Sự Thật Về Lão Từ

Một tuần sau khi gặp Phú An, Tiểu Linh đặt trên bàn hắn một tập hồ sơ dày gấp ba lần tập trước. Hai mươi mốt trang, mỗi trang một phần của bức tranh mà cho đến tuần trước, hắn mới chỉ nhìn thấy một góc.

– Em mở rộng điều tra theo hướng anh chỉ, cô nói, đứng trước bàn, tay chắp sau lưng, giọng đều nhưng mắt sáng, kiểu sáng của người vừa tìm ra thứ quan trọng. Phú An là một trong sáu. Em tìm được ba người nữa.

– Ba trên sáu. Ai?

– Nguyễn Thị Bích, năm mươi lăm tuổi, cựu nhân viên ngân hàng, hiện bán bún ở Long An. Trần Quốc Đạt, bốn mươi bảy tuổi, cựu quản lý bất động sản, hiện chạy xe công nghệ ở Đà Nẵng. Và Lê Minh Hoàng, năm mươi hai tuổi, cựu kế toán, hiện trồng rau ở Lâm Đồng.

Ba người. Ba thành phố khác nhau. Cùng một mô hình: làm môi giới cho Phú Thịnh, cho vay bẫy nhân viên văn phòng, rồi biến mất. Tất cả đổi tên, tất cả sống yên lặng, tất cả sợ.

– Em liên lạc được không?

– Bích và Đạt đồng ý nói chuyện qua điện thoại. Không gặp mặt. Hoàng từ chối, nói "không biết gì." Nhưng giọng ông ta run.

– Bích và Đạt nói gì?

Tiểu Linh lật trang, chỉ vào bảng tổng hợp. Bảng có ba cột: tên môi giới, số người cho vay, số công ty.

– Bích: sáu mươi lăm người, ba công ty (Vạn Phúc, Thiên Hưng, Minh Châu). Đạt: bảy mươi hai người, bốn công ty (Hòa Phát Logistics, Đại Việt Media, Trung Đô, Long Phát). Phú An: tám mươi người, bốn công ty (Vạn Lý, Thái Bình, Hải Đăng, Phúc Thịnh Sơn). Tổng ba người: hai trăm mười bảy người, mười một công ty.

Hai trăm mười bảy. Chỉ từ ba trong sáu môi giới. Nếu tính đủ sáu, con số có thể gấp đôi.

– Mười một công ty, hắn nhắc lại. Trùng với mạng lưới Từ Phát?

– Gần hết. Mười trong mười một thuộc mạng lưới Từ Phát trước khi bị phá. Công ty thứ mười một là Phúc Thịnh Sơn, nằm ngoài danh sách, em chưa tra được. Nhưng có khả năng là công ty liên kết ngầm.

Hắn đọc bảng. Mười một công ty. Hai trăm mười bảy nhân viên bị gài nợ chỉ qua ba môi giới. Nếu Hạ quản lý sáu người, và mỗi người trung bình bảy mươi hai, tổng cộng hơn bốn trăm. Bốn trăm sợi dây xích, mỗi sợi là một khoản vay bẫy, mỗi khoản là một điều khoản 7.3, mỗi điều khoản là quyền yêu cầu "bất cứ điều gì."

Bốn trăm. Có thể hơn. Trong mười hai công ty, mỗi công ty vài trăm nhân viên, tổng cộng có lẽ ba nghìn. Bốn trăm trên ba nghìn, hơn mười ba phần trăm. Cứ mỗi bảy nhân viên, một người là tai mắt của Lão Từ mà không ai biết.

Tô Vãn ngồi bên cạnh, đọc cùng. Im lặng lâu. Rồi cô nói, giọng thấp:

– Đây không phải tham nhũng.

Hắn nhìn cô.

– Đây là hệ thống. Tô Vãn chỉ vào bảng. Tham nhũng là lấy tiền. Đây là kiểm soát người bằng tiền. Mỗi khoản vay bẫy không phải để thu lãi, lãi suất ban đầu chỉ bảy phần trăm, Lão Từ không cần tiền lãi đó. Khoản vay là để tạo đòn bẩy: ai nợ, nghe lời. Ai không nghe, điều khoản 7.3 kích hoạt.

– Cô thấy giống gì?

Im lặng. Rồi Tô Vãn nói, chậm:

– Giống Meridian.

Hắn gật. Đó chính xác là điều hắn nghĩ suốt một tuần.

– Meridian không cho nhân viên vay. Nhưng Meridian thu dữ liệu doanh nghiệp: tài chính, nhân sự, chuỗi cung ứng, khách hàng. Khi một công ty dùng Meridian, Meridian biết mọi thứ về công ty đó. Và khi biết mọi thứ, Meridian nắm. Không cần điều khoản 7.3, không cần ép. Chỉ cần biết.

– Lão Từ kiểm soát bằng nợ. Meridian kiểm soát bằng dữ liệu. Khác hình thức, cùng bản chất: ai phụ thuộc, bị nắm.

Nguyên Anh. Hóa Thần. Cùng logic, khác cấp bậc. Lão Từ là Nguyên Anh, kiểm soát mười hai công ty bằng nợ cá nhân. Meridian là Hóa Thần, kiểm soát hàng nghìn công ty bằng dữ liệu số. Quy mô khác, nhưng mô hình giống nhau.

Chiều. Hắn ngồi trong phòng làm việc, cửa đóng, đèn tắt, chỉ ánh sáng từ cửa sổ chiếu vào. Điện thoại trên bàn, số của Từ Thiên Hành đã lưu sẵn.

Từ Thiên Hành. Hai mươi tám tuổi. Harvard MBA, ba năm Goldman Sachs. Con trai Lão Từ. Người mà hắn đã đối đầu gián tiếp suốt giai đoạn trước, người đã bay về, đã gặp Richard Chen ở Singapore, đã im lặng sau chiến dịch Hạ Sơn. Thiên Hành thông minh, hắn biết. Thông minh đủ để hiểu cha mình. Và có lẽ, thông minh đủ để sợ.

Nhấn gọi.

Chuông đổ năm lần. Sáu. Bảy. Hắn nghĩ Thiên Hành sẽ không nghe. Rồi:

– Anh Lục.

Giọng bình. Không ngạc nhiên, kiểu giọng của người đã chờ cuộc gọi này.

– Anh Thiên Hành. Tôi biết về hệ thống cho vay cá nhân của cha anh.

Im lặng ba giây.

– Anh muốn gì?

– Hiểu. Tại sao cha anh xây hệ thống đó?

Im lặng lâu hơn. Năm giây. Mười. Hắn đếm hơi thở của Thiên Hành qua điện thoại: đều, nhưng nặng, kiểu thở của người đang cân nhắc giữa nói thật và giữ im.

– Anh Lục. Tôi đã nghĩ anh sẽ gọi. Không biết lúc nào, nhưng biết sẽ gọi. Vì anh là người đào sâu. Không dừng ở bề mặt.

– Trả lời câu hỏi.

Thiên Hành thở dài. Qua điện thoại, tiếng thở nghe rõ hơn bình thường, nặng hơn.

– Tại sao ba xây hệ thống đó? Vì ba sợ. Câu trả lời đơn giản, và đúng. Ba sợ mất kiểm soát. Nhưng... Dừng lại. Nhưng ba không phải người tạo ra mô hình. Ba copy.

– Copy từ đâu?

– Từ người trên ba.

Tầng trên. Đúng như ta nghi.

– Ai?

– Tôi không biết tên cụ thể. Ba không bao giờ nói. Nhưng... có những lần ba gọi điện, đóng cửa phòng, nói bằng giọng khác, giọng nhỏ hơn, cung kính hơn, kiểu giọng tôi chưa bao giờ nghe ba dùng với ai khác. Ba gọi họ là "các ông lớn." Không bao giờ gọi tên.

– "Các ông lớn." Bao nhiêu người?

– Tôi đoán ba đến năm. Có lần ba nói với thư ký: "Cuộc họp với các ông, chuẩn bị phòng." "Các ông" là số nhiều, ít nhất hai. Nhưng từ cách ba phản ứng sau mỗi cuộc gọi, có lần bực, có lần sợ, có lần nhẹ nhõm, tôi đoán ít nhất ba người khác nhau. Mỗi người một cách ép.

– Họ ép cha anh gì?

Im lặng dài nhất. Mười lăm giây. Hắn đợi.

– Mô hình. Họ yêu cầu ba xây hệ thống kiểm soát nhân viên. Không phải ba muốn, họ yêu cầu. Ba nói với tôi một lần, đêm khuya, hơi say, lần duy nhất ba để lộ: "Thiên Hành, ba không tạo ra cái này. Ba chỉ làm theo. Và nếu ba không làm, sẽ có người khác làm."

"Nếu ba không làm, sẽ có người khác làm." Câu biện hộ của mọi tay sai trong lịch sử. Kiếp trước, đệ tử Huyền Minh cũng nói: "Nếu con không giết, sẽ có người khác giết." Và ta gật đầu, vì khi đó ta tin câu đó. Bây giờ, ta nghe lại, từ miệng Lão Từ qua con trai ông ta, và ta nghe thấy thứ ta không nghe thấy ngàn năm trước: sợ hãi. Không phải biện hộ. Sợ hãi.

– Anh nói "các ông lớn." Meridian?

Thiên Hành dừng.

– Có thể. Ba có quan hệ với Richard Chen từ lâu, trước khi Meridian vào Việt Nam. Nhưng Chen không phải "ông lớn." Chen là trung gian. "Các ông lớn" ở trên Chen.

– Trên Chen là ai?

– Tôi không biết. Thật sự không biết. Chen báo cáo cho ai, ba không bao giờ hỏi. Hoặc hỏi mà không nói cho tôi. Nhưng có một lần, ba nói, cũng đêm khuya, cũng hơi say: "Thiên Hành, thế giới này có những người mà mình không bao giờ nhìn thấy, nhưng họ nhìn thấy mình. Họ không cần quyền lực chính thức. Họ có thứ mạnh hơn: dữ liệu."

Im lặng. Hắn nghe từ "dữ liệu" và cảm giác mảnh ghép cuối cùng rơi vào đúng chỗ. Không phải vì hắn hiểu hết, vì hắn hiểu đủ.

– Anh Lục, Thiên Hành nói, giọng thấp hơn. Tôi kể anh nghe vì tôi muốn anh biết: ba tôi không phải quỷ. Ba là người bị kẹt trong hệ thống mà ba không đủ mạnh để chống. Và ba chọn cách sống sót duy nhất ba biết: copy mô hình, thu nhỏ lại, trở thành bánh răng trong cỗ máy.

– Tôi biết.

– Và tôi muốn anh biết thêm: tôi không phải ba. Tôi không muốn là bánh răng. Đó là lý do tôi im lặng ba tháng qua, không liên lạc, không xuất hiện. Vì tôi đang tìm cách thoát.

– Thoát bằng cách nào?

– Chưa biết. Nhưng khi biết, tôi sẽ gọi anh.

Cúp máy. Tiếng "tút" kéo dài, rồi im.

Hắn giữ điện thoại bên tai thêm ba giây, nghe tiếng im, kiểu im lặng sau cuộc trò chuyện mà cả hai bên đều nói ít hơn những gì biết.

Thiên Hành. Hai mươi tám tuổi. Đủ trẻ để muốn thoát. Đủ thông minh để biết thoát không dễ. Harvard và Goldman Sachs dạy hắn ta cách vận hành hệ thống, nhưng không dạy cách rời bỏ. Rời bỏ hệ thống của cha, hệ thống đã nuôi hắn ta lớn, cho hắn ta học phí, cho hắn ta danh, và bây giờ đang giữ hắn ta lại.

Ta hiểu. Kiếp trước, ta cũng từng là đệ tử trong hệ thống Huyền Minh trước khi lên đỉnh. Và khi đã ở đỉnh, ta hiểu: đỉnh không phải tự do. Đỉnh là nhà tù đẹp hơn.

Hắn đặt điện thoại xuống. Ngồi trong phòng tối, nhìn ra cửa sổ. Hà Nội chiều, nắng xiên qua mặt kính, kẻ một vệt sáng dài trên sàn gỗ.

Lão Từ. Nguyên Anh. Không phải đỉnh. Chỉ là tầng giữa. Ông ta xây hệ thống kiểm soát nhân viên vì được yêu cầu xây, bởi "các ông lớn," những người mà ông ta sợ, những người mà ông ta gọi bằng giọng cung kính.

"Các ông lớn." Có thể là Meridian. Có thể lớn hơn. Chen là trung gian, không phải đỉnh. Trên Chen là ai? Trên Meridian là gì?

Kiếp trước, ta biết câu trả lời: Thiên Đạo. Hệ thống tối thượng, vô hình, vô danh, kiểm soát toàn bộ tu tiên giới bằng luật. Ai tuân, sống. Ai chống, chết. Ta chống, và ta chết.

Kiếp này, Thiên Đạo có tên mới. Không gọi là "luật trời." Gọi là "dữ liệu." Không cần sấm sét, không cần thiên kiếp. Chỉ cần biết mọi thứ về mọi người, và khi biết, kiểm soát.

Tiếng gõ cửa. Tô Vãn.

– Anh An. Thiên Hành nói gì?

Hắn kể. Ngắn gọn: "các ông lớn," Lão Từ bị ép, hệ thống là copy từ tầng trên, Chen là trung gian. Tô Vãn nghe, mặt không đổi, nhưng mắt cô thu hẹp, kiểu mắt của người đang xử lý thông tin nhanh.

– Nếu đúng, cô nói chậm, thì Lão Từ không phải ông trùm. Lão Từ là quản lý cấp trung. Và "các ông lớn" là ban giám đốc thực sự. Meridian, hoặc ai đó đằng sau Meridian, đang xây hệ thống kiểm soát toàn cầu bằng dữ liệu. Lão Từ chỉ là phiên bản thử nghiệm ở Việt Nam.

– Phiên bản thử nghiệm.

– Đúng. Mười hai công ty, bốn trăm nhân viên, nợ vay bẫy. Là bản nháp. Phiên bản hoàn chỉnh: Meridian, năm mươi quốc gia, hàng triệu doanh nghiệp, dữ liệu thay nợ, thuật toán thay điều khoản 7.3.

Im lặng. Hai người nhìn nhau. Rồi Tô Vãn nói, giọng nhẹ hơn, gần thì thầm:

– Anh An. Nếu Meridian là phiên bản hoàn chỉnh của hệ thống Lão Từ, thì chúng ta đang đánh thứ gì?

Câu hỏi lơ lửng trong phòng. Hắn nhìn ra cửa sổ, nhìn thành phố phía dưới, xe cộ nhỏ như kiến, con người nhỏ hơn kiến.

– Đánh hệ thống.

– Huyền Cơ đủ sức đánh hệ thống không?

– Không. Nhưng ta không cần đánh đổ hệ thống. Chỉ cần tồn tại bên ngoài nó.

Kiếp trước, ta đánh Thiên Đạo. Thua. Vì ta đánh chính diện, cố phá luật trời bằng sức mạnh, cố lật hệ thống bằng bạo lực. Thiên kiếp giáng, mười vạn đệ tử tan, Huyền Minh Sơn thành tro. Bài học: không thể phá hệ thống bằng cách đánh hệ thống.

Kiếp này, ta không đánh. Ta xây cái khác. Huyền Cơ không phải vũ khí chống Meridian, Huyền Cơ là lựa chọn thay thế. Khi đủ người chọn ở ngoài hệ thống, hệ thống yếu đi. Không phải vì bị phá, vì bị bỏ.

– Tô Vãn.

– Dạ.

– Ghi nhớ những gì Thiên Hành nói. Chưa dùng. Chưa phải lúc. Nhưng sẽ dùng.

Cô gật.

– Và gọi Trần Mỹ Anh. Tôi cần cô ấy chuẩn bị một bản tóm tắt về hệ thống cho vay của Lão Từ. Bằng chứng Phú An, Bích, Đạt, số liệu, mối liên hệ. Không phải để đăng báo. Để gửi Bộ trưởng Trần Đại Nghĩa.

Tô Vãn nhìn hắn. Hiểu ngay.

– Anh dùng quá khứ Lão Từ để đánh Meridian.

– Lão Từ là mô hình thu nhỏ. Meridian là bản phóng to. Khi bộ trưởng nhìn thấy bản thu nhỏ hoạt động thế nào, ông ta sẽ hiểu bản phóng to nguy hiểm thế nào. Và ông ta sẽ ra luật.

– Luật bảo vệ dữ liệu.

– Đúng. Không phải luật chống Meridian. Luật bảo vệ mọi người. Nhưng Meridian bị ảnh hưởng nhất.

Tô Vãn gật. Đứng dậy, đi ra cửa. Rồi dừng, quay lại.

– Anh An.

– Gì?

– Nếu "các ông lớn" biết anh đang đào, họ sẽ phản ứng.

– Tôi biết.

– Anh không sợ?

Hắn nhìn cô. Tô Vãn, bốn năm bên hắn, từ năm người trong phòng sáu mươi mét vuông đến năm trăm người trong tòa nhà chín tầng. Cô hỏi "anh không sợ" không phải vì nghi ngờ, vì muốn nghe câu trả lời.

– Sợ. Nhưng sợ không phải lý do dừng.

Cô nhìn hắn ba giây. Rồi gật nhẹ. Đi ra.

Đêm. Phòng làm việc. Hắn ngồi một mình, trước bản đồ thế giới treo trên tường, bản đồ mà Hàn Kiêu mua từ năm đầu tiên, khi Huyền Cơ mới có năm người và bản đồ là thứ xa xỉ duy nhất trong phòng. Bốn năm sau, bản đồ vẫn treo đó, nhưng ý nghĩa khác.

Năm chấm sáng ở Đông Nam Á: liên minh nhỏ bé. Một vết loang lớn: Meridian. Và bây giờ, thêm một tầng: bóng tối phía sau vết loang, "các ông lớn," những người mà cả Lão Từ lẫn Richard Chen đều chỉ là quân cờ.

Ngàn năm trước, tu tiên giới cũng có cấu trúc tương tự. Phàm nhân ở đáy. Luyện Khí, Trúc Cơ, Kim Đan ở giữa. Nguyên Anh, Hóa Thần ở trên. Và trên cùng: Thiên Đạo. Mỗi tầng kiểm soát tầng dưới, bằng sức mạnh, bằng luật, bằng sợ hãi. Và không ai nhìn thấy Thiên Đạo, vì Thiên Đạo không cần được nhìn thấy. Nó chỉ cần được tuân theo.

Kiếp này, cấu trúc giống hệt. Nhân viên văn phòng ở đáy, bị nợ vay giữ. Quản lý cấp trung ở giữa, bị chỉ tiêu giữ. Lão Từ ở trên giữa, bị "các ông lớn" giữ. Meridian ở trên nữa, bị cổ đông và dữ liệu giữ. Và trên Meridian? Ai giữ Meridian? Hệ thống nào kiểm soát những kẻ kiểm soát?

Ta không biết. Chưa biết. Nhưng ta biết một điều: kiếp trước, ta chống Thiên Đạo bằng cách đánh từ dưới lên. Sai. Không thể đánh từ dưới lên. Phải xây từ ngoài vào.

Huyền Cơ. Năm trăm người. Năm liên minh. Một chính sách đang soạn. Nhỏ. Yếu. Nhưng nằm NGOÀI hệ thống. Và mỗi ngày ở ngoài, hệ thống mất đi một phần quyền kiểm soát.

Tắt đèn. Đứng dậy. Ra cửa.

Ngàn năm trước, tu tiên giới có Thiên Đạo. Ai tuân theo, sống. Ai chống, chết. Ta đã chống. Và ta đã chết.

Kiếp này, Thiên Đạo mới không gọi bằng tên cũ. Nó gọi bằng thuật toán, bằng dữ liệu, bằng miễn phí mười hai tháng, bằng đội tư vấn năm mươi người.

Và ta vẫn chống.

Đóng cửa. Bước đi. Hành lang tối, tầng chín, tiếng bước chân vang trên sàn gạch lạnh. Đi qua phòng Tô Vãn, đèn tắt. Đi qua phòng họp, đèn tắt. Đi qua bảng kính ghi chiến lược, chữ viết tay của Trịnh Hải mờ dần trong bóng tối. Tất cả ngủ. Hắn thức.