Khai Hỏa

Huyền Cơ BI phiên bản 1.0 ra mắt vào một buổi sáng thứ Hai, không có sự kiện, không có sân khấu, không có băng rôn.

Trương Phong gửi đường dẫn cho năm khách hàng thí điểm lúc tám giờ sáng. Bao gồm Vương Gia Mart (hai cửa hàng quận 9), bà Lê Thị Hương (bốn tiệm giặt ủi), ông Phạm Văn Đông (xưởng may hai mươi máy), và hai doanh nghiệp nhỏ khác mà Hàn Kiêu ký được sau Demo Day. Năm tài khoản. Năm bảng theo dõi. Năm bộ dữ liệu bắt đầu chảy vào hệ thống.

Hắn ngồi ở bàn, nhìn màn hình. Không phải giao diện sản phẩm. Nhìn con số: năm tài khoản đăng nhập, ba đã nhập dữ liệu ngày đầu. Vương Gia nhanh nhất, nhập xong trước chín giờ. Bà Hương chậm hơn, gọi Trương Phong hỏi cách tạo mục "chi phí nước xả" vì tiệm giặt ủi có hạng mục riêng.

Trương Phong ngồi bên kia bàn, tai nghe gắn một bên, vừa hướng dẫn vừa ghi chú. Lâm ở góc phòng, màn hình xanh lục, theo dõi tải hệ thống. Hiếu kiểm tra tốc độ phản hồi.

Hàn Kiêu bước vào, cầm hai ly trà đá, đặt một ly trước mặt hắn.

– Sếp, xong rồi hả? Ra mắt vậy thôi hả?

Hắn không nhìn lên.

– Xong.

– Không có gì à? Không quay phim, không đăng bài, không ăn mừng?

– Sản phẩm tốt thì khách hàng tự nói. Sản phẩm dở thì quay phim để làm gì.

Hàn Kiêu cười, kéo ghế ngồi. Vắt chân.

– Anh chán thật. Nhưng em thích kiểu chán này.

Tô Vãn bước vào từ cửa, cặp da dưới nách. Cô nhìn Trương Phong đang nói chuyện điện thoại, nhìn màn hình hắn, rồi gật nhẹ. Không hỏi. Biết rồi.

Cô ngồi xuống bàn mình, mở sổ tay.

– Quỹ Phúc An xác nhận gặp lần hai thứ Năm. Họ muốn xem dữ liệu thực từ khách hàng đầu tiên. Tôi đã nói Vương Gia Mart cho phép chia sẻ dữ liệu ẩn danh.

– Tốt. Chuẩn bị ba trang: doanh thu Vương Gia trước khi dùng, sau một tuần dùng, và so sánh.

– Một tuần thì có gì để so sánh?

– Không cần kết quả. Cần cho họ thấy dữ liệu chảy thật.

Tô Vãn nhìn hắn một giây, rồi viết.

Tuần đầu tiên, hệ thống chạy êm hơn hắn dự tính.

Vương Gia gọi Trương Phong ba lần. Lần một: hỏi cách đọc biểu đồ "sản phẩm bán chậm." Lần hai: hỏi có thêm được mục "hàng tồn" không. Lần ba: "Cậu Phong ơi, cái biểu đồ này hay quá, tôi chụp gửi cho quản lý cửa hàng, được không?"

Trương Phong cúp máy, quay sang hắn, cười, lần đầu tiên cười mà mắt cũng cười theo.

– Ông Vương Gia chụp màn hình gửi cho quản lý. Nghĩa là ổng hiểu trong ba mươi giây.

– Tốt. Cam kết của Phong đạt rồi.

Trương Phong nghiêng đầu. Rồi nhớ ra: nếu ông Khoa không hiểu trong ba mươi giây, thiết kế lại. Anh đã nói câu đó khi bắt đầu xây sản phẩm.

Bà Hương gọi một lần, hỏi tại sao chi phí tiệm Tân Bình cao hơn tiệm Phú Nhuận ba mươi phần trăm. Trương Phong kiểm tra: dữ liệu đúng, tiệm Tân Bình tốn tiền nước nhiều hơn do thiết bị cũ. Bà Hương lần đầu tiên nhìn thấy con số đó rõ ràng, dù tiệm mở hơn một năm.

Ông Đông không gọi. Lặng lẽ nhập dữ liệu mỗi tối, xem biểu đồ mỗi sáng. Kiểu dùng của người nghiêm túc.

Ngày thứ ba, Hàn Kiêu báo: hai khách hàng mới đăng ký dùng thử. Một quán cà phê chuỗi ba chi nhánh ở Bình Thạnh, một tiệm bánh có xưởng sản xuất ở Thủ Đức. Cả hai biết Huyền Cơ qua Vương Gia giới thiệu.

Ngày thứ năm, thêm một. Cửa hàng vật liệu xây dựng ở quận 12, do bạn bà Hương nói. Bà Hương vừa dùng được năm ngày đã giới thiệu.

Hắn ghi lên bảng trắng: 5 + 3. Tám khách hàng. Ba tuần trước, số này là không.

Trương Phong nhìn bảng, mắt sáng. Lâm vỗ tay nhẹ. Hiếu cười.

Hàn Kiêu muốn ăn mừng.

Tô Vãn không cười. Cô đang đọc điện thoại, lướt trang tin công nghệ. Mặt phẳng, nhưng ngón tay vuốt chậm lại ở một bài viết.

– Đừng vui vội.

Hàn Kiêu quay sang:

– Chị Vãn, lần nào cũng "đừng vui vội."

– Vì lần nào vui sớm cũng có chuyện.

Hắn nhìn Tô Vãn. Cô đặt điện thoại xuống, mặt bình thường, nhưng hắn đọc được: vai hơi căng, tay phải nắm nhẹ cạnh bàn. Cô biết thứ gì đó mà chưa nói.

– Có gì, nói.

– Chưa chắc. Để tôi xác nhận đã.

– Tô Vãn.

Cô nhìn hắn. Rồi nói:

– DataFlow vừa tung bản cập nhật sáng nay. Giao diện mới.

Ngày thứ tám.

Trương Phong mở trang web DataFlow trên màn hình lớn. Cả phòng đứng quanh.

Im lặng.

Bảng theo dõi doanh thu theo ngày, theo cửa hàng, so sánh tuần. Biểu đồ cột, mũi tên xanh đỏ, danh sách sản phẩm bán chạy và bán chậm. Giao diện sáng, gọn, bố cục gần giống. Không phải giống kiểu trùng hợp. Giống kiểu nhìn vào rồi vẽ lại.

Trương Phong nói chậm, giọng kìm nén:

– Tám mươi phần trăm. Giao diện sao chép tám mươi phần trăm tính năng lõi của mình.

Lâm ngồi xuống, mở mã nguồn phía trước trang web DataFlow.

– Kiến trúc bên trong khác. Vẫn nông, vẫn xử lý thô. Nhưng lớp vỏ ngoài gần như đúc lại từ của mình.

Hiếu lắc đầu:

– Họ có người dùng thử sản phẩm mình rồi chụp lại từng trang?

Trương Phong đứng dậy. Bước ra cửa sổ. Lưng quay lại cả phòng. Hai tay nắm chặt nhau sau lưng, đốt ngón tay trắng bệch.

– Đồ ăn cắp. Mình viết từng dòng mã, thiết kế từng điểm ảnh, chạy thử năm mươi lần mỗi trang. Tụi nó ngồi chép lại rồi đóng gói đẹp. Cho không.

Hàn Kiêu đứng cạnh, mặt tối. Không chửi, bất thường.

– Sếp. Giờ sao?

Hắn không trả lời ngay. Nhìn màn hình. Giao diện DataFlow mới, giống Huyền Cơ, nhưng miễn phí. Với doanh nghiệp nhỏ đang xài thử, miễn phí là vua. Không ai trả tiền khi có bản miễn phí tương đương.

Lão Từ. Nhanh hơn ta tính. Ta nghĩ ông ta sẽ đợi sản phẩm ta gây tổn thương rồi mới ra tay. Nhưng không. Ông ta đánh phủ đầu. Sao chép trước, giết sau. Kiểu đánh của kẻ có tiền: không cần sáng tạo, chỉ cần nhân bản và miễn phí.

– Trương Phong.

Trương Phong quay lại. Mắt đỏ, không phải buồn, giận.

– Sản phẩm bên trong giống không?

– Không. Lớp ngoài chép lại giao diện. Bên trong vẫn kiến trúc cũ, xử lý nông, tải chậm khi dữ liệu lớn. Nhưng khách hàng nhỏ không biết khác biệt đó. Họ thấy giống nhau.

– Vậy DataFlow sao chép được cái mặt nhưng không sao chép được cái ruột.

– Đúng. Nhưng ruột thì phải dùng ba tháng mới thấy. Mặt thì thấy ngay.

Hắn gật. Đó là vấn đề. Doanh nghiệp nhỏ không đợi ba tháng để phân biệt. Họ chọn cái miễn phí, cái giống nhau, cái có trước.

– Không sao. Tiếp tục phát triển. Đừng nhìn họ. Nhìn khách hàng.

Ngày thứ mười.

Tô Vãn mở cửa phòng, bước vào, đặt một phong bì lên bàn hắn. Phong bì trắng, dày, góc trái in tên công ty luật: Trung Tín và Cộng sự.

– Thư luật sư. Từ DataFlow.

Hắn mở. Đọc.

Hai trang, giấy dày, chữ nhỏ, ngôn ngữ pháp lý dày đặc. Tóm tắt: DataFlow khởi kiện Huyền Cơ vi phạm bản quyền phần mềm. Lý do: DataFlow đã đăng ký bảo hộ quyền tác giả cho "hệ thống phân tích kinh doanh dành cho doanh nghiệp vừa và nhỏ, bao gồm bảng theo dõi doanh thu, so sánh hiệu suất cửa hàng, và phân tích sản phẩm" tại Cục Bản quyền tác giả. Ngày đăng ký: ba tháng trước khi Huyền Cơ ra mắt. Yêu cầu: gỡ toàn bộ sản phẩm trong mười bốn ngày, bồi thường thiệt hại hai tỷ đồng, và cam kết không tái phạm.

Hắn đọc lại. Lần hai. Lần ba.

Trương Phong giật phong bì:

– Cái gì?

Đọc. Mặt đổi màu, từ trắng sang đỏ, từ đỏ sang tím.

– Tụi nó chép mình rồi kiện mình? Tụi nó đăng ký bản quyền ý tưởng trước ba tháng? Kiểu nào?

Tô Vãn ngồi xuống. Bình tĩnh, nhưng giọng thấp hơn bình thường.

– Đây không phải chuyện bản quyền. Đây là chiến thuật. Ép mình bận đánh pháp lý, không còn sức phát triển sản phẩm. Hai tỷ tiền bồi thường? Mình không có hai tỷ. Nhưng họ biết điều đó. Họ không cần mình trả. Họ cần mình sợ.

Trương Phong đập tay xuống bàn:

– Tôi viết từng dòng mã. Thiết kế từng cái biểu đồ. Chạy thử từng con số. Tụi nó ngồi phòng máy lạnh, chép giao diện, rồi nộp đơn đăng ký trước? Luật gì cho phép vậy?

– Bản quyền phần mềm ở Việt Nam bảo hộ biểu hiện, không bảo hộ ý tưởng. Nhưng họ đăng ký trước, có giấy, có dấu. Trong mắt tòa, ai có giấy trước người đó nói trước. Mình chứng minh ngược lại được, nhưng mất thời gian. Sáu tháng, một năm. Và trong thời gian đó, mình không được bán.

Trương Phong ngồi xuống. Tay run, không phải sợ, giận đến run.

Hàn Kiêu đứng cạnh cửa sổ, mặt tối. Lần này cô chửi, nhưng chửi thầm, môi mấp máy, không thành tiếng.

Lâm nhìn Hiếu. Hiếu nhìn Lâm. Cả hai im, kiểu im của người biết mình không có quyền quyết gì trong chuyện này.

Tiểu Linh ngồi ở góc phòng, sổ tay trên đùi, bút trong tay, nhưng không viết. Mắt cô nhìn hắn. Chờ.

Hắn đặt thư luật sư xuống bàn. Ngả người lại ghế. Nhìn trần nhà. Quạt trần quay chậm, bóng cánh quạt lướt qua tường mỗi giây.

Nhanh. Rất nhanh. Lão Từ không đợi ta lớn rồi mới đánh. Ông ta đánh lúc ta vừa mọc mầm. Đăng ký bản quyền trước ba tháng, nghĩa là từ lúc DataFlow mới thành lập, ông ta đã tính đến ngày này. Sao chép sản phẩm, nộp đơn kiện, ép ta bận đánh tụng, tiêu hao tài chính và tinh thần. Trong khi DataFlow tiếp tục phát miễn phí, chiếm thị trường.

Kiếp trước, liên minh chính đạo cũng đánh ta kiểu này. Không đánh trực diện. Cắt đường lương thảo. Phong tỏa linh mạch. Bao vây. Để ta tự kiệt.

Nhưng ta đã sống qua sáu trăm năm bao vây.

Hắn hạ mắt từ trần nhà. Nhìn từng người trong phòng. Trương Phong giận. Hàn Kiêu bực. Tô Vãn bình tĩnh nhưng lo. Lâm và Hiếu hoang mang. Tiểu Linh chờ.

Sáu người. Toàn bộ Huyền Cơ. Và một lá thư luật sư có thể giết chết công ty này nếu hắn xử lý sai.

– Trương Phong. Ngồi xuống.

Trương Phong ngồi.

– Lâm, Hiếu. Tiếp tục công việc hôm nay. Không thay đổi gì.

Hai người gật, quay về màn hình.

– Hàn Kiêu.

– Dạ.

– Sáng mai đi gặp ba khách hàng mới đăng ký tuần trước. Nói sản phẩm vẫn chạy bình thường. Không nhắc vụ kiện. Nếu họ hỏi, nói "công ty đang xử lý, không ảnh hưởng dịch vụ."

Hàn Kiêu gật. Mặt vẫn tối, nhưng có việc để làm thì bớt bực.

– Tô Vãn.

– Tôi đây.

– Kiểm tra toàn bộ lịch sử phát triển sản phẩm. Mọi bản nháp, mọi bản ghi cuộc họp, mọi tin nhắn nhóm từ ngày đầu tiên Trương Phong viết dòng mã đầu tiên. Chụp màn hình, lưu theo ngày. Đó là bằng chứng mình phát triển trước.

Tô Vãn ghi, không hỏi lại.

– Trương Phong. Lấy cho tôi lịch sử phiên bản mã nguồn. Mỗi lần cập nhật đều có dấu thời gian. Mỗi dấu thời gian là một bằng chứng.

– Có. Tôi giữ hết trên hệ thống quản lý phiên bản. Từng dòng, từng ngày.

– Tốt. Và bắt đầu xây tính năng mới. Thứ DataFlow chưa có và không kịp bắt chước.

Trương Phong nhìn hắn, chớp mắt.

– Xây mới? Bây giờ?

– Đúng lúc này. Họ chép tính năng cũ. Vậy mình chạy nhanh hơn. Khi họ chép xong tính năng hôm qua, mình đã có tính năng ngày mai. Họ chạy theo thì phải liên tục sao chép, và mỗi lần sao chép họ lại chậm hơn mình một bước. Sao chép là phòng thủ, sáng tạo là tấn công.

Trương Phong ngồi im. Rồi mắt sáng dần, kiểu sáng của kỹ sư nhìn thấy bài toán khó nhưng có lời giải.

– Dự đoán cung cầu. Tính năng mình đang ở bản nháp. Dùng dữ liệu bán hàng để dự đoán tuần sau sản phẩm nào hết hàng, sản phẩm nào tồn. DataFlow đang ở mức biểu đồ quá khứ, mình nhảy sang tương lai.

– Làm đi.

Trương Phong đứng dậy, bước về máy tính. Lưng thẳng hơn lúc nãy. Khi có mã để viết, Trương Phong không sợ gì.

Phòng lặng. Tiếng gõ bàn phím bắt đầu, nhịp đều, nhanh dần.

Hắn quay sang Tô Vãn. Nói nhỏ, chỉ hai người nghe:

– Hai tỷ. Mình có không?

– Không. Vốn còn ba trăm triệu. Doanh thu tháng này chưa đến mười lăm triệu.

– Vậy thua kiện thì phá sản.

– Nếu thua kiện. Nhưng cơ sở pháp lý của họ yếu. Bản quyền phần mềm ở Việt Nam bảo hộ biểu hiện cụ thể (mã nguồn, giao diện), không bảo hộ ý tưởng hay chức năng. Họ đăng ký bản quyền ý tưởng chức năng, không đăng ký mã nguồn cụ thể. Mình có lịch sử phát triển chứng minh mã nguồn là của mình. Lý thuyết, mình thắng. Nhưng lý thuyết cần luật sư, và luật sư cần tiền.

– Tô Vãn biết luật sư nào không?

– Luật sư doanh nghiệp thì tôi biết hai, ba người. Nhưng loại này cần luật sư chuyên sở hữu trí tuệ, có kinh nghiệm kiện tụng, chịu nhận vụ nhỏ, và chấp nhận thanh toán linh hoạt. Loại đó tôi không quen.

Hắn nhìn ra cửa sổ. Nắng trưa vàng ngoài cửa kính, bóng cây bàng nghiêng trên vỉa hè, xe máy chạy qua lặng lẽ.

Chúng ta cần một luật sư. Không phải loại bình thường.

Diệp Kính.

Hắn chưa bao giờ gặp Diệp Kính. Chỉ biết cái tên từ hồ sơ Tô Vãn soạn khi lên danh sách năm nhân sự cốt lõi. Ba mươi lăm tuổi, luật sư tự do, từng làm tại một công ty luật lớn rồi nghỉ. Lý do nghỉ: bất đồng quan điểm. Loại luật sư nào bỏ công ty lớn vì "bất đồng quan điểm"? Loại cứng đầu, hoặc loại có nguyên tắc. Cả hai đều cần.

Nhưng chưa phải lúc. Còn một thứ phải làm trước.

– Tô Vãn.

– Gì?

– Cuộc gặp quỹ Phúc An thứ Năm. Vẫn đi.

– Sau vụ kiện này? Họ nghe tin thì rút.

– Nếu họ rút vì một lá thư luật sư, thì tiền của họ không phải thứ mình cần. Mình cần nhà đầu tư không sợ sóng.

Tô Vãn nhìn hắn. Lâu. Rồi gật.

– Tôi sẽ chuẩn bị kịch bản cho trường hợp họ hỏi về vụ kiện.

– Không. Nói thẳng. Mình đang bị kiện. Mình tin mình đúng. Ai đầu tư lúc mình mạnh thì là mua vé. Ai đầu tư lúc mình gặp nạn thì là đặt cược. Mình cần người đặt cược, không cần người mua vé.

Tô Vãn cười. Nhẹ, nhanh, nhưng cười thật.

– Câu đó hay. Tôi ghi.

Chiều. Văn phòng lặng dần. Trương Phong và Lâm làm việc không ngẩng đầu. Hiếu kiểm tra hệ thống, đảm bảo khách hàng hiện tại không bị ảnh hưởng. Hàn Kiêu ra ngoài, gọi điện cho ba khách hàng mới.

Hắn ngồi ở bàn, đọc lại thư luật sư lần nữa. Không đọc nội dung. Đọc cách viết.

Ngôn ngữ: chuẩn, sắc, không dư một chữ. Công ty luật Trung Tín và Cộng sự, thành lập bảy năm, chuyên doanh nghiệp và sở hữu trí tuệ. Không phải loại nhỏ. Lão Từ trả tiền cho công ty luật hạng trung để kiện công ty sáu người. Kiểu dùng dao mổ trâu giết gà. Nhưng mục đích không phải thắng kiện. Mục đích là khiến ta bận, khiến ta sợ, khiến khách hàng ta hoang mang.

Ta không sợ. Nhưng khách hàng thì có thể.

Tiểu Linh ngồi đối diện, sổ tay đã gấp. Cô không hỏi gì cả buổi chiều.

– Tiểu Linh.

– Dạ.

– Em biết DataFlow phàn nàn gì không?

– Em đang thu thập. Tuần trước có hai khách hàng DataFlow bình luận trên nhóm kinh doanh: một ông than dữ liệu sai, nhập doanh thu buổi sáng mà chiều biểu đồ vẫn chưa cập nhật. Một bà nói gọi hỗ trợ ba ngày không ai trả lời.

– Tiếp tục. Từ tuần này, ghi thêm: những khách hàng nào đang dùng DataFlow mà bắt đầu phàn nàn. Tên, địa chỉ, ngành. Đó là danh sách khách hàng tương lai của mình.

Tiểu Linh gật, mở sổ tay, ghi.

Hắn đứng dậy. Bước ra ban công nhỏ. Chiều muộn, nắng nghiêng, bóng tòa nhà đối diện phủ lên mặt đường. Xe máy chạy qua, tiếng còi xa, mùi cơm chiều từ quán bên dưới bay lên.

Sáu người. Ba trăm triệu. Một sản phẩm vừa ra mắt. Và đối thủ năm mươi tỷ vừa sao chép sản phẩm vừa kiện bản quyền. Trên giấy, trò chơi này đã kết thúc.

Nhưng ta đã từng thua tệ hơn. Sáu trăm năm trước, Thái Hư Cung dẫn mười hai tông phái bao vây Huyền Minh Tông. Mười vạn tu sĩ, ta có ba ngàn. Linh mạch bị phong, lương thảo bị cắt, đồng minh quay lưng. Trên giấy, trận đó cũng đã kết thúc.

Nhưng ta đã giữ được bốn năm.

Lần này, ta không cần bốn năm. Chỉ cần đúng người ở đúng lúc.

Hắn lấy điện thoại. Mở danh bạ. Lướt. Dừng ở một cái tên chưa bao giờ gọi.

Diệp Kính. Số điện thoại Tô Vãn đưa hai tháng trước, lúc lập danh sách nhân sự. Hắn chưa gọi, vì chưa cần. Bây giờ cần.

Nhưng không phải tối nay. Cần biết thêm về Diệp Kính trước khi gọi. Cần biết cô ta là ai, muốn gì, sợ gì. Gọi mà không biết người nghe thì chỉ là van xin. Gọi mà hiểu người nghe thì là mời gọi.

Hắn quay vào trong.

– Tô Vãn. Diệp Kính. Cô có gì ngoài hồ sơ hai tháng trước?

Tô Vãn ngước lên:

– Không nhiều. Luật sư tự do, từng ở công ty luật Minh Đạo, nghỉ ba năm trước. Có tiếng trong giới sở hữu trí tuệ. Nhận vụ nhỏ, thắng nhiều. Kén khách. Nghe nói khó tính.

– Khó tính kiểu nào?

– Kiểu chọn thân chủ. Không phải ai trả tiền cũng nhận.

Hắn nhìn Tô Vãn. Rồi nhìn phong bì trắng trên bàn, con dấu đỏ của Trung Tín và Cộng sự nổi bật trên nền giấy trắng.

Chọn thân chủ. Kiểu đó ta gặp rồi. Kiếp trước, thợ rèn giỏi nhất Luyện Khí Cốc cũng kén khách. Không phải trả tiền là được. Phải khiến ông ta muốn rèn. Muốn thì mới rèn tốt, rèn cho tiền thì chỉ rèn vừa đủ.

– Chúng ta cần một luật sư. Không phải loại bình thường.

Tô Vãn nhìn hắn. Hàn Kiêu vừa bước vào từ cửa, nghe câu cuối, dừng chân. Trương Phong ngẩng đầu từ màn hình. Lâm và Hiếu quay lại. Tiểu Linh mở sổ tay.

Cả phòng nhìn hắn.

Hắn nhìn lại. Từng người. Mắt hắn lạnh, nhưng lạnh kiểu tĩnh, không phải kiểu sợ.

– Ngày mai, tôi sẽ gặp Diệp Kính.