Mạng Lưới Tai Mắt
Mùi nhang từ miếu Quốc Sư phường tây bay vào phủ theo gió chiều, quyện mùi gỗ trầm và mồ hôi hàng trăm người quỳ lạy.
Hắn đứng bên cửa sổ nhìn xuống sân phủ, nơi Tiểu Phúc đang sắp xếp chồng giấy cao ngang ngực trên bàn gỗ. Giấy tấu, giấy cầu an, giấy khiếu nại, giấy xin lộc. Từ khi hắn phán "Đại Ly không thua ở biên giới này," người đến miếu tăng gấp ba, và giấy tấu từ bảy miếu đổ về phủ mỗi ngày như nước lũ đầu thu.
Mình phán một câu. Năm vạn quân ra trận. Và bảy miếu thờ mình ở kinh thành, hương khói chưa bao giờ thịnh đến vậy.
Kiếp trước, mình biết điều này: niềm tin tỉ lệ thuận với khủng hoảng. Càng sợ, càng tin. Chiến tranh đang xảy ra, và dân cần tin vào thứ gì đó. Mình là thứ gần nhất.
Nhưng niềm tin mù quáng thì giòn. Và mình đã thấy sợi giòn đứt ra sao.
Hắn quay lại bàn. Trên đó trải một tấm lụa lớn, vẽ sơ đồ kinh thành, bảy chấm đỏ đánh dấu bảy miếu Quốc Sư Hội: phường tây, phường đông, phường bắc, phường nam, khu chợ lớn, bến sông, và khu ngoại thành phía tây bắc. Mỗi chấm đỏ có tên người trông coi, số tín đồ ước lượng, và một con số nhỏ bên cạnh viết bằng mực đỏ.
Tiểu Phúc bước vào, tay ôm thêm một chồng giấy, mặt nhễ nhại mồ hôi dù trời đã sang thu.
– Quốc Sư, giấy từ miếu phường đông. Và miếu bến sông gửi thêm ba tờ.
– Xếp theo phường. Giấy cầu an riêng, giấy khiếu nại riêng.
Tiểu Phúc gật, tay thoăn thoắt phân loại. Gã mười lăm, mặt còn non, nhưng tay làm việc nhanh hơn bất kỳ thư lại nào hắn từng gặp. Và quan trọng nhất: gã không hỏi tại sao.
Kiếp trước, mình cần nhân viên kiểu này. Kiểu không hỏi, chỉ làm. Kiểu tin sếp vì đã tin, không cần lý do mới.
Nhưng kiếp trước, nhân viên kiểu này thường bị mình lợi dụng. Kiếp này... khác. Gã tin mình vì mình đã cõng gã chạy qua lửa ở Thanh Lâm.
Niềm tin mua bằng mồ hôi khác niềm tin mua bằng lời.
– Tiểu Phúc.
– Dạ.
– Ngươi biết bảy miếu này thu thập bao nhiêu thông tin mỗi ngày?
Gã ngẩng lên, mắt tròn:
– Giấy cầu an... vài trăm tờ?
– Không. Mỗi tờ giấy cầu an là một mẩu tin. Người ta viết tên, viết địa chỉ, viết mong muốn. Gã bán cá phường đông muốn con trai về từ biên giới. Bà bán vải phường tây muốn chồng hết bệnh. Lão chủ tiệm rượu bến sông muốn nợ xóa.
Hắn chỉ vào chồng giấy:
– Mỗi tờ giấy nói cho ta biết: ai đang sợ gì, ai đang thiếu gì, ai đang giận gì. Ba trăm tờ một ngày, bảy miếu, nghĩa là hơn hai nghìn tờ. Hai nghìn mẩu tin. Mỗi ngày.
Tiểu Phúc nhìn chồng giấy, rồi nhìn hắn. Mắt gã thay đổi, kiểu người vừa nhìn đống rác bỗng thấy vàng.
– Quốc Sư muốn... đọc hết?
– Không. Ta muốn ngươi đọc hết.
Ba ngày sau.
Phúc An đến phủ, mang theo sổ sách từ bảy miếu. Gã là thái giám quản lý Quốc Sư Hội theo lệnh triều đình, người mà Lục Thanh Dao cài vào để giám sát. Bốn mươi tuổi, mặt trơn, mắt ti hí, giọng nói nhẹ như gió lùa qua khe cửa. Kiểu người mà nếu không nhìn kỹ, sẽ quên mặt ngay sau khi quay đi.
Nhưng đó chính là lý do mình cần gã. Người bị quên là người nghe được nhiều nhất.
Hắn mời Phúc An ngồi. Trà nóng, bánh ngọt, kiểu tiếp đãi mà hắn biết thái giám ít khi được nhận từ quan viên.
– Phúc An. Bảy miếu hiện tại, mỗi miếu có bao nhiêu người trông coi?
– Dạ, mỗi miếu ba đến năm người. Chủ yếu là tín đồ tình nguyện, không lương.
– Tín đồ tình nguyện. Không lương. Nghĩa là họ làm vì tin.
Phúc An gật, cẩn thận:
– Dạ. Từ khi Quốc Sư phán về chiến tranh, tín đồ tăng rõ rệt. Miếu phường tây có lúc xếp hàng ra tận ngoài phố.
Hắn gật. Nhấp trà.
Hai nghìn tờ giấy cầu an mỗi ngày. Ba mươi mấy người trông coi bảy miếu. Một mạng lưới có sẵn, chỉ cần ai đó biết dùng.
Kiếp trước, mình quản lý fanpage ba trăm nghìn follower. Bảy miếu, ba mươi người, hai nghìn tờ giấy mỗi ngày. Quy mô nhỏ hơn nhiều. Nhưng nguyên lý giống nhau.
Thu thập dữ liệu. Phân loại. Phân tích. Phản hồi. Lặp lại.
– Phúc An. Ta muốn thay đổi cách vận hành bảy miếu.
Phúc An mắt nheo, kiểu thái giám nghe thấy từ "thay đổi" thì bản năng phòng thủ kích hoạt:
– Thay đổi... như thế nào, thưa Quốc Sư?
Hắn trải tấm lụa sơ đồ ra bàn.
– Mỗi miếu, ngoài việc nhận giấy cầu an, sẽ thêm một người chuyên nghe. Không phải nghe lời cầu, mà nghe tin. Tin gì cũng được: giá gạo tăng, lính nào đào ngũ, phường nào có người lạ, quan nào ăn hối lộ. Nghe xong, ghi lại, gửi về phủ.
Im lặng. Phúc An nhìn sơ đồ, ngón tay run nhẹ trên thành chén.
– Quốc Sư muốn biến miếu thành... tai mắt?
– Ta muốn biến miếu thành tai. Mắt thì đã có. Dân đến miếu vì tin ta. Họ nói, ta nghe. Đó là tự nhiên.
Không tự nhiên chút nào. Nhưng nếu mình nói "tự nhiên" đủ nhiều lần, nó sẽ thành tự nhiên. Đó là nguyên lý cơ bản của mọi hệ thống giám sát: bình thường hóa.
Phúc An im lâu. Rồi hỏi, giọng thấp:
– Nhiếp Chính Vương... biết việc này?
– Nhiếp Chính Vương biết Quốc Sư Hội hoạt động dưới triều đình. Và việc Quốc Sư nghe dân nguyện, triều đình có cấm bao giờ?
Mình không trả lời câu hỏi gã. Mình trả lời câu hỏi khác. Kiểu kiếp trước trả lời phóng viên.
Phúc An gật, chậm. Gã hiểu: Quốc Sư không nói Lục Thanh Dao biết hay không. Nhưng Quốc Sư nói lý do hợp pháp. Và với thái giám, lý do hợp pháp quan trọng hơn sự thật.
– Dạ. Thần sẽ sắp xếp.
Tuần đầu tiên.
Hắn ngồi trong phòng, đọc. Không đọc sách. Đọc giấy.
Tiểu Phúc đã phân loại xong: mỗi ngày, bảy miếu gửi về hai loại giấy. Loại một: giấy cầu an, xếp theo phường, theo nội dung (chiến tranh, bệnh tật, tiền bạc, gia đình). Loại hai: giấy tin, do "người nghe" ở mỗi miếu ghi lại, viết ngắn gọn trên giấy vàng nhỏ.
"Phường đông: giá gạo tăng hai phân so với tuần trước. Nguyên nhân: thương nhân tích trữ vì sợ chiến tranh kéo dài."
"Phường bắc: ba gia đình lính biên giới nhận tin chồng/con chết trận. Không phải tin chính thức. Tin truyền miệng. Chưa xác nhận."
"Bến sông: có người lạ mặc áo xám hỏi thăm Quốc Sư Hội. Hỏi cách vận hành, ai quản lý, báo cáo cho ai. Không cho biết tên."
Hắn dừng ở tờ cuối. Đọc lại. Người lạ mặc áo xám, hỏi về Quốc Sư Hội.
Thiên Ngoại Các? Hay gián điệp Vương Bách Nhẫn? Hay chỉ là kẻ tò mò bình thường?
Chưa biết. Nhưng biết có người hỏi. Và biết sớm hơn bất kỳ ai trong triều đình.
Đó là giá trị của mạng lưới. Không phải biết đáp án. Mà biết câu hỏi trước khi người khác kịp hỏi.
Hắn viết vào sổ tay, chữ nhỏ, mực đen: "Bến sông. Áo xám. Theo dõi."
Tuần thứ hai. Hắn gọi Tiểu Phúc vào.
– Ngươi đã phân loại xong tuần này?
– Dạ. Một nghìn bảy trăm tờ cầu an. Bốn mươi ba tờ tin.
– Bốn mươi ba. Tốt. Bây giờ nghe ta nói.
Hắn đặt trước mặt Tiểu Phúc năm tờ giấy vàng, mỗi tờ viết một mẩu tin ngắn. Nhưng khác giấy thường, mỗi tờ có một dấu nhỏ ở góc, bằng mực tím, gần như không thấy nếu không tìm.
– Năm tờ này, ngươi gửi đến năm miếu khác nhau. Nhờ "người nghe" ở mỗi miếu kể cho tín đồ, như tin đồn bình thường. Mỗi tờ một phiên bản khác nhau.
Tiểu Phúc nhìn giấy, rồi nhìn hắn:
– Tin giả?
– Tin có đánh dấu. Mỗi miếu nhận một phiên bản. Nếu phiên bản nào lọt ra ngoài và quay lại tai ta bằng đường khác, ta sẽ biết miếu nào bị rò rỉ.
Canary trap. Kiếp trước, CIA dùng. Bây giờ mình dùng với miếu thờ và thái giám.
Khác nhau về công nghệ. Giống nhau về lòng người. Kẻ phản bội luôn tồn tại trong mọi hệ thống, từ cơ quan tình báo đến miếu cầu an.
Tiểu Phúc gật, không hỏi thêm. Gã cầm năm tờ giấy, cuộn lại, giắt vào tay áo.
– Ngươi hiểu tại sao ta nhờ ngươi chứ?
Gã dừng. Quay lại. Mắt sáng, kiểu con chó trung thành vừa được chủ khen:
– Vì thần không nói với ai.
– Vì ngươi không nói với ai. Đúng. Nhưng còn lý do nữa.
Gã chờ.
– Vì ngươi biết đọc chữ. Trong ba mươi người ở bảy miếu, chỉ bốn người biết đọc. Ngươi là một trong bốn, và là người duy nhất ta tin.
Và vì gã mười lăm tuổi, chưa có phe phái, chưa bị ai mua, chưa biết giá trị của mình. Nếu mình không dùng gã trước, sẽ có kẻ khác dùng.
Tiểu Phúc cúi đầu, bước ra, im lặng.
Cuối tuần thứ hai. Kết quả đầu tiên.
Trong năm mẩu tin đánh dấu, ba quay về đúng đường: tín đồ kể lại, "người nghe" ghi lại, gửi về phủ. Bình thường. Một không quay về, nghĩa là miếu phường nam kín, hoặc người nghe ở đó lười.
Nhưng tờ thứ năm, tờ gửi đến miếu bến sông, quay về bằng đường khác.
Phúc An mang đến, mặt hơi tái:
– Quốc Sư. Tin này... thần nghe từ một tay buôn muối ở chợ phía đông. Y kể đúng nội dung tờ giấy Quốc Sư gửi miếu bến sông. Nhưng y nghe từ... một quán trà ở phường tây.
Hắn nhấp trà. Mặt không biến sắc.
– Nghĩa là tin từ miếu bến sông chảy ra ngoài, qua ít nhất hai trung gian, đến phường tây, trong vòng chín ngày.
Phúc An gật, mồ hôi lấm tấm trên trán trơn.
– Dạ. Và tin đó... không phải tin thật.
– Đúng. Nhưng người rò rỉ không biết. Và bây giờ ta biết: miếu bến sông có rò.
Kẻ rò rỉ có thể là tín đồ tình nguyện bình thường, nghe được rồi kể lại vì buôn chuyện. Cũng có thể là người của Thiên Ngoại Các. Hoặc người của Vương Bách Nhẫn.
Chưa cần biết là ai. Chỉ cần biết ở đâu. Và biết rồi thì có hai cách: bịt lỗ hổng, hoặc dùng lỗ hổng.
Kiếp trước, mình học được: đừng vội bịt. Kênh rò rỉ mà mình kiểm soát được, giá trị hơn kênh kín mà mình không biết ai đang nghe.
– Phúc An. Miếu bến sông, giữ nguyên. Không thay người. Không nói gì.
– Dạ?
– Kênh rò rỉ mà ta biết, nó là của ta. Kênh rò rỉ mà ta không biết, nó là của kẻ thù. Ngươi hiểu?
Phúc An nhìn hắn. Mắt ti hí mở rộng hơn bình thường, kiểu thái giám vừa nhận ra Quốc Sư không chỉ biết xem thiên tượng.
– Thần... hiểu.
Đêm. Mái phủ. Gió bắc thổi mạnh hơn tuần trước, mang hơi lạnh từ chiến trường xa.
Hắn ngồi trên mái, tấm lụa sơ đồ trải trên đùi, nhìn bằng mắt thường trước, rồi mở Thiên Diễn Đồng.
Lưới Thiên Cơ trên kinh thành rung đều, nhịp chiến tranh. Khí đen phía bắc vẫn cuộn, nhưng xen kẽ sợi sáng từ niềm tin hắn gieo. Bình thường.
Nhưng khi hắn nhìn xuống, nhìn bảy chấm đỏ trên sơ đồ rồi nhìn lên lưới, hắn thấy thứ khác.
Sợi. Không phải sợi lớn nối hắn với quần thần hay dân chúng. Sợi nhỏ, mỏng, gần như vô hình, nối bảy miếu với nhau và với phủ. Kiểu sợi mới, không phải sợi niềm tin. Sợi thông tin.
Thông tin tạo sợi? Hay sợi có sẵn, chỉ là mình chưa nhìn thấy vì trước đây không có hệ thống?
Thiên Cơ ghi nhận mọi kết nối. Niềm tin là kết nối mạnh nhất. Nhưng thông tin cũng là kết nối. Ai biết gì, ai nói với ai, ai nghe từ ai. Tất cả tạo sợi. Mỏng hơn sợi tin, nhưng nhiều hơn, dày hơn, phủ rộng hơn.
Kiếp trước, người ta gọi là mạng lưới xã hội. Kiếp này, mình nhìn thấy nó bằng mắt.
Hắn nhìn lâu hơn. Sợi thông tin không sáng như sợi niềm tin. Chúng xám, mờ, kiểu tơ nhện trong sương sớm. Nhưng chúng phủ khắp, dày đặc, kết nối mọi góc kinh thành thành một tấm lưới liên tục.
Và ở giữa tấm lưới, nơi bảy miếu giao nhau, nơi thông tin chảy về, nơi mình ngồi...
Mình là nhện.
Kiếp trước, mình là nhện trên mạng ảo. Kiếp này, mình là nhện trên mạng Thiên Cơ. Cùng một con nhện. Khác cái mạng.
Gió thổi mạnh, lật góc tấm lụa. Hắn đè lại, nhìn bảy chấm đỏ lần nữa. Ba mươi mấy người, bảy miếu, hai nghìn tờ giấy mỗi ngày. Chưa nhiều. Chưa đủ. Nhưng đã bắt đầu.
Thiên Ngoại Các có "người kể chuyện" rải khắp. Vương Bách Nhẫn có tai mắt trong triều đình. Lục Thanh Dao có thái giám và mật thám riêng. Trần Tử Kính có quân báo.
Còn mình? Mình có miếu thờ và tín đồ. Nghe thì lố bịch. Nhưng tín đồ không ai nghi. Miếu không ai canh. Và giấy cầu an thì không ai đọc.
Trừ mình.
Hắn cuộn tấm lụa lại. Đứng dậy. Gió bắc lạnh cắt qua áo mỏng, nhưng hắn không vào nhà vội. Nhìn phía bắc, nơi năm vạn quân đang đánh nhau, nơi Trần Tử Kính đang chỉ huy, nơi sợi niềm tin hắn gieo đang chảy theo máu và sắt.
Mình không biết đánh trận. Không biết cầm kiếm. Không biết dẫn quân.
Nhưng mình biết nghe. Biết đọc người. Biết phân loại thông tin thành câu chuyện, và câu chuyện thành hành động.
Kiếp trước mình quản lý mạng xã hội. Kiếp này mình quản lý mạng xã hội bằng miếu thờ và thái giám.
Khác nhau về công nghệ. Giống nhau về bản chất: ai kiểm soát thông tin, người đó kiểm soát niềm tin. Ai kiểm soát niềm tin, người đó kiểm soát thiên hạ.
Và Thiên Cơ... Thiên Cơ chỉ ghi nhận.
Hắn nhắm mắt. Gió rít. Phía bắc, chiến tranh vẫn tiếp. Phía dưới, kinh thành ngủ. Và bảy miếu của hắn, bảy cái tai cắm vào mạch máu thành phố, đang lắng nghe.
Mạng lưới mới bắt đầu. Còn thô, còn hở, còn thiếu. Nhưng đã chạy.
Và mình, tên lừa đảo ngồi trên mái nhà giữa kinh thành, lần đầu tiên cảm thấy: mình không chỉ đang phản ứng. Mình đang chủ động.
Chủ động kiểu nhện giăng tơ. Chờ. Nghe. Và khi có con gì mắc lưới, mình sẽ biết trước tất cả.
Ngói lạnh dưới chân. Sao thưa trên đầu. Gió bắc không ngừng.
Hắn vào nhà. Ngày mai, hai nghìn tờ giấy nữa sẽ đổ về. Và hắn sẽ đọc. Từng tờ. Từng mẩu tin. Từng sợi tơ mỏng trong tấm lưới mà hắn đang dệt.
Giữ Đại Ly. Mình đã hứa.
Và giữ bắt đầu từ biết. Biết bắt đầu từ nghe.
Bảy miếu. Ba mươi người. Hai nghìn tờ giấy.
Đủ chưa? Chưa. Nhưng là bước đầu.