Sarah Park Đánh Lại

Park phản công bằng thứ Meridian giỏi nhất: kể chuyện.

Chương trình mang tên "AI for ASEAN" ra mắt tại khách sạn Shangri-La Singapore, hai trăm khách mời, truyền hình trực tiếp bốn nước, Sarah Park đứng trên sân khấu trong bộ vest trắng, giọng trầm ấm, mắt nhìn thẳng vào ống kính.

– Meridian không đến Đông Nam Á để lấy. Chúng tôi đến để cho. Hôm nay, chúng tôi cam kết: năm trăm triệu đô la trong năm năm, đào tạo trí tuệ nhân tạo cho mười nghìn sinh viên, tài trợ nghiên cứu cho hai mươi trường đại học, và xây dựng ba trung tâm đào tạo lập trình viên tại Jakarta, Bangkok, và Hà Nội. Miễn phí. Vì Đông Nam Á xứng đáng.

Hắn xem phát lại từ phòng làm việc tầng chín, một mình, trà nguội trên bàn. Ghi nhận: Park đã đổi chiến lược. Trước đây, Meridian đốt tiền bằng sản phẩm miễn phí, tấn công thị phần. Bây giờ, Park đốt tiền bằng giáo dục, tấn công dư luận.

Thông minh. Không đánh sản phẩm, đánh câu chuyện. "Meridian mang tri thức. Huyền Cơ mang bảo hộ." Đó là câu chuyện Park đang kể. Và câu chuyện đó, trên mặt báo, đẹp hơn sự thật.

Vì sự thật là: Meridian đào tạo mười nghìn sinh viên dùng công nghệ Meridian, và khi tốt nghiệp, mười nghìn sinh viên đó chỉ biết dùng Meridian. Không phải đào tạo. Là tạo phụ thuộc từ gốc.

Kiếp trước, chính đạo cũng làm vậy. Mở trường dạy pháp thuật cho phàm nhân, nhưng chỉ dạy pháp thuật chính đạo. Đệ tử ra trường chỉ biết dùng chính đạo. Gọi là "khai sáng." Thật ra là "giam giữ từ trước khi nhốt."

Tô Vãn vào, đặt bản phân tích truyền thông trên bàn.

– Bốn mươi hai bài báo trong hai ngày. Ba mươi bảy tích cực cho Meridian. Năm trung lập. Không có bài nào tiêu cực. Park kiểm soát câu chuyện hoàn hảo.

– Dư luận?

– Chia đôi. Giới doanh nghiệp im, họ biết trò này. Nhưng giới học thuật và công chúng ủng hộ, vì "năm trăm triệu đô la cho giáo dục" nghe đẹp, ai phản đối là kẻ chống tri thức.

– Trong liên minh?

– Nusantara và Siam Logic không phản ứng. PinoyTech có chút dao động, sinh viên Philippines đang chia sẻ tuyên truyền của Meridian rất nhiều trên mạng xã hội. MekongSoft giữ im.

Hắn nhìn ra cửa sổ. Nghĩ.

Park giỏi. Cô ta không đánh mình bằng tiền hay sản phẩm. Cô ta đánh bằng hình ảnh. "Meridian = tri thức, Huyền Cơ = bảo hộ." Nếu mình phản đối "AI for ASEAN," mình trở thành kẻ chống giáo dục. Nếu mình im, Park thắng dư luận. Cánh kéo: cả hai hướng đều bất lợi.

Trừ khi mình không đi hướng nào trong hai.

– Không phản đối, hắn nói. Đồng ý.

Tô Vãn nhìn hắn, mắt hơi mở rộng, kiểu mắt khi cô bất ngờ mà không muốn lộ.

– Đồng ý?

– Đồng ý. Huyền Cơ tuyên bố: hoan nghênh "AI for ASEAN." Và bổ sung: Huyền Cơ sẽ tài trợ chương trình tương tự, với một điều khác biệt: sinh viên được đào tạo trên nền tảng mở, không bị ràng buộc vào bất kỳ nhà cung cấp nào. Gọi là "Open Skills ASEAN."

Tô Vãn im lặng ba giây. Rồi gật chậm.

– Anh đang nói: Meridian đào tạo sinh viên phụ thuộc Meridian. Huyền Cơ đào tạo sinh viên tự do. Và ai chọn tự do, chọn mình.

– Không cần nói Meridian sai. Chỉ cần nói mình khác. Khác tốt hơn sai.

Kiếp trước, khi chính đạo mở trường dạy phàm nhân, ta phá trường. Đốt sách, giết thầy, cấm đệ tử học. Đó là cách ma đạo đối phó. Hiệu quả, nhưng mất lòng. Và cuối cùng, chính những phàm nhân bị ta "giải phóng" lại quay về chính đạo, vì ta không cho họ lựa chọn tốt hơn.

Kiếp này, ta không phá. Ta xây. Xây thứ tốt hơn. Và để người ta tự chọn.

Họp core team chiều. Giang Hà trình bày phân tích "AI for ASEAN" từ góc tài chính:

– Năm trăm triệu đô la trong năm năm nghe lớn, nhưng phân bổ thì không. Một trăm triệu mỗi năm, chia cho mười nước Đông Nam Á, mỗi nước mười triệu đô la. Mười triệu đô la một năm cho một quốc gia, chi phí quảng cáo. Không phải từ thiện, là tiếp thị đội lốt giáo dục. Và Meridian sẽ khấu trừ toàn bộ vào chi phí vận hành, nghĩa là cổ đông trả, không phải Park trả.

Trịnh Hải nói từ góc kỹ thuật:

– Nền tảng đào tạo của Meridian dùng công nghệ độc quyền. Sinh viên học xong chỉ biết dùng Meridian Enterprise Suite. Muốn chuyển sang hệ thống khác phải học lại từ đầu. Đó là thiết kế có chủ ý, không phải ngẫu nhiên. Tôi đã xem chương trình giảng dạy: tám mươi phần trăm nội dung xoay quanh sản phẩm Meridian. Hai mươi phần trăm là lý thuyết chung.

– Nghĩa là?

– Nghĩa là sau năm năm, Meridian có mười nghìn người chỉ biết dùng Meridian. Và mười nghìn người đó sẽ vào các doanh nghiệp, đề xuất dùng Meridian, vì đó là thứ duy nhất họ biết. Miễn phí hôm nay, độc quyền mai sau.

Hàn Kiêu, qua video, bổ sung:

– Ở Jakarta, đội Meridian đang tuyển dụng sinh viên đại học làm "đại sứ Meridian." Mỗi đại sứ được trả năm triệu đồng mỗi tháng, nhiệm vụ: giới thiệu Meridian cho các doanh nghiệp nhỏ trong khu vực. Razak nói: "Đó không phải giáo dục. Đó là mạng lưới bán hàng dùng sinh viên."

Mạng lưới bán hàng dùng sinh viên. Giống hệt Lão Từ dùng nhân viên làm tai mắt qua vay bẫy. Cùng logic: biến con người thành kênh phân phối mà không cần trả lương đầy đủ. Chỉ khác hình thức: Lão Từ dùng nợ, Meridian dùng giấc mơ.

– Đề xuất: không phản đối, không chỉ trích. Xây đối trọng.

Open Skills ASEAN ra mắt hai tuần sau, quy mô nhỏ hơn Meridian gấp mười lần: ngân sách năm mươi tỷ (mười triệu đô la), tài trợ ba trường đại học (Bách Khoa Hà Nội, Đại học Gadjah Mada Indonesia, Đại học Chulalongkorn Thái Lan), đào tạo một nghìn sinh viên năm đầu. Nhưng khác ở ba điểm: một, nền tảng mở, sinh viên học trên nhiều hệ thống, không phải chỉ Huyền Cơ. Hai, chứng chỉ quốc tế, không phải chứng chỉ Meridian hay Huyền Cơ. Ba, giảng viên đến từ năm công ty liên minh, không phải chỉ Huyền Cơ.

Ra mắt tại Đại học Bách Khoa Hà Nội, giảng đường C2, hai trăm sinh viên ngồi kín, hắn đứng trước micro, nói mười phút. Không đọc bài chuẩn bị, không dùng bảng trình chiếu. Đứng, nhìn, nói.

– Có người cho miễn phí. Nghe hay. Nhưng hỏi: miễn phí gì? Miễn phí học dùng một sản phẩm, hay miễn phí học tư duy? Nếu các bạn học xong chỉ biết dùng một hệ thống, các bạn không tự do. Các bạn là nhân viên chưa ký hợp đồng.

Im lặng. Hai trăm khuôn mặt trẻ, mắt sáng, tai nghe. Hắn nói tiếp:

– Open Skills không dạy dùng Huyền Cơ. Dạy tư duy dữ liệu, kiến trúc hệ thống, và ra quyết định dựa trên bằng chứng. Học xong, các bạn dùng Huyền Cơ cũng được, dùng Meridian cũng được, dùng thứ các bạn tự xây cũng được. Đó là khác biệt: chúng tôi đào tạo người tự do, không phải khách hàng tương lai.

Sau buổi lễ, một sinh viên năm ba, tóc dài, mắt kính, tiến lại:

– Anh Lục. Em muốn hỏi: tại sao anh làm vậy? Đào tạo miễn phí nhưng không bắt dùng sản phẩm mình, lỗ chứ?

– Lỗ ngắn hạn. Nhưng người giỏi, khi tự do chọn, thường chọn đúng. Và nếu Huyền Cơ đủ tốt, họ sẽ chọn Huyền Cơ vì muốn, không vì phải.

Sinh viên gật, chưa hiểu hết, nhưng mắt cô sáng kiểu sáng của người bắt đầu nghĩ khác.

Người trẻ. Kiếp trước, ta nhìn phàm nhân như côn trùng. Kiếp này, ta nhìn sinh viên hai mươi tuổi nói chuyện về dữ liệu, về tự do, về lựa chọn, và ta nhận ra: côn trùng kiếp trước giờ đang xây tương lai.

Và tương lai đó phụ thuộc vào ai dạy họ. Meridian dạy phụ thuộc. Huyền Cơ dạy tự do. Cuối cùng, cuộc chiến này không phải về thị phần, về ai đào tạo thế hệ tiếp theo.

Truyền thông phản ứng: "Huyền Cơ ra mắt chương trình đối trọng Meridian." Bốn bài báo so sánh hai chương trình. Điểm chính: "Meridian lớn hơn gấp mười. Huyền Cơ mở hơn gấp mười."

Tiểu Linh báo: Park đọc tin về Open Skills ASEAN lúc sáu giờ sáng. Gọi đội truyền thông mười phút sau. Nội dung cuộc gọi không rõ, nhưng phản ứng công khai của Meridian: im lặng. Không bình luận.

Im lặng. Nghĩa là Park không có câu trả lời tốt. Vì nếu cô ta khen Open Skills, cô ta thừa nhận mô hình mở tốt hơn. Nếu cô ta chê, cô ta trở thành kẻ chống tự do. Cánh kéo ngược.

Tôi học điều này từ Park. Cô ta dùng cánh kéo trước, và bây giờ tôi dùng lại. Không phải trả thù. Là học hỏi.

Hàn Kiêu gọi từ Jakarta, giọng hào hứng:

– Anh An, trường Gadjah Mada đăng tin lên trang chủ. Sinh viên đăng ký gấp ba dự kiến. Razak nói: "Lần đầu tiên Indonesia có lựa chọn khác ngoài Meridian." Siam Logic bên Thái cũng có phản hồi tốt từ Chulalongkorn.

– Tốt. Đừng tuyên truyền quá. Để sản phẩm nói.

– Hiểu.

Cúp máy.

Cuối tháng. Tô Vãn tổng hợp.

– Dư luận: cân bằng. "AI for ASEAN" của Meridian vẫn lớn hơn, nhưng "Open Skills ASEAN" tạo ra câu chuyện đối trọng: mở so với đóng, tự do so với phụ thuộc. Giới học thuật chia đôi. Giới doanh nghiệp nghiêng về Huyền Cơ vì hiểu bẫy phụ thuộc. Công chúng vẫn thích Meridian vì năm trăm triệu đô la nghe nhiều hơn mười triệu.

– Trong liên minh?

– Ổn định. PinoyTech hết dao động, chủ tịch gọi anh cảm ơn vì Open Skills. MekongSoft xin tham gia đợt hai.

– Park?

– Park xin gặp Bộ trưởng Trần Đại Nghĩa lần thứ hai. Bộ trưởng từ chối. Lý do: "Bận."

Hắn không cười. Nhưng gật.

Bận. Cách nói lịch sự nhất cho "tôi không muốn nghe anh nữa." Trần Đại Nghĩa đã quyết. Không phải vì tôi thuyết phục giỏi. Vì bằng chứng đủ mạnh, dự thảo đủ vững, và bây giờ, ba nước Đông Nam Á đang đi cùng hướng. Ông ta không sợ đi một mình nữa.

Park thua vòng này. Không phải vì yếu. Vì cô ta chơi bằng tiền, và tiền không mua được mọi thứ. Cụ thể: không mua được Trần Đại Nghĩa.

Nhưng Park sẽ không dừng. Cô ta sẽ đổi chiến thuật. Cô ta luôn đổi. Và mỗi lần đổi, cô ta nguy hiểm hơn.

Nhìn ra cửa sổ. Chiều muộn, trời xám, mưa nhỏ rơi trên mặt kính, mỗi giọt kéo một vệt dài rồi tan. Logo Nova Tech bên kia đường mờ đi trong mưa, kiểu mờ của thứ đang phai nhưng chưa biến mất.

Park giỏi. Nhưng ta cũng giỏi. Và ta có thứ Park không có: đội ngũ tin nhau, liên minh thật, và một chiếc thẻ nhớ hai gram mà Park chưa biết.

Chưa. Nhưng sẽ biết. Khi đúng lúc.

Đêm. Phòng làm việc. Tô Vãn vào, đặt trà Long Tỉnh trước mặt hắn, ngồi xuống ghế cạnh cửa sổ, mở sổ tay.

– Anh An.

– Gì?

– Park không dừng ở "AI for ASEAN." Tuần này Park gặp ba chủ tịch hiệp hội doanh nghiệp: Hiệp hội Doanh nghiệp Trẻ, Hiệp hội Công nghệ Thông tin, và Phòng Thương mại châu Âu tại Việt Nam. Nội dung: "Nghị định bảo vệ dữ liệu sẽ cản trở đầu tư nước ngoài." Park đang xây liên minh ngược, dùng doanh nghiệp phản đối nghị định.

Hắn uống trà. Nghĩ.

– Bao nhiêu doanh nghiệp ủng hộ Park?

– Hai mươi ba đã ký thư chung. Phần lớn doanh nghiệp đang dùng Meridian hoặc có quan hệ thương mại với Meridian. Thư gửi Thủ tướng, yêu cầu "xem xét lại tác động kinh tế" của dự thảo nghị định.

Thư chung. Hai mươi ba chữ ký. Park đang đánh từ phía doanh nghiệp, ép chính phủ bằng áp lực kinh doanh. Nếu đủ doanh nghiệp phản đối, Thủ tướng có thể yêu cầu Bộ trưởng hoãn.

– Gọi Lâm Khải. Gọi Vương Gia. Gọi Ông Lưu (Phúc Long). Gọi Châu Lệ Hoa. Gọi tất cả khách hàng lớn của Huyền Cơ. Hỏi: họ có muốn ký thư ủng hộ nghị định không. Không ép. Hỏi.

Tô Vãn ghi. Gật.

– Và tìm cho tôi danh sách hai mươi ba doanh nghiệp ký thư Park. Xem bao nhiêu trong số đó đang dùng Meridian miễn phí. Khi "miễn phí" hết hạn, họ sẽ đổi ý.

– Hiểu.

Cô đứng dậy, đi ra cửa. Dừng.

– Anh An. Park đánh giỏi. Cô ta đánh nhiều mặt cùng lúc: truyền thông, ngoại giao, doanh nghiệp. Anh có một mặt trận nào cô ta chưa đánh không?

Hắn nhìn cô. Nghĩ. Rồi:

– Có. Sự thật. Park chưa bao giờ đánh bằng sự thật. Vì sự thật không ở phía cô ta.

Tô Vãn gật. Đi ra.

Sự thật. Chiếc thẻ nhớ hai gram trong ngăn kéo khóa, bọc trong khăn vải đen, nằm im ba tuần rồi. Chưa dùng. Chưa phải lúc.

Nhưng sắp rồi.