Quốc Sư Là Vũ Khí

Tấm bảng đầu tiên xuất hiện ở phường Tây.

Gỗ thông, khắc chữ sơn đen, treo giữa cổng chợ sáng, chỗ mọi người đều nhìn thấy khi mở hàng. Nội dung: "Quốc Sư phán: mọi nhà phải tích lương, mùa đông năm nay khắc nghiệt."

Hắn không nói câu đó.

Chưa bao giờ nói.

Tiểu Phúc mang tin về lúc giờ Thìn. Mặt nhăn:

– Bẩm Quốc Sư, bảng ở phường Tây. Chữ khắc, không phải viết tay. Có đóng dấu — dấu giả, nhưng dân nhìn qua không biết.

Dấu giả. Kiếp trước gọi đây là "phishing", giả mạo nguồn uy tín để tạo hành động. Ai đó khắc gỗ, đóng dấu giả, treo chợ. Dân đọc, tin, tích lương. Giá gạo sẽ tăng.

– Gỡ chưa?

– Dạ, quân tuần tra gỡ rồi. Nhưng...

– Nhưng gì?

Tiểu Phúc nuốt nước bọt:

– Phường Đông Hà cũng có. Và phường Nam Giang. Ba tấm. Cùng nội dung. Cùng kiểu chữ.

Ba phường. Cùng lúc. Không phải một kẻ mạo danh, là chiến dịch.

Hắn vào cung lúc giờ Tỵ. Không phải triều hội, gặp riêng Lục Thanh Dao ở Thanh Phong Các. Lịch hẹn mỗi tuần.

Nàng đã biết.

– Ba bảng gỗ, ba phường, cùng nội dung. Nàng đặt chén trà xuống, nhẹ. Không phải mạo danh thường. Đây là lệnh.

– Lệnh từ ai?

– Từ triều đình.

Im lặng. Hắn nhìn nàng.

– Nói rõ hơn.

Nàng mở cuộn giấy trên bàn. Chiếu chỉ, chữ nhỏ, mực quan phương, đóng ấn bộ Lễ.

"Kể từ nay, mọi thông báo quan trọng của triều đình tại các phường sẽ kèm câu: 'Theo lời Quốc Sư phán.' Nhằm tăng sức nặng mệnh lệnh, trấn an dân tâm trong thời chiến."

"Theo lời Quốc Sư phán."

Chiếu chỉ. Ấn bộ Lễ. Nghĩa là, chính thức.

– Ai ký?

– Hoàng đại nhân. Bộ Lễ. Nàng nhấn nhẹ. Được vua chuẩn.

Vua chuẩn. Vua cho phép dùng tên mình trên mọi thông báo. Mình không biết. Không ai hỏi.

– Vua không hỏi ta?

– Không. Vua cho rằng đây là "sử dụng tài nguyên sẵn có." — Nàng nói bằng giọng phẳng. Dân tin Quốc Sư hơn tin chiếu chỉ. Dán tên ngươi lên chiếu chỉ = chiếu chỉ mạnh hơn. Toán đơn giản.

Toán đơn giản. Mình là thương hiệu. Triều đình dán thương hiệu lên sản phẩm.

Kiếp trước: gọi đây là "endorsement." Người nổi tiếng cho mượn mặt. Khác biệt: người nổi tiếng ký hợp đồng, biết, và được trả tiền. Mình, không biết, không ký, không được hỏi.

– Vương gia biết trước?

– Ta biết sáng nay. Cùng lúc ngươi.

Nàng cũng không biết. Vua quyết. Hoàng đại nhân thực thi. Bỏ qua cả Nhiếp Chính Vương.

Hắn nhìn chiếu chỉ. Đọc lại. Chậm.

"Theo lời Quốc Sư phán."

Sáu chữ. Sáu chữ dán lên mọi thông báo, thu thuế, huy động lương, bắt lính, cấm ra vào cổng thành sau giờ Dậu. Tất cả kèm "Quốc Sư phán."

Mình không nói. Nhưng dân nghĩ mình nói.

Và khi dân nghĩ mình nói, niềm tin chảy. Thiên Cơ rung. Dù mình không hở răng.

– Ta phải gặp vua. Bỏ chiếu chỉ này.

Nàng lắc đầu. Nhẹ.

– Không bỏ được.

– Tại sao?

– Vì nó đang có hiệu quả. Nàng nhìn thẳng. Ba phường nhận bảng sáng nay: giá gạo phường Tây giảm năm văn. Dân bớt hoảng. Quân tuần tra báo: khu phố vắng bạo loạn hơn hai ngày trước. Dừng. Tên ngươi đang ổn định kinh thành nhanh hơn mọi chiếu chỉ trong mười năm qua.

Hiệu quả. Đang có hiệu quả. Giá gạo giảm. Dân yên. Triều đình mừng.

Và mình, không nói gì cả.

Hắn rời Thanh Phong Các. Đi bộ. Không lên kiệu, muốn nhìn.

Kinh thành. Phường Đông Hà. Nắng thu nhạt. Gió có mùi lá khô.

Bảng đã gỡ. Nhưng dấu vết còn, dân đứng chỗ cũ bàn tán. Hắn mặc áo ngoài kín, đội mũ thấp, đi sát tường. Không ai nhận ra.

Nghe.

Bà bán rau ở góc đường, nói với bà bán cá:

– Quốc Sư phán tích lương. Ông nhà tôi sáng nay mua thêm hai thạch. Không biết đủ không.

– Quốc Sư phán thì phải đúng. Lần trước phán mùa thu bội thu — đúng. Lần trước nữa phán Bắc Nguyên yếu — cũng đúng. Quốc Sư mà sai thì trời sai.

"Quốc Sư mà sai thì trời sai."

Mình không phán. Bộ Lễ phán. Dán tên mình lên.

Và bây giờ, bà bán cá coi đó là lời mình.

Đi tiếp. Phường Nam Giang. Xa hơn. Bốn cây số từ cung.

Cổng phường: bảng gỗ mới, không phải bảng "tích lương." Bảng khác. Lớn hơn. Chữ đỏ trên nền trắng:

"Quốc Sư phán: mọi trai tráng từ 16 đến 40 tuổi sẵn sàng tòng quân khi triều đình gọi."

Bắt lính. Dán tên mình lên lệnh bắt lính.

Mình không phán. Mình KHÔNG phán câu này. Đây là chiếu chỉ bộ Binh, Trần Tử Kính huy động quân dự bị. Nhưng trên bảng, dòng đầu: "Quốc Sư phán."

Hắn đứng nhìn bảng. Lâu. Mắt đọc từng chữ.

Hai người lính canh phường đứng bên. Một gã trẻ, mười bảy mười tám, mặt non. Gã nhìn bảng, rồi nhìn bạn:

– Quốc Sư phán thì phải đi thôi. Quốc Sư nhìn thấy Bắc Nguyên yếu mà — đi đánh, mấy tháng về.

Gã kia gật:

– Mấy tháng. Quốc Sư nói mà.

Mấy tháng. Mình không nói mấy tháng. Mình nói "Bắc Nguyên đói." Dân suy ra: đói = yếu = đánh nhanh thắng = vài tháng.

Một câu "Bắc Nguyên đói" → chiến tranh ngắn → trai tráng vui vẻ tòng quân.

Nếu sai, nếu Bắc Nguyên không yếu như mình nghĩ, những gã mười bảy này sẽ chết ở biên giới. Và trên bia mộ, nên khắc: "Chết vì Quốc Sư phán."

Hắn quay đi. Nhanh. Không nhìn lại.

Trưa. Quốc Sư Phủ. Phòng đông.

A Ly ngồi ở bàn nhỏ góc phòng, tập viết. Bút nghiêng, chữ lệch, nhưng rõ. Con bé viết chữ "phán", lặp đi lặp lại, mười hai lần trên trang giấy.

– Tiên sinh, "phán" với "nói" khác gì?

Con bé hỏi đúng câu đáng hỏi.

– "Nói" ai cũng nói được. "Phán" chỉ người có quyền mới phán.

– Vậy Tiên sinh "nói" hay "phán"?

– Con nghĩ sao?

A Ly nghiêng đầu. Nghĩ. Lâu.

– Lúc trước Tiên sinh nói. Bây giờ người ta bảo Tiên sinh phán. Dừng. Nhưng con thấy... Tiên sinh vẫn đang nói. Người khác tự đổi "nói" thành "phán."

Con bé mười ba tuổi phân biệt được thứ mà cả triều đình không phân biệt.

– Đúng. Ta nói. Người khác đổi thành phán. Và "phán" nặng hơn "nói." Nặng hơn nhiều.

– Vì sao nặng?

– Vì "phán" không bỏ được. Nói sai thì "à, tôi nói nhầm." Phán sai thì — hắn nhìn ra cửa sổ — người chết.

A Ly im. Nhìn chữ "phán" trên giấy. Rồi gập trang. Sang trang mới. Viết chữ khác.

Hắn nghiêng đầu nhìn: "thật."

"Phán" rồi "thật." Con bé đang xâu chuỗi.

Chiều. Tin đến. Nhiều hơn hắn muốn.

Phúc An mang về từ chợ. Tiểu Phúc mang về từ các phường. A Ly, hắn không bảo, tự ra ngoài, đi dọc phố, nghe, ghi sổ bằng chữ non nớt, mang về.

Hắn xếp tất cả lên bàn. Đọc.

Phường Tây: "Quốc Sư phán mọi nhà tích lương." → Giá gạo tăng nhẹ (dân mua nhiều), nhưng không hoảng loạn.

Phường Đông Hà: "Quốc Sư phán trai tráng sẵn sàng tòng quân." → 80 thanh niên đăng ký trong buổi sáng. Cao gấp ba lần chiếu chỉ bộ Binh tuần trước (không có tên Quốc Sư, chỉ 26 người).

Phường Nam Giang: Cùng nội dung tòng quân. 65 người đăng ký.

Phường Bắc Hà:, Hắn nhíu mày, "Quốc Sư phán: kẻ nào đầu cơ tích trữ, Thiên Cơ sẽ phạt." → Chủ kho Lý Bảo bán ra lương dự trữ vì sợ. Giá gạo giảm.

Phường Bắc Hà. Mình chưa nghe nội dung này. Ai viết? Bộ Lễ? Hay ai đó tự thêm, dán tên mình lên "chính sách chống đầu cơ"?

Bốn phường. Bốn nội dung khác nhau. Tất cả đều "Quốc Sư phán." Không nội dung nào là mình nói.

Trấn Thanh Hà, tin từ thương lái qua kinh thành: "Quốc Sư phán nông dân phải giao nộp hai phần mười thu hoạch cho triều đình, hỗ trợ chiến tranh."

Thanh Hà. Cách kinh thành ba ngày đường. "Giao nộp hai phần mười." Ai phán? Mình chưa từng đặt chân đến Thanh Hà. Chưa từng nói gì về thu hoạch Thanh Hà.

Nhưng quan ở đó, dán tên mình lên lệnh thu thuế. Vì "Quốc Sư phán" thì dân nghe. Chiếu chỉ trần không đủ sức, thêm sáu chữ, dân cúi đầu.

Hắn đẩy giấy ra. Ngồi lại.

Đếm. Bốn phường kinh thành. Ít nhất một trấn ngoài. Năm nơi. Mới một ngày, kể từ chiếu chỉ sáng nay.

Một ngày. Năm nơi. Không biết bao nhiêu lệnh dán tên mình.

Tối. Mái phủ.

Hắn ngồi trên mái. Nhìn lưới.

Thiên Cơ kinh thành: sáng. Sáng hơn tuần trước. Sợi niềm tin chảy đều, mạnh, dày, ổn định. Bớt rối. Bớt nhiễu.

Hiệu quả. Rõ ràng hiệu quả. Lưới đẹp hơn. Dân tin hơn. Giá gạo ổn. Trai tráng tòng quân. Kẻ đầu cơ sợ.

Và mình, không nói gì cả.

Nhưng, hắn nhìn kỹ hơn, sợi niềm tin chảy về nút mình. Nhiều. Rất nhiều. Dày hơn mọi lần. Sợi từ mọi phường, mọi ngõ, mọi góc chợ, chảy về nút "Quốc Sư."

Vì dân đọc bảng. Dân tin "Quốc Sư phán." Niềm tin chảy về mình. Dù mình không nói.

Niềm tin gián tiếp. Không qua lời mình. Qua lời NGƯỜI KHÁC dán tên mình.

Thiên Cơ có phân biệt không? Niềm tin do mình tạo, với niềm tin do triều đình tạo bằng tên mình?

Hắn mở rộng Thiên Diễn Đồng. Nhìn sâu.

Sợi niềm tin, hắn nhìn kỹ, có hai loại.

Loại một: sợi sáng, thẳng, rung theo nhịp tim hắn. Đây là sợi thật, từ những lần hắn TIN và nói. Sợi từ Trần Gia (phú thương), từ bà bán cá hôm Lễ Ban Lời, từ lời phán mùa thu bội thu mà hắn tin nửa. Sợi này hắn cảm được, đếm được, theo dõi được.

Loại hai: sợi mờ hơn, xiên, rung theo nhịp khác, không phải nhịp tim hắn. Nhịp gì? Hắn nhìn, nhịp... quán tính. Nhịp đám đông tự lặp. Sợi từ bảng gỗ, từ "Quốc Sư phán" do người khác nói, từ tin đồn xoay vòng. Sợi này, hắn không tạo ra. Nhưng nó chảy về nút mình.

Hai loại sợi. Một loại mình tạo. Một loại tự mọc.

Loại tự mọc, yếu hơn. Mỗi sợi nhỏ, mờ. Nhưng, nhiều. Rất nhiều. Hàng trăm. Hàng nghìn. Gộp lại, lớn hơn sợi thật.

Kiếp trước: follower ảo. Tài khoản giả. Like mua. Không ai thật, nhưng số đông tạo uy tín giả. Và uy tín giả đủ lâu... thành uy tín thật.

Thiên Cơ đang bị "like ảo."

Và "like ảo" này, do triều đình sản xuất.

Hắn nhắm mắt. Mở. Nhìn lại.

Sợi mờ vẫn chảy. Không ngừng. Mỗi khi có bảng mới ở phường nào đó, sợi mới mọc. Chảy về mình. Nút mình sáng hơn. To hơn.

Và nút mình to hơn = Thiên Cơ coi mình quan trọng hơn. Mọi thay đổi quanh mình sẽ rung lưới mạnh hơn. Mọi lời mình nói, khi mình NÓI thật, sẽ có lực lớn hơn.

Nhưng cũng nghĩa là: mọi lời mình KHÔNG nói mà bị gán cho mình, cũng sẽ có lực.

Mình không kiểm soát đầu ra nữa. Triều đình kiểm soát. Quan các tỉnh kiểm soát. Kẻ mạo danh kiểm soát.

Lời mình đã sống riêng. Nó không cần mình nữa.

Gõ cửa. A Ly.

– Tiên sinh. Con bé đứng ở cửa, cầm sổ. Con đi ngoài phố chiều nay. Ghi lại mấy thứ.

– Vào.

A Ly ngồi xuống. Mở sổ. Chữ nghiêng, nét run, nhưng đọc được.

– Phường Tây: bà Nguyễn bán bánh nói "Quốc Sư bảo tích lương, tôi mua ba thạch." Phường Đông Hà: anh Lý thợ rèn nói "Quốc Sư bảo trai tráng tòng quân, tôi ghi tên rồi, mấy tháng về." Phường Nam Giang: chú Trần bán cá nói "Quốc Sư phán đầu cơ bị phạt, tôi bán hết gạo dự trữ sáng nay."

Con bé ngẩng lên:

– Tiên sinh. Ba người này — Tiên sinh có nói với họ không?

– Không.

– Vậy ai nói?

– Bộ Lễ. Triều đình. Dán tên ta lên.

A Ly nhìn sổ. Lâu. Rồi:

– Nhưng họ tin Tiên sinh nói. Không tin triều đình nói. Dừng. Vậy... Tiên sinh lỡ nói sai — họ có biết không phải Tiên sinh nói không?

Im lặng.

Không. Họ không biết. Nếu "Quốc Sư phán tích lương" mà lương thừa, lỗi là mình. Nếu "Quốc Sư phán tòng quân" mà trai tráng chết, lỗi là mình. Dù mình không nói.

Vì trên bảng, trên miệng dân, trong đầu mọi người, mình nói.

– Không. Họ không biết.

A Ly gập sổ lại. Chậm.

– Tiên sinh. Con nghĩ... Tiên sinh đang bị người ta mượn miệng.

Mượn miệng. Con bé mười ba tuổi tìm được từ chính xác nhất.

– Đúng. Ta đang bị mượn miệng.

– Tiên sinh có cách nào lấy lại không?

Hắn nhìn ra cửa sổ. Kinh thành. Đèn. Bình thường. Bình thường đến mức đáng sợ.

– Chưa biết.

Đêm. Phòng riêng. Nhật ký.

Hắn viết. Chậm hơn mọi lần. Nét bút nặng.

"CHIẾU CHỈ BỘ LỄ, PHÂN TÍCH:"

"1. Triều đình dán 'Quốc Sư phán' lên mọi thông báo. Không hỏi ta. Không cần ta nói. Chỉ cần TÊN ta."

"2. Hiệu quả: giá gạo ổn, tòng quân tăng gấp 3, đầu cơ giảm. Dân tin Quốc Sư hơn tin chiếu chỉ."

"3. Vấn đề: ta KHÔNG nói. Nhưng dân NGHĨ ta nói. Niềm tin chảy về ta, dù ta im."

"4. Thiên Cơ: sợi mờ (niềm tin gián tiếp) tăng mạnh. Yếu nhưng nhiều. Gộp lại > sợi thật."

"5. Hậu quả: ta mất kiểm soát đầu ra. Bất kỳ ai, triều đình, quan tỉnh, kẻ mạo danh, đều có thể nói 'Quốc Sư phán' và tạo niềm tin. Ta không cần nói. Ta không cần biết. Lời ta đã sống riêng."

"CÂU HỎI:"

"— Nếu lời ta sống riêng, ta còn là Quốc Sư không? Hay chỉ là cái tên trên bảng gỗ?"

"— Nếu Thiên Cơ phản ứng với niềm tin gián tiếp, nghĩa là gì? Nghĩa là Thiên Cơ không phân biệt 'ta nói' và 'người khác nói thay ta'? Hay Thiên Cơ đọc NIỀM TIN CỦA DÂN, không đọc NGUỒN?"

"— Nếu nguồn không quan trọng, vậy ta có cần tồn tại không? Hay chỉ cần TÊN ta tồn tại?"

Dừng bút. Nhìn giấy.

Câu hỏi cuối cùng mới là câu đáng sợ. Nếu tên ta đủ rồi, thì ta thừa. Và kẻ thừa trong triều đình...

Không. Chưa đến mức đó. Vì niềm tin gián tiếp yếu. Mỗi sợi nhỏ. Cần mình, mình thật, mình nói, mình tin, để tạo sợi mạnh. Sợi mạnh giữ lưới đứng. Sợi mờ chỉ bọc ngoài.

Nhưng sợi mờ đang nhiều lên. Mỗi ngày nhiều hơn. Và nếu đến lúc sợi mờ gộp lại đủ lớn...

...họ sẽ không cần mình nữa. Chỉ cần tên mình.

Đóng sổ.

Gõ cửa. Phúc An.

– Bẩm Quốc Sư, thư từ Trấn Thanh Hà. Thương lái mang về.

Hắn mở. Không phải thư, là bản sao chiếu chỉ do tri phủ Thanh Hà ban. Giấy vàng, mực đỏ:

"Phụng mệnh Quốc Sư phán: nông dân giao nộp hai phần mười thu hoạch cho triều đình. Kẻ nào chống, Thiên Cơ sẽ phạt."

"Phụng mệnh Quốc Sư phán." "Thiên Cơ sẽ phạt."

Tri phủ Thanh Hà viết. Dùng tên mình. Dùng cả "Thiên Cơ sẽ phạt", biến mình thành hung thần thu thuế.

Dân Thanh Hà, mới vài tháng trước, A Ly ở đó chữa bệnh, dân gọi mình "Ân Chủ." Bây giờ, "Quốc Sư phán giao nộp hai phần mười." Ân Chủ thành kẻ thu tô.

Hắn gấp giấy. Chậm.

– Phúc An.

– Dạ.

– Gọi Tiểu Phúc. Và... hắn nhìn ra ngoài — nếu Diệp cô nương ở phủ, gọi cô ấy.

– Dạ.

Nửa canh giờ sau. Phòng đông. Ba người.

Hắn đặt bảng gỗ phường Tây (Tiểu Phúc mang về), bản sao chiếu chỉ Thanh Hà, và sổ ghi chép của A Ly lên bàn.

Diệp Trúc Khanh đứng dựa cột, tay khoanh, kiếm kê vai. Mắt lướt qua giấy tờ.

– Ngươi bị dùng.

– Ta biết.

– Biết thì sao?

– Đang nghĩ.

Nàng nhìn hắn. Lâu.

– Lần trước ngươi quỳ trước vua. Diệp Trúc Khanh nói: "quỳ một lần thì quỳ nữa." Lần này ngươi không quỳ. Nhưng bị NẰM — nằm im để người khác dùng. Khác gì?

Khác gì. Câu hỏi đúng. Quỳ chủ động, mình chọn. Nằm im bị dùng, bị chọn. Cả hai đều mất một thứ: quyền kiểm soát.

– Khác ở chỗ: lần trước ta CHỌN quỳ. Lần này ta KHÔNG chọn. Dừng. Và cái ta không chọn thì ta phải lấy lại.

Diệp Trúc Khanh gật. Nhẹ. Đó là mức cao nhất nàng thể hiện đồng ý.

– Lấy lại bằng gì? Chém bảng gỗ? Mỗi phường một tấm, ta chém đến sáng.

– Không chém. Hắn nhìn xuống bàn. Phải nói.

– Nói gì?

Hắn chưa biết. Chưa tìm được.

Nếu ta nói "ta không phán những lời đó", dân sẽ nghi. Triều đình sẽ giận. Vua sẽ hỏi tại sao chống.

Nếu ta im, lời tiếp tục sống riêng. Và mình tiếp tục bị mượn miệng.

Nếu ta phán ngược, "ta không nói tích lương, không nói tòng quân", giá gạo sẽ loạn. Dân hoảng. Triều đình sụp.

Ba lựa chọn. Không lựa chọn nào tốt.

A Ly, ngồi ở góc, im, mở miệng:

– Tiên sinh. Giọng nhỏ. Nếu Tiên sinh không nói... thì ai kiểm soát lời Tiên sinh?

Ai kiểm soát. Câu hỏi thứ ba của con bé hôm nay. Mỗi câu đều đúng gốc.

– Không ai. Hắn nghe giọng mình. Rỗng. Lời ta đang bay. Không ai nắm.

– Vậy Tiên sinh phải nắm lại.

Nắm lại. Nhưng bằng cách nào?

Hắn nhìn lưới lần cuối. Nút mình: sáng. To. Rung.

Và quanh nút, hàng trăm sợi mờ, sợi không phải của mình, chảy về, bám vào, quấn quanh.

Giống mạng nhện. Mình ở giữa. Nhưng không phải mình giăng tơ.

Ai đó giăng tơ quanh mình. Và con mồi bị dính... là chính mình.

Hắn nhìn ra cửa sổ. Phố tối. Đèn nhà dân nhấp nháy. Bình thường.

Bình thường.

Và đâu đó ngoài kia, trên bảng gỗ ở một phường mà hắn chưa biết, trên miệng một quan lại ở một trấn xa, trên môi bà bán rau ở góc chợ, lời hắn đang được nói. Lời hắn chưa từng nói. Lời không cần hắn.

"Lời mình đã sống riêng. Nó không cần mình nữa."

Và đó, là điều đáng sợ nhất.