Meridian Bẩn

Bài thứ tư không nằm trong kế hoạch.

Ba bài đầu đã đăng đúng lịch: Kompas, Bangkok Post, Thương Trường Quốc tế, mỗi tuần một bài, mỗi bài một góc, tất cả về vi phạm dữ liệu của Meridian trên toàn cầu. Phản ứng Meridian yếu, Park chỉ ra bình luận ngắn và không phản công. Kế hoạch hoạt động tốt, cho đến khi Tiểu Linh đặt trước mặt hắn một tập hồ sơ mới vào sáng thứ Hai tuần thứ tư.

– Nguồn mới, cô nói, giọng đều nhưng mắt sáng hơn bình thường. Giang Hà liên hệ được cựu nhân viên Meridian ở Mumbai. Nguyễn Thanh Lan, ba mươi hai tuổi, cựu quản lý vận hành khu vực Nam Á, nghỉ việc sáu tháng trước. Cô ấy có tài liệu nội bộ.

Hắn cầm tập hồ sơ. Mười chín trang, nhiều hơn tập trước, và khác ở chất lượng: đây không phải hồ sơ pháp lý công khai hay bài báo cũ, đây là tài liệu nội bộ, văn bản Meridian đóng dấu "Confidential," bản ghi cuộc họp, thư điện tử nội bộ, báo cáo rủi ro mà trụ sở chính gửi cho ban giám đốc khu vực.

Ba điểm quan trọng nhất, Tiểu Linh đã gạch chân:

Một: vụ rò rỉ Ấn Độ không phải tai nạn. Báo cáo nội bộ cho thấy đội bảo mật Meridian phát hiện lỗ hổng từ tháng Ba, nhưng trụ sở chính ra lệnh "hoãn vá lỗi đến sau quý báo cáo tài chính" vì chi phí vá sẽ ảnh hưởng biên lợi nhuận quý Hai. Hai tháng sau, ba trăm nghìn hồ sơ rò rỉ. Meridian biết rủi ro, chọn lợi nhuận, và ém tin bốn mươi bảy ngày trước khi báo chí phát hiện.

Hai: chiến lược "Data Harvest" (Thu hoạch Dữ liệu) là chính sách chính thức. Văn bản nội bộ năm 2022 cho thấy Meridian có chương trình hệ thống: thu thập dữ liệu hành vi doanh nghiệp (tần suất sử dụng, quy mô giao dịch, cấu trúc nhân sự) từ khách hàng sử dụng Meridian Enterprise Suite, và dùng dữ liệu đó để phân tích xu hướng thị trường, phục vụ đội tư vấn chiến lược của Meridian tại các thị trường khác. Nói cách khác: dữ liệu của khách hàng Indonesia bị dùng để tư vấn cho đối thủ cạnh tranh ở Thái Lan. Hợp pháp theo hợp đồng (điều khoản nhỏ trang bốn mươi ba, mười hai dòng, cỡ chữ sáu), nhưng hoàn toàn trái với tuyên bố "không sử dụng dữ liệu khách hàng cho mục đích ngoài dịch vụ."

Ba: Meridian có đội "Government Relations" (Quan hệ Chính phủ) riêng cho Đông Nam Á, ngân sách hai mươi triệu đô la mỗi năm, nhiệm vụ chính: "trì hoãn hoặc sửa đổi các dự thảo luật bảo vệ dữ liệu tại các quốc gia mục tiêu." Danh sách quốc gia mục tiêu: Việt Nam, Indonesia, Thái Lan, Philippines, Malaysia. Chính xác năm nước trong liên minh.

Thu hoạch dữ liệu. Quan hệ chính phủ. Hai mươi triệu đô la mỗi năm để lobby. Và ta đang đánh bằng mười hai trang hồ sơ và một vài bài báo.

Nhưng ta có thứ Meridian không có: sự thật. Và sự thật không cần ngân sách.

Giang Hà ngồi đối diện hắn trong phòng họp nhỏ, cửa đóng, rèm kéo, chỉ hai người.

– Nguyễn Thanh Lan. Cô ta có thể tin được không?

Giang Hà gật, chậm.

– Tôi gặp Lan ở Sài Gòn tuần trước. Cô ta nghỉ Meridian không phải vì lương hay cơ hội. Cô ta nghỉ vì nhìn thấy vụ Ấn Độ từ bên trong. Ba trăm nghìn hồ sơ rò rỉ, trong đó có dữ liệu nhân sự của một bệnh viện ở Chennai, thông tin bệnh nhân, tiền sử điều trị. Lan nói: "Tôi nhìn tin tức và biết chúng tôi đã biết từ hai tháng trước. Và không làm gì."

– Cô ta sẵn sàng lên tiếng công khai?

– Không. Cô ta sợ kiện. Meridian có điều khoản bảo mật nghiêm ngặt, vi phạm phạt năm triệu đô la. Nhưng cô ta đồng ý cho tôi sử dụng tài liệu nếu không nêu tên và không trích dẫn nguyên văn.

Hắn nghĩ. Tài liệu nội bộ không nêu nguồn vẫn có giá trị nếu được xác minh độc lập. Nhưng giá trị lớn nhất không phải trên báo, là trên bàn bộ trưởng.

– Không đăng báo. Gửi Bộ trưởng Trần Đại Nghĩa. Tài liệu bổ sung cho hồ sơ dự thảo nghị định. Để ông ta tự quyết định làm gì.

Giang Hà nhìn hắn, nghiêng đầu.

– Anh có thể gây áp lực dư luận mạnh hơn nhiều nếu đăng. Tại sao gửi riêng cho Bộ trưởng?

– Vì Bộ trưởng không phải người mua được. Ông ta cần bằng chứng để hành động, không cần áp lực để phản ứng. Nếu tôi đăng trước, ông ta bị ép hành động, và hành động dưới áp lực luôn yếu hơn hành động tự chủ. Nhưng nếu tôi gửi riêng, ông ta có thông tin, có thời gian, và quyết định thuộc về ông ta. Quyết định tự chủ bền hơn quyết định bị ép.

Kiếp trước, ta ép người. Dùng sợ hãi, dùng lợi ích, dùng đe dọa. Hiệu quả, nhưng không bền. Người bị ép sẽ phản ứng khi hết sợ. Kiếp này, ta trao quyền. Cho Trần Đại Nghĩa thông tin và để ông ta tự quyết. Nếu ông ta quyết đúng, đó là quyết định của ông ta, ông ta sẽ bảo vệ nó. Nếu sai, cũng là quyết định của ông ta, và ta tìm cách khác.

Trần Mỹ Anh soạn bản tóm tắt tám trang, kèm tài liệu gốc đã che tên nguồn, gửi Bộ trưởng Trần Đại Nghĩa qua kênh trực tiếp. Không qua thư ký, không qua đội tham mưu. Hắn gọi điện trước: "Tôi gửi tài liệu bổ sung. Nhạy cảm. Đề nghị ông đọc trước khi chia sẻ."

Trần Đại Nghĩa đọc trong hai ngày. Ngày thứ ba, ông gọi lại.

– Anh Lục.

– Bộ trưởng.

– Tài liệu này... xác thực?

– Tôi không thể tiết lộ nguồn. Nhưng tôi có thể nói: tài liệu đến từ người bên trong Meridian, đã được xác minh bởi đội pháp lý Huyền Cơ. Nếu ông cần xác minh độc lập, tôi đề nghị Bộ yêu cầu Meridian giải trình về chương trình thu hoạch dữ liệu. Nếu họ phủ nhận, tài liệu chứng minh họ nói dối. Nếu họ thừa nhận, tài liệu đúng.

Im lặng. Tiếng bút gõ nhẹ trên mặt bàn, bảy nhịp, giống lần trước. Trần Đại Nghĩa có thói quen đó khi xử lý thông tin nặng.

– Anh Lục. Tôi sẽ yêu cầu Meridian giải trình. Chính thức. Qua Bộ.

– Cảm ơn ông.

– Đừng cảm ơn. Tôi làm vì đó là việc phải làm. Không phải vì anh.

– Tôi biết.

Cúp máy. Hắn ngồi im, nhìn điện thoại. Trần Đại Nghĩa, năm mươi tám tuổi, ba mươi năm trong bộ máy nhà nước, không bán được bằng tiền, không mua được bằng quan hệ, chỉ thuyết phục được bằng sự thật và logic. Hiếm. Nhưng tồn tại.

Kiếp trước, ta không tin có loại người này. Ngàn năm, mọi người đều có giá. Đệ tử, đồng minh, thậm chí tình nhân, ai cũng phản bội khi giá đủ cao. Ta xây hệ thống trên niềm tin đó, và hệ thống chạy tốt, cho đến khi chính niềm tin đó giết ta.

Kiếp này, ta gặp Trần Đại Nghĩa. Ông ta không phải thánh nhân, ông ta có giới hạn, có áp lực, có lúc chọn im thay vì nói. Nhưng khi có bằng chứng, ông ta hành động. Không phải vì ta. Vì nghĩa vụ.

Nghĩa vụ. Từ đó, kiếp trước, ta coi thường. Nghĩa vụ là xiềng xích của kẻ yếu, ta nghĩ. Mạnh thì không cần nghĩa vụ, mạnh thì tự do.

Sai. Nghĩa vụ không phải xiềng. Nghĩa vụ là la bàn. Khi mọi thứ rối, khi tiền và quyền và sợ hãi kéo mọi hướng, nghĩa vụ chỉ một hướng. Trần Đại Nghĩa đi theo la bàn đó ba mươi năm. Và ông ta vẫn đứng thẳng.

Hắn gửi. Trần Mỹ Anh soạn thư kèm, lịch sự, ngắn, không nhắc Meridian bằng tên, chỉ nói "nhà cung cấp công nghệ nước ngoài." Bộ trưởng nhận chiều thứ Năm. Thứ Sáu, văn phòng Bộ gọi Trần Mỹ Anh xác nhận nguồn gốc tài liệu. Trần Mỹ Anh trả lời đúng như hắn đã dặn: "Nguồn ẩn danh, đã xác minh nội bộ, đề nghị Bộ yêu cầu giải trình trực tiếp để xác minh độc lập."

Thứ Hai tuần sau, Tiểu Linh báo: Bộ trưởng Trần Đại Nghĩa họp kín với Thứ trưởng và tổ tư vấn pháp luật bốn tiếng. Chiều, ông gọi cố vấn an ninh mạng quốc gia. Tối, ông đọc lại toàn bộ dự thảo nghị định và ghi chú thêm mười hai trang.

Ông ta đang xây hồ sơ. Không vội vàng, không phản ứng cảm tính, xây từng bước, như xây nhà. Nền trước, tường sau. Đó là cách người liêm khiết hành động: chậm, chắc, và khi đã quyết thì không ai lay.

Một tuần sau, Bộ Công Thương gửi công văn chính thức đến Meridian: "Yêu cầu giải trình về chính sách thu thập và sử dụng dữ liệu doanh nghiệp tại thị trường Việt Nam." Kèm bảy câu hỏi cụ thể, trong đó có hai câu trực tiếp liên quan đến tài liệu Nguyễn Thanh Lan cung cấp.

Park nhận công văn. Tiểu Linh báo: Park gọi về Seattle bốn lần trong ngày đầu tiên. Ngày thứ hai, đội pháp lý Meridian châu Á họp khẩn sáu tiếng. Ngày thứ ba, Park gửi yêu cầu gia hạn trả lời từ mười lăm ngày sang ba mươi ngày.

Hắn đọc tin, mỉm cười nhẹ. Không phải mỉm cười thắng, vì chưa thắng. Mỉm cười vì Park đang mất kiểm soát nhịp trận. Xin gia hạn nghĩa là chưa có câu trả lời tốt. Chưa có câu trả lời tốt nghĩa là câu hỏi đã đúng chỗ.

Không đếm. Không phải lần mỉm cười đáng đếm. Lần đáng đếm là khi cười vì vui, không phải vì chiến thuật.

Nhưng chưa thắng. Còn xa. Park bị chậm, không bị chặn. Meridian có đội pháp lý hàng trăm người, ngân sách xử lý khủng hoảng hàng chục triệu đô la, và kinh nghiệm đối phó với chính phủ từ sáu châu lục. Bảy câu hỏi từ Bộ Công Thương Việt Nam, trong bức tranh lớn của Meridian, chỉ là một chấm nhỏ.

Nhưng chấm nhỏ nào cũng là vết nứt. Và vết nứt lan.

Tô Vãn vào phòng, mang theo cà phê mà hắn không uống (hắn chỉ uống trà) và một bản phân tích mới.

– Park bị trụ sở chính chỉ trích, cô nói, đặt cà phê trên bàn rồi nhận ra sai, nhấc lên, đặt trên kệ. Theo nguồn của Tiểu Linh, cuộc gọi với Seattle sáng nay có giọng nặng. Câu hỏi từ trụ sở: "Tại sao chính phủ Việt Nam biết về chương trình thu hoạch dữ liệu? Ai rò rỉ?"

– Park nghi ai?

– Chưa rõ. Nhưng nếu Meridian bắt đầu điều tra nội bộ, Nguyễn Thanh Lan có thể bị nhắm.

Hắn dừng. Nhìn Tô Vãn.

– Bảo Giang Hà. Lan cần biến mất một thời gian. Chuyển sang nước khác nếu cần. Chi phí Huyền Cơ chịu.

Tô Vãn gật. Không hỏi tại sao. Cô biết: bảo vệ nguồn tin không phải đạo đức trừu tượng, là cách duy nhất để có nguồn tin lần sau.

Nhưng không chỉ vậy. Lan nghỉ việc vì lương tâm. Cô ta có thể im lặng, an toàn, giàu có với khoản bồi thường thôi việc của Meridian. Nhưng cô ta chọn nói, dù sợ kiện, dù sợ Meridian, dù biết rằng một mình cô không thay đổi được gì.

Một mình thì không. Nhưng cô ta không một mình. Cô ta có ta. Và ta không để nguồn của mình gặp nguy.

Kiếp trước, ta để gián điệp chết. "Mất một, còn mười." Đó là logic Ma Tôn. Hiệu quả. Lạnh.

Kiếp này, ta chi tiền để bảo vệ một người mà ta chưa từng gặp. Không hiệu quả về tài chính. Nhưng đúng.

"Đúng" là từ mới trong từ điển của ta. Mười chín tháng trước, ta không dùng từ đó. Bây giờ, ta dùng. Và mỗi lần dùng, ta cảm thấy nó nặng hơn "hiệu quả" một chút.

Đêm. Tin nhắn Bạch Dạ:

"Hai tuần nữa. Kiểm toán gần xong."

Hai tuần. Mười bốn ngày. Nova Tech đang trôi khỏi tay Bạch Dạ, chậm, chắc, kiểu trôi của tảng băng tan, không thấy động nhưng mỗi sáng thức dậy, bờ biển ngắn đi một chút.

Nhắn lại:

"Tôi biết. Park đang bị ép giải trình. Không cứu được Nova Tech, nhưng mỗi ngày Park bận giải trình là một ngày ít đánh Huyền Cơ."

Bạch Dạ:

"Anh đang dùng tôi làm bức tường."

Hắn nhìn tin nhắn lâu. Bạch Dạ thông minh. Bạch Dạ hiểu: deal Nova Tech kéo Park vào, Park bận xử lý Nova Tech, bớt thời gian đánh Huyền Cơ. Nova Tech, dù mất, vẫn đang hấp thụ năng lượng của Meridian thay cho Huyền Cơ.

Nhắn lại:

"Không. Tôi đang đánh Meridian. Nova Tech nằm giữa. Tôi không chọn vị trí của Nova Tech. Meridian chọn."

Ba mươi giây. Trả lời:

"Tôi biết. Chỉ kiểm tra."

"Kiểm tra gì?"

"Kiểm tra anh có nói thật không. Anh có."

Hắn tắt màn hình. Đặt điện thoại úp xuống bàn.

Bạch Dạ kiểm tra ta. Và ta vượt qua. Không phải vì ta nói đúng, vì ta nói thật. Và Bạch Dạ, dù mất Nova Tech, vẫn đủ sáng suốt để phân biệt đúng và thật.

Đó là lý do ta gọi hắn là bạn.

Tắt đèn. Phòng làm việc tối, chỉ ánh đèn đường hắt qua cửa kính, kẻ vệt vàng trên sàn. Hắn ngồi thêm mười phút, nhìn vệt sáng di chuyển chậm theo nhịp xe trên phố, nghĩ về Bạch Dạ, về Park, về Trần Đại Nghĩa, về Nguyễn Thanh Lan mà hắn chưa từng gặp nhưng đang bảo vệ.

Bốn người. Bốn kiểu người. Bạch Dạ: xây bằng sản phẩm, thua vì thiếu lớn. Park: đánh bằng tiền, mạnh vì hệ thống. Trần Đại Nghĩa: giữ bằng nghĩa vụ, bền vì không mua được. Lan: chọn nói bằng lương tâm, yếu nhưng đúng.

Và ta. Kiểu thứ năm. Dùng tất cả: sản phẩm, tiền, luật, lương tâm, thậm chí quá khứ bẩn của kẻ thù. Dùng nhưng không thành bất cứ ai trong bốn người kia. Vì ta không phải chính đạo, không phải thương nhân, không phải quan chức, không phải nhân chứng.

Ta là Ma Tôn. Và Ma Tôn dùng mọi thứ.

Nhưng kiếp này, Ma Tôn chọn dùng cho ai. Và "cho ai" là thứ thay đổi tất cả.