Kẻ Không Phải Của Nơi Này

Tin đồn xuất hiện vào ngày thứ ba.

Không phải tin đồn kiểu bình thường, kiểu "Quốc Sư phán gì đó" hay "Quốc Sư cứu ai đó" mà hắn đã quen. Tin đồn này khác. Tin đồn này nói: Quốc Sư không phải người của nơi này.

Tiểu Phúc mang tin về lúc giờ Ngọ, mặt gã hơi đỏ vì gã chạy, kiểu chạy mà gã chạy khi gã nghĩ tin đó quan trọng đến mức không thể đi bộ:

– Bẩm Quốc Sư, ở chợ phía tây, quán trà Thanh Trúc, có người nói... (Gã dừng, nuốt nước bọt, kiểu nuốt mà hắn biết là gã đang cân nhắc nói hay không.) ...nói rằng Quốc Sư không phải người Đại Ly. Rằng Quốc Sư đến từ nơi khác, không ai biết nơi nào, và Quốc Sư giả làm người Đại Ly để nắm quyền.

Hắn nghe, và trong giây phút đó, hắn lạnh. Không phải lạnh vì sợ, mà lạnh vì câu đó đúng. Hắn không phải người Đại Ly. Hắn đến từ nơi khác, nơi mà không ai trong thế giới này biết là có. Và hắn đang giả làm Quốc Sư, đang giả làm người của nơi này, đang giả mọi thứ.

Ai tung tin? Châu Bỉnh Văn. Phải là Châu. Hắn nhớ: Châu liên kết Hắc Nguyệt, Châu biết "Quốc Sư không phải của nơi này" từ nguồn nào đó, có thể từ Hắc Nguyệt, có thể từ Thiên Ngoại Các rò rỉ. Và Châu không nói "giả mạo," Châu nói "không phải của nơi này," cách nói khéo hơn, vì "giả mạo" cần bằng chứng, còn "không phải của nơi này" chỉ cần nghi ngờ.

– Ai nói?

– Không ai biết ai nói trước. Chỉ biết sáng nay ở quán trà Thanh Trúc, rồi trưa lan sang chợ đông, rồi phường bắc. Giờ Ngọ, Phúc An nói ít nhất bốn phường đã nghe.

Bốn phường trong nửa ngày. Nhanh. Nhanh hơn bình thường. Có người đẩy, có mạng lưới, kiểu mạng lưới mà Châu Bỉnh Văn xây từ lâu: người kể chuyện ở quán trà, bà hàng nước ở chợ, ông đồ ở góc phố.

Hắn gọi Phúc An vào, hỏi chi tiết hơn:

– Dân phản ứng thế nào?

Phúc An, già hơn Tiểu Phúc, bình tĩnh hơn, kiểu bình tĩnh mà hắn tin được:

– Hai loại, bẩm Quốc Sư. Loại một: không tin. "Quốc Sư làm mưa, cứu lũ, ai giả được?" Loại này đông hơn. Loại hai: tin nửa. "Quốc Sư nói lạ, đi lạ, ăn lạ, có khi đúng." Loại hai ít hơn, nhưng nói to hơn. (Lão dừng, kiểu dừng mà lão dừng khi sắp nói thứ hắn không muốn nghe.) Và có loại ba: không quan tâm giả hay thật, chỉ quan tâm Quốc Sư có giữ được cá sống, lúa xanh, giếng đầy không. Loại ba đông nhất.

Loại ba. Thực dụng. Không tin vì ngưỡng mộ, tin vì cần. Khi không cần nữa, sẽ bỏ. Và khi bỏ, nhanh hơn bất cứ loại nào.

Hắn lên mái phủ chiều hôm đó, nhìn lưới. Lưới vẫn méo, không tệ hơn hôm qua, nhưng cũng không tốt hơn. Sợi mờ vẫn dày, nút giả vẫn kéo sợi thật, và hắn nhìn thấy thứ mới: ở phía tây kinh thành, nơi quán trà Thanh Trúc, có cụm sợi nhỏ đang rung, kiểu rung mà hắn nhận ra là nghi ngờ. Sợi nghi không phải sợi mờ, không phải sợi thật, mà sợi kiểu thứ ba: mờ đục, dao động, không gắn vào nút nào, lơ lửng giữa tin và không tin.

Sợi nghi. Châu Bỉnh Văn không tạo sợi mờ, Châu tạo sợi nghi. Và sợi nghi nguy hiểm hơn sợi mờ, vì sợi mờ ít nhất vẫn gắn vào một điểm (dù giả), còn sợi nghi không gắn gì cả, chỉ rung, và rung lan, và lan thì mọi sợi xung quanh đều bị ảnh hưởng.

A Ly đến lúc hắn đang nhìn lưới. Con bé mười lăm tuổi, cao hơn lần đầu gặp nhiều, mặc áo xanh nhạt, tóc buộc gọn, kiểu gọn mà Xuân Nhi dạy. Con bé đứng cạnh hắn, không nói, nhìn lên trời cùng hắn, vì con bé cũng thấy lưới, theo cách của con bé: không thấy sợi, mà thấy cảm xúc, kiểu đọc ngược Thiên Diễn Đồng.

– Tiên sinh, con nghe họ nói ở phố.

Hắn không hỏi "nói gì," vì hắn biết.

– Con nghe rồi sao?

– Họ nói Tiên sinh không phải người Đại Ly. (Con bé nói, giọng bằng, không run, nhưng hắn đọc: dao động. Lần đầu tiên A Ly dao động trước thứ gì đó liên quan đến hắn.) Con không tin. Nhưng con muốn hỏi.

Con bé muốn hỏi. Và con bé có quyền hỏi, vì con bé là A Ly, kẻ tin mình nhất, kẻ theo mình từ khi mình còn chưa tin mình.

– Hỏi.

– Tiên sinh có phải người Đại Ly không?

Câu hỏi đó đơn giản. Sáu chữ. Và câu trả lời thật cũng đơn giản: không. Hắn không phải người Đại Ly. Hắn là Tạ Cảnh Minh, kẻ lừa đảo từ thế giới khác, xuyên không vào thân xác Quốc Sư giả, đang đội lốt người khác sống trong thế giới không phải của mình.

Nhưng nếu hắn nói thật, con bé sẽ ra sao?

A Ly tin mình từ ngày đầu. Tin mình khi cả kinh thành nghi. Tin mình khi 247 người chết. Tin mình khi mọi thứ sụp. Nếu mình nói "không phải người Đại Ly," con bé sẽ hỏi "vậy Tiên sinh là ai," và mình không thể trả lời câu đó mà không nói ra xuyên không, và xuyên không thì con bé không hiểu, và không hiểu thì niềm tin vỡ, và niềm tin vỡ thì sợi Thiên Mệnh của con bé rung, và rung thì mình không biết chuyện gì xảy ra.

Nhưng nếu mình nói dối, mình đang nói dối A Ly. Kẻ duy nhất mình chưa bao giờ nói dối. Kẻ duy nhất mình muốn nói thật nhất.

Hắn nhìn con bé. Con bé nhìn hắn. Và trong mắt con bé, Thiên Diễn Đồng đọc: tin, nhưng cần nghe, kiểu cần nghe mà người ta cần khi biết câu trả lời sẽ quyết định mình tin tiếp hay không.

Hắn nói:

– Ta là người Đại Ly.

Ba chữ. Gọn. Rõ. Và giả.

Con bé nhìn hắn thêm ba nhịp thở, rồi gật, nhẹ, kiểu gật mà hắn nhận ra là: con bé chấp nhận, nhưng không hoàn toàn. Sợi Thiên Mệnh quanh con bé rung nhẹ, rất nhẹ, kiểu rung mà hắn không chắc có phải vì lời dối hay vì gió.

– Con tin Tiên sinh.

Con bé nói tin. Nhưng con bé không nhìn mình khi nói. Con bé nhìn lưới.

Con bé quay đi, xuống mái, và hắn đứng lại, và trong giây phút đó, hắn cảm nhận thứ gì đó mà hắn chưa từng cảm nhận trước đây: hối hận. Không phải hối hận vì nói dối (hắn nói dối mỗi ngày, nói dối là nghề của hắn), mà hối hận vì nói dối người này. Người duy nhất mà hắn muốn thành thật.

Mình vừa nói dối A Ly. Lần đầu tiên. Và nếu con bé biết, con bé sẽ không giận, con bé sẽ buồn. Và buồn của A Ly thì nặng hơn giận của cả kinh thành.

Đêm đó, Hứa Trường An đến phủ.

Gã mang theo một xấp giấy, mực chưa khô, kiểu mực mà hắn biết gã viết xong thì chạy sang ngay:

– Quốc Sư, ta viết bài mới. Bài bảy. Nhưng lần này ta không viết về Quốc Sư.

– Viết về gì?

– Về tin đồn. (Gã ngồi xuống, đặt giấy lên bàn, mắt sáng, kiểu sáng mà gã sáng khi gã tìm ra thứ gì đó khiến gã hưng phấn.) Tin đồn "Quốc Sư không phải người Đại Ly" lan từ sáng. Ta theo dõi: xuất phát từ quán trà Thanh Trúc, phường tây, do một gã tên Châu Bỉnh Văn tung ra thông qua người kể chuyện. Ta biết Châu Bỉnh Văn, gã là cánh tay phải của Hắc Nguyệt trong vụ tờ giấy giả trước đây. (Gã dừng, rồi gã nói thứ mà hắn không ngờ.) Nhưng vấn đề không phải ai tung. Vấn đề là tin đồn đúng hay sai.

Hắn nhìn gã, và trong mắt gã, Thiên Diễn Đồng đọc: không phải tò mò, mà kiểm tra. Hứa Trường An đang kiểm tra hắn.

– Ngươi nghĩ sao?

– Ta nghĩ ngươi lạ. (Gã nói thẳng, kiểu gã nói: không vòng vo, không trang trí.) Ngươi nói những thứ mà người Đại Ly không nói. Ngươi dùng ví von lạ, kiểu ví von mà ta chưa nghe trong bất cứ sách nào. Ngươi nhìn thế giới như kẻ đứng ngoài nhìn vào, không phải kẻ đứng trong nhìn ra. (Gã dừng.) Nhưng ta không viết bài để lật tẩy ngươi. Ta viết bài để hỏi một câu khác.

– Câu gì?

– "Nếu Quốc Sư không phải người Đại Ly, thì sao?" (Gã mỉm cười, kiểu cười mà gã cười khi gã biết câu hỏi của mình sắc hơn mọi câu trả lời.) Bài bảy của ta tên là "Kẻ Lạ Giữ Nước." Luận điểm: quan trọng không phải ngươi từ đâu đến, quan trọng là ngươi đang làm gì cho nơi này. Nếu kẻ lạ giữ được nước, kẻ lạ có phải kẻ lạ không?

Gã đang bảo vệ mình. Không phải vì gã tin mình là người Đại Ly, mà vì gã tin rằng câu hỏi "từ đâu đến" không quan trọng bằng câu hỏi "đang làm gì." Hứa Trường An, kẻ nghi ngờ mọi thứ, lại đang dùng nghi ngờ để bảo vệ mình.

– Ngươi không sợ bài này gây rắc rối?

– Rắc rối là nghề của ta. (Gã cười.) Nhưng ta có điều kiện.

– Điều kiện gì?

– Một ngày nào đó, khi mọi chuyện xong, ngươi nói thật cho ta nghe. Không phải bây giờ. Nhưng một ngày.

Hắn nhìn gã, và trong ánh đèn dầu, hắn thấy khuôn mặt Hứa Trường An rõ hơn bao giờ hết: trẻ, sắc, và có thứ gì đó mà hắn gọi là chính trực, kiểu chính trực hiếm, kiểu mà người ta không gặp thường xuyên ở bất cứ thế giới nào.

– Được.

Một lời hứa nữa. Thêm một kẻ mà mình nợ sự thật. A Ly, Lục Thanh Dao, Phúc An, Diệp Trúc Khanh, và bây giờ Hứa Trường An. Danh sách dài ra. Và mình thì càng ngày càng giả.

Gã đi rồi, hắn ngồi trong thư phòng, đốt thêm nến, và nghĩ.

Mười lăm ngày. Ngày thứ ba. Chưa có tiến triển gì về sợi mờ. Châu Bỉnh Văn tung tin mới. Hoài Viễn đang xây thêm niềm tin. Và hắn vừa nói dối A Ly.

Kiếp trước, mình nói dối không cảm giác gì. Nói dối là công cụ, như chìa khóa, như búa, dùng xong bỏ. Nhưng kiếp này, mỗi lời dối nặng hơn, vì mỗi lời dối tạo sợi mờ, và sợi mờ không biến mất, sợi mờ chồng, và chồng đủ lâu thì lưới méo, và lưới méo thì cá chết, và cá chết thì dân hoảng.

Lời dối của mình đang giết cá. Theo nghĩa đen.

Hắn cầm con tốt gỗ của Phùng Thanh Hư, xoay, và nghĩ rằng lão nói đúng: giảm sợi mờ là thứ duy nhất hắn kiểm soát được. Nhưng giảm bằng cách nào? Bộ lọc thất bại. Sở Kiểm Lời chưa xây. Nói thật thì Thiên Cơ yếu. Im thì Hoài Viễn thắng.

Rồi hắn nghĩ đến Hứa Trường An. "Kẻ Lạ Giữ Nước." Bài bảy. Gã viết không phải để bảo vệ mình, mà để hỏi: quan trọng không phải từ đâu đến, quan trọng là đang làm gì.

Đang làm gì. Câu hỏi đúng. Mình đang làm gì? Mình đang cố giảm sợi mờ bằng cách kiểm soát lời. Nhưng nếu vấn đề không phải lời? Nếu vấn đề là tin? Sợi mờ sinh ra không phải vì mình nói sai, mà vì người khác tin sai. Và người ta tin sai vì họ tin qua trung gian, qua người kể chuyện, qua miếu thờ, qua tờ giấy ghi "Quốc Sư phán."

Nếu mình không kiểm soát lời, mà kiểm soát cách người ta tin?

Không. Kiểm soát cách người ta tin cũng sai. Vì kiểm soát niềm tin là thứ mà Hoài Viễn đang làm ở phía nam, và Hắc Nguyệt đang làm ở miếu, và cả hai đều tạo sợi mờ.

Vậy thì sao?

Nếu không kiểm soát lời, không kiểm soát niềm tin, thì kiểm soát gì?

Hắn nhìn con tốt gỗ. Và trong bóng tối thư phòng, hắn chợt nhớ một thứ mà lão Quốc Sư thứ 16 từng nói, lâu rồi, trong một buổi tối giống buổi tối này: "Thiên Cơ phản ứng với niềm tin mình dành cho chính mình."

Niềm tin mình dành cho chính mình. Không phải niềm tin dân dành cho mình. Không phải niềm tin mình tạo ra. Mà niềm tin mình dành cho mình.

Mình tin gì? Mình tin mình là kẻ lừa đảo. Mình tin mình giả. Mình tin mình không phải của nơi này.

Và nếu Thiên Cơ phản ứng với điều đó, thì sợi mờ không chỉ sinh ra từ dân tin sai, mà sinh ra từ mình tin sai về mình.

Hắn đặt con tốt gỗ xuống, và lần đầu tiên trong nhiều ngày, hắn thấy thứ gì đó giống hướng đi. Chưa phải lối ra, nhưng là hướng. Mờ, xa, và có thể sai, nhưng là hướng.

Mười lăm ngày. Ngày thứ ba. Còn mười hai.

Câu hỏi không phải "nói gì cho dân," mà "tin gì về mình."

Và câu trả lời thì mình chưa có.