Chương 155: Bạch Dạ Trong Lòng Địch
Ba giờ sáng, Seoul ngủ trong mưa phùn.
Bạch Dạ không ngủ.
Anh ngồi trước laptop trong căn hộ thuê ở Seongbuk-dong, tầng năm, cửa sổ nhìn ra mái ngói xám của khu phố cũ, loại khu phố mà khách du lịch không đến vì không có gì chụp ảnh, chỉ có nhà cũ, cây khô, và im lặng. Anh chọn nơi này vì im lặng. Và vì rẻ. Điều khoản cấm cạnh tranh nhốt anh khỏi ngành công nghệ mười tám tháng, nhưng không cấm anh sống, và sống ở Seoul với số tiền dành dụm từ tám năm làm giám đốc điều hành thì đủ, nhưng không dư. Căn hộ bốn mươi mét vuông, một phòng ngủ, một bàn làm việc kê sát cửa sổ, một bếp mà anh chỉ dùng để đun nước pha cà phê. Đủ cho một người đang chờ.
Mưa phùn vỗ nhẹ kính cửa sổ, nhịp đều, kiểu mưa Seoul mùa đông, không đủ ướt để cần ô nhưng đủ lạnh để thấy hơi thở mình khi mở cửa. Anh kéo tay áo len xuống, che bàn tay lạnh, rồi gõ.
Màn hình laptop sáng. Hai cửa sổ mở song song. Bên trái: bảng tính thị trường Đông Nam Á, cập nhật mỗi tuần, thói quen từ khi còn ở Nova Tech, không bỏ được dù không ai yêu cầu. Bên phải: giao diện truy cập hệ thống nội bộ Nova Tech, phiên bản cũ, trước sáp nhập, cửa hậu mà anh xây năm năm trước khi thiết kế kiến trúc ban đầu, cửa mà bộ phận bảo mật Meridian không biết vì nó nằm ở tầng sâu nhất của hệ thống, nơi không ai nhìn vì tưởng là mã chết.
Mã chết. Giống anh. Mọi người tưởng anh đã chết, về mặt kinh doanh. Điều khoản cấm cạnh tranh nhốt, Nova Tech mất, đội ngũ tan. Bạch Dạ, người xây Nova Tech từ số không đến tỷ đô, giờ ngồi trong căn hộ thuê ở Seoul, đọc sách, chạy bộ, và gọi Lục Trường An mỗi thứ Năm nói chuyện phim Hàn. Nửa năm qua, anh sống như người đã nghỉ hưu ở tuổi ba mươi sáu, kiểu nghỉ hưu không tự nguyện, kiểu nghỉ hưu mà mỗi sáng thức dậy vẫn theo phản xạ kiểm tra bảng số liệu trước khi nhớ ra mình không còn công ty nào để kiểm tra.
Nhưng mã chết không phải mã chết. Chỉ là mã không ai gọi. Và khi ai đó gọi, mã chạy.
Anh gọi.
Đăng nhập. Tài khoản cũ: BD_admin_legacy. Mật khẩu: chuỗi ba mươi hai ký tự mà anh nhớ lòng, vì anh tạo nó bằng tay, không qua trình quản lý mật khẩu, không lưu ở đâu ngoài đầu mình. Năm năm trước, khi xây hệ thống, anh giữ một cửa hậu cho chính mình, không phải vì nghi sẽ bị đuổi, vì thói quen kỹ sư: luôn giữ một lối thoát. Ngón tay gõ mật khẩu quen đến mức không cần nhìn bàn phím, như gõ đàn piano một bản đã chơi ngàn lần.
Hệ thống mở. Chậm hơn trước, vì anh truy cập qua ba lớp mạng riêng ảo, qua ba nước, mỗi lớp giảm tốc độ nhưng thêm một lớp ẩn danh. Ba giờ sáng Seoul là một giờ chiều ở trụ sở Meridian San Francisco, giờ làm việc, nhưng hệ thống nội bộ Nova Tech không ai dùng vào giờ này vì nhân viên Nova Tech ở Đông Nam Á, múi giờ khác. Anh đã nghiên cứu lịch truy cập hệ thống ba tuần liền trước khi quyết định vào, vẽ biểu đồ trên giấy (không trên máy tính, giấy xong là đốt), xác định khung giờ thấp nhất: ba giờ đến sáu giờ sáng giờ Seoul, khi Đông Nam Á ngủ và San Francisco bận họp.
Thư mục: /internal/projects/trident/
Anh mở. Đọc. Từng tài liệu.
Năm trăm trang. Kế hoạch chi tiết: mua ba công ty Đông Nam Á qua thương hiệu Nova Tech, giấu Meridian phía sau. Sử dụng dữ liệu khách hàng Nova Tech cho việc huấn luyện trí tuệ nhân tạo Meridian, điều mà hợp đồng ban đầu với khách hàng Nova Tech không cho phép. Ngân sách hai trăm triệu đô. Tiến độ: giai đoạn hai trên năm. Mỗi trang anh đọc, mỗi con số anh thấy, là một xác nhận: Meridian không chỉ mua Nova Tech, Meridian dùng Nova Tech như mồi nhử. Cái thương hiệu anh xây tám năm, cái uy tín anh đổ mồ hôi và mất ngủ để gây dựng, giờ bị dùng để lừa đúng những đối tác đã tin anh.
Anh đọc xong. Không ngạc nhiên. Biết Meridian sẽ làm điều này từ khi thấy cách Marcus Webb nhìn bản đồ Đông Nam Á trong cuộc họp nội bộ mà anh dự trước khi bị sa thải. Cái nhìn của kẻ đo đạt đất trước khi xây nhà, không hỏi ai đang ở trên đất đó.
Nhưng biết là một chuyện. Có bằng chứng là chuyện khác.
Anh bắt đầu tải. Chọn lọc: không tải tất cả, vì tải tất cả sẽ gây ra cảnh báo lưu lượng bất thường trong hệ thống giám sát. Tải từng tài liệu, cách nhau mười lăm phút, mỗi lần một tài liệu, kiểu tải mà hệ thống ghi nhận là "truy cập bình thường" thay vì "sao chép hàng loạt." Trong khi chờ giữa hai lần tải, anh ngồi im, uống cà phê đen nguội lạnh, nghe mưa, và đọc lại tài liệu vừa tải trên thiết bị ngoại tuyến, đánh dấu những điểm quan trọng nhất bằng bút bi trên giấy, vì bút bi trên giấy không để lại dấu vết số.
Bốn giờ sáng. Mười tài liệu. Cà phê hết, anh không pha thêm.
Năm giờ sáng. Hai mươi tài liệu. Vai đau vì ngồi quá lâu, anh đứng dậy vươn vai, nhìn ra cửa sổ, thấy ánh đèn vàng của quán mì đầu ngõ bắt đầu sáng, ông chủ quán chuẩn bị cho ngày mới.
Sáu giờ sáng. Ba mươi tài liệu. Trời bắt đầu sáng qua cửa sổ, ánh sáng xám nhạt của bình minh Seoul mùa đông, lạnh, yếu, kiểu ánh sáng không đủ ấm nhưng đủ để thấy đường phố ướt mưa lấp lánh dưới chân.
Anh dừng. Đăng xuất. Xóa nhật ký truy cập cục bộ. Tắt mạng riêng ảo. Đóng máy.
Ngồi im. Nhìn bàn tay mình trên bàn phím đã tắt. Bàn tay đã xây Nova Tech tám năm, đã bắt tay hàng trăm đối tác, đã ký hàng ngàn hợp đồng. Và giờ, bàn tay đó đang đánh cắp tài liệu từ chính công ty mình xây.
Không phải đánh cắp. Giải cứu.
Nova Tech đã chết ngày Meridian mua. Cái tôi đang thấy trên hệ thống không phải Nova Tech. Là bộ xương Nova Tech mặc áo Meridian. Logo vẫn xanh. Tên vẫn vậy. Nhưng ruột đã bị thay. Nhân viên cũ bị sa thải hoặc chuyển đi. Văn hóa cũ bị xóa. Sản phẩm cũ bị đổi hướng. Mọi thứ tôi xây, mọi thứ tôi tin, đã bị thay bằng quy trình của Meridian, bằng chỉ tiêu của Meridian, bằng tiêu chuẩn của Meridian.
Tám năm. Từ hai người trong phòng thuê ở Phú Nhuận, đến ngàn nhân viên, năm nước, tỷ đô. Và giờ, không còn gì. Logo giống. Tên giống. Nhưng linh hồn đã bị thay.
Tôi đang phá cái vỏ. Không phải phá Nova Tech. Phá cái vỏ giả mạo Nova Tech. Và nếu phải ngồi tù vì điều đó, tôi ngồi.
Chiều hôm đó, mưa ngớt nhưng trời vẫn xám.
Quán cà phê gần nhà, loại quán nhỏ mà chủ quán Hàn Quốc sáu mươi tuổi pha cà phê tay bằng phin chậm, kiểu pha mà ở Việt Nam gọi là bình thường nhưng ở Seoul gọi là thủ công. Mùi cà phê trộn với mùi gỗ cũ từ quầy bar mà ông chủ quán đóng bằng tay, loại mùi khiến Bạch Dạ nhớ quán cà phê vỉa hè ở Phú Nhuận nơi anh và hai đồng sáng lập đầu tiên ngồi viết mã Nova Tech tám năm trước. Anh ngồi góc, cốc cà phê đen, laptop đóng, và đợi.
Ba người. Nhân viên cũ Nova Tech, giờ vẫn ở Nova Tech dưới Meridian, ba trong số ít người không bị sa thải vì kỹ năng quá giỏi để thay. Anh liên lạc họ qua kênh riêng, từ từ, trong sáu tháng qua, mỗi tháng một tin nhắn ngắn gửi qua ứng dụng mã hóa, mỗi tin nhắn là một phép thử: còn nhớ không, còn tin không, còn muốn chiến không. Cả ba đều trả lời giống nhau, không bằng lời, bằng một biểu tượng: logo Nova Tech gốc, cái logo xanh mà anh vẽ trên giấy nháp.
Minh đến đầu tiên. Người viết cơ sở dữ liệu đầu tiên của Nova Tech, kỹ sư già nhất đội, bốn mươi hai tuổi, tóc bạc sớm vì thức khuya quá nhiều, kiểu bạc mà vợ anh ta hay nói đùa là "bạc vì Bạch Dạ." Minh ngồi xuống, gọi nước lọc (không uống cà phê sau mười hai giờ trưa, thói quen cũ), nhìn Bạch Dạ.
– Anh Dạ, Minh nói, giọng nhỏ, mắt nhìn quanh, thói quen mới từ khi Meridian cài phần mềm giám sát trên máy tính nhân viên. Trông anh ốm hơn.
– Chạy bộ nhiều, Bạch Dạ trả lời. Không có gì làm ngoài chạy bộ.
Mười phút sau, Loan đến. Trưởng nhóm sản phẩm từ ngày đầu, tóc búi, mặt nghiêm, kiểu nghiêm của người đã quyết từ trước khi ngồi xuống. Cô gật đầu chào, ngồi, không gọi gì.
Mười phút nữa, Đức. Kỹ sư bảo mật mà Bạch Dạ tuyển năm thứ hai, hai mươi tám tuổi lúc đó, giờ ba sáu, vẫn gầy, vẫn đeo kính tròn, vẫn kiểu kỹ sư mà nhìn vào mắt thấy dòng mã chạy thay cảm xúc.
Ba người. Bốn cốc (Bạch Dạ đã có). Quán vắng, ông chủ quán ở sau quầy rửa cốc, không quan tâm bốn người Việt ngồi góc nói chuyện nhỏ.
Minh đặt ổ cứng nhỏ trên bàn, dưới khăn giấy, kiểu đặt mà nếu ai nhìn sẽ tưởng đang lau tay.
– Bản sao hợp đồng mua ba công ty. Bản nội bộ, không phải bản cho đối tác. Trong đó ghi rõ: Nova Tech là bên mua danh nghĩa, Meridian là bên mua thực tế. Và một điều khoản đặc biệt: dữ liệu khách hàng của ba công ty sau sáp nhập sẽ được "tích hợp vào hệ sinh thái dữ liệu Meridian," nghĩa là chuyển về máy chủ Meridian ở Mỹ. Em sao chép từ ổ lưu trữ nội bộ, khu vực mà Meridian chưa chuyển lên đám mây, vì quá tốn kém để di chuyển ba terabyte dữ liệu cũ. Họ tưởng không ai cần ổ đó nữa.
– Vi phạm chủ quyền dữ liệu, Đức thêm, giọng kỹ sư, khô, chính xác. Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân Việt Nam, Thái Lan, Indonesia đều cấm chuyển dữ liệu công dân ra nước ngoài mà không có đồng ý rõ ràng. Hợp đồng mua không có điều khoản xin đồng ý. Nghĩa là Meridian sẽ vi phạm luật ba nước ngay khi sáp nhập hoàn tất.
– Không phải "sẽ," Loan nói, lần đầu lên tiếng, giọng lạnh. Đã. DataVN ở giai đoạn thẩm định, Meridian đã yêu cầu truy cập dữ liệu thử nghiệm. Em thấy yêu cầu đó đi qua hệ thống tuần trước. Họ chưa chờ mua xong đã bắt đầu lấy.
Bạch Dạ nhìn Loan. Cô nhìn lại, không chớp mắt.
Vũ khí. Không phải bom. Bằng chứng. Bằng chứng vi phạm luật ba nước. Bằng chứng mà khi phơi bày, chính phủ ba nước buộc phải hành động, vì nếu không hành động nghĩa là đồng lõa. Và không chính phủ nào muốn bị gọi là đồng lõa với tập đoàn nước ngoài vi phạm chủ quyền dữ liệu công dân mình.
– Rủi ro cho các em, Bạch Dạ nói, nhìn từng người. Nếu bị phát hiện, Meridian sẽ kiện. Không phải kiện ở Việt Nam, kiện ở Mỹ. Luật sư Mỹ, tòa Mỹ, kiểu kiện mà dù thắng hay thua cũng hết tiền. Anh không muốn giấu điều đó.
Minh gật chậm, kiểu gật của người đã suy nghĩ sáu tháng rồi.
– Anh Dạ, em ở Nova Tech từ ngày thứ mười lăm. Anh nhớ không? Ngày thứ mười lăm, máy chủ sập, em sửa đến bốn giờ sáng, anh ngồi cạnh pha cà phê cho em dù anh không biết gì về máy chủ. Em nhớ cái đêm đó. Và em nhớ Meridian sa thải bốn mươi sáu người trong đội em mà không cho em một tiếng, biết tin qua thông báo chung.
Loan nhìn anh.
– Anh Dạ. Em ở Nova Tech chín năm. Trước anh một năm. Em thấy anh xây từ không. Em thấy anh mất. Và em thấy Meridian thay tất cả mà giữ tên. Em không sợ rủi ro. Em sợ ngồi im nhìn.
Đức không nói. Chỉ đẩy kính lên sống mũi, gật một lần, dứt khoát.
Ba người. Không phải gián điệp. Không phải chiến binh. Nhân viên cũ, trung thành, ghét Meridian, và đủ giỏi để Meridian không sa thải. Họ ở lại không vì tiền. Ở lại vì Nova Tech. Nova Tech thật, không phải cái vỏ. Và bây giờ, họ giúp tôi phá cái vỏ đó.
Lục Trường An có Ma Tâm Quan: đọc người bằng thuật. Tôi có thứ khác: đọc người bằng tám năm cùng nhau. Tám năm ăn cơm cùng, thức khuya cùng, sợ cùng, thắng cùng. Tám năm đó cho tôi biết: ba người này sẽ không phản. Vì phản bội tôi nghĩa là phản bội chính những năm tháng tốt đẹp nhất đời họ.
Bạch Dạ cầm ổ cứng, nhẹ, nặng chưa đến hai trăm gram, nhưng nặng hơn mọi hợp đồng anh từng ký.
– Cảm ơn, anh nói. Hai chữ, nhẹ, nhưng Minh nhìn đi chỗ khác, Loan gật, và Đức lần đầu tiên trong buổi gặp, mỉm cười.
Đêm Seoul lạnh hơn chiều.
Căn hộ tầng năm, đèn bàn duy nhất sáng, rọi vàng trên mặt bàn gỗ cũ nơi Bạch Dạ mở ổ cứng Minh đưa. Mưa lại rơi, nặng hơn chiều, gõ vào kính cửa sổ như ngón tay ai đó nhắc rằng thời gian đang chạy.
Anh đọc hợp đồng nội bộ. Từng trang. Từng dòng. Từng con số. Và với mỗi trang, anh thấy rõ hơn: Meridian không mua Nova Tech vì trân trọng. Mua vì tiện. Tiện dùng thương hiệu. Tiện dùng mạng lưới khách hàng. Tiện dùng uy tín tám năm Bạch Dạ xây. Dùng xong, bỏ. Cách Meridian viết hợp đồng nội bộ khác hoàn toàn cách họ viết hợp đồng cho đối tác: bản cho đối tác đầy từ đẹp ("hợp tác chiến lược," "cùng phát triển bền vững," "tôn trọng bản sắc địa phương"), bản nội bộ thẳng thừng ("chuyển toàn bộ dữ liệu," "thay thế quản lý địa phương bằng nhân sự Meridian trong vòng mười hai tháng," "tận dụng tối đa tài sản thương hiệu trước khi tái cấu trúc").
Tận dụng tối đa tài sản thương hiệu. Nova Tech là "tài sản thương hiệu." Tám năm tôi xây, ngàn người tôi tuyển, triệu khách hàng tôi phục vụ, tất cả gói gọn trong ba chữ: tài sản thương hiệu. Để tận dụng. Rồi bỏ.
Anh ghi chú trên giấy, bút bi xanh, chữ nhỏ. Trang bảy mươi hai: điều khoản chuyển dữ liệu không có cơ sở pháp lý. Trang chín mươi: kế hoạch sa thải toàn bộ ban giám đốc Nova Tech Đông Nam Á trong sáu tháng sau sáp nhập, thay bằng người Meridian. Trang một trăm mười lăm: ngân sách "quan hệ chính phủ" hai mươi triệu đô, ghi chú: "đảm bảo quy trình phê duyệt thuận lợi tại ba quốc gia."
Quan hệ chính phủ. Cách nói lịch sự của hối lộ.
Hai giờ đọc. Ghi chú đầy ba trang giấy. Bạch Dạ xếp giấy gọn, bỏ vào phong bì, dán lại, viết ngoài phong bì ngày tháng, rồi cất vào ngăn kéo khóa.
Mở laptop. Soạn tin mã hóa cho Lục Trường An. Gõ chậm, cẩn thận.
"Gói tài liệu bảy mươi phần trăm. Hai tháng nữa đủ. Nhưng bảo mật đang siết. Bộ phận kỹ thuật Meridian đã phát hiện bất thường truy cập trên hệ thống cũ. Chưa truy ra ai. Nhưng đang tìm.
Có thể phải đẩy nhanh tiến độ.
B."
Gửi. Đợi. Mười phút. Mưa ngoài cửa sổ nặng hơn, gió đông bắc thổi qua khe cửa sổ cũ, lạnh, mang theo mùi ẩm của thành phố ướt.
Trả lời từ Lục Trường An:
"Giữ an toàn. Nếu bị lộ, rút. Không đáng đổi anh lấy tài liệu.
L."
Anh đọc. Mỉm cười. Kiểu cười Bạch Dạ cũ, tự tin, bình tĩnh, kiểu cười mà tám năm trước anh cười khi ký hợp đồng khách hàng đầu tiên, kiểu cười mà Meridian đã tưởng đã xóa được khi sa thải anh. Lục Trường An lo cho anh, như luôn lo, kiểu lo của người đã cùng anh đi qua đủ thứ để biết: Bạch Dạ không rút. Chưa bao giờ rút. Và cả hai đều biết điều đó.
Rút? Không.
Tám năm xây Nova Tech. Nửa năm bị nhốt. Nửa năm ngồi ở Seoul nhìn công ty mình bị biến thành vỏ bọc. Nửa năm đọc tin Nova Tech ký hợp đồng mà tôi không bao giờ ký: hợp đồng bán dữ liệu khách hàng, hợp đồng chuyển máy chủ về Mỹ, hợp đồng mà mỗi dòng là một lời phản bội lời hứa tôi từng hứa với từng khách hàng, từng đối tác, từng nhân viên.
Tôi nợ mình một trận.
Đóng laptop. Đứng dậy. Đi đến cửa sổ. Nhìn Seoul đêm qua màn mưa, thành phố mười triệu người ngủ, đèn thưa nhòe trong nước, phố vắng, và ở đâu đó phía nam, qua biển, qua ngàn cây số, Hà Nội cũng đang tối, và Lục Trường An cũng đang nhìn ra cửa sổ. Hai người đàn ông ở hai thành phố, cùng nhìn đêm, cùng nghĩ về một trận đánh chưa bắt đầu.
Trên tường phòng làm việc, logo Nova Tech in trên tấm nhựa trong nhỏ mà anh mang theo khi rời văn phòng, thứ duy nhất anh lấy. Logo xanh, chữ trắng, đơn giản, kiểu thiết kế mà anh vẽ trên giấy nháp ở quán cà phê Phú Nhuận tám năm trước, khi Nova Tech chỉ là ý tưởng và anh chỉ là kỹ sư có giấc mơ.
Bên dưới logo, dòng chữ nhỏ mà Meridian thêm sau sáp nhập: "A Meridian Company."
Sẽ xóa dòng chữ đó.
Bằng tay tôi.
Tắt đèn. Nằm xuống. Không ngủ. Nghe mưa gõ mái, đều, kiên nhẫn, kiểu mưa không vội vì biết sẽ rơi đến sáng. Và trong bóng tối, anh đếm: ba mươi tài liệu đã tải, hai trăm phải tải thêm, bảy mươi phần trăm hoàn thành, hai tháng nữa, nếu hệ thống bảo mật không đóng cửa hậu trước.
Nếu đóng, tìm cửa khác. Tôi xây hệ thống đó. Tôi biết mọi ngóc ngách.
Meridian có thể mua Nova Tech. Nhưng không thể mua ký ức của người xây nó.
Bốn giờ sáng. Mưa vẫn rơi. Seoul vẫn ngủ. Bạch Dạ vẫn không ngủ, nhưng bình thản. Kiểu bình thản của người đã quyết xong, đã chọn xong, và chỉ chờ đúng lúc để ra tay.
Hai tháng.
Đủ.