Tuyên Bố Thứ Hai

Tin đến lúc giờ Ngọ, giữa nắng, giữa lúc hắn đang ngồi với Ngô Tiểu Nguyệt ở sân trong phủ, con bé ngồi cạnh, im, nhưng kiểu im khác hôm qua, kiểu im mà có người bên cạnh thay vì im một mình, và Phúc An bước ra, mặt nghiêm, cúi đầu:

– Bẩm Quốc Sư, Thanh Hà tuyên bố.

Hắn đặt chén trà xuống, chậm, kiểu chậm mà hắn dùng khi tin xấu đến mà hắn đã đoán trước, vì chậm cho người xung quanh thấy hắn bình tĩnh, và bình tĩnh của Quốc Sư là mỏ neo cho phủ, cho lưới, cho Đại Ly.

– Đọc.

Phúc An mở tờ giấy, đọc, giọng phẳng nhưng tay hơi run:

– "Thanh Hà theo Quốc Sư. Bất kỳ vua nào không được Quốc Sư chấp thuận, Thanh Hà không nhận." Người đọc là Ngô Bách, trưởng lão Quốc Sư Hội tại Thanh Hà. Cựu quan, về quê ba năm, uy tín lớn ở bốn huyện.

Hắn nghiến răng, nhẹ, đủ để cơ hàm rung nhưng không đủ để ai thấy. Hai tỉnh. Thanh Lâm trước, Thanh Hà bây giờ. Nếu thêm một tỉnh nữa, Tây Lĩnh (nơi có chợ biên giới Bắc Nguyên, có kinh tế, có quân Trần Thiên Lộ kiểm soát gián tiếp), "quốc gia Quốc Sư" sẽ thành hình: ba tỉnh, hai trăm nghìn dân, có quân, có kinh tế, có niềm tin. Quốc gia trong quốc gia. Và hắn, kẻ không muốn làm vua, sẽ là vua ngầm của quốc gia không ai bầu.

Ngô Bách. Cựu quan. Kiểu người mà hệ thống thải ra và niềm tin vớt lại. Gã về quê vì thua ở triều đình, gã vào Quốc Sư Hội vì ở đó gã có vị trí, gã tuyên bố vì tuyên bố cho gã quyền lực mà triều đình đã tước. Gã không tuyên vì trung thành với mình, gã tuyên vì trung thành cho gã quyền.

Nhưng dân không phân biệt. Dân nghe "Thanh Hà theo Quốc Sư" thì nghĩ mình muốn, và mình không muốn thì không ai tin, vì ai tin kẻ nói "ta không muốn quyền" khi quyền đang chảy về?

– Phản ứng ở kinh thành?

– Hoài Viễn đã biết. Gã triệu họp hội đồng chiều nay. Phạm Đình Chương loan tin ra phường tây, dán tờ rơi: "Quốc Sư chia cắt Đại Ly."

Nhanh. Quá nhanh. Hoài Viễn biết trước? Hoặc gã có người ở Thanh Hà báo sớm, hoặc gã biết sẽ xảy ra, hoặc tệ hơn, gã xúi.

Hắn nhìn Phúc An:

– Tra xem Ngô Bách có liên lạc với ai ngoài Quốc Sư Hội trong tháng qua.

Phúc An gật, lui ra, và hắn ngồi lại, nhìn sân, nơi Ngô Tiểu Nguyệt vẫn ngồi, con bé nghe hết, mắt con bé mở rộng, và trong mắt đó hắn đọc: sợ. Không phải sợ cho mình, sợ cho thứ mà con bé bắt đầu hiểu: Quốc Sư đang bị kéo về mọi hướng, và mỗi hướng kéo đều xé.

Thanh Lâm. Cùng buổi sáng.

Trần Thiên Lộ đọc tuyên bố Thanh Hà trên tờ trạm dịch gửi gấp, đọc đứng, đọc dưới cổng trại lính, nắng chiếu xiên qua lá cờ quân treo phía trên, bóng cờ in trên mặt đất rung theo gió, và gã đọc xong, gấp giấy, nhét vào ngực áo, mừng.

Mừng vì gã không đơn độc. Thanh Lâm tuyên trước, cô độc, một tỉnh chống cả triều đình, kiểu cô độc mà quân nhân quen nhưng không thích. Bây giờ Thanh Hà theo, hai tỉnh, và hai thì khác một, hai thì là phong trào, hai thì triều đình không thể nói "Trần Thiên Lộ nổi loạn" mà phải nói "dân đang chọn."

Nhưng gã cũng lo. Lo vì phong trào không ai kiểm soát. Gã tuyên bố vì tin Quốc Sư, vì muốn bảo vệ Quốc Sư, vì sợ Hoài Viễn lên sẽ thay gã. Ngô Bách tuyên vì lý do khác: vì quyền lực, vì vị trí, vì kiểu cuồng tín mà gã nhìn thấy nhưng không muốn thừa nhận trong hàng ngũ mình.

Phó tướng đứng cạnh, nhìn gã, chờ lệnh:

– Tướng quân, Thanh Hà theo. Hai tỉnh rồi. Nếu Tây Lĩnh cũng theo, chúng ta có vùng liên minh phía bắc. Quân mình đủ giữ biên giới, Thanh Hà có lương, Tây Lĩnh có chợ biên. Ba tỉnh, hai trăm nghìn dân, tự chủ được.

Trần Thiên Lộ nhìn phó tướng, và thấy trong mắt gã thứ mà mọi thuộc hạ đều có khi phong trào lan: hứng khởi. Hứng khởi kiểu lửa cháy lan, kiểu mà kẻ đứng cạnh thấy ấm nhưng kẻ ở giữa thấy nóng.

– Chúng ta không tuyên vì ly khai. Chúng ta tuyên vì trung thành. Khác.

Phó tướng gật, nhưng gật kiểu gật mà thuộc hạ gật khi thượng cấp nói thứ mà họ nghe nhưng không tin, vì trong đầu thuộc hạ, "trung thành" và "ly khai" bắt đầu trộn lẫn, và khi hai thứ trộn đủ lâu, không ai phân biệt được.

– Nhưng tướng quân, nếu kinh thành gửi quân...

Trần Thiên Lộ im. Câu hỏi đó gã đã tự hỏi mỗi đêm từ khi tuyên bố, mỗi đêm khi gã đứng trên tường thành nhìn cánh đồng phía nam, hướng kinh thành, nơi mà nếu quân triều đình đến sẽ đến từ phía đó, qua đồng, qua sông, qua đường hẹp ở chân núi Bạch Liên, và gã đã tính: nếu đến, gã giữ được bao lâu? Ba ngàn quân giữ Thanh Lâm được hai tuần nếu triều đình gửi một vạn. Được một tháng nếu gửi năm nghìn. Nhưng câu hỏi không phải giữ được bao lâu, mà đánh hay không đánh.

Đánh nghĩa là phản. Gã không muốn phản. Gã muốn bảo vệ Quốc Sư, không phải chống triều đình. Nhưng khi triều đình gửi quân đến dẹp kẻ bảo vệ Quốc Sư, thì bảo vệ và chống trở thành một.

– Nếu kinh thành gửi quân, gã nói, giọng nặng, chậm, kiểu giọng mà gã dùng khi ra lệnh khó, chúng ta giữ. Không tấn công, giữ. Giữ cho đến khi Quốc Sư ra lệnh.

Phó tướng gật, lần này gật thật, vì "giữ" khác "đánh," và "giữ cho đến khi Quốc Sư ra lệnh" nghĩa là quyết định cuối cùng không phải của gã mà của Quốc Sư, và trao quyền cho Quốc Sư là thứ mà mọi người trong trại đều đồng ý.

Nhưng gã biết: "giữ" mà không trả lời "nếu Quốc Sư không ra lệnh thì sao" thì thuộc hạ sẽ tự hiểu. Và thuộc hạ tự hiểu, ở quân đội, nghĩa là "sẵn sàng." Không ai nói "sẵn sàng đánh," nhưng mọi người hiểu.

Gã quay lưng, bước lên tường thành, nhìn cánh đồng phía bắc, nơi lúa đang vàng, nơi biên giới Bắc Nguyên nằm sau dãy núi xa, và nghĩ: ta tuyên vì trung thành. Nhưng trung thành đã biến thành phong trào, phong trào đang biến thành quốc gia, và quốc gia thì cần quân đội, và quân đội thì cần tướng, và tướng thì phải sẵn sàng đánh.

Ta không muốn đánh. Nhưng ta cũng không rút lời. Vì rút lời trước mặt ba ngàn quân nghĩa là mất quyền, và mất quyền ở biên giới Bắc Nguyên nghĩa là chết.

Quốc Sư, ngài biết không? Ngài tuyên trung thành, ngài gửi thư lễ phép, và thần nghe. Thần nghe nhưng thần không rút. Vì nếu rút, thần mất tất cả, và thần đã mất quá nhiều thứ trong tám năm ở đây để bây giờ mất thêm.

Gió từ dãy Bạch Liên thổi xuống, lạnh, mang theo mùi thông ẩm, mùi đá, mùi biên giới, và Trần Thiên Lộ đứng trên tường thành, nhìn xa, kiểu nhìn mà tướng nhìn khi biết rằng mọi nước cờ tiếp theo đều sai, nhưng vẫn phải đi.

Kinh thành. Chiều.

Hội đồng khẩn, lần thứ hai trong sáu ngày qua, và lần này Hoài Viễn không đợi ai mở miệng trước. Gã đứng giữa đại điện, giọng vang, mắt quét qua bảy đại thần, rồi dừng ở hắn:

– Hai tỉnh. Thanh Lâm và Thanh Hà. Quốc Sư, đây là phản loạn, phản loạn bằng niềm tin. Nếu không dẹp, Tây Lĩnh sẽ theo, rồi Bình Sơn, rồi Vân Sơn. Quốc Sư phải lên án, hoặc chứng minh ngài không đứng sau.

Hắn ngồi ở vị trí bên trái ngai trống, nhìn Hoài Viễn, và Thiên Diễn Đồng đọc: gã tin gã đúng. Không phải giả, không phải diễn, Hoài Viễn thật sự tin rằng hai tỉnh ly khai bằng niềm tin là mối đe dọa, và gã đúng. Đó là thứ khó nhất khi đối mặt Hoài Viễn: gã không phải kẻ xấu, gã là kẻ đúng theo cách nguy hiểm.

Phạm Đình Chương đứng dậy, giọng gọn, kiểu giọng mà gã dùng khi trình bày số liệu:

– Ngân sách quốc gia phụ thuộc thuế từ Thanh Hà và Thanh Lâm. Hai tỉnh nếu ngừng nộp thuế về triều đình, kho lương thiếu mười lăm phần trăm. Đủ để ảnh hưởng lương thảo biên giới phía bắc.

Lâm Tường Vân nhíu mày:

– Chưa ngừng thuế. Chỉ tuyên không nhận vua ngoài Quốc Sư. Khác.

– Chưa ngừng, Phạm gật, nhưng sẽ. Khi đã không nhận vua, bước tiếp là không nhận lệnh vua, bước nữa là không nộp thuế cho vua. Logic đó ai cũng thấy.

Hắn đứng dậy, chậm, và bảy cặp mắt quay sang, và hắn cảm nhận: sức nặng của mọi ánh mắt, kiểu sức nặng mà hắn đã quen sau trăm bốn mươi tám ngày làm Quốc Sư, nhưng quen không có nghĩa là nhẹ, vì ánh mắt của kẻ chờ hắn nói là ánh mắt của kẻ sẵn sàng biến lời hắn thành vũ khí, dù hắn muốn hay không.

– Thanh Lâm, Thanh Hà sai. Ta không ủng hộ tuyên bố đó.

Hoài Viễn nhếch miệng, nhẹ, kiểu nhếch mà hắn đọc: thắng. Gã nghĩ hắn lên án là hắn thua, vì lên án nghĩa là thừa nhận hai tỉnh sai, và nếu hai tỉnh sai thì Quốc Sư không kiểm soát được người tin mình, và không kiểm soát được thì không đủ tư cách phán.

Nhưng hắn chưa xong.

– Nhưng nguyên nhân sâu xa là gì? Dân sợ vua mới sẽ xóa những gì Quốc Sư xây. Sở Kiểm Lời, chiếu chỉ nông nghiệp ở Thanh Hà, lệnh giảm thuế sau Mạc Lăng. Dân không ly khai vì cuồng tín. Dân ly khai vì sợ mất. Đó là lỗi hệ thống, không phải lỗi niềm tin. Và lỗi hệ thống thì sửa hệ thống, không dùng quân.

Im. Hội đồng im. Hoài Viễn nhìn hắn, mắt gã sắc hơn, nhếch miệng biến mất, và hắn đọc: gã đang tính. Gã biết hắn vừa chuyển câu hỏi, từ "Quốc Sư có xúi không" sang "hệ thống có lỗi không," và chuyển câu hỏi là kỹ thuật mà Hoài Viễn nhận ra, vì gã cũng biết chơi trò đó.

Lục Thanh Dao ngồi im, mặt phẳng, và hắn nhìn nàng nhanh, tìm: sợi rung không? Nàng ngồi thẳng, tay đặt trên tay ghế, mắt nhìn thẳng, và hắn không đọc được gì, vì nàng đang giấu, giấu kỹ hơn mọi ngày, kiểu giấu mà Nhiếp Chính Vương dùng khi nàng đang cân nhắc thứ mà cả hai phe đều không nên biết.

Hoài Viễn gật, chậm, kiểu gật mà gã dùng khi gã chấp nhận tạm:

– Quốc Sư lên án, tốt. Nhưng lên án mà không hành động thì lời suông. Ta đề xuất: gửi sứ giả đến Thanh Lâm và Thanh Hà, mang chiếu chỉ hội đồng, yêu cầu rút tuyên bố trong mười ngày. Nếu không rút, hội đồng sẽ biểu quyết biện pháp mạnh.

"Biện pháp mạnh." Từ đó ở Đại Ly nghĩa là quân. Hoài Viễn không nói "quân," gã nói "biện pháp mạnh," vì nói "quân" thì phe trung lập sợ, nói "biện pháp mạnh" thì phe trung lập gật.

Hắn nhìn hội đồng, đếm: Phạm gật, Lâm ngần ngừ, Châu Quốc Ân đã gật từ đầu (gã cầm quân, gã luôn thích dùng quân), và ba đại thần còn lại đang đợi Lục Thanh Dao nói.

Nàng nói, giọng phẳng, kiểu giọng mà nàng dùng khi nàng đã tính xong:

– Ta đồng ý gửi sứ giả. Nhưng chiếu chỉ phải do Quốc Sư ký chung với hội đồng. Không phải hội đồng ra lệnh cho tỉnh trung thành với Quốc Sư, mà Quốc Sư đích thân yêu cầu họ rút.

Nàng vừa cứu mình. Nếu hội đồng ra lệnh, dân Thanh Lâm sẽ nói "triều đình ép." Nếu Quốc Sư ký, dân sẽ nói "Quốc Sư bảo." Và "Quốc Sư bảo" thì dân nghe, vì dân tin Quốc Sư hơn hội đồng. Lục biết điều đó, và nàng đề xuất để giữ mình trên bàn cờ, vì nếu mình ký, mình vẫn là trung tâm, vẫn là kẻ kiểm soát, vẫn là người mà hai tỉnh nghe.

Nhưng nàng cũng đang bẫy mình. Vì nếu mình ký và hai tỉnh vẫn không rút, mình mất uy tín. "Quốc Sư bảo mà không ai nghe" là thứ nguy hiểm nhất cho Quốc Sư.

Bẫy hai đầu. Lại bẫy hai đầu. Nàng cứu mình bằng cách đặt mình vào bẫy khác. Kiểu Lục Thanh Dao. Kiểu nàng luôn giúp bằng cách cho mình thêm việc phải làm.

Hắn gật:

– Ta sẽ ký. Nhưng chiếu chỉ phải ghi rõ: Quốc Sư yêu cầu rút vì Đại Ly là một, không phải vì hội đồng ép. Và thời hạn mười ngày, ta đồng ý, nhưng nếu không rút, bước tiếp do ta đề xuất, không phải hội đồng tự quyết.

Hoài Viễn nhìn hắn, cân, và hắn đọc: gã đang tính xem câu đó là nhượng bộ hay giành quyền. Cả hai. Hắn nhượng bộ bằng cách ký lên án, giành quyền bằng cách giữ bước tiếp.

– Đồng ý, Hoài Viễn nói, và giọng gã phẳng, nhưng mắt gã sáng, kiểu sáng mà kẻ thắng nửa bàn sáng.

Hội đồng giải tán. Hắn bước ra, nắng chiều xiên qua hành lang hoàng cung, dài, vàng, đổ bóng cột lên nền đá kiểu sọc, và Phúc An đi bên cạnh, nhỏ giọng:

– Bẩm, tin mật. Hoài Viễn gặp Hắc Nguyệt.

Hắn dừng bước. Giữa hành lang, giữa nắng, giữa bóng cột.

– Gặp khi nào?

– Đêm qua. Nội gián trong doanh trại Hoài Viễn báo: Hoài Viễn ra khỏi phủ đệ lúc canh ba, đi kiệu kín, đến nhà kho ở phường nam. Người đợi ở đó mặc áo đen, mắt che, kiểu Hắc Nguyệt. Nội dung cuộc gặp chưa biết.

Hoài Viễn gặp Hắc Nguyệt. Kẻ ghét mọi thứ phi chính thống gặp tổ chức ngầm. Kẻ muốn ngai gặp kẻ muốn phá biểu tượng. Hai hướng khác nhau, một kẻ thù chung: mình.

Liên minh từ hai hướng. Kẻ muốn ngai cộng kẻ muốn phá. Ngắn hạn cả hai lợi, dài hạn xung đột, vì Hoài Viễn muốn trật tự còn Hắc Nguyệt muốn hỗn loạn. Nhưng mười ngày là ngắn hạn, và ngắn hạn thì liên minh đủ nguy hiểm.

Hắn bước tiếp, và trong đầu hắn, bàn cờ vẽ lại: Hoài Viễn ở trung tâm với bốn phiếu, Hắc Nguyệt ở phía dưới với sách và bằng chứng, Phạm Đình Chương ở bên cạnh với ngân sách, và ở xa hơn, Vương Bách Nhẫn trên đường lưu đày nhưng vẫn kéo dây, vì Vương nối Hoài Viễn với Hắc Nguyệt, Vương nối mạng lưới cũ với mạng lưới mới, và dù gã ở Lĩnh Nam thì gã vẫn ở trong trò chơi.

Bốn kẻ, bốn mục đích: Hoài Viễn muốn ngai, Hắc Nguyệt muốn phá Quốc Sư, Phạm muốn giữ bộ Hộ, Vương muốn ân xá. Khác nhau. Nhưng cùng kẻ thù. Và cùng kẻ thù thì đủ để hợp tác, ít nhất là trong mười ngày.

Đêm, mái.

A Ly đã ở đó, và khi hắn ngồi xuống, con bé không nhìn hắn, nhìn lưới, mắt tập trung, kiểu tập trung mà con bé dùng khi thấy thứ mới:

– Tiên sinh, hai nút.

– Hai nút gì?

– Lưới chia rồi. Trước, lưới có một nút vua ở giữa, sợi chạy từ nút vua ra mọi hướng. Bây giờ có hai nút lớn: nút "Đại Ly" do vua và triều đình, và nút "Quốc Sư" do niềm tin dân. Hai nút trên cùng lưới, cùng tồn tại, nhưng tách nhau.

A Ly dừng, xoay sợi chỉ đỏ, mắt nheo:

– Hai nút hút nhau nhưng cũng đẩy nhau. Kiểu hai ngôi sao trên trời, nếu gần quá, nổ.

Hắn nhìn lưới, và thấy: đúng. Nút "Đại Ly" nằm ở trung tâm kinh thành, sợi chạy ra các tỉnh theo hệ thống hành chính, sợi từ triều đình, từ hội đồng, từ Hoài Viễn. Nút "Quốc Sư" nằm lệch về phía bắc, sợi chạy từ Thanh Lâm, Thanh Hà, và hàng nghìn sợi nhỏ từ dân khắp nơi tin hắn. Hai nút cùng trên lưới, cùng sáng, nhưng sáng khác nhau: nút Đại Ly sáng đều kiểu đèn dầu, ổn, cũ. Nút Quốc Sư sáng gấp, mạnh, kiểu lửa mới, và lửa mới thì nóng hơn nhưng cũng dễ tắt hơn.

Hai nút. Hai quốc gia trên cùng một lưới. Nếu để lâu, lưới sẽ rách ở chỗ hai nút kéo nhau, và rách lưới nghĩa là méo lưới, và méo lưới thì hậu quả mình đã thấy: cá chết, lũ lụt, xác suất bị ép méo.

Mình phải gộp hai nút lại. Hoặc mình phải xóa nút "Quốc Sư." Gộp nghĩa là mình trở thành vua thật (không muốn). Xóa nghĩa là mình mất niềm tin, mất sợi, mất quyền lực, mất mọi thứ.

Hoặc cách thứ ba: làm cho hai nút không xung đột. Quốc Sư Luật. Hệ thống mà Quốc Sư và vua cùng tồn tại, kiểm soát nhau, không ai lớn hơn ai.

Nhưng ai sẽ đồng ý? Hoài Viễn muốn vua lớn hơn Quốc Sư. Dân muốn Quốc Sư lớn hơn vua. Và mình muốn cả hai bằng nhau, kiểu mà kiếp trước gọi là "tam quyền phân lập" nhưng ở đây không có ba quyền, chỉ có hai: quyền niềm tin và quyền trần thế.

A Ly nhìn hắn, chờ, và hắn không nói, vì hắn chưa có câu trả lời, và nói khi chưa có câu trả lời là điều mà Quốc Sư mới chưa học được, nhưng tên lừa đảo cũ thì biết rõ: nói khi chưa biết là cách tạo sợi mờ nhanh nhất.

Gió đêm lạnh hơn mọi đêm, hoặc hắn tưởng vậy vì tin Hoài Viễn gặp Hắc Nguyệt, vì hai nút trên lưới, vì mười ngày nữa, vì tất cả đang siết lại quanh hắn như vòng thắt, và hắn ngồi đó, trên mái, bên cạnh A Ly, nhìn lưới chia đôi, nhìn hai ngôi sao hút nhau và đẩy nhau, và nghĩ rằng nếu gần quá, nổ.

Và mình đang ở giữa.