Tôi biết. Đến văn phòng tôi. Chiều nay, ba giờ.

Cúp máy.

Hắn nhìn điện thoại. Ba giây. Hai câu. Không hỏi tại sao, không hỏi chuyện gì. Biết rồi.

Hắn đứng dậy. Nhìn phòng máy chủ lần cuối. Tắt đèn. Đóng cửa.

Ba giờ chiều. Văn phòng Huyền Cơ tầng bảy, tòa Phương Đông quận Ba.

Trịnh Hải bước vào. Nhìn quanh.

Không lớn. Khoảng một trăm hai mươi mét vuông. Hai mươi lăm người ngồi gọn, tiếng bàn phím đều, tiếng điện thoại thỉnh thoảng. Không có gian hàng hào nhoáng như DataFlow ở Demo Day, không có sofa da, không có tivi treo tường chiếu số liệu. Bàn gỗ ép, ghế công sở bình thường, quạt trần ba cánh.

Nhưng mọi người đang làm việc. Thật sự làm. Không phải kiểu ngồi chờ của DataFlow.

Một cô gái trẻ dẫn hắn vào phòng họp kính. Cô không hỏi tên, chỉ nói: "Anh Lục đợi bên trong." Mắt cô nhìn hắn nửa giây lâu hơn bình thường, kiểu quan sát, rồi quay đi.

Lục Trường An ngồi trong phòng họp. Sơ mi trắng, không cà vạt, tay để trên bàn. Trước mặt là cốc nước lọc. Không cà phê, không trà.

– Ngồi đi.

Hắn ngồi. Nhìn Lục Trường An. Gầy hơn lần gặp ở quán bia. Mắt vẫn sắc, nhưng dưới mắt có quầng nhẹ. Kiểu người ngủ ít nhưng không than.

– Tôi không đến xin việc.

– Tôi biết.

Im lặng.

Trịnh Hải nhìn thẳng.

– DataFlow sắp chết. Đức không xoay được. Ông Từ bỏ rồi. Server bị cắt trong mười ngày. Nhân viên còn mười một, tuần sau chắc còn bảy.

– Tiếp.

– Sản phẩm vẫn tốt. Code vẫn chạy. Dữ liệu ba năm, hai trăm khách hàng, chưa ai có bộ dữ liệu doanh nghiệp nhỏ lớn như vậy ở Việt Nam. Tám kỹ sư còn lại, bốn người giỏi thật, tôi dạy. Anh muốn mua DataFlow?

Lục Trường An nhìn hắn. Lâu.

– Mua gì? Công ty nợ ngập, khách bỏ, server sắp cắt. Tên DataFlow bây giờ là tên xấu.

– Không mua tên. Mua code. Mua dữ liệu. Mua bốn kỹ sư giỏi.

Dừng.

– Và mua tôi.

Im lặng. Quạt trần quay.

Lục Trường An không trả lời ngay. Đứng dậy, rót nước vào cốc thứ hai, đặt trước mặt Trịnh Hải.

– Anh biết DataFlow nợ bao nhiêu không?

– Ba tỷ hai. Tôi biết, tôi kế toán giỏi hơn Đức tưởng.

– Anh biết tôi có bao nhiêu tiền mặt không?

– Không đủ. Nhưng anh có Diệp Kính.

Lục Trường An nhìn hắn. Mắt sáng hơn một chút.

– Anh biết Diệp Kính?

– Luật sư thắng vụ kiện cho anh. Vụ kiện đó, tôi là người duy nhất trong DataFlow biết mình sai. Code Huyền Cơ viết trước, DataFlow sao chép. Tôi nói với Đức, Đức không nghe.

Im lặng.

– Diệp Kính biết luật phá sản. Mua nợ kèm tài sản, giá thấp hơn mệnh giá. DataFlow nợ ba tỷ hai, tài sản còn lại: mã nguồn, cơ sở dữ liệu, thiết bị, và hợp đồng đang chạy. Giá hợp lý khoảng một tỷ rưỡi.

Trịnh Hải biết nhiều hơn Lục Trường An tưởng.

– Anh đã tính sẵn.

– Tôi không phải Đức. Tôi không chờ ai cứu. Tôi tính xong rồi mới gọi.

Im lặng.

Lục Trường An ngồi xuống. Nhìn Trịnh Hải. Kiểu nhìn mà Trịnh Hải chưa thấy ở ai: không phải đánh giá năng lực, không phải cân nhắc lợi hại. Kiểu nhìn của người nhận ra một thứ mình đã chờ lâu.

– Giá bao nhiêu? Cho anh.

Trịnh Hải không nói ngay. Nghĩ.

– Năm phần trăm cổ phần Huyền Cơ. Không lương cao, lương bằng CTO hiện tại của anh. Nhưng tôi được xây thứ tôi muốn. Không ai đứng trước cửa thay tôi nữa.

Lục Trường An nhìn hắn. Lâu.

– Trương Phong là CTO hiện tại. Anh vào, anh làm gì?

– Trương Phong xây tốt. Tôi đã đọc code Huyền Cơ, qua tài liệu kỹ thuật công khai. Kiến trúc vững, triển khai gọn. Nhưng anh ta là kỹ sư, không phải kiến trúc sư. Anh ta xây nhà đẹp, tôi thiết kế cả khu phố. Trí tuệ nhân tạo, dự đoán mô hình, xử lý dữ liệu lớn. Đó là thứ Huyền Cơ chưa có.

Im lặng.

– Tôi không thay Trương Phong. Tôi bổ sung.

Lục Trường An gật. Chậm.

– Tôi gọi Diệp Kính.

Rút điện thoại. Bấm số. Chuông reo một lần.

– Anh Lục.

Giọng Diệp Kính nhẹ, kiểu nhẹ của người đã chuẩn bị sẵn và đang chờ.

– DataFlow. Anh chuẩn bị chưa?

– Tuần trước rồi. Tôi gửi anh bản phân tích qua email tối nay. Tóm tắt: DataFlow nợ ba tỷ hai trăm triệu. Tài sản còn lại: sở hữu trí tuệ, cơ sở dữ liệu, thiết bị, tám nhân sự kỹ thuật. Giá hợp lý: một tỷ năm. Hạ Minh Đức không có lựa chọn nào khác ngoài bán. Phá sản thì mất hết, bán thì còn thoát nợ.

– Ba ngày nữa gặp Hạ Minh Đức. Sắp xếp được không?

– Tôi sắp xếp. Địa điểm trung lập, tôi chọn. Hợp đồng tôi soạn sẵn.

– Cảm ơn.

Cúp máy.

Trịnh Hải ngồi im suốt cuộc gọi. Nhìn Lục Trường An. Nhìn cách hắn nói chuyện: ngắn, không thừa, không xã giao. Kiểu người biết chính xác mình muốn gì và đã tính xong trước khi mở miệng.

Khác Đức. Đức cũng nói ngắn, nhưng vì không biết nói gì. Người này nói ngắn vì không cần nói nhiều.

– Trịnh Hải.

– Dạ.

– Câu hỏi ở quán bia bốn tháng trước. Anh trả lời được chưa?

Trịnh Hải nhìn hắn. Hiểu câu hỏi nào. "Anh xây thứ anh muốn, hay thứ người ta bảo anh xây?"

– Hai năm ở DataFlow, tôi xây thứ người ta bảo. Biết mà vẫn xây.

Dừng.

– Từ bây giờ, tôi xây thứ tôi muốn.

Lục Trường An gật. Không nói gì thêm. Kiểu gật của người chấp nhận, không phải khen.

– Ba giờ nữa tôi gửi anh danh sách bốn kỹ sư. Anh xem ai giữ được, ai không.

– Được.

Trịnh Hải đứng dậy. Bước ra cửa. Dừng.

– Lục tổng.

– Gì?

– Tại sao anh không mời tôi? Anh biết DataFlow sắp chết từ lâu. Biết tôi bất mãn. Biết tôi giỏi. Sao không mời?

Lục Trường An nhìn hắn.

– Vì người giỏi phải tự đến. Mời thì là tuyển dụng. Tự đến thì là đồng minh.

Trịnh Hải nhìn hắn nửa giây. Gật. Bước ra.

Phòng họp trống. Lục Trường An ngồi một mình.

Hắn nhìn cốc nước Trịnh Hải uống dở. Nhìn ghế. Nhìn bảng trắng trống.

Rút điện thoại. Gọi.

– Tô Vãn.

– Anh Lục.

– Chuẩn bị. Chúng ta sắp thôn phệ tông môn đầu tiên.

Im lặng bên kia. Một giây. Hai giây.

– DataFlow?

– DataFlow.

– Tiền đâu?

– Một tỷ rưỡi. Tôi đang tính.

– Anh vừa bán nhà được một tỷ chín. Trừ một trăm tám mươi triệu cho Trương Phong. Còn một tỷ bảy. Anh định dùng tiền cá nhân?

Hắn không trả lời ngay.

– Nếu cần.

Im lặng.

– Anh Lục.

– Gì?

– Lần này, để tôi tính cùng. Đừng tính một mình.

Hắn nhìn ra cửa kính. Bên ngoài, Hàn Kiêu đang gọi điện, tay vung, cười to. Trương Phong ngồi trước ba màn hình, ngón tay gõ đều. Tiểu Linh đi ngang, đặt cốc nước lên bàn Trương Phong, không nói gì, quay đi.

– Được.

Cúp máy.

Hắn đặt điện thoại xuống. Ngồi yên.

Thôn phệ tông môn. Kiếp trước, nghĩa là đốt, giết, nuốt. Đại quân Huyền Minh vây sơn trại, phá trận pháp, giết tông chủ, thu đệ tử. Mười hai lần. Mười hai tông môn phải quỳ trước Cửu U Sơn.

Kiếp này. Mua bằng tiền. Ký bằng bút. Không cần ai chết.

Nhưng kết quả giống nhau: tông môn địch tan, người giỏi về ta, sản phẩm về ta, khách hàng về ta.

Khác ở chỗ nào?

Hắn nghĩ lâu.

Khác ở chỗ... ta không ghét Hạ Minh Đức. Hắn không đáng ghét. Hắn chỉ đáng thương. Một kẻ tưởng mình là chủ, hóa ra chỉ là quân cờ. Kiếp trước, ta cũng từng dùng người như vậy.

Hắn đứng dậy. Bước ra phòng họp. Về bàn. Mở máy tính.

Ba ngày. Chuẩn bị thôn phệ.