Thanh Trừng

Hai tuần đầu tiên trên ghế quyền tổng giám đốc, hắn không thay đổi gì.

Không phải vì không có gì cần thay đổi. Vì hắn cần mọi người quên rằng hắn vừa thắng. Kẻ vừa lên ngôi mà hành động ngay sẽ bị coi là nóng vội. Kẻ im lặng hai tuần rồi mới hành động sẽ được coi là suy nghĩ kỹ.

Hai tuần đó, hắn đi qua từng phòng ban. Không phải đi thăm. Đi đọc.

Phòng Tài chính: Hoàng Minh Quân, người VP đặt vào ghế trưởng phòng, đang run. Hai tuần nay mỗi sáng đến sớm, mỗi tối về muộn, soạn báo cáo chi tiết gấp ba bình thường. Kiểu chăm chỉ của kẻ biết mình ngồi ghế không phải của mình.

Giữ. Quân không giỏi, nhưng biết sợ. Kẻ biết sợ dễ điều khiển hơn kẻ tự tin.

Phòng Kế hoạch – Chiến lược: Đặng Thị Hoa, phó tổng giám đốc do VP bổ nhiệm, ngồi ở bàn cũ, không dùng phòng phó tổng. Mỗi ngày đến đúng giờ, họp đúng giờ, nói đúng việc. Không thì thầm. Không xây phe. Kiểu người chờ xem gió thổi hướng nào rồi mới quyết.

Hoa có năng lực thật. Ở dưới VP vì VP cho cơ hội, không phải vì trung thành kiểu mù quáng. Bây giờ VP đi rồi, cô ta đang tính: theo main hay nghỉ?

Giữ. Nhưng cắt chức phó tổng. Chuyển về trưởng phòng Kế hoạch. Đúng tầm.

Phòng Nhân sự: Lâm Tuệ vẫn ở ghế cũ. Bốn mươi tuổi, bảy năm, không được thăng. Khi hắn đi ngang, Lâm Tuệ nhìn lên từ bàn. Mắt bình tĩnh. Không sợ. Không nịnh. Kiểu nhìn của kẻ đã quen với việc thay đổi lãnh đạo và biết mình sẽ vẫn ở đây khi lãnh đạo tiếp theo ngã.

Lâm Tuệ giỏi. Nhưng bị hệ thống cũ chặn. CEO cũ không thăng vì Lâm Tuệ quá thẳng. VP không thăng vì Lâm Tuệ không chọn phe.

Dùng.

Phòng Sản xuất: Lê Văn Toản, phe VP, đang giảm dần hoạt động. Hai tuần nay giao việc cho phó, bản thân đi họp ít hơn. Kiểu rút lui dần của kẻ biết thời đã qua.

Toản sẽ tự nghỉ trong một tháng. Không cần đuổi.

Phòng Kinh doanh: Tiểu Lý phụ trách, chạy đều. Doanh thu bộ phận Khách hàng Trọng điểm vẫn tăng. Tiểu Linh đang dẫn đầu phòng về số cuộc gặp khách trong tuần. Đại Dũng, Hà, Quang đều ổn. Tiểu Lý báo cáo đều, không sai, không thiếu, không thừa.

Phòng duy nhất không cần sửa. Vì ta đã sửa từ trước.

Sau hai tuần quan sát, hắn có bản đồ. Hai trăm người. Ai ở, ai đi, ai cần dời, ai cần thăng. Viết trên giấy. Hai trang. Chữ nhỏ. Sơ đồ gạch chéo.

Kiếp trước, ta từng thanh lọc Huyền Minh Tông sau khi phát hiện gián điệp chính đạo. Bảy trăm đệ tử, loại ba mươi sáu, giáng bốn mươi hai, thăng mười bảy. Một đêm. Bình minh hôm sau, tông môn im phắc, không ai dám nhìn thẳng vào mắt ta.

Kiếp này nhẹ hơn. Không có ai chết.

Tuần hai mươi. Thứ Hai. Chín giờ.

Họp toàn công ty. Tầng ba, nhà ăn, bàn ghế dồn sang hai bên, micro đặt giữa. Hai trăm người đứng, ngồi, chen nhau. Có người đến sớm giành chỗ trước, có người đứng cuối, mặt lo.

Hắn bước vào. Không vest. Sơ mi trắng, quần tây đen, giày da. Bước đều. Mặt phẳng. Đi thẳng đến micro.

Không cười. Không vỗ tay. Không "Chào mừng các bạn."

– Tôi là Lục Trường An. Quyền tổng giám đốc. Hầu hết các bạn biết tôi. Một số không. Không quan trọng.

Hai trăm người im.

– Công ty vừa mất CEO và VP trong vòng hai tuần. Lý do: sai phạm tài chính và mất tín nhiệm. Tôi không giải thích thêm. Kiểm toán đang tiến hành, kết quả sẽ công khai.

Dừng. Nhìn qua phòng. Ma Tâm Quan quét. Hai trăm khuôn mặt: sợ, tò mò, ngờ vực, chờ đợi, thờ ơ. Đa phần là sợ.

– Từ hôm nay, công ty thay đổi. Tôi nói ngắn để mọi người có thể quay lại làm việc nhanh.

Hắn rút tờ giấy từ túi quần. Giấy A4, gấp tư. Mở ra.

– Một: mọi phòng ban sẽ được đánh giá lại trong hai tuần tới. Tiêu chí: kết quả. Không phải thâm niên. Không phải quan hệ.

– Hai: người có năng lực sẽ được trọng dụng, bất kể chức vụ hiện tại. Người không – tôi sẽ giúp họ tìm chỗ phù hợp hơn.

– Ba: mọi quy trình phê duyệt nội bộ sẽ được rà soát. Bất kỳ quy trình nào mất hơn bảy ngày mà không có lý do – cắt.

– Bốn: lương thưởng sẽ gắn với kết quả. Ai vượt chỉ tiêu – thưởng gấp đôi. Ai không đạt ba tháng liên tục – chuyển đổi vị trí hoặc rời.

Gấp giấy. Bỏ lại túi.

– Câu hỏi?

Im lặng. Hai trăm người nhìn hắn. Không ai giơ tay.

Sợ. Tốt. Sợ là bước đầu tiên của kỷ luật.

– Nếu không có câu hỏi, quay lại làm việc.

Hắn bước đi. Micro vẫn đứng. Hai trăm người đứng im thêm ba giây rồi bắt đầu di chuyển. Tiếng xì xào nhỏ, rời rạc, kiểu xì xào không dám to.

Tiểu Lý đứng ở góc, nhìn hắn đi. Rồi quay sang Tiểu Linh, nói nhỏ: "Sếp nói hai phút. CEO cũ nói hai tiếng." Tiểu Linh gật.

Tuần tiếp theo. Hắn bắt đầu.

Thứ Hai: phòng Tài chính. Ngồi trong phòng họp B tầng mười hai với Hoàng Minh Quân và ba nhân viên cấp cao. Yêu cầu mỗi người trình bày công việc hiện tại trong năm phút. Không cho chuẩn bị trước.

Quân trình bày trước. Giọng run nhẹ, nhưng số liệu chính xác. Biết sợ nhưng biết việc.

Nhân viên thứ hai: Trần Thị Phượng, ba mươi lăm tuổi, kế toán trưởng. Trình bày gọn, rõ, mạch lạc. Ma Tâm Quan đọc: tay ổn định, mắt nhìn thẳng, nhịp thở đều. Không sợ. Tự tin vì có năng lực thật.

Người này giỏi hơn Quân. Nhưng ngồi dưới Quân vì Quân là phe VP.

Ghi nhận. Sẽ dùng sau.

Nhân viên thứ ba: Đoàn Văn Hải, bốn mươi hai tuổi, kiểm soát nội bộ. Trình bày dài dòng, lặp lại, dùng nhiều từ mà không nói gì. Ma Tâm Quan đọc: mắt liếc Quân hai lần, kiểu liếc hỏi "tôi nói thế đúng không." Tay xoay bút. Chân gõ nhẹ dưới bàn.

Kẻ này sống bằng quan hệ, không bằng năng lực. Mười hai năm trong công ty, không có kết quả gì nổi bật. Vẫn ở vì biết theo đúng phe.

– Ông Hải, mục tiêu quý tới của bộ phận kiểm soát là gì?

Hải ngập ngừng. Ba giây.

– Dạ... tiếp tục rà soát quy trình... và hỗ trợ kiểm toán...

– Cụ thể hơn. Bao nhiêu quy trình cần rà soát? Tiến độ hiện tại bao nhiêu phần trăm? Kiểm toán đã yêu cầu gì?

Hải nuốt nước bọt. Không trả lời được.

– Tôi hiểu. Ông Hải, tôi sẽ chuyển ông sang vị trí hỗ trợ hành chính. Phù hợp hơn.

Hải đỏ mặt.

– Anh Lục, tôi ở đây mười hai năm. Anh mới đến bốn tháng. Anh không thể...

– Tôi có thể. Và mười hai năm không phải lý do. Mười hai năm mà không trả lời được mục tiêu quý tới – đó mới là vấn đề.

Hải đứng dậy. Ghế lùi, kêu trên sàn.

– Nếu anh ép tôi, tôi nghỉ. Và tôi không nghỉ một mình.

Hắn nhìn Hải. Mặt phẳng. Không giận, không khinh, không thương hại.

– Cửa ở phía sau. Tôi không giữ ai.

Hải nhìn hắn. Nhìn Quân. Quân cúi đầu, không giúp. Nhìn Phượng. Phượng nhìn xuống bàn.

Hải quay đi. Bước ra.

Ba ngày sau, Hải nộp đơn nghỉ. Ba nhân viên khác theo: một ở phòng Tài chính, hai ở phòng Hỗ trợ Vận hành. Tất cả đều là người cũ, thâm niên trên tám năm, năng suất thấp.

Một tuần sau, hai trong ba người quay lại. Nộp đơn xin việc. Một gọi cho Lâm Tuệ nói: "Chỗ mới còn tệ hơn. Ít nhất ở Vạn Lý bây giờ có người biết việc."

Lâm Tuệ báo lại. Hắn gật.

– Nhận lại. Cho thử việc một tháng.

Kỷ luật không phải đuổi hết. Là cho mọi người hiểu: ra đi là lựa chọn của họ. Quay lại cũng là lựa chọn của họ. Nhưng khi quay lại, họ biết luật.

Thứ Ba đến thứ Năm: phòng Nhân sự, phòng Kỹ thuật, phòng Pháp chế, phòng Hỗ trợ Vận hành.

Mỗi phòng, cùng quy trình: ngồi, nghe, đọc người, đánh giá, quyết định.

Nhân sự: Lâm Tuệ giỏi. Hắn đề bạt cô lên phó phòng Nhân sự kiêm phụ trách tuyển dụng. Lâm Tuệ nhìn hắn, mắt sáng nửa giây, rồi trở lại bình thường.

– Cảm ơn anh Lục. Tôi sẽ không làm anh thất vọng.

– Tôi biết.

Kỹ thuật: Trương Phong vẫn ở ghế cũ. Hắn không thay đổi gì. Trương Phong không cần thay đổi. Chỉ cần thêm ngân sách nâng cấp hệ thống – đã bị CEO cũ cắt hai năm nay.

– Ngân sách nâng cấp phê duyệt. Trương Phong, anh có ba tháng.

Trương Phong gật. Không nói gì. Kiểu gật của kẻ đã chờ lâu và cuối cùng được cho phép làm việc mình giỏi.

Pháp chế: trưởng phòng cũ yếu, thay bằng phó phòng – Ngô Minh Tâm, ba mươi hai tuổi, luật sư giỏi nhưng bị chèn ép bốn năm.

Hỗ trợ Vận hành: cắt ba vị trí thừa, gộp hai bộ phận, tinh gọn từ hai mươi lăm người xuống mười tám.

Thứ Sáu. Phòng Kế hoạch – Chiến lược.

Hắn gọi Đặng Thị Hoa vào phòng riêng.

Hoa bước vào, ngồi. Lưng thẳng. Mắt bình tĩnh. Kiểu bình tĩnh của kẻ đã chuẩn bị cho mọi kịch bản.

– Chị Hoa, chức phó tổng giám đốc được bổ nhiệm theo quyết định của VP. VP đã từ chức. Tôi sẽ trình Hội đồng thu hồi quyết định bổ nhiệm đó.

Hoa không nhúc nhích.

– Tôi hiểu.

– Nhưng tôi muốn chị ở lại. Trưởng phòng Kế hoạch – Chiến lược. Đúng vị trí cũ. Chị giỏi ở đó.

Hoa nhìn hắn. Ba giây.

– Giáng chức.

– Trả về đúng chỗ. Khác nhau.

– Có gì khác?

– Khác ở chỗ: phó tổng của VP là ghế chính trị. Trưởng phòng Kế hoạch là ghế năng lực. Tôi không quan tâm chị từng theo VP. Tôi quan tâm chị có làm được việc không.

Hoa im. Năm giây.

– Được.

Một chữ. Đủ.

Hoa giỏi. Và Hoa thực dụng. Cô ta không trung thành với VP, trung thành với cơ hội. Bây giờ cơ hội là ở đây.

Cuối tuần đó, hắn gọi Tô Vãn vào phòng tổng giám đốc.

Tô Vãn bước vào. Cặp da, sổ tay, bút. Ngồi đối diện. Như mọi lần. Nhưng hôm nay, cô nhìn hắn khác hơn bình thường. Kiểu nhìn của kẻ biết cuộc nói chuyện này sẽ khác.

– Tôi cần người phụ trách chiến lược. Không phải trưởng phòng Kế hoạch – Đặng Thị Hoa đã ở đó. Tôi cần phó phòng Chiến lược kiêm phụ trách đề án đặc biệt. Người trực tiếp báo cáo cho tôi. Người có quyền tiếp cận mọi dữ liệu tài chính, nhân sự, và kinh doanh.

Tô Vãn nhíu mày.

– Anh đang mô tả vị trí tham mưu trưởng.

– Đúng.

– Và anh muốn tôi.

– Đúng.

Cô đặt bút xuống. Nhìn hắn. Mắt không sợ, không vui, không ngạc nhiên. Chỉ đánh giá.

– Tôi chưa sẵn sàng.

– Cô đã sẵn sàng từ ba năm trước. Chỉ là chưa ai cho cô cơ hội.

Tô Vãn im. Hắn biết cô đang nghĩ gì. Cô đang nghĩ về công ty cũ. Về lần cuối cùng cô được trao cơ hội – và bị lấy lại. Về những đêm thức trắng viết báo cáo mà không ai đọc. Về cái cảm giác bị phản bội bởi hệ thống mà cô tin.

Cô hít sâu. Thở ra.

– Nếu tôi nhận, tôi có một điều kiện.

– Nói.

– Tôi không phải quân cờ. Nếu anh có kế hoạch gì ảnh hưởng đến tôi, anh nói trước. Không gài. Không bất ngờ. Lần trước tôi đã nói điều này, nhưng bây giờ tôi ở vị trí khác. Lần trước tôi là đồng minh. Bây giờ tôi là thuộc hạ. Và thuộc hạ dễ bị hy sinh hơn đồng minh.

Thông minh. Cô ta biết sự khác biệt giữa đồng minh và thuộc hạ. Đồng minh có quyền từ chối. Thuộc hạ chỉ có quyền nghe lệnh.

Cô ta không muốn trở thành thuộc hạ.

Tốt. Ta cũng không cần thuộc hạ.

– Đồng ý. Cô không phải quân cờ. Cô là quân sư.

Tô Vãn nhìn hắn. Lâu. Rồi gật.

– Được. Tôi nhận.

Hắn đưa tay qua bàn. Bắt tay. Kiểu bắt tay kiếp này hắn chưa quen nhưng hiểu ý nghĩa.

Tô Vãn bắt lại. Tay nhỏ, lạnh, nhưng nắm chặt.

Kiếp trước, ta tuyển Mạc Thanh Nhàn cũng thế. Không hứa vinh quang. Không hứa quyền lực. Chỉ hứa: ta sẽ không phản bội. Mạc Thanh Nhàn tin. Và cô ấy chết trên chiến trường vì niềm tin đó.

Kiếp này, ta hứa giống. Nhưng kết thúc phải khác.

Cuối ngày. Sáu giờ chiều. Tầng mười lăm.

Nhân viên đã về gần hết. Tầng im, chỉ tiếng điều hòa và đèn huỳnh quang vo nhẹ.

Hắn ngồi trong phòng tổng giám đốc. Không bật đèn bàn. Ánh sáng từ thành phố bên ngoài cửa kính đủ để nhìn thấy bàn, ghế, kệ sách, khung ảnh úp.

Hai tuần thanh lọc xong. Bản đồ nhân sự đã thực thi:

– Mười hai vị trí thay đổi: bảy chuyển đổi, ba giáng, hai đề bạt.

– Bốn người tự nghỉ. Hai quay lại.

– Đặng Thị Hoa giữ, về trưởng phòng.

– Tô Vãn lên phó phòng Chiến lược kiêm tham mưu trưởng.

– Lâm Tuệ lên phó phòng Nhân sự.

– Trương Phong giữ nguyên, thêm ngân sách.

– Ngô Minh Tâm lên trưởng phòng Pháp chế.

Xong. Mười hai thay đổi trong hai tuần. Không lộn xộn. Không đình công. Không ai khiếu nại lên Hội đồng.

Vì mỗi thay đổi đều có lý do. Và lý do đều là kết quả. Không phải cảm tính. Không phải phe phái. Kết quả.

Nhân viên sợ, nhưng không oán. Sợ vì luật mới nghiêm. Không oán vì luật mới công bằng. Ai giỏi được thưởng. Ai yếu được cơ hội sửa. Ai không sửa thì đi.

Ngàn năm trước, Huyền Minh Tông vận hành cũng thế. Đệ tử gọi ta là Ma Tôn, nhưng không ai nói ta bất công. Khắc nghiệt? Đúng. Bất công? Không bao giờ.

Tiếng gõ cửa. Nhẹ. Hai tiếng.

– Vào.

Tô Vãn bước vào. Không cặp da. Không sổ tay. Chỉ cô và một cốc trà nóng.

Cô đặt cốc trà lên bàn hắn. Rồi đứng cạnh cửa sổ, nhìn ra thành phố.

Im lặng. Mười giây. Hai mươi giây.

– Anh không bật đèn.

– Không cần.

Im thêm mười giây.

– Nhân viên đang bàn tán. Về anh.

– Bàn gì?

– Hai loại. Một: "CEO mới đáng sợ quá, làm gì cũng đúng, nhìn ai cũng biết." Hai: "Lần đầu tiên tôi cảm thấy công ty này có người biết việc."

– Loại nào nhiều hơn?

– Nửa nửa. Nhưng cả hai loại đều làm tốt hơn bình thường. Người sợ làm tốt vì sợ. Người nể làm tốt vì muốn. Kết quả giống nhau.

Hắn không trả lời. Uống trà. Nóng, đắng nhẹ, vị trà xanh rẻ tiền. Cốc nhựa. Kiểu trà máy tự động tầng mười hai.

Tô Vãn quay lại nhìn hắn. Mắt trong bóng tối sáng hơn bình thường, phản chiếu ánh đèn thành phố.

– Anh không sợ bị ghét sao?

Hắn nhìn cô. Đặt cốc trà xuống.

– Tôi từng bị cả thế giới ghét. Vẫn sống.

Im lặng.

Mười hai đại tông phái. Bảy mươi hai thánh địa. Tất cả chính đạo dưới trời gọi ta là ma đầu, là tai họa, là kẻ phải diệt. Bao vây Cửu U Sơn. Hàng vạn tu sĩ. Hàng trăm năm thù hận.

Và cuối cùng, chính đệ tử ruột của ta đâm dao vào ngực ta.

Cả thế giới ghét ta. Và ta chết.

Nhưng trước khi chết, ta đã xây một tông môn mà trăm năm sau vẫn chưa ai xóa được.

Hắn nhìn ra cửa sổ. Thành phố đêm. Đèn bắt đầu sáng. Hàng triệu ô cửa, hàng triệu cuộc đời, hàng triệu câu chuyện mà hắn sẽ không bao giờ biết.

– Bị ghét mà công ty sống – tốt hơn được yêu mà công ty chết.

Tô Vãn không nói gì. Đứng cạnh cửa sổ, cách hắn hai bước, cùng nhìn ra thành phố.

Hai người đứng trong bóng tối. Im lặng. Không cần nói thêm.

Bên dưới, Vạn Lý Group tiếp tục chạy. Hai trăm người. Những luật mới. Một quyền tổng giám đốc hai mươi bảy tuổi mà họ vừa sợ vừa nể. Và phía trên, trên tầng mười lăm, hai bóng người đứng bên cửa sổ.

Không phải hai người yêu. Không phải hai bạn. Là hai kẻ đã đi qua đủ thứ để biết: đứng cạnh ai đó mà không cần nói gì, đôi khi là thứ gần nhất với niềm tin mà họ có thể cho nhau.

Gió ngoài cửa kính. Đèn thành phố. Và một cốc trà nguội dần trên bàn gỗ sồi.