Lời Thật Giữa Loạn
Mã Viễn Sơn bước xuống bậc thang. Chậm, từng bước, kiểu người không vội vì biết mình đang ở sân nhà.
Gã dừng cách hắn năm bước. Nhìn xuống, vì gã cao hơn hắn nửa cái đầu. Mắt nhỏ quét từ trên xuống dưới: áo Quốc Sư, không giáp, tay trần, da bong, vết rát.
– Quốc Sư đến một mình.
– Có kiếm sĩ bảo vệ ta. Và một thái giám.
– Ba người. Vào giữa năm nghìn quân.
– Ta không đến để đánh.
– Vậy đến để gì?
Im lặng. Ba trăm người nhìn. Thiên Diễn Đồng đọc: gã đang diễn. Giọng gã bình tĩnh quá, kiểu người đã chuẩn bị câu thoại. Gã cũng biết sân khấu. Gã muốn ba trăm người nghe Quốc Sư nói gì, rồi gã phản bác, rồi Quốc Sư thua trước mặt quân mình. Kịch bản đã viết sẵn trong đầu gã.
Gã muốn ta nói trước. Để gã đáp. Kiểu người nắm quyền đáp bao giờ cũng mạnh hơn người nói trước.
Vậy thì ta sẽ nói thứ gã không chuẩn bị kịch bản.
– Ta đến vì ta sai.
Mã Viễn Sơn nhướn mày. Nhẹ, nhanh, rồi bình thường lại, nhưng Thiên Diễn Đồng bắt được: bất ngờ. Gã không ngờ câu đó.
Ba trăm quân xì xào. Tiếng nhỏ, nhưng trong sân đá vọng rõ.
– Quốc Sư nói sai?
– Ta nói đùa một câu. Ở tiệc rượu. Có người hỏi quận nào nguy hiểm nhất, ta cười, nói Thanh Lâm lì nhất thiên hạ. Nói cho vui, nói vì say, nói vì quên rằng lời Quốc Sư không được phép đùa.
Gã nhìn hắn. Mắt nheo. Thiên Diễn Đồng đọc: đang cân nhắc. Không tin hoàn toàn, nhưng không ngờ Quốc Sư nhận sai ngay câu đầu. Kịch bản trong đầu gã dựa trên Quốc Sư bao biện, bao biện thì dễ phản bác. Nhận sai thì khó.
– Đùa. Quốc Sư đùa. Và quan quận nghe, sợ, siết dân, đánh roi, thu ruộng, bắt người. Vì câu đùa của Quốc Sư.
– Đúng.
– Anh trai Lý Thất bị đánh chết trong ngục quận. Vì "phản tâm." Gã chỉ bán rau không chịu nộp thuế phụ.
Ai chết.
Có người chết vì câu đùa của mình.
– Đúng.
– Vợ Trần Lão Nhị bị quan quận bắt đi hỏi cung ba ngày. Về nhà, không nói. Từ đó không nói.
Không nói. Nàng không nói vì bị làm gì trong ba ngày đó.
Mã Viễn Sơn bước thêm một bước. Bốn bước giữa hai người.
– Con gái gã bán cá phường nam, mười bốn tuổi, bị lính quận lôi ra giữa chợ, cắt tóc, vẽ chữ "phản" lên mặt. Vì cha nàng nói "Quốc Sư chắc nói chơi."
Im lặng. Sân im đến nỗi hắn nghe thấy gió thổi qua lá hoè.
Mười bốn tuổi. Bằng A Ly. Bị vẽ chữ "phản" lên mặt. Vì cha nàng nói đúng: mình nói chơi.
Đây là giá. Đây là giá của một câu đùa.
– Quốc Sư đùa. Dân ta chết.
Mã Viễn Sơn nói câu đó không to, nhưng rõ. Ba trăm quân nghe, gật. Giáo trong tay họ cứng hơn. Mắt họ nhìn hắn khác: không phải nhìn Quốc Sư. Nhìn kẻ gây ra chuyện.
Gã đúng. Hoàn toàn đúng. Gã liệt kê từng cái tên, từng câu chuyện. Mỗi cái tên là một sợi Thiên Cơ đứt. Mỗi câu chuyện là một vết cào trên lưới.
Và mình không phản bác được. Vì đúng.
Thiên Diễn Đồng đọc Mã Viễn Sơn sâu hơn: dưới giận, dưới đau, có thứ khác. Tuyệt vọng. Kiểu tuyệt vọng của người đã kêu mà không ai nghe, đã viết tấu mà không ai đọc, đã đợi triều đình sửa mà triều đình không sửa. Gã không phản vì thích phản. Gã phản vì hết cách.
Gã giống mình. Kẻ hết đường. Khác nhau ở chỗ: gã cầm kiếm, mình cầm lời.
– Mã tướng quân.
Gã nheo mắt. Thiên Diễn Đồng bắt: gã bất ngờ vì hắn gọi "tướng quân," không gọi "phản tặc."
– Ta không đến để bao biện. Không đến để phán thêm lần nữa. Và không đến để nói "Thanh Lâm trung thành" hay "Thanh Lâm phản." Cả hai lời đó đã hại các người đủ rồi.
– Vậy Quốc Sư đến nói gì?
Hắn hít sâu. Nhìn Mã Viễn Sơn. Nhìn ba trăm quân. Nhìn mắt từng người, kiểu nhìn mà kiếp trước hắn không bao giờ nhìn: nhìn nạn nhân.
Rồi quỳ.
Hai đầu gối chạm đá. Tiếng cộc vang trong sân im lặng.
Quốc Sư quỳ.
Trước phản tướng. Trước ba trăm quân phản loạn. Trước năm nghìn người cầm giáo vì lời mình.
Ba trăm quân chấn động. Xì xào bùng lên rồi tắt. Mã Viễn Sơn đứng cứng, mắt mở to, lần đầu trong cuộc gặp mà gã hoàn toàn bất ngờ.
Quỳ.
Lục Thanh Dao nói đừng quỳ. Diệp Trúc Khanh nói quỳ rồi sẽ quỳ nữa. A Ly sợ thấy mình quỳ.
Nhưng anh trai Lý Thất chết. Vợ Trần Lão Nhị không nói. Con gái gã bán cá bị vẽ chữ phản lên mặt. Mười bốn tuổi.
Mình quỳ. Không phải vì hèn. Vì đúng.
– Ta sai.
Giọng hắn vang trong sân đá. Không to, nhưng rõ. Kiểu rõ của người đã tập nói trước đám đông cả đời, nhưng lần này không nói để lừa.
– Ta nói đùa một câu. Câu đó giết người của các ngươi. Quan quận siết vì sợ lời ta. Dân bị đánh vì lời ta. Mã tướng quân phản vì lời ta. Không phải lỗi các ngươi. Lỗi ta.
Im lặng nặng. Mã Viễn Sơn nhìn xuống hắn quỳ. Mặt gã kéo thành đường, cơ hàm giật, kiểu người đang chiến đấu với chính mình. Thiên Diễn Đồng đọc: gã không ngờ. Gã chuẩn bị cho Quốc Sư bao biện, chuẩn bị cho Quốc Sư phán, chuẩn bị cho Quốc Sư ra lệnh. Không chuẩn bị cho Quốc Sư quỳ.
Kịch bản gã viết không có cảnh này.
– Quốc Sư... đứng dậy.
– Chưa.
– Đứng dậy!
– Lời ta giết người các ngươi. Ta quỳ trước người các ngươi. Đó là ít nhất ta có thể làm.
Mã Viễn Sơn bước lại. Ba bước. Hai bước. Đứng ngay trước mặt hắn quỳ.
– Ngươi quỳ. Rồi sao? Người chết sống lại không? Vợ Trần Lão Nhị nói lại không? Con bé bán cá xóa được chữ trên mặt không?
– Không.
– Vậy quỳ để làm gì?
– Để các ngươi biết: ta biết ta sai. Và ta sẽ chịu.
– Chịu gì? Quốc Sư quỳ xong, đứng dậy, về kinh thành, ngồi phủ cao, uống trà ngon. Chúng ta quỳ xong, bị chém đầu.
Gã đúng. Quỳ rồi đi. Gã ở lại chịu. Hai đầu gối khác nhau.
Hắn ngẩng lên. Nhìn Mã Viễn Sơn từ dưới, nhìn lên, kiểu nhìn mà Quốc Sư không bao giờ nhìn ai.
– Ta sẽ không đi. Ta sẽ ở lại. Xin triều đình ân xá cho dân. Mã tướng quân chịu giáng chức, không chịu chém. Dân hạ giáo, về nhà, không bị truy. Ta lấy uy tín Quốc Sư bảo đảm.
– Uy tín Quốc Sư? Uy tín nào? Ngươi phán đùa. Ngươi phán sai. Uy tín gì?
Câu đó đau. Và đúng. Uy tín mình đang ở đáy. Dân kinh thành bỏ, vua nghi, Quốc Sư Hội tan. Mình đang lấy uy tín mà mình không có để bảo đảm cho năm nghìn mạng người.
Nhưng mình có gì khác?
– Ta không có uy tín. Nhưng ta có ba ngày. Ba ngày, triều đình chưa phát quân. Nếu trong ba ngày, dân Thanh Lâm hạ giáo, triều đình không có lý do giết. Ta sẽ tâu vua: Thanh Lâm không phản, Thanh Lâm bị oan. Và ta sẽ nói trước triều đình: lỗi tại ta.
Mã Viễn Sơn nhìn hắn. Lâu. Mắt gã dao động, Thiên Diễn Đồng bắt được: gã đang cân. Cân giữa giận và tin. Giận thì chém Quốc Sư, sướng, nhưng chết. Tin thì hạ giáo, sống, nhưng mất mặt trước năm nghìn quân.
Gã quay ra ba trăm quân. Nhìn họ. Nhìn mặt từng người.
Gã đang kiểm. Kiểm xem quân mình nghĩ gì. Gã là tướng, nhưng tướng phụ thuộc quân. Nếu quân muốn đánh, gã phải đánh. Nếu quân muốn hạ, gã có thể hạ.
Ba trăm khuôn mặt. Thiên Diễn Đồng quét nhanh: sợ nhiều hơn giận. Quốc Sư quỳ làm họ chấn động. Họ cầm giáo để chống "Quốc Sư phán phản", nhưng Quốc Sư quỳ nói "ta sai" thì giáo chĩa vào ai?
Một gã lính già, tóc bạc, giáo run, mắt đỏ. Thiên Diễn Đồng đọc: gã đang khóc. Không phải khóc vì Quốc Sư quỳ. Khóc vì ai đó cuối cùng nhận lỗi.
Bao lâu rồi không ai nhận lỗi trước dân?
Quan quận không nhận. Triều đình không nhận. Quốc Sư phán sai, không ai nhận. Dân chịu, mãi. Và bây giờ Quốc Sư quỳ trước mặt họ, nói "ta sai." Không phải lời phán. Lời nhận lỗi.
Và Thiên Cơ phản ứng.
Hắn cảm nhận. Lưới rung. Nút Thanh Lâm, cái nút bị xé đôi, rung theo nhịp khác. Không phải rung mâu thuẫn nữa. Rung kiểu... gom. Sợi tối và sợi sáng vẫn ở đó, nhưng có sợi thứ ba. Nhỏ, mỏng, mọc từ chỗ hắn quỳ. Sợi kiểu mới. Không phải "tin Quốc Sư là thần" cũng không phải "tin Quốc Sư là bịp." Kiểu "tin Quốc Sư là người. Và người biết sai."
Sợi thứ ba. Như hôm dọn gạch. Nhạt, chắc, kiểu dây thừng.
Thiên Cơ không quan tâm mình đúng hay sai. Thiên Cơ quan tâm mình TIN. Và bây giờ, mình tin mình sai. Tin thật. Và Thiên Cơ ghi nhận.
Mã Viễn Sơn quay lại nhìn hắn. Gã đã thấy mặt quân. Gã biết.
– Đứng dậy. Quốc Sư quỳ rồi, ai đứng?
Câu đó không phải tha thứ. Thiên Diễn Đồng đọc: vẫn giận. Nhưng giận khác. Giận kiểu "ngươi gây ra nhưng ít nhất dám nhận" thay vì "ngươi gây ra rồi trốn." Giận có lối thoát.
Hắn đứng dậy. Đầu gối đau, đá lạnh ngấm qua vải mỏng.
Mã Viễn Sơn quay ra quân:
– Hạ vũ khí.
Im lặng.
Không ai động.
Gã lặp lại, to hơn:
– Hạ vũ khí. Quốc Sư nhận lỗi. Triều đình chưa phát quân. Còn đường lui. Hạ.
Im lặng kéo dài. Một nhịp. Hai nhịp. Ba nhịp tim.
Rồi tiếng sắt chạm đá.
Một thanh kiếm rơi. Gã lính già, tóc bạc, mắt đỏ.
Rồi một cây giáo. Gã trẻ ban nãy, gã dẫn hắn vào.
Rồi hai. Rồi năm. Rồi mười.
Tiếng kim loại rơi trên đá sân phủ, từng tiếng, từng tiếng, kiểu mưa bắt đầu rơi: chậm, rồi nhanh, rồi đều.
Ba trăm cây giáo. Ba trăm thanh kiếm. Rơi.
Mã Viễn Sơn nhìn hắn. Mắt gã vẫn giận. Nhưng không phải giận muốn giết.
– Ngươi quỳ. Ta mất lý do phản.
– Ta biết.
– Nhưng ngươi cũng mất. Oai. Quốc Sư quỳ trước phản tướng, ai còn sợ Quốc Sư?
– Ta không cần ai sợ.
– Ngươi cần gì?
Hắn nhìn Mã Viễn Sơn. Nhìn ba trăm người vừa hạ giáo. Nhìn cổng thành phía sau, nơi bên ngoài còn bốn nghìn bảy trăm người vẫn cầm vũ khí.
– Ta cần các ngươi sống.
Đêm.
Phủ quận. Phòng khách cũ, nay thành phòng làm việc của Mã Viễn Sơn. Bàn gỗ lớn, bản đồ quận trải giữa, đèn dầu vàng.
Mã Viễn Sơn ngồi đối diện hắn. Hai chén rượu giữa bàn, chưa ai uống.
– Ba nghìn lính cũ của ta. Gã nào cũng bị giáng, bị chuyển, bị ép. Vì ta bất tuân quân lệnh năm ngoái.
– Bất tuân lệnh gì?
– Lệnh rút. Đồn Vân Môn bị Bắc Nguyên tập kích, thượng cấp ra lệnh rút, ta không rút. Giữ đồn ba ngày đến khi viện binh đến. Thắng. Nhưng bất tuân. Giáng chức. Ba nghìn lính theo ta về Thanh Lâm, vô nghề, vô ruộng, vô tương lai.
Gã giữ đồn. Thắng. Bị phạt. Ba nghìn người theo gã, trung thành. Rồi bị Quốc Sư phán "phản," quan quận siết, lính cũ bị nhắm đầu tiên. Gã phản không phải vì muốn, vì hết đường.
– Lệnh rút do ai ra?
– Trần Tử Kính. Bộ Binh.
Trần Tử Kính. Cùng Trần Tử Kính muốn gửi ba vạn quân dẹp loạn. Cùng gã ra lệnh rút mà Mã Viễn Sơn không tuân. Triều đình này.
– Mã tướng quân. Nếu ta xin vua ân xá cho dân. Và phục chức cho ông.
Mã Viễn Sơn cười. Cười khô, kiểu gỗ gãy.
– Phục chức. Để rồi bị giáng lần nữa? Quốc Sư biết triều đình. Lính cũ theo ta ba năm, ăn rễ cây, sống trong lều, không lương, không ruộng. Triều đình không nhìn. Giờ phản, triều đình nhìn.
– Vì vậy ta đến. Không phải triều đình đến. Ta.
– Quốc Sư đến. Quỳ. Nhận lỗi. Rồi về kinh thành. Chúng ta ở lại Thanh Lâm. Ai bảo đảm triều đình giữ lời?
– Ta.
– Quốc Sư bảo đảm bằng gì?
Hắn nhìn gã. Lâu.
– Bằng lời. Lời duy nhất ta có.
Mã Viễn Sơn nhìn lại. Mắt gã hẹp, sáng trong đèn dầu.
– Quốc Sư. Lời ngươi đã giết người ta rồi. Sao bây giờ bảo ta tin lời ngươi?
Câu này. Câu này chạm đáy.
Lời mình giết người. Và bây giờ mình xin người ta tin lời mình. Tự mâu thuẫn. Và gã nhìn ra.
Hắn nhìn chén rượu. Rượu nếp, loại rẻ, dân quận uống. Hắn nhấc lên. Uống. Đặt xuống.
– Vì lần này, ta không phán. Ta hứa. Và nếu triều đình nuốt lời, ta sẽ tâu vua trước triều đình: Quốc Sư bảo đảm mà triều đình phản bội. Lúc đó, oai Quốc Sư mất hẳn. Và ta sẽ mất hơn các ngươi.
Gã im. Cân.
Rồi nhấc chén. Uống.
– Ba ngày. Ngươi có ba ngày thuyết phục bốn nghìn bảy trăm người còn lại hạ giáo. Nếu hết ba ngày mà không xong, quân triều đình đến, ta không giữ được.
– Đủ.
– Ta không giúp. Ngươi tự làm. Ta chỉ không chặn.
– Đủ.
Gã đứng dậy. Nhìn hắn lần cuối.
– Quốc Sư. Ngươi quỳ trước ta. Trước ba trăm quân. Ngươi biết tin này sẽ lan về kinh thành. Vương Bách Nhẫn sẽ cười. Vua sẽ giận. Triều đình sẽ khinh.
– Ta biết.
– Vậy tại sao vẫn quỳ?
Hắn đứng dậy. Đầu gối vẫn ê ẩm.
– Vì người ta chết. Và ta nợ.
Gã nhìn hắn. Lâu. Rồi gật, một cái, nhẹ, kiểu gật của người không phục nhưng chấp nhận.
– Phòng phía đông. Ngủ đi. Ngày mai, ra phố, nói chuyện với dân. Họ giận hơn quân ta. Vì quân ta chọn phản, dân bị kéo theo.
Hắn gật. Quay đi.
Diệp Trúc Khanh đứng ngoài cửa, lưng dựa tường, kiếm ngang đùi. Mắt nhìn hắn bước ra, không hỏi, không nói. Chỉ đi theo.
Phòng phía đông. Nhỏ, sạch, giường gỗ, chăn bông. Hắn ngồi xuống giường.
Tay run.
Mình vừa quỳ. Lần thứ hai trong đời. Lần đầu trước vua, giả. Lần này trước phản tướng, thật.
Và lần nào thật... thì đau hơn.
Nhưng ba trăm giáo rơi. Ba trăm thanh kiếm xuống đất. Tiếng kim loại trên đá. Kiểu mưa rơi.
Còn bốn nghìn bảy trăm. Ba ngày.
Ngủ đi. Ngày mai còn dài.
Hắn nằm xuống. Nhắm mắt. Mở Thiên Diễn Đồng lần cuối trong ngày.
Nút Thanh Lâm: vẫn nứt, nhưng sợi thứ ba lớn hơn chiều. Mọc từ chỗ hắn quỳ, lan ra, chạm vào ba trăm nút nhỏ (ba trăm người hạ giáo). Nhạt, nhưng có. Kiểu rễ cây con mới nảy: chưa bám chắc, nhưng đã có hướng.
Và sợi nhỏ trong nút mình, sợi rung theo nhịp tim, sáng hơn đêm qua. Không nhiều. Nhưng sáng.
Mình quỳ. Mình mất oai. Nhưng sợi bên trong sáng hơn.
Có thể mất oai và sáng lên cùng lúc. Kỳ lạ. Nhưng Thiên Cơ không nói dối.
Ngủ.