Người Đào Vàng Bằng Miệng
Một tháng sau Lễ Ban Lời đầu tiên.
Hắn đứng trên mái phủ. Nhìn xuống kinh thành. Nắng chiều. Và nhìn lưới.
Lưới đã khác. Rất khác.
Phường Đông Hà. Sạp vải Trần Gia.
Trần Gia — "người được Quốc Sư ban lời" — giờ có ba sạp, mười hai nhân công, và một thứ quý hơn vải: danh tiếng. Khách đến không phải vì vải rẻ. Đến vì mua từ "người được phán."
Nhưng chuyện không dừng ở Trần Gia.
Gã bán thịt phường Bắc, tên Đỗ, kể với mọi người: "Tôi gặp Quốc Sư ở cổng phủ. Ngài nhìn tôi, gật đầu." Chỉ gật đầu. Không nói gì. Nhưng Đỗ kể thành: "Quốc Sư gật đầu, nghĩa là phán tôi tốt." Tiệm thịt Đỗ đông gấp ba.
Mình gật đầu vì lịch sự. Gã biến cái gật thành tiên tri.
Bà Nguyễn phường Nam bán thuốc bắc. Chưa bao giờ gặp Quốc Sư. Nhưng bà nói: "Quốc Sư phán cho người quen tôi rằng thuốc phường Nam tốt nhất kinh thành." Không ai xác minh. Khách kéo đến.
Mình chưa bao giờ nói câu đó. Bà tự bịa. Và dân tin vì muốn tin.
Một nhóm thương nhân lập "Hội Được Phán" — gồm những người tự nhận đã được Quốc Sư phán. Nhập hội cần: một câu chuyện gặp Quốc Sư (thật hoặc bịa), và phí nhập hội hai lượng bạc. Hội có mười bảy thành viên. Tổng thu: ba mươi tư lượng.
Mình không phán cho mười bảy người đó. Có thể ba bốn. Còn lại tự nhận. Và họ lập hội, thu phí, dùng tên mình kiếm tiền.
Kiếp trước gọi đây là "franchise không phép." Dùng thương hiệu người khác bán hàng mình.
Triều đình.
Quan lại bắt đầu dùng "Quốc Sư phán" như con dấu. Không phải chiếu chỉ — nhưng nặng gần bằng.
Tri phủ Thanh Giang ra lệnh tăng thuế muối: "Quốc Sư phán năm nay quốc vận cần bồi, dân nên đóng góp thêm." Hắn không nói câu đó. Chưa bao giờ nghe tên Thanh Giang.
Huyện lệnh Bình Dương cấm chợ đêm: "Quốc Sư nhìn thiên tượng, ban đêm không tốt cho buôn bán." Hắn không nhìn thiên tượng nào liên quan đến chợ đêm.
Lời mình đã sống riêng. Không cần mình nói — người khác nói thay, dán nhãn "Quốc Sư." Và dân tin. Vì Quốc Sư là Quốc Sư.
Kiếp trước: "fake news." Kiếp này: "tiên tri giả mạo." Cùng cơ chế. Khác sân khấu.
Chợ lớn. Giá gạo.
Giá gạo tuần trước: mười hai văn một đấu. Tuần này: chín văn. Tuần sau: có thể sáu.
Tại sao? Vì ai đó lan tin: "Quốc Sư phán mùa thu bội thu."
Hắn có phán mùa thu bội thu. Trong Lễ Ban Lời lần hai — phán cho nông dân, vì hắn thật sự tin thời tiết tốt. Mắt sáng. Thiên Cơ rung nhẹ.
Nhưng hắn phán cho MỘT nông dân. Ở MỘT phường. Tin lan thành: "Quốc Sư phán CẢ NƯỚC bội thu." Nông dân khắp nơi nghe, bớt tích trữ, bán ra. Cung tăng. Giá rớt.
Một lời cho một người. Thành chính sách cho cả nước.
Giá gạo giảm: dân đô thị vui (mua rẻ). Nông dân buồn (bán rẻ). Nếu mùa thu thật sự bội thu — ổn. Nếu không — nông dân bán hết gạo giá rẻ, mùa đông đói.
Và mình không kiểm soát được mùa thu.
Hôn nhân.
Tin lạ nhất: một gã thương nhân giàu ở phường Tây muốn cưới con gái lão Trương — lão Trương bán đậu phụ, Lễ Ban Lời lần một, hắn phán "con trai ngươi có chí" — câu vô thưởng vô phạt.
Gã thương nhân không quan tâm con trai lão Trương. Gã muốn cưới con gái — vì "nhà được Quốc Sư phán" có giá trị xã hội. Cưới con gái = nối dây với "dòng phán." Kiểu liên hôn chính trị, nhưng thay quý tộc bằng "tín đồ Quốc Sư."
Hôn nhân xoay quanh lời mình. Mình phán một câu fortune cookie cho ông bán đậu phụ, và con gái ông được nhà giàu hỏi cưới.
Tốt? Xấu? Không biết. Con gái lão Trương có muốn không? Không ai hỏi.
Mái phủ. Chiều.
Hắn nhìn lưới. Toàn cảnh.
Sợi niềm tin chảy khắp kinh thành — dày hơn, đông hơn, nhưng LOẠN hơn. Không đồng nhất. Sợi thật (từ Lễ Ban Lời, mắt sáng) chảy thẳng, sáng. Sợi giả (mạo danh, fortune cookie, tin đồn) chảy xiên, mờ, rối. Hai loại sợi chồng lên nhau — không phân biệt được bằng mắt thường.
Lưới như mạng lưới điện bị quá tải. Quá nhiều thiết bị cắm vào, quá ít cầu dao. Chập chờn. Nháy. Và nếu quá tải quá lâu—
Cháy.
Nút hắn: sáng. Nhưng sáng kiểu bất ổn — rung lắc, không đều. Vì niềm tin đổ về không đồng nhất: một số tin thật, một số tin giả dược, một số tin lời mạo danh. Thiên Cơ không phân biệt nguồn — chỉ nhận. Và nhận quá nhiều loại khác nhau = rung.
Mình là nút trung tâm. Nhưng nút đang quá tải.
Cầu mưa: ngàn người tin cùng một thứ, cùng lúc = cộng hưởng, mạnh, đẹp.
Bây giờ: ngàn người tin mười thứ khác nhau, dán nhãn "Quốc Sư" = nhiễu, rối, nguy.
Và ở rìa lưới — phía nam — tám miếu đá đen của Hắc Nguyệt vẫn chảy. Đều. Không rối. Vì chúng chỉ hút một chiều. Không bị nhiễu.
So sánh: mình là cái loa phát ra nhiều tần số. Hắc Nguyệt là cái máy hút — chỉ hút, không phát. Máy hút ổn định hơn loa.
Và máy hút đang tích lũy. Mỗi ngày. Chảy về Trường Xuân Cung.
Tối. Phòng riêng.
Hắn mở nhật ký. Không viết quy tắc mới. Viết quan sát.
"THÁNG 1 SAU LỄ BAN LỜI — QUAN SÁT:"
"1. MẠO DANH: ít nhất 30+ trường hợp dùng 'QS phán' không do mình nói. Dân tin. Quan lại dùng. Thương nhân bán. Không kiểm soát được."
"2. GIÁ CẢ: giá gạo giảm 25% vì tin 'bội thu.' Giá vải tăng 40% vì Trần Gia (hiệu ứng 'được phán'). Giá thuê nhà phường Đông Hà tăng 15% vì dân muốn ở gần 'đất phước.' Kinh tế kinh thành đang xoay quanh lời mình."
"3. XÃ HỘI: 'Hội Được Phán' — franchise niềm tin. Hôn nhân xoay quanh 'dòng phán.' Chợ đêm bị cấm vì tin giả. Lời mình đã trở thành HỆ THỐNG — sống riêng, không cần mình."
"4. LƯỚI: quá tải. Nhiễu. Sợi thật/giả chồng nhau. Nút mình rung lắc bất ổn. Nếu tiếp tục → vỡ?"
"5. HẮC NGUYỆT: vẫn hút. Đều. 8 miếu. Không bị ảnh hưởng bởi nhiễu của mình. Đang tích lũy trong khi mình đang rối."
"KẾT LUẬN:"
"Mình đã tạo ra nền kinh tế niềm tin. Nền kinh tế này không có ngân hàng trung ương. Không có chuẩn vàng. Chỉ có chuẩn tin — và chuẩn tin là mình."
"Một tên lừa đảo xuyên không."
"Nền kinh tế nào dựa trên một cá nhân đều sụp. Câu hỏi: bao lâu?"
Đóng sổ.
Nhìn ra cửa sổ. Kinh thành. Đèn. Người.
Mọi thứ trông bình thường. Chợ mở. Người mua bán. Đèn sáng. Nhưng bên dưới — trong lưới, trong sợi — đang rung. Đang rối. Đang căng.
Và không ai thấy. Trừ mình.
Gõ cửa. A Ly.
— Tiên sinh, Tiểu Phúc nói ngoài cổng có tấm bảng mới.
— Bảng gì?
— Ai đó treo bảng gỗ: "Quốc Sư phán: mọi nhà phải tích lương."
Mình không nói câu đó.
— Gỡ xuống.
— Tiểu Phúc gỡ rồi. Nhưng Tiên sinh... ngoài phố cũng có. Nhiều.
Nhiều. Không gỡ hết. Và nếu gỡ, dân sẽ hỏi: "Sao gỡ? Quốc Sư không phán vậy sao?" Rồi nghi. Rồi niềm tin dao động.
Không gỡ: dân tích lương → giá lương tăng → khan hiếm giả → hoảng loạn thật.
Gỡ: dân nghi → niềm tin rỉ → Thiên Cơ dao động.
Kẹt. Lại kẹt.
— A Ly.
— Dạ.
— Ngươi nghĩ sao về tấm bảng?
Con bé nghiêng đầu. Nghĩ.
— Con nghĩ... lời Tiên sinh đã không phải của Tiên sinh nữa. Nó đi ra ngoài rồi. Giống con chim — Tiên sinh thả, nó bay, Tiên sinh không gọi về được.
"Lời đã không phải của mình nữa." Mười ba tuổi.
— Đúng. Và chim bay đi, đẻ trứng. Trứng nở. Thêm chim. Không phải chim của ta.
A Ly gật. Mắt buồn. Lần đầu hắn thấy con bé buồn — không phải buồn vì mình, buồn vì hiểu.
— Tiên sinh, có cách nào bắt chim về không?
— Không. Chim đã bay. Chỉ có thể... ngừng thả thêm.
Ngừng phán. Ngừng Lễ Ban Lời. Ngừng nói.
Nhưng im lặng cũng tạo ảnh hưởng. Kinh nghiệm từ chương 19 — im ba ngày, dân hoảng. "Quốc Sư không dám nói = đại họa."
Nói cũng sai. Im cũng sai. Hệ thống đã tự chạy. Mình là phần thừa.
A Ly đi ra. Bước nhẹ.
Hắn ngồi lại. Một mình. Tối.
Lời mình đã sống riêng. Nó không cần mình nữa. Và đó... là điều đáng sợ nhất.
Vì khi lời sống riêng, mình mất quyền kiểm soát. Và khi mất kiểm soát, chỉ còn hai lựa chọn:
Một: để hệ thống tự chạy. Bong bóng phình. Vỡ. Thiên Cơ dao động. Người chết.
Hai: phá hệ thống. Tự tay. Trước khi nó tự vỡ.
Cả hai đều đau.
Nhìn lưới lần cuối trước khi tắt đèn. Nút mình rung. Sợi rối. Kinh thành sáng lộn xộn.
Và ở phía nam, tám miếu đá đen — đều. Tối. Hút.
Hai hệ thống. Mình xây bằng lời. Họ xây bằng miếu. Mình mất kiểm soát. Họ vẫn kiểm soát.
Ai thắng?
Không biết. Nhưng biết: nếu mình không sửa — cả hai hệ thống sẽ va nhau. Và khi hai dòng niềm tin va — lưới Thiên Cơ sẽ rách.
Tắt đèn.
Bên ngoài, tấm bảng "Quốc Sư phán: mọi nhà phải tích lương" vẫn treo ở góc phố. Không ai gỡ. Và sáng mai, sẽ có thêm.