Phú Thương Một Đêm
Một tuần sau vụ mảnh ngọc.
Hắn ra chợ. Không phải vì muốn — vì cần. Gạo trong phủ sắp hết. Tiểu Phúc mua thì đắt gấp ba — ai bán cho thái giám Quốc Sư cũng tính giá "thiên ân." Phúc An tay chưa lành. A Ly thì mười ba tuổi.
Nên hắn đi.
Mặc áo thường. Không mang ấn. Không đội mũ Quốc Sư. Chỉ áo xám, quần vải, dép cỏ. Trông như thư sinh nghèo.
Hóa trang ngược. Kiếp trước mình mặc vest đi lừa. Kiếp này mặc rách đi mua gạo. Đời.
Chợ lớn phía đông. Giờ Tỵ. Nắng.
Đông. Rất đông. Tiếng rao, tiếng mặc cả, mùi cá, mùi vải mới. Bụi bay. Hắn len giữa đám đông, cúi đầu, bước nhanh.
Không ai nhận ra. Tốt.
Mua gạo. Hai bao. Trả giá. Bà bán gạo cười toe: "Cậu học trò mua giỏi quá, giá này lão bà lỗ rồi đấy!" Hắn cười lại. Kiểu cười bình thường. Không phải cười Quốc Sư.
Lâu rồi mình không cười kiểu bình thường. Kiểu cười không ai đọc ý gì. Cười vì vui. Thế thôi.
Xách hai bao gạo, đi qua dãy vải vóc. Tiếng rao:
— Vải Tô Châu! Lụa mịn! Giá rẻ nhất chợ!
Giọng to. Hơi khàn. Giọng người rao nhiều mà bán ít.
Hắn nhìn qua. Sạp nhỏ. Vải xếp lộn xộn. Màu sắc tạm được nhưng trưng bày tệ — vải đẹp chồng dưới, vải xấu chồng trên. Không ai buồn dừng.
Chủ sạp: đàn ông tầm ba mươi lăm. Gầy. Đen nắng. Áo vá hai chỗ nhưng sạch. Mắt tròn. Sáng. Kiểu sáng của người không bỏ cuộc dù thua liên tục.
Thiên Diễn Đồng đọc: lo lắng (tiền), tự hào (hàng tốt nhưng ế), kiên nhẫn (đã quen ế). Không gian dối. Không tham. Không giận. Chỉ... cố.
Người thành thật. Hiếm.
Hắn dừng. Không biết vì sao. Chân dừng trước sạp.
Gã nhìn hắn. Mắt sáng lên. Khách!
— Cậu mua vải? Lụa Tô Châu, mịn nhất kinh thành! Hai mươi văn một thước!
Hai mươi văn. Rẻ. Rẻ hơn sạp bên cạnh. Nhưng sạp bên cạnh đông, sạp này ế. Vì sạp bên cạnh trưng bày đẹp, có mái che, có ghế cho khách ngồi. Sạp này chỉ có mấy tấm ván kê tạm.
Kiếp trước mình gặp nhiều người kiểu này. Sản phẩm tốt, kinh doanh tệ. Không phải không giỏi — không biết cách. Mình từng bán khóa học "nghệ thuật trưng bày" cho chính những người như gã. Ba triệu một khóa. Lừa sạch.
Nhưng kiến thức trong khóa lừa đó... thật ra đúng.
— Vải đẹp đấy, — hắn nói. Bình thường. — Nhưng trưng bày sai. Vải sáng màu phải để trên, bắt mắt trước. Vải tối để dưới. Và sạp nên kê cao hơn — ngang tầm mắt người đi qua, không phải ngang đầu gối.
Gã chớp mắt. Không ngờ.
— Cậu... biết buôn bán?
— Biết chút.
Gã nhìn hắn. Rồi nhìn sạp. Rồi nhìn lại hắn. Mắt sáng hơn.
— Cậu nói đúng. Tôi biết vải tốt nhưng không biết bày. Cha tôi dệt, tôi bán. Cha giỏi dệt, tôi... không giỏi bán.
Thành thật. Nhận yếu điểm trước mặt người lạ. Không phải ai cũng làm được.
Thiên Diễn Đồng đọc sâu hơn: gã có gì đó... sáng. Không phải sáng kiểu niềm tin — sáng kiểu tiềm năng. Kiểu nút trong lưới nhỏ nhưng có thể lớn. Sợi vận mệnh quanh gã mỏng nhưng THẲNG — không xoắn, không rối. Thẳng kiểu người đi đúng đường nhưng chưa tới.
Gã này có thể thành. Không phải vì giỏi. Vì thẳng. Trong thế giới xoắn, người thẳng hiếm. Và Thiên Cơ... thích người thẳng?
Mình tin gã có thể thành không?
...
Tin. Nhìn gã, mình tin. Không biết vì sao. Thiên Diễn Đồng đọc hay trực giác. Nhưng tin.
— Tên gì?
— Trần Gia. Trần Gia ở phường Đông Hà.
— Trần Gia. Nhớ cái tên.
Hắn quay đi. Xách gạo.
Dừng lại làm gì? Mình ra chợ mua gạo, không phải tư vấn kinh doanh. Đi.
Nhưng chân không bước. Và miệng — miệng mở.
Đừng nói. Đừng. Quy tắc 4: Thiên Cơ đọc niềm tin. Nếu mình tin và nói, nó sẽ uốn.
Nhưng mình TIN gã có thể thành. Tin thật. Không phải bịa.
Vậy nói có sao không?
Có. Vì mình không kiểm soát được hậu quả.
Nhưng...
Đám đông dày hơn. Ai đó chạm vai hắn. Quay lại.
— Ê, cậu đứng chắn đường!
Hắn lùi. Mũ nghiêng. Tóc lộ. Và gã bán rau bên cạnh — gã hay vào cung bán rau cho nhà bếp — nhìn. Nhận ra.
— Qu... Quốc Sư?!
Im lặng. Lan ra. Kiểu im lặng lan như sóng — từ gã bán rau, sang bà bán gạo, sang người đi đường, sang cả dãy. Mắt. Mắt. Mắt. Mấy trăm mắt.
Chết rồi.
— Quốc Sư! Quốc Sư đi chợ!
Quỳ. Gã bán rau quỳ trước. Rồi bà gạo. Rồi hai ba người. Rồi mười. Rồi cả góc chợ.
Lại quỳ. Kiếp trước mình mơ cũng không thấy cảnh này — đi mua gạo mà cả chợ quỳ.
Hắn đứng giữa. Hai bao gạo trên tay. Áo xám. Dép cỏ.
Tình huống quen. Đám đông. Kỳ vọng. Áp lực. Phải nói gì đó.
Đừng nói. Đi đi. Cúi đầu đi thẳng. Đừng—
Mắt hắn quét qua đám đông. Và dừng ở Trần Gia.
Gã không quỳ. Đứng. Mắt tròn. Mắt sáng. Kiểu sáng của người không hiểu chuyện gì đang xảy ra nhưng biết rằng nó quan trọng.
Và hắn nói. Không chuẩn bị. Không tính toán. Miệng mở, lời ra:
— Người này.
Chỉ Trần Gia.
— Vận thương mạnh. Sẽ thành đại phú.
Tại sao mình nói? Tại sao?
Vì mình tin. Quy tắc 4. Mình nhìn gã và tin. Và khi đám đông bao quanh, áp lực đè, miệng mở, lời tuôn — lời mà lòng tin.
Thiên Cơ không ép mình nói. Mình tự nói. Vì mình tin.
Và vì mình tin, Thiên Cơ nghe.
Lưới rung. Mạnh. Sợi từ đám đông — hai ba trăm người đang quỳ, đang nhìn, đang TIN — chảy vào lời hắn. Lời gặp niềm tin gặp Thiên Cơ. Ba thứ cộng hưởng.
Nút Trần Gia — nhỏ, xám — sáng lên. Nhẹ. Nhưng rõ. Sợi vận mệnh quanh gã dày hơn. Thẳng hơn.
Mình vừa uốn vận mệnh gã. Bằng một câu. Trước hai ba trăm người.
Và mình tin.
Trần Gia đứng đó. Miệng há. Mắt ướt.
— Quốc... Quốc Sư nói tôi?
— Ngươi. — Hắn nhìn gã. Mắt nghiêm. Kiểu mắt Quốc Sư. — Nhớ lời ta.
Rồi quay đi. Xách gạo. Bước nhanh. Đám đông rẽ đường.
Đi. Đi nhanh. Trước khi miệng mở thêm lần nữa.
Hai tuần sau.
Tiểu Phúc chạy vào. Mặt rạng rỡ:
— Quốc Sư! Có tin hay lắm!
— Nói.
— Trần Gia! Cái gã bán vải ở chợ! Giàu rồi! Giàu lắm!
Hắn đặt bút xuống.
— Kể.
— Sau ngày Quốc Sư phán, gã sắp lại sạp — để vải sáng lên trên, kê sạp cao hơn. Bán được. Rồi tuần sau, lô vải từ Tô Châu về — gã đặt từ trước, lần này chất lượng tốt bất thường. Vải mịn hơn mọi lần.
— Rồi?
— Rồi đúng lúc đó, kho vải của Lưu gia — đối thủ lớn nhất phường Đông Hà — cháy. Cháy sạch. Không ai biết tại sao. Khách hàng của Lưu gia không có nguồn → tìm đến Trần Gia. Gã trúng lớn.
Lô hàng tốt bất thường. Đối thủ cháy kho. Khách lớn tìm đến.
Trùng hợp? Hay Thiên Cơ uốn?
Quy tắc bổ sung: Thiên Cơ UỐN hiện thực có sẵn, không TẠO. Nghĩa là: lô vải tốt có thể đã trên đường. Kho Lưu gia có thể đã cũ, dễ cháy. Khách hàng có thể đã muốn đổi nguồn. Thiên Cơ chỉ xếp lại — mọi thứ xảy ra đúng lúc, đúng chỗ, đúng người.
Nhưng "đúng lúc, đúng chỗ, đúng người" là chênh lệch giữa phá sản và phú thương.
— Giờ gã thế nào?
— Phủ mới. Ba sạp. Mười hai nhân công. Thương hội phường Đông Hà mời gã vào. Dân gọi gã "người được Quốc Sư ban lời."
"Người được Quốc Sư ban lời." Danh hiệu mới. Kiểu danh hiệu tạo ra giá trị — kiếp trước gọi là "social proof." Được Quốc Sư phán giàu → mọi người tin gã giàu → mọi người muốn làm ăn với gã → gã thật sự giàu.
Vòng xoáy tự thực hiện. Giống A Ly "thay đổi thiên hạ." Giống vua "ba năm."
Nhưng lần này, tốt? Gã thật sự giàu. Gã xứng đáng? Hay gã giàu vì mình nói?
Cả hai. Gã có tố chất — mắt sáng, thành thật, vải tốt. Thiên Cơ uốn — cơ hội đến đúng lúc. Nếu gã dở, Thiên Cơ có uốn cũng không cứu. Nhưng gã đủ giỏi để bắt lấy cơ hội khi nó đến.
Mình là chất xúc tác. Không phải nguyên liệu.
— Còn gì nữa?
Tiểu Phúc cười. Rộng.
— Có chứ ạ. Tin "Quốc Sư phán ai giàu, người đó giàu" đã lan. Khắp chợ. Khắp phường. Mấy ngày nay...
Gõ cửa. Mạnh.
— Quốc Sư! — Giọng Phúc An ngoài cửa. — Ngoài cổng phủ có... có...
— Có gì?
— Có người. Nhiều. Rất nhiều.
Hắn ra sân trước. Nhìn qua cổng.
Đám đông. Không phải vài chục. Hàng trăm. Tràn ra phố. Xếp hàng — không, không xếp hàng, chen lấn. Đàn ông, đàn bà, già, trẻ. Cầm lễ vật: gà, gạo, vải, bạc, rượu. Có người cầm hương. Có người cầm sớ giấy.
Quỳ. Hầu hết quỳ.
— Xin Quốc Sư ban lời!
— Quốc Sư! Phán cho con một câu!
— Quốc Sư phán Trần Gia giàu! Phán cho lão cũng giàu đi!
Trời ơi.
Hắn đứng trong sân. Nhìn ra. Bao gạo vẫn trên vai Phúc An. A Ly đứng sau lưng hắn, nhìn, mắt mở to.
Tiểu Phúc chạy lại:
— Quốc Sư, họ đến từ sáng sớm! Lúc đầu mười mấy, rồi cứ tăng. Bây giờ ít nhất ba trăm!
Ba trăm người. Xin "ban lời." Mỗi người muốn mình phán vận mệnh. Phán kiểu Trần Gia.
Mình phán Trần Gia một câu. Gã giàu. Tin lan. Và bây giờ ba trăm người muốn mình phán cho họ.
Cung cầu. Kiếp trước, mình hiểu cung cầu. Cầu: "lời Quốc Sư phán vận mệnh." Cung: mình. Một người. Một miệng.
Cung ít, cầu nhiều. Giá tăng. Giá ở đây không phải tiền — là quyền lực. Mỗi lời mình nói, giá trị tăng. Mỗi người tin thêm, Thiên Cơ mạnh thêm.
Mình vừa tạo ra thị trường. Thị trường tiên tri.
Phúc An nhìn hắn:
— Quốc Sư, đuổi đi không?
— Không được. Đuổi thì mất lòng dân.
A Ly kéo tay áo hắn. Nhẹ.
— Tiên sinh, họ muốn gì?
— Muốn ta nói một câu. Câu làm thay đổi đời họ.
A Ly nhìn đám đông. Lâu. Rồi:
— Tiên sinh có tin được tất cả họ không?
Câu hỏi đúng. Lại là A Ly. Lại là câu đúng.
Quy tắc 4: phải tin. Ba trăm người. Mình có tin ba trăm người sẽ giàu, sẽ thành, sẽ may mắn? Không. Không thể. Nhìn đám đông, Thiên Diễn Đồng đọc: tham, sợ, hy vọng, tuyệt vọng, tính toán. Đủ loại. Mình không tin tất cả. Không thể.
Và nếu không tin, lời mình rỗng. Thiên Cơ không phản ứng. Lời bay đi, không ai được gì.
Nhưng họ không biết. Họ chỉ biết "Quốc Sư phán." Dù Thiên Cơ không phản ứng, họ vẫn tin. Và niềm tin của họ — niềm tin một chiều, không có Thiên Cơ hỗ trợ — vẫn tạo hiệu ứng. Nhẹ. Mờ. Nhưng có.
Hai loại tiên tri. Loại Thiên Cơ thật: mình tin → Thiên Cơ uốn → mạnh. Loại giả dược niềm tin: dân tin → kỳ vọng → tự thực hiện → yếu nhưng có.
Và không ai phân biệt được.
— Không, — hắn trả lời A Ly. — Ta không tin được tất cả.
A Ly gật. Không hỏi thêm.
Con bé hiểu. Mười ba tuổi.
Hắn nhìn đám đông. Ba trăm gương mặt. Ba trăm đời. Mỗi người một câu chuyện. Mỗi người một vận mệnh.
Mình không phán cho ba trăm người. Không phán cho ai hết. Hôm nay.
Nhưng cũng không đuổi. Phải xử lý.
— Tiểu Phúc.
— Dạ!
— Ra nói: Quốc Sư cần thời gian quan thiên tượng. Không ban lời hôm nay. Ai có lòng thành, để lễ vật lại, viết tên và nguyện vọng vào giấy. Quốc Sư sẽ xem.
— Dạ!
Tiểu Phúc chạy ra. Rao. Đám đông xì xào. Thất vọng. Nhưng không đi. Để lễ vật. Viết sớ. Xếp thành đống.
Sớ. Mình vừa tạo ra hệ thống thu nhận đơn. Kiểu hòm thư khiếu nại. Kiếp trước là chatbot tự động, kiếp này là sớ giấy.
Nhưng cốt lõi giống nhau: trì hoãn. Không từ chối, không chấp nhận. Trì hoãn. Cho mình thời gian nghĩ.
Tối. Phòng riêng. Sớ chất đầy bàn.
Hắn đọc. Từng tờ.
"Lão Vương, phường Tây, bán đậu phụ. Xin Quốc Sư phán con trai lão thi đỗ."
"Thị Hoa, góa phụ, xin phán chồng mới."
"Trương tam, nông dân, xin phán mùa bội thu."
"Lý tứ, thợ rèn, xin phán lò rèn không cháy lần nữa."
Ba trăm sớ. Ba trăm ước mơ. Nhỏ. Bình thường. Không ai xin thành hoàng đế. Chỉ xin đỗ đạt, giàu chút, lấy vợ, mùa màng tốt.
Mình có tin con trai lão Vương thi đỗ không? Không biết. Chưa gặp.
Mình có tin thị Hoa gặp chồng mới không? Không biết.
Mình có tin mùa thu bội thu không? Có thể. Thời tiết năm nay tốt. Xác suất cao.
Ba trăm sớ. Mình tin được bao nhiêu? Mười? Hai mươi? Những cái mà mình nhìn ra xác suất, nhìn ra tố chất, nhìn ra cơ hội?
Và những cái mình không tin? Nói thì Thiên Cơ không phản ứng. Không nói thì dân thất vọng.
Kiếp trước gọi đây là "cán cân chất lượng và số lượng." Phán ít, đúng, mạnh — hay phán nhiều, mờ, yếu?
Hắn đặt sớ xuống. Nhìn ra cửa sổ. Đêm. Trăng.
Mình vừa tạo ra thị trường tiên tri. Và thị trường nào cũng có quy luật:
1. Nhu cầu tăng → áp lực cung tăng.
2. Cung không đủ → xuất hiện hàng giả (kẻ mạo danh "Quốc Sư phán cho tôi").
3. Hàng giả tràn lan → niềm tin sụp.
4. Niềm tin sụp → bong bóng vỡ.
Mình biết quy luật này. Kiếp trước thấy bao nhiêu bong bóng — tiền ảo, bất động sản, đa cấp. Tất cả giống nhau: tin → tăng giá → tham → bùng nổ → vỡ.
Và mình vừa tạo ra bong bóng niềm tin.
Bong bóng này không có chuẩn vàng. Không có ngân hàng trung ương. Chỉ có chuẩn tin — và chuẩn tin là mình. Một tên lừa đảo xuyên không.
Hắn mở nhật ký. Viết:
"NGÀY THỊ TRƯỜNG TIÊN TRI."
"Phán Trần Gia 'đại phú' — TIN (quy tắc 4) — Thiên Cơ phản ứng — gã giàu thật."
"Hậu quả: 300+ người đến phủ xin 'ban lời.'"
"Đã trì hoãn: thu sớ, không phán."
"VẤN ĐỀ:"
"— Không thể phán cho tất cả (không tin hết → lời rỗng)."
"— Không phán → dân thất vọng → mất niềm tin."
"— Phán bừa → lời sai → niềm tin sụp mạnh hơn."
"— Xuất hiện kẻ mạo danh: 'Quốc Sư phán cho tôi rằng...' → lừa đảo bằng tiên tri giả."
"→ BONG BÓNG NIỀM TIN. Sẽ vỡ. Câu hỏi: bao lâu?"
Đóng sổ.
Kiếp trước, mình bán khóa học online. "Đổi đời trong 30 ngày." Bịa. Nhưng có người đổi đời thật — không phải vì khóa học, vì họ TIN và hành động. Giống Trần Gia.
Kiếp này, mình bán tiên tri. "Đổi vận bằng một lời." Không hoàn toàn bịa — Thiên Cơ thật sự uốn. Nhưng chỉ khi mình tin. Và mình không thể tin ba trăm người.
Khác gì? Kiếp trước bán khóa học, người ta mất tiền. Kiếp này bán tiên tri, người ta mất... gì?
Niềm tin. Mất niềm tin đau hơn mất tiền.
Và khi niềm tin vỡ — không chỉ đau. Thiên Cơ dao động. Hiện thực lệch. Người chết.
Gió mạnh. Đèn dầu chao.
Hắn nhìn chồng sớ. Ba trăm tờ. Ba trăm ước mơ nhỏ bé.
Mình sẽ không phán bừa. Sẽ không bán lời. Sẽ không tạo bong bóng.
Nhưng thị trường đã mở. Và thị trường mở rồi thì không đóng được.
Chỉ có thể quản lý. Hoặc để nó vỡ.
Ngoài cổng phủ, vẫn có người. Không đi. Ngủ ngoài đường. Chờ sáng. Chờ Quốc Sư ban lời.
Mình vừa tạo ra nhu cầu mà mình không đáp ứng được. Kiếp trước gọi là "tạo ra vấn đề rồi bán giải pháp." Nhưng lần này mình không có giải pháp.
Mình chỉ có bốn quy tắc. Và một cái miệng.
Và cái miệng đó... bắt đầu nguy hiểm hơn bất kỳ thanh kiếm nào.