5000 Tỷ

Tuần đầu tiên, Meridian tặng quà.

Một trăm doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam nhận thư mời từ Meridian: dùng thử Meridian Enterprise Suite mười hai tháng, không phí, không ràng buộc, hỗ trợ kỹ thuật hai mươi bốn giờ, đội chuyên gia riêng giúp cài đặt và chuyển đổi dữ liệu. Thư in trên giấy cao cấp, logo Meridian nổi, gửi kèm hộp quà nhỏ: bút Montblanc và thẻ nhớ chứa bản demo. Kiểu quà mà người nhận không thể vứt, vì vứt thì phí, mà giữ thì nhớ.

Trong một trăm doanh nghiệp đó, bốn mươi ba là khách hàng Huyền Cơ.

Hắn đọc danh sách Tiểu Linh gửi sáng thứ Hai. Bốn mươi ba cái tên, mỗi cái đều quen: công ty hắn từng gặp giám đốc, từng ngồi giới thiệu sản phẩm, từng bay đến tận nơi thuyết phục. Bốn năm xây dựng, bốn mươi ba mối quan hệ, và Meridian muốn lấy bằng một lá thư và một cây bút.

Kiếp trước, Thanh Khâu Đạo Nhân cũng dùng chiêu này. Gửi linh đan miễn phí cho đệ tử các tông phái nhỏ, không điều kiện, không ràng buộc. Ba tháng sau, những đệ tử đó quen thuốc Thanh Khâu, không muốn dùng đan dược tông phái mình nữa. Sáu tháng sau, nửa số rời tông phái, gia nhập Thanh Khâu. Chiến lược cũ như tu tiên giới, mà vẫn hiệu quả vì bản chất con người không đổi: miễn phí thì lấy, quen rồi thì khó bỏ.

Tuần thứ hai, năm khách hàng doanh nghiệp Huyền Cơ đăng ký dùng thử Meridian. Không phải bỏ Huyền Cơ, chỉ "thử song song," kiểu thử mà hắn biết là bước đầu của việc bỏ: dùng hai hệ thống, so sánh, và chọn cái đẹp hơn miễn phí hơn.

Giao diện Meridian Enterprise Suite đẹp. Hắn phải thừa nhận. Trịnh Hải mang bản phân tích chi tiết về phòng hắn tuần thứ ba, đặt xuống bàn, mặt nặng.

– Tôi ghét phải nói điều này. Nhưng giao diện họ đẹp hơn mình. Nhiều. Không phải một chút, là một tầm.

Trịnh Hải mở bản so sánh trên màn hình lớn. Hai giao diện cạnh nhau: Huyền Cơ BI bên trái, Meridian bên phải. Huyền Cơ không xấu, sạch sẽ, chức năng đủ, nhưng cạnh Meridian thì như chiếc xe bình dân đỗ cạnh xe sang. Meridian có chuyển động mượt, màu sắc hài hòa, biểu đồ tương tác, kiểu thiết kế mà hai trăm nhà thiết kế làm việc mười hai tháng mới ra được. Huyền Cơ có mười nhà thiết kế.

– Nhưng chức năng phân tích? hắn hỏi.

– Ngang. Thậm chí một số chỗ mình hơn, vì mình hiểu dữ liệu doanh nghiệp Việt Nam hơn. Báo cáo thuế, kế toán theo chuẩn Việt, ngôn ngữ tiếng Việt tự nhiên. Meridian dùng bản dịch máy, nhiều chỗ lộ.

– Và tích hợp?

Trịnh Hải nhăn mặt.

– Chỗ này họ hơn. Suite của họ tích hợp ba mảng trong một: phân tích, trí tuệ nhân tạo, đám mây. Mình có ba sản phẩm riêng lẻ, chưa nối liền mạch. Người dùng phải chuyển qua lại giữa ba giao diện khác nhau. Meridian, một giao diện, xong.

Hắn gật. Đây là điểm yếu hắn biết từ lâu nhưng chưa kịp sửa: Huyền Cơ lớn nhanh bằng cách mua lại và phát triển song song ba mảng, nhưng chưa có thời gian tích hợp thành một nền tảng duy nhất. Meridian làm từ đầu, thiết kế sản phẩm tích hợp ngay, không có nợ kỹ thuật kiểu này.

– Bao lâu để mình tích hợp?

– Sáu tháng nếu dồn hết đội. Mười hai tháng nếu vừa làm vừa duy trì sản phẩm hiện tại.

– Làm sáu tháng.

Trịnh Hải nhìn hắn.

– Sáu tháng nghĩa là mọi thứ khác dừng. Không phát triển tính năng mới, không cập nhật, không sửa lỗi nhỏ. Khách hàng sẽ thấy sản phẩm đứng yên trong khi Meridian liên tục ra mới.

– Tôi biết. Nhưng sáu tháng nữa không có nền tảng tích hợp, mười hai tháng nữa không còn khách hàng để phục vụ.

Trịnh Hải thở ra. Gật.

– Sáu tháng. Tôi cần thêm người.

– Lấy từ đâu? Ba người giỏi nhất đang bị Meridian tuyển.

– Hai người đã từ chối Meridian. Một người đang suy nghĩ. Hắn dừng, mắt tránh nhẹ. Nguyễn Hoàng Dũng. Trưởng nhóm phân tích. Với hắn ta, lương gấp ba là... khó từ chối.

Hắn nhìn Trịnh Hải. Đọc: lo lắng thật, không phải vì mất một nhân viên, mà vì Dũng là người Trịnh Hải tự tay đào tạo hai năm. Mất Dũng như mất cánh tay phải trong đội kỹ thuật phân tích.

– Để tôi nói chuyện với Dũng.

Nguyễn Hoàng Dũng, ba mươi tuổi, kỹ sư phân tích dữ liệu, hai năm ở Huyền Cơ. Hắn gọi Dũng lên phòng làm việc tầng chín, chiều thứ Tư.

Dũng vào, hơi cứng, kiểu cứng của người biết sếp lớn gọi mà không biết vì sao. Tóc ngắn, kính gọng đen, áo sơ mi trắng nhàu nhẹ ở cổ tay, kiểu nhàu của người gõ bàn phím mười hai tiếng mỗi ngày.

– Ngồi, hắn nói. Không đứng.

Dũng ngồi. Tay để trên đùi, ngón cái bấm vào nhau, kiểu bấm vô thức của người đang căng.

– Meridian gửi anh lời mời. Lương gấp ba.

Dũng giật nhẹ. Không ngờ hắn biết, hoặc không ngờ hắn nói thẳng vậy.

– Dạ... đúng ạ.

– Anh đang suy nghĩ.

Im lặng. Dũng nhìn xuống, rồi nhìn lên, mắt có chút cay. Không phải cay khóc, cay của người bị đặt giữa hai lựa chọn mà không muốn chọn.

– Anh Lục, tôi... gia đình. Vợ mới sinh. Gấp ba là... nhiều.

Hắn gật. Không phán xét. Gấp ba lương khi vợ mới sinh, đó không phải tham lam, đó là trách nhiệm. Hắn hiểu.

– Tôi không giữ anh bằng lương. Huyền Cơ không có lương gấp ba.

Dũng nhìn hắn, chờ.

– Nhưng tôi nói anh biết điều này. Meridian sẽ đốt tiền. Mười hai tháng miễn phí, rồi tăng giá. Nhân viên họ tuyển bằng lương cao, ba năm sau nếu không đạt chỉ tiêu, cắt. Đó là cách tập đoàn lớn vận hành: vào bằng tiền, giữ bằng chỉ tiêu, bỏ bằng cơ cấu. Anh sẽ có ba năm lương tốt. Sau đó, anh là một dòng trong bảng tính.

Im lặng. Dũng nuốt nước bọt.

– Ở Huyền Cơ, anh là Nguyễn Hoàng Dũng. Trịnh Hải biết tên vợ anh, biết con anh mới sinh, biết anh hay thức khuya sửa lỗi vì không muốn để lại cho đội ngày hôm sau. Anh là người, không phải dòng trong bảng tính.

Hắn dừng. Nhìn Dũng thẳng.

– Tôi không bảo anh ở. Tôi bảo anh chọn bằng mắt mở. Nếu đi vì gia đình, tôi hiểu, và tôi sẽ viết thư giới thiệu cho anh. Nếu ở, tôi hứa một thứ: khi Huyền Cơ thắng cuộc chiến này, những người ở lại sẽ được nhớ.

"Được nhớ." Kiếp trước, đó là thứ ta không bao giờ hứa. Đệ tử chiến đấu cho ta vì sợ, vì trung thành, vì không có lựa chọn. Không ai ở lại vì được nhớ. Và khi ta thua, không ai nhớ ta, ngoài kẻ giết ta.

Kiếp này, ta muốn khác.

Dũng nhìn hắn. Lâu. Mắt đỏ nhẹ hơn. Rồi gật, chậm.

– Cho tôi một tuần.

– Được.

Dũng đứng dậy. Đi ra cửa. Dừng.

– Anh Lục. Nếu tôi ở, anh hứa gì?

– Hứa sẽ không để anh hối hận.

Dũng nhìn hắn thêm ba giây, rồi đi.

Tuần thứ tư, Hàn Kiêu bay về từ Jakarta. Mặt cô mệt, kiểu mệt không phải do bay, do nói quá nhiều lời mà đối phương không muốn nghe.

– Bốn khách hàng lớn ở Indonesia chuyển sang dùng thử Meridian, cô nói, đặt va li xuống ghế phòng họp, không kịp về phòng mình. Hai ở Thái Lan. Một ở Philippines.

– Lý do?

– Giống nhau. "Sản phẩm Huyền Cơ tốt, nhưng Meridian miễn phí và từ thương hiệu lớn. Chúng tôi là doanh nhân, phải nghĩ cho cổ đông."

Cô nhìn hắn. Mắt cô sắc, kiểu sắc của người không thích thua nhưng phải chấp nhận sự thật.

– Tôi đã nói mọi thứ có thể nói. Rằng Huyền Cơ hiểu thị trường hơn, rằng miễn phí năm đầu sẽ thành đắt năm sau, rằng dữ liệu nội địa phải do nội địa giữ. Họ nghe, gật, rồi ký dùng thử Meridian.

– Vì sao?

– Vì miễn phí mạnh hơn lý lẽ. Cô thở ra, ngả lưng vào ghế. Khi một bên tặng không và một bên tính phí, không lý lẽ nào thắng được. Ít nhất là ngắn hạn.

Hắn gật. Hàn Kiêu đúng. Miễn phí là vũ khí tàn bạo nhất trong kinh doanh: nó không cần thuyết phục, không cần chứng minh, chỉ cần có mặt. Và Meridian có đủ tiền để "có mặt" trong ba năm.

Châu Lệ Hoa gọi chiều cùng ngày. Giọng cô bình tĩnh nhưng đanh, kiểu đanh của người đang giận mà kiềm.

– Meridian tung giải pháp thanh toán doanh nghiệp. Sao chép mô hình Minh Châu nhưng mở rộng gấp mười. Miễn phí giao dịch sáu tháng đầu.

– Ảnh hưởng?

– Ba ngân hàng đối tác đang "xem xét" Meridian. Chưa chuyển, nhưng đang xem. Khi ngân hàng "xem xét," nghĩa là họ đã nửa chân bên kia.

– Anh sẽ lo.

– Anh lo gì được, anh Lục? Châu Lệ Hoa hỏi, giọng thẳng. Meridian đốt năm nghìn tỷ. Anh có năm nghìn tỷ không?

– Không.

– Thì sao?

– Thì đánh bằng thứ không cần tiền.

Im lặng bên kia.

– Tôi tin anh. Nhưng nhanh lên.

Tối, hắn ngồi trong phòng làm việc. Một mình. Tất cả đã về, trừ hắn và Tô Vãn, cô ở tầng bảy, đèn vẫn sáng, hắn thấy từ hành lang khi đi lấy nước.

Trên bàn: báo cáo Giang Hà gửi qua thư điện tử chiều nay. Phân tích tài chính Meridian khu vực.

"Meridian APAC: ngân sách năm nay $350 triệu (~8.700 tỷ). Trong đó, ĐNA chiếm 25% = ~$87.5 triệu (~2.170 tỷ/năm). Kế hoạch 5000 tỷ/3 năm = bổ sung thêm ~1.670 tỷ/năm, tổng cộng ~3.840 tỷ/năm cho ĐNA. So với doanh thu HC FY: 480 tỷ. Tỷ lệ: Meridian chi gấp 8 lần doanh thu HC cho cùng khu vực."

Gấp tám lần. Hắn nhìn con số. Không sợ, vì sợ là phản ứng vô ích trước số liệu. Nhưng nhận ra: đây không phải cuộc chiến cân sức. Đây là cuộc chiến mà một bên có thể thua bằng cách không làm gì, chỉ cần chờ bên kia hết tiền.

Nhưng bên kia không hết tiền. Tám trăm tỷ đô la. Doanh thu toàn cầu. Chi cho Đông Nam Á chưa đến hai phần trăm. Họ đốt ba năm ở đây và không ảnh hưởng gì đến báo cáo quý toàn cầu.

Vậy ta không thể chờ họ hết tiền. Phải làm việc khác.

Tô Vãn gõ cửa. Hắn biết trước khi cô gõ, vì nghe tiếng bước chân trên hành lang, nhẹ và đều, kiểu bước của người mang giày đế mềm và đi không vội.

– Vào.

Cô vào. Tay cầm hai ly trà. Đặt một ly trước mặt hắn, giữ một ly. Ngồi xuống ghế đối diện.

– Tôi tổng hợp tuần đầu, cô nói. Mở sổ.

– Năm khách hàng lớn đăng ký dùng thử Meridian. Bảy khách hàng quốc tế (qua Hàn Kiêu): bốn Indonesia, hai Thái, một Philippines. Ba nhân viên bị tuyển dụng: Dũng đang suy nghĩ, hai người kia từ chối. Cổ phiếu Huyền Cơ giảm tích lũy tám phần trăm từ ngày họp báo Park. Tâm lý nội bộ: lo lắng nhưng chưa hoảng.

– Chưa hoảng, hắn nhắc lại.

– Chưa. Họp toàn thể hôm qua giúp. Anh nói sự thật, không nói nhẹ, không nói nặng. Mọi người biết tình hình và biết anh đang chiến đấu. Đó đủ cho bây giờ.

Hắn gật. Họp toàn thể hôm qua: hắn đứng trước năm trăm người, nói thẳng. Meridian đến, có tiền, có người, có sản phẩm. Huyền Cơ nhỏ hơn. Nhưng Huyền Cơ là nhà. "Tôi không hứa dễ. Tôi hứa sẽ đánh." Năm trăm người im lặng, rồi gật. Không vỗ tay, không hô khẩu hiệu. Gật. Kiểu gật của người hiểu và chấp nhận.

Kiếp trước, ta đọc bài diễn văn trước mười vạn đệ tử khi Tứ Đại tuyên chiến. Bài diễn văn hay, hùng hồn, đầy lời thề. Và mười vạn đệ tử hô vang. Nhưng khi chiến tranh kéo dài, khi chết nhiều, khi đói, tiếng hô vang biến mất. Vì họ hô vì hào hứng, không vì hiểu.

Kiếp này, năm trăm người gật. Không hô. Không thề. Gật. Và ta tin cái gật đó hơn mười vạn tiếng hô.

– Mười tám tháng, Tô Vãn nói. Đó là thời gian ta có.

– Giải thích.

– Doanh thu hiện tại: bốn trăm tám mươi tỷ mỗi năm. Nếu mất mười lăm phần trăm khách hàng trong sáu tháng đầu, doanh thu giảm còn khoảng bốn trăm mười. Chi phí vận hành: ba trăm tám mươi tỷ mỗi năm. Biên lợi nhuận giảm từ mười bốn phần trăm xuống bảy hoặc tám. Tiền mặt dự trữ: hai trăm hai mươi tỷ. Mười tám tháng trước khi cạn.

Cô nhìn hắn. Mắt bình tĩnh, nhưng hắn đọc phía sau: cô đã tính đi tính lại ba lần trước khi nói, vì con số này quan trọng hơn mọi con số khác. Mười tám tháng là đường sinh tử.

– Và Meridian đốt ba mươi tháng.

– Đúng. Họ đốt ba mươi, ta sống mười tám. Thiếu mười hai tháng.

– Mười hai tháng, hắn nhắc lại. Viết lên bảng trắng bên cạnh bàn. Mười tám tháng. Thiếu mười hai.

Nhìn hai con số. Một năm. Một năm là khoảng cách giữa sống và chết.

– Có ba cách bù mười hai tháng, Tô Vãn nói. Một: tăng doanh thu, bù phần mất. Hai: giảm chi phí, kéo dài thời gian. Ba: nguồn tiền mới.

– Cắt chi phí không đáng, hắn nói. Cắt vào đâu? Lương? Nghiên cứu? Cắt lương mất người. Cắt nghiên cứu mất tương lai. Cắt không phải chiến lược, là đầu hàng từ từ.

– Đồng ý. Vậy tăng doanh thu hoặc nguồn tiền mới.

– Tăng doanh thu khi đối thủ miễn phí? Cách nào?

– Không đánh khách hàng Meridian đang nhắm. Đánh chỗ Meridian chưa nhìn.

Hắn nhìn cô. Chờ.

– Doanh nghiệp vừa và nhỏ. Meridian nhắm enterprise, vì enterprise lớn, lợi nhuận cao, chiếm lĩnh được thì kiểm soát thị trường. Nhưng doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tám mươi phần trăm số lượng doanh nghiệp Đông Nam Á. Meridian không tung sản phẩm cho phân khúc này, vì lợi nhuận thấp, chi phí phục vụ cao. Ta có thể.

Linh mạch phụ. Khi Tứ Đại chiếm hết linh mạch chính, Huyền Minh sống bằng linh mạch phụ. Không giàu bằng, nhưng sống được. Và khi Tứ Đại đốt tài nguyên đánh Huyền Minh, linh mạch phụ nuôi sống ta qua mùa đông.

– Giỏi, hắn nói. Nhẹ, nhưng thật.

Tô Vãn không phản ứng gì với lời khen, kiểu cô: ghi nhận và tiếp tục.

– Tôi sẽ chuẩn bị đề xuất. Gói sản phẩm cho doanh nghiệp vừa và nhỏ: đơn giản hơn, rẻ hơn, phục vụ nhanh hơn. Thời gian triển khai: bốn tuần nếu dùng nền tảng có sẵn.

– Làm.

Cô gật. Đứng dậy. Dừng.

– Anh Lục. Mười tám tháng là giả định xấu nhất. Nếu chiến lược nội địa hoạt động, nếu khung pháp lý thay đổi, nếu doanh nghiệp vừa và nhỏ mang lại doanh thu, mười tám tháng có thể thành hai mươi bốn. Hoặc ba mươi.

– Hoặc mười hai, nếu Park đánh mạnh hơn dự kiến.

Tô Vãn nhìn hắn. Gật nhẹ. Không phản bác, vì cô biết hắn đúng: mọi ước lượng đều có sai số, và trong chiến tranh, sai số thường nghiêng về phía tệ hơn.

– Thì chiến đấu, cô nói. Lần thứ hai cô nói câu này trong tuần, cùng giọng nhẹ, dứt, không sến.

Đi ra. Đèn tầng bảy tắt sau mười phút. Cô đã về.

Hắn ở lại. Nhìn bảng trắng. Mười tám tháng. Thiếu mười hai. Và bên dưới, ghi thêm: doanh nghiệp vừa và nhỏ, chiến lược nội địa, khung pháp lý.

Ba chân kiềng. Nếu một chân gãy, hai chân kia giữ. Nếu hai chân gãy, ngã.

Kiếp trước, ta đánh một mình. Không cần ai giữ chân kiềng. Kiếp này, mỗi chân là một người: Tô Vãn giữ tài chính và chiến lược, Trịnh Hải giữ sản phẩm, Trần Mỹ Anh giữ pháp lý. Và ta, giữ mọi thứ không ai giữ được.

Áp lực này quen. Không nhẹ hơn áp lực kiếp trước, chỉ khác: kiếp trước áp lực của kẻ cô đơn, kiếp này áp lực của kẻ có người tin. Kiểu áp lực thứ hai nặng hơn, vì khi thua, không chỉ ta thua.

Tắt đèn. Đứng dậy. Ra cửa.

Hành lang tầng chín tối, chỉ có ánh đèn thoát hiểm xanh lá ở cuối. Hắn đi qua hành lang, xuống thang bộ, mỗi bước vang nhẹ trong tòa nhà vắng. Năm trăm người đã về nhà. Và ngày mai, họ sẽ quay lại, tiếp tục cuộc chiến mà hầu hết chưa thấy kết thúc.

Ra ngoài. Đêm mát, gió nhẹ, thành phố sáng đèn. Quán ăn bên đường vẫn mở, mùi phở bay, tiếng nói cười của người bình thường đang sống đời bình thường. Hắn đứng trên vỉa hè, nhìn.

Năm nghìn tỷ. Mười tám tháng. Sarah Park. Bạch Dạ sắp mất. Khách hàng đang chạy. Nhân viên bị mua.

Và ta ở đây. Đứng trên vỉa hè. Ngửi mùi phở.

Vẫn sống. Vẫn đánh.

Bước đi. Về nhà. Ngày mai còn dài.