Bạch Dạ Trong Lồng

Bạch Dạ thức dậy lúc năm giờ sáng, như mọi ngày tám năm qua, nhưng lần đầu tiên, không biết nên làm gì.

Trước đây, năm giờ sáng là đọc báo cáo đêm qua, kiểm tra doanh số qua đêm, duyệt email từ đối tác Nhật Bản và Hàn Quốc (chênh lệch múi giờ, mail đến từ nửa đêm). Trước đây, năm giờ sáng là lúc hắn làm chủ ngày mới, sắp xếp mười hai giờ phía trước thành bàn cờ, mỗi cuộc họp một nước cờ, mỗi quyết định một đòn tấn công hoặc phòng thủ.

Bây giờ, năm giờ sáng, hắn mở email và thấy: ba email từ James Liu (giám đốc tài chính mới, người Meridian), yêu cầu báo cáo tài chính quý bốn chia theo định dạng Meridian, duyệt trước mười giờ. Hai email từ Park, một về "chiến lược tích hợp Q1" kèm bản kế hoạch bốn mươi trang mà hắn không được hỏi ý kiến, một về "cuộc họp cổ đông đặc biệt" mà hắn biết sẽ diễn ra dù hắn không đồng ý.

Đóng email. Nhìn ra cửa sổ phòng ngủ, tầng hai mươi lăm, căn hộ mà hắn mua bằng tiền Nova Tech, view thành phố từ đông sang tây, và bây giờ, mỗi sáng nhìn ra, hắn thấy tòa nhà của chính mình, logo của chính mình, và biết rằng logo đó đang thuộc về người khác.

Tám năm. Từ phòng trọ hai mươi mét vuông ở Tân Bình, laptop cũ, hai triệu đồng trong tài khoản, đến bốn nghìn tỷ, bốn trăm nhân viên, mười lăm quốc gia. Và bây giờ, ngồi trong căn hộ đắt tiền, nhìn logo mình vẽ, và không làm chủ nó.

Mất công ty. Người ta tưởng mất công ty là mất tiền. Không. Mất tiền thì kiếm lại. Mất công ty là mất chính mình, mất chỗ đứng, mất lý do thức dậy lúc năm giờ sáng. Tiền không bao giờ là lý do tôi thức dậy. Xây mới là lý do. Và bây giờ, tôi không còn được xây.

Mở điện thoại. Tin nhắn từ phó giám đốc sản phẩm, Lê Quang Huy, gửi lúc mười một giờ đêm qua: "Anh ơi, Park yêu cầu đội sản phẩm họp riêng với Meridian trước Board sáng mai. Em có nên tham gia không?" Huy hai mươi chín tuổi, vào Nova Tech từ ngày đầu, khi công ty chỉ có mười người, bàn ghế xếp, và giấc mơ lớn hơn phòng trọ.

Nhắn lại: "Tham gia. Nghe nhiều hơn nói. Ghi lại mọi thứ."

Huy là người của tôi. Trong bốn trăm nhân viên, có ba mươi người từ ngày đầu. Ba mươi người biết Nova Tech trước Meridian, biết logo tôi vẽ lúc nào, biết phòng trọ Tân Bình ra sao, biết cảm giác gọi vốn bị từ chối mười lần rồi ngày mười một được gật. Ba mươi người đó là xương sống. Meridian mua được công ty, nhưng không mua được ba mươi người đó. Chưa.

Tắm. Mặc vest. Soi gương. Khuôn mặt ba mươi lăm tuổi, nhưng mắt già hơn vài năm so với tháng trước. Cổ áo trắng cứng, cà vạt xanh đậm, tóc chải ngược. Trước đây, mặc vest là mặc áo giáp. Bây giờ, mặc vest là mặc trang phục diễn.

Diễn. Từ đó chính xác. Tôi đang diễn vai giám đốc điều hành trên sân khấu mà đạo diễn là Meridian. Mỗi cử chỉ, mỗi quyết định, mỗi phát biểu đều được Park và James Liu quan sát, đánh giá, xếp loại. Tôi không còn là chủ. Tôi là diễn viên chính trong vở kịch của người khác.

Ra cửa. Lái xe đi làm. Hai mươi phút từ căn hộ đến văn phòng, qua ba con phố quen thuộc, qua quán cà phê nơi tôi từng ngồi viết kế hoạch kinh doanh đầu tiên, qua ngân hàng nơi tôi từng bị từ chối cho vay, qua tòa nhà cũ mười tầng nơi Nova Tech thuê hai phòng đầu tiên. Mỗi góc phố là một ký ức. Và bây giờ, mỗi ký ức là một nhát cắt.

Chín giờ. Board meeting. Phòng họp tầng hai mươi hai, Nova Tech Tower, bàn gỗ lim dài hai mét tám, mười hai ghế, logo Nova Tech trên tường phía sau.

Bạch Dạ ngồi ghế chủ tọa, vị trí quen thuộc, nhưng cảm giác khác. Trước đây, ngồi ghế này, hắn nhìn xuống, nhìn qua, nhìn tới, và mọi ánh mắt hướng về hắn. Bây giờ, mọi ánh mắt hướng về ghế số bốn: Sarah Park, tóc đen thẳng, vest xanh navy, tay ghi chú bằng bút mực đắt tiền, mắt sắc nhìn từng người khi họ nói.

Park không lên tiếng nhiều. Không cần. Cô ta chỉ cần ở đó, ngồi đó, ghi chú đó, và mọi người tự điều chỉnh lời nói theo hướng cô ta muốn. Đó là quyền lực không cần nói: quyền lực của người có quyền phủ quyết.

– Kế hoạch tích hợp Q1, giám đốc kỹ thuật Nova Tech trình bày, liếc Park trước khi mở miệng. Chúng tôi đề xuất chuyển đổi hệ thống quản lý khách hàng sang nền tảng Meridian CRM trong ba tháng, tiết kiệm mười lăm phần trăm chi phí vận hành.

Bạch Dạ nhìn bản đề xuất. "Chuyển đổi hệ thống quản lý khách hàng" nghe kỹ thuật, nhưng thực chất nghĩa là: dữ liệu hai trăm khách hàng Nova Tech di chuyển sang máy chủ Meridian. Không quay lại được.

– Tôi đề xuất thêm giai đoạn thí điểm, Bạch Dạ nói. Ba tháng cho hai mươi khách hàng trước, đánh giá tác động, rồi mới mở rộng.

Park nhìn hắn. Cười nhẹ.

– Mr. Bạch, tôi hiểu sự thận trọng. Nhưng giai đoạn thí điểm kéo dài timeline, và cổ đông muốn thấy synergy nhanh. Tôi đề nghị triển khai song song: năm mươi khách hàng đợt một, đánh giá liên tục.

Năm mươi. Không phải hai mươi. Park không từ chối đề nghị Bạch Dạ, cô ta "nâng cấp" nó, biến giai đoạn thí điểm thành giai đoạn triển khai toàn diện mà gọi bằng tên khác. Kỹ thuật ngôn ngữ. Lịch sự. Và tàn nhẫn.

Board vote: bảy thuận, hai chống (Bạch Dạ và một thành viên độc lập). Năm mươi khách hàng. Ba tháng. Dữ liệu di chuyển.

Tôi bỏ phiếu chống. Biết sẽ thua. Bỏ phiếu không phải vì hy vọng thắng, vì cần biên bản ghi: tôi đã chống. Ngày nào đó, khi sự thật ra, biên bản đó sẽ nói: Bạch Dạ không đồng ý. Bạch Dạ đã cảnh báo. Bạch Dạ đã chiến đấu.

Dù thua.

Trưa. Phòng giám đốc điều hành. Park gõ cửa, không đợi mời, vào. Ngồi xuống ghế đối diện, chéo chân, tay đặt trên tay ghế, thoải mái kiểu người ngồi trong phòng mình.

– Mr. Bạch. Tôi muốn nói chuyện thẳng.

– Mời.

– Anh không vui. Tôi hiểu. Nova Tech là đứa con của anh. Meridian không muốn giết đứa con đó. Chúng tôi muốn nó lớn hơn.

Lớn hơn. Kiểu "lớn hơn" của Meridian: lớn hơn nhưng không còn là Nova Tech. Lớn hơn nhưng thuộc về Meridian. Đứa con nuôi bằng sữa người khác sẽ gọi người khác là mẹ.

– Tôi hiểu Meridian muốn gì, Ms. Park. Câu hỏi là: Meridian có hiểu Nova Tech muốn gì không?

Park nhìn hắn. Mắt sắc, đánh giá.

– Nova Tech muốn gì, Mr. Bạch?

– Tự do.

Im lặng. Park không trả lời. Vì không có câu trả lời tốt cho từ đó.

Cô ta đứng dậy, gật nhẹ, đi ra. Ở cửa, quay lại:

– Mr. Bạch. Tôi tôn trọng anh. Thật sự. Nhưng tự do trong kinh doanh là ảo tưởng. Mọi người đều phụ thuộc vào ai đó. Câu hỏi chỉ là: phụ thuộc vào ai tốt hơn.

Cửa đóng. Tiếng gót giày Park xa dần trên hành lang, đều, chắc, kiểu bước của người biết mình đang thắng và không cần chứng minh.

Bạch Dạ ngồi một mình. Nghe tiếng bước chân đó mất hẳn, rồi nghe tiếng im, kiểu im lặng của phòng giám đốc điều hành lúc trưa, khi mọi người đi ăn, khi tòa nhà thở nhẹ, và hắn là người duy nhất còn ngồi, không vì bận, vì không muốn ra ngoài đối mặt với bốn trăm ánh mắt hỏi: "Anh có sao không?"

Có sao không. Câu hỏi mà mọi người hỏi khi biết câu trả lời, nhưng không muốn nghe. "Có sao không?" nghĩa là "tôi muốn anh nói không sao, để tôi yên tâm."

Mở ngăn kéo. Trong ngăn, một chiếc bút chì cũ, bút mà hắn dùng vẽ logo Nova Tech tám năm trước, đầu bút đã cùn, thân gỗ mòn dấu tay. Hắn giữ nó từ đó, không dùng, chỉ giữ, như giữ bằng chứng rằng mình đã từng bắt đầu từ không.

Cầm bút chì. Xoay trong tay. Đặt xuống.

Tự do. Park nói tự do là ảo tưởng. Có thể cô ta đúng trong thế giới của cô ta: thế giới Meridian, thế giới tám trăm tỷ đô la, thế giới mà tự do là xa xỉ phẩm và phụ thuộc là quy tắc.

Nhưng trong thế giới của tôi, thế giới phòng trọ Tân Bình, thế giới bút chì và laptop cũ, tự do là thứ duy nhất tôi có. Và bây giờ mất nó, tôi biết: tự do không phải ảo tưởng. Tự do là thứ ta chỉ hiểu giá trị khi mất.

Nhìn logo Nova Tech trên tường, logo hắn vẽ tám năm trước trên laptop sinh viên, khi còn ở phòng trọ Tân Bình, khi còn tin rằng xây công ty là xây tự do.

Park nói đúng. Mọi người phụ thuộc. Tôi phụ thuộc cổ đông, phụ thuộc thị trường, phụ thuộc nhân viên. Trước đây, tôi chọn phụ thuộc vào ai: chọn cổ đông tốt, chọn thị trường phù hợp, chọn nhân viên giỏi. Bây giờ, tôi không được chọn. Meridian chọn cho tôi.

Lục Trường An nói: "Tôi không bỏ anh." Và tôi tin. Không phải vì anh ta nói hay. Vì anh ta nói thật. Anh ta nói sợ, nói không kịp, nói không đủ tiền. Rồi vẫn ở lại.

Đó là thứ Park không hiểu. Park nghĩ phụ thuộc là về tiền. Lục Trường An biết: phụ thuộc là về tin tưởng. Và tin tưởng không mua được.

Nhấc điện thoại. Nhắn Lục Trường An:

"Đừng thua. Vì tôi. Vì Nova Tech. Vì tất cả."

Gửi. Đặt điện thoại xuống. Nhìn logo trên tường, lần cuối trong ngày, trước khi tắt đèn, trước khi đi về căn hộ tầng hai mươi lăm nơi không ai đợi.

Logo vẫn vậy. Nhưng công ty đã không còn là của tôi.

Chưa. Chưa mất hết.

Về đến căn hộ tầng hai mươi lăm. Mở cửa, tối, im, mùi gỗ và da ghế. Không ai đợi. Chưa bao giờ có ai đợi, tám năm, hắn sống một mình, dành mọi thứ cho Nova Tech, và Nova Tech là người yêu, là gia đình, là lý do sống. Bây giờ, Nova Tech thuộc Meridian, và căn hộ trống vẫn trống.

Ngồi trên sofa, không bật đèn. Nhìn ra thành phố qua cửa kính, hàng triệu ánh đèn, mỗi ánh đèn là một người sống bình thường, có gia đình, có mục đích, có thứ thuộc về mình. Hắn có bốn nghìn tỷ trên sổ sách, nhưng không có thứ thuộc về mình.

Lục Trường An nói: "Tôi sẽ không bỏ anh." Câu đó vang trong đầu tôi mỗi đêm từ hôm anh ta nói, không phải vì cảm động, vì thật. Trong bốn năm quen, Lục Trường An chưa bao giờ hứa điều gì không làm được. Anh ta nói "không kịp" khi không kịp, nói "sợ" khi sợ, nói "không đủ tiền" khi không đủ. Và rồi anh ta vẫn ở đó.

Ai đó hỏi tôi: "Tại sao tin Lục Trường An?" Tôi sẽ trả lời: "Vì anh ta nói thật khi sự thật xấu. Kẻ dối trá chỉ nói thật khi sự thật đẹp."

Tôi sẽ giữ. Giữ ghế. Giữ người. Giữ thông tin. Và khi Lục Trường An đủ mạnh, tôi sẽ mở cửa lồng từ bên trong.

Vì lồng không nhốt được người vẫn còn hy vọng.

Nhắm mắt. Không ngủ. Nhưng nghỉ. Lần đầu tiên trong ba tuần, cho phép mình không nghĩ gì trong năm phút.

Năm phút. Đủ rồi. Mở mắt. Mai lại chiến.