Một Năm Sau
Mười hai tháng.
Tiểu Linh cộng lại: ba trăm sáu mươi lăm ngày, trong đó ba trăm sáu mươi ngày cô đến văn phòng sớm hơn mọi người và về muộn hơn mọi người. Năm ngày nghỉ phép, ba ngày vì bệnh, hai ngày vì gia đình. Bà chủ cũ của cô có lẽ sẽ gọi đó là chuyên cần. Anh Lục sẽ gọi đó là cô không biết nghỉ ngơi và nói bằng giọng phân tích chứ không phải giọng khen. Tô Vãn gọi đó là cô phải học cân bằng, rồi giao thêm cho cô ba dự án.
Một năm.
Phòng họp Hội đồng quản trị tầng mười hai, sáng thứ Tư.
Tô Vãn ngồi ở đầu bàn, không phải đầu bàn theo kiểu Lục Trường An ngồi, ở đó và để mọi người hiểu ai đang ở đó. Cô kéo ghế ra theo cách người thực dụng kéo ghế để ngồi làm việc, mở laptop, mở tài liệu, đặt ly cà phê sang một bên.
– Chúng ta bắt đầu. Tháng này có ba nội dung chính: báo cáo quý, ngân sách mở rộng kỹ thuật, và đề xuất thêm thành viên vào nhóm cố vấn open source.
Bạch Dạ ngồi bên trái, ghi chú điện tử. Hàn Kiêu bên phải với tập hồ sơ in ra. Trịnh Hải gọi video từ Thành phố Hồ Chí Minh, đang thử nghiệm văn phòng phụ ở đó. Từ Thiên Hành ngồi cuối bàn, im lặng theo kiểu anh ta luôn ngồi trong cuộc họp mà không phải chủ đề của anh ta.
Tô Vãn không mở đầu bằng động viên. Không hỏi mọi người cảm thấy thế nào. Không bắt đầu bằng thứ gì ngoài nội dung. Đó là cách cô làm việc, cách khác với người đã ở đầu bàn trước, không tệ hơn hay tốt hơn, chỉ là khác.
– Số liệu quý ba: doanh thu giảm bảy phần trăm so với quý hai. Dự báo là giảm mười lăm. Giảm ít hơn dự báo vì nhóm doanh nghiệp ký ba hợp đồng dịch vụ tích hợp mới.
Hàn Kiêu gật, những hợp đồng đó là của nhóm anh ta. Không cần nói thêm.
– Về open source: cô ấy nhìn Tiểu Linh, tháng này?
Tiểu Linh mở tài liệu.
– Kho lưu trữ mã nguồn: bốn mươi hai nghìn người đóng góp từ sáu mươi bảy quốc gia. Mười bảy công ty lớn đã tích hợp vào sản phẩm của họ — ba công ty Singapore, hai Nhật, bốn Hàn Quốc, hai Đức, phần còn lại rải rác. Bốn startup dùng nền tảng này làm lõi và gọi được vốn vòng hạt giống trong quý vừa rồi.
– Doanh thu từ dịch vụ tích hợp trên nền tảng mở: cô ấy tiếp tục, tăng hai mươi ba phần trăm so với quý trước. Đây là lần đầu tiên con số này vượt doanh thu từ sản phẩm đóng cũ.
Phòng họp im một chút.
Bạch Dạ gõ gì đó vào laptop. Hàn Kiêu nhìn con số. Trịnh Hải trên màn hình cúi xuống kiểm tra lại.
– Năm tới dự báo thế nào? Bạch Dạ hỏi.
– Nếu duy trì tốc độ tích hợp hiện tại, doanh thu dịch vụ trên nền tảng mở có thể chiếm bốn mươi lăm phần trăm tổng doanh thu, Tiểu Linh trả lời. Nhưng đó là con số dự báo, không phải cam kết.
– Không cam kết là đúng, Tô Vãn nói. Dự báo để lên kế hoạch, không phải để hứa. Tiếp theo.
Hàn Kiêu nhìn Tô Vãn điều hành cuộc họp. Nhanh, thẳng, không vòng vo, không bao giờ để im lặng kéo dài quá mười lăm giây. Khác anh Lục, anh Lục để im lặng kéo dài như công cụ, biết chính xác khi nào im lặng nói nhiều hơn lời. Tô Vãn không dùng im lặng theo cách đó. Cô lấp đầy bằng nội dung. Không phải vì sợ im lặng, vì cô có nhiều nội dung hơn thời gian.
Cuộc họp kết thúc đúng giờ. Không kéo dài, không bỏ sót nội dung.
Không phải dự án thử nghiệm nữa. Đây là mô hình thật.
Và Huyền Cơ đang chạy tốt.
Bạch Dạ ra mắt Huyền Cơ Platform tháng thứ tám.
Không phải sản phẩm của Huyền Cơ tập đoàn, của Huyền Cơ Foundation, nhánh phi lợi nhuận mà Tô Vãn và Bạch Dạ cùng dựng khung trong sáu tháng đầu. Huyền Cơ Platform: nơi doanh nghiệp vừa và nhỏ truy cập nền tảng mở, nơi các công ty tích hợp đăng dịch vụ, nơi cộng đồng lập trình viên trao đổi. Không phải chợ theo nghĩa thương mại thuần túy, theo nghĩa hệ sinh thái.
Ra mắt khá im. Không buổi lễ lớn, không bài phát biểu, không sự kiện báo chí. Tô Vãn đề xuất tổ chức sự kiện ra mắt. Bạch Dạ nói không cần, gửi thông báo trên diễn đàn kỹ thuật và để cộng đồng tự lan ra.
Tuần đầu: ba trăm công ty đăng ký. Tháng đầu: ba nghìn. Tháng thứ tám tính từ lúc ra mắt: hai mươi lăm nghìn.
– Anh không ít nhất muốn một bài báo về điều này? Tiểu Linh hỏi anh ta trong cuộc gặp phối hợp.
– Bài báo tốt nhất là con số, Bạch Dạ trả lời. Tiếng ồn chỉ thu hút người muốn tiếng ồn. Con số thu hút người muốn làm thật.
Tiểu Linh ghi chú lại câu đó vì nghe có vẻ là thứ người ta hay trích dẫn. Rồi nhận ra mình đã nghe câu tương tự từ anh Lục sáu năm trước trong một ngữ cảnh khác, và bỗng hiểu tại sao hai người này tôn trọng nhau theo kiểu tôn trọng nhau, không phải vì giống nhau, mà vì đủ khác biệt mà vẫn hiểu điều gì là quan trọng.
Không ai nói thẳng ra. Chỉ là hai người làm việc cùng một hướng theo hai cách khác nhau, và kết quả không cộng mà nhân lên.
Hàn Kiêu bán hàng.
Đó là điều anh ta làm tốt nhất và anh ta biết điều đó, biết từ năm hai mươi hai tuổi khi lần đầu thuyết phục được một người mua thứ họ không cần vì anh ta thuyết phục được họ muốn nó. Sáu năm ở Huyền Cơ không thay đổi bản chất điều đó, chỉ thêm vào đó thứ mà trước đây anh ta thiếu và không biết là mình thiếu: sản phẩm tốt.
Tám năm trước anh ta bán bất động sản với sản phẩm anh ta không thực sự tin, anh ta tin vào khả năng thuyết phục của mình, không tin vào thứ đang bán. Bây giờ anh ta tin cả hai. Đó là khác biệt mà khách hàng cảm nhận được ngay cả khi họ không biết cách gọi tên nó.
Dưới quyền CSO Hàn Kiêu, nhóm kinh doanh của Huyền Cơ là nhóm đầu tiên tự nguyện học kỹ thuật mở. Không phải vì anh ta bắt, vì anh ta thị phạm, gọi điện cho khách hàng trong khi nhóm ngồi nghe, dừng lại giữa chừng để giải thích khái niệm kỹ thuật mà anh ta vừa học tuần trước từ Tiểu Linh. Khách hàng không thấy buồn cười, họ thấy anh ta nghiêm túc với sản phẩm mình bán.
Vợ anh ta sinh đứa thứ hai vào tháng tư. Một bé gái, bảy cân lúc sinh, khóc to. Anh ta không ở nhà dùng hết phép năm, chỉ ba ngày rồi quay lại vì có thương vụ đang đóng. Vợ anh ta không phàn nàn, đã quen. Nhưng tối hôm về sau ba ngày đó, anh ta ngồi bên giường con gái nhỏ ngủ, nghĩ đến câu nhắn hẹn giờ đọc trong toilet ngày anh Lục đi: "Vợ cậu và đứa nhỏ khỏe không?"
Anh ta chụp ảnh con gái đang ngủ. Không gửi cho ai. Chỉ nhìn.
Trương Phong nhận tin nhắn hẹn giờ của anh ta vào tháng thứ sáu, không phải ngày kỷ niệm, không phải dịp đặc biệt nào. Chỉ là ngày thứ Tư bình thường, sáu giờ chiều, khi anh ta đang ngồi review lại đoạn mã nguồn vừa được người đóng góp thứ mười nghìn gửi lên.
"Trương Phong. Tên anh ở trong mọi tập tin quan trọng. Ở đó mãi mãi, dù ai dùng về sau. Cảm ơn vì đã ở lại khi lương giảm còn nửa. Đó là thứ không mua được bằng tiền, nhưng cũng không nên để không được trả ngang giá. Tôi đã đảm bảo điều đó rồi. L.T.A."
Trương Phong đọc tin nhắn. Nhìn lại màn hình, kho mã nguồn đang mở, đoạn code do người đóng góp từ Jakarta gửi, và trong metadata của tập tin gốc: tên anh ta, ngày tháng, ghi chú kỹ thuật bằng tiếng Việt từ năm năm trước.
Anh ta không nói với ai về tin nhắn đó. Chỉ review thêm mười lăm đề xuất đóng góp trước khi về.
Tiểu Linh nhận tin nhắn hẹn giờ cuối cùng vào ngày kỷ niệm một năm, đúng ngày, đúng giờ mười giờ sáng.
Không ai biết trước. Cô cũng không biết trước, chỉ biết có thư hẹn đến, vì khi anh Lục chuẩn bị trong tháng cuối cùng, anh ta bảo cô kiểm tra hệ thống nhắn tin nội bộ định kỳ. Cô đã kiểm tra mỗi tuần. Mỗi tuần không có gì. Rồi đúng ngày này, có.
"Tiểu Linh. Cô là người duy nhất trong đời tôi dùng Ma Tâm Quan đọc lại tôi. Và dám nói. Đó không phải chuyện nhỏ. Khi tôi không ở đây, cô là người nhìn thay tôi. Đừng nhìn theo cách tôi nhìn. Nhìn theo cách của cô. Cách đó tốt hơn. L.T.A."
Tiểu Linh đọc ở bàn làm việc, lúc phòng vắng. Đặt điện thoại xuống. Ngồi nhìn màn hình máy tính một lúc.
"Đừng nhìn theo cách tôi nhìn."
Cô hiểu tại sao anh ấy nói vậy. Trong một năm vừa qua, có những lúc cô bắt kịp mình đang phân tích người theo kiểu phân tích của anh ta, lạnh, khoảng cách, tính toán xác suất hành vi. Rồi nhớ cách anh ta dạy: "Nhìn để hiểu, không phải nhìn để kiểm soát." Rồi nhớ điều cuối cùng anh ta nói với cô: "Đừng trở thành tôi."
Hai câu đó cùng nhau mới đủ.
Cô mở tài liệu đang làm và tiếp tục. Không phải để quên, để nhớ đúng cách. Đó là điều anh ta dạy cô, tuy không bao giờ nói thẳng ra bằng câu đó: nhớ bằng cách tiếp tục làm việc đáng làm, không phải nhớ bằng cách đứng lại.
Vào tháng thứ chín, Tiểu Linh hoàn thành việc truy vết hai tên cuối trên danh sách mà Lão Từ để lại.
Tên thứ ba: một quỹ tài chính cũ đăng ký ở quần đảo Cayman, đã giải thể tự nguyện bảy tháng trước khi Monarch bị điều tra. Tài sản đã thanh lý, người đứng tên đã mất trước đó ba năm. Không còn gì để làm.
Tên thứ tư: một cá nhân, người Hà Lan, bảy mươi hai tuổi, từng là thành viên hội đồng của hai tập đoàn tài chính liên quan đến Monarch. Đã rút khỏi mọi vị trí sau khi điều tra bắt đầu. Hiện sống ở miền Nam nước Pháp, theo thông tin công khai. Không có hoạt động gì liên quan ĐNA trong hai năm qua.
Tiểu Linh viết báo cáo tám trang, gửi cho Tô Vãn và Từ Thiên Hành.
Kết luận ngắn gọn ở cuối: "Hai cái tên này không còn là mối đe dọa hiện tại. Lão Từ viết chữ khó đọc có thể vì ông ấy biết mọi thứ đều thay đổi. Hoặc vì ông ấy muốn người xem mất thời gian truy vết thứ không còn quan trọng, thay vì bỏ thời gian đó làm gì đó có ích hơn."
Từ Thiên Hành đọc báo cáo, trả lời hai chữ: "Cất đi."
Tiểu Linh cất đi. Khép lại.
Không ai tìm được Lục Trường An.
Không phải vì không cố. Người ta cố theo đủ cách, phóng viên điều tra, fan cuồng, nhà đầu tư tò mò, nhà làm phim tài liệu, một tờ tạp chí kinh tế đề nghị bốn trăm triệu đồng cho bất kỳ thông tin xác thực nào về nơi ở hiện tại của anh ta. Không ai nhận được tiền.
Không có dấu vết kỹ thuật số: tài khoản ngân hàng chính không có giao dịch nào sau sáng ngày hôm đó. Số điện thoại cá nhân ngắt máy ngay trong ngày. Địa chỉ email cá nhân tự động trả lời mọi thư gửi đến bằng một câu duy nhất: "Địa chỉ này không còn hoạt động." Tài khoản mạng xã hội đã xóa từ tuần trước, không ai để ý vì anh ta vốn không hay dùng.
Có người bắt đầu đặt giả thuyết. Một số giả thuyết hợp lý, rằng anh ta đang ở nước ngoài, rằng anh ta đang làm gì đó mới dưới tên khác, rằng có thứ gì đó xảy ra mà công chúng chưa biết. Một số hoàn toàn sai và không đáng nhắc đến. Không ai có bằng chứng. Điều đó không ngăn người ta tiếp tục đặt giả thuyết.
Podcast xuất hiện — "Lục Trường An: Người Xây Đế Chế Rồi Cho Không." Bài báo trên các tờ kinh tế lớn. Một bộ phim tài liệu ngắn dùng cảnh quay cũ và phỏng vấn người từng làm việc gần anh ta, không ai trong nhóm cốt lõi đồng ý phỏng vấn, chỉ vài người cấp thấp hơn. Nhà phân tích viết dài về lý do tại sao quyết định open source là thiên tài hay điên rồ hoặc cả hai, và tại sao câu hỏi đó có thể không có câu trả lời đúng. Người ta trích dẫn ba câu anh ta nói trong buổi họp toàn thể như trích dẫn triết học, in lên áo thun, đặt làm màn hình chờ máy tính.
Huyền Cơ không phát biểu. Tô Vãn không trả lời câu hỏi về cựu Chủ tịch trong bất kỳ cuộc phỏng vấn nào. Hàn Kiêu nói với một phóng viên kiên nhẫn nhất: "Tôi không biết anh ấy ở đâu. Và tôi không định đi tìm."
Đó là câu trả lời duy nhất ai hỏi đều nhận được.
Mười hai tháng.
Trên sân thượng tòa nhà Huyền Cơ, mỗi buổi tối khi trời tắt nắng, Tô Vãn lên với hai tách trà. Một cho mình. Một đặt trên lan can, nhìn ra thành phố, nhìn ra bầu trời tối dần.
Trà nguội.
Không phải tách trà mà anh ta để lại ngày hôm đó, cái đó cuối cùng cô cũng để người dọn dẹp lấy đi, sau một tuần. Nhưng cô bắt đầu mang hai tách từ ngày kế tiếp. Không biết từ khi nào thành thói quen. Không biết từ khi nào cô dừng tự hỏi tại sao mình làm vậy.
Một tách cho mình. Uống, nhìn thành phố, nghĩ về ngày làm việc vừa qua.
Một tách cho người không ở đây. Để nguội. Mỗi tối đều vậy.
Cô không giải thích với ai tại sao làm vậy. Không cần giải thích. Đó là chuyện của cô, theo cách mà người có quyền có thứ gì đó chỉ là của mình, không phải của công việc, không phải của vai trò, chỉ là của người đó.
Mười hai tháng. Ba trăm sáu mươi lăm tối.
Ba trăm sáu mươi lăm tách trà nguội.