Kẻ Bán Lời
Bốn ngày sau đám đông đầu tiên, Hoàng đại nhân đến.
Thượng thư bộ Lễ. Áo tím. Bụng phệ. Nụ cười rộng — kiểu cười của người luôn tìm cách kiếm lời từ mọi tình huống. Hắn gặp lão nhiều lần kể từ khi đến kinh thành. Gián điệp Vạn Lý trong phủ là người của lão. Không nguy hiểm — chỉ ký sinh.
Nhưng ký sinh cũng cắn.
— Quốc Sư! — Hoàng đại nhân cười. Cúi đầu vừa phải — không thấp quá (lão là nhị phẩm), không cao quá (Quốc Sư vẫn là Quốc Sư). — Lão phu có việc muốn bàn.
— Mời ngồi.
Trà. Tiểu Phúc rót. Hoàng đại nhân uống. Khen. Rồi vào đề:
— Dân đổ về phủ Quốc Sư xin ban lời. Chuyện lớn. Triều đình không thể để tự phát — tự phát thì loạn. Lão phu nghĩ... nên tổ chức.
Tổ chức. Kiếp trước mình nghe từ này từ mấy ông giám đốc muốn "hệ thống hóa" thứ gì đó để kiểm soát và kiếm tiền.
— Tổ chức thế nào?
— Bộ Lễ tổ chức "Lễ Ban Lời." Mỗi tháng một lần. Tại miếu Quốc Sư lớn nhất. Dân đăng ký trước, nộp lễ phí — gọi là "hương hỏa" để tránh tiếng — rồi xếp hàng. Quốc Sư phán cho từng người. Có trật tự. Có ghi chép. Có... thu nhập cho triều đình.
Đây rồi. "Hương hỏa." Tên đẹp. Thực chất là bán vé.
Kiếp trước: bán vé workshop "Gặp chuyên gia đổi đời" — 5 triệu/người, 200 ghế, tổng 1 tỷ. Mình đứng trên sân khấu nói nhảm 3 tiếng.
Kiếp này: bán vé "Gặp Quốc Sư ban lời" — lễ phí hương hỏa, dân quỳ, mình phán. Khác gì?
Khác. Vì kiếp này, lời mình có thể thay đổi hiện thực. Nếu mình tin.
Thiên Diễn Đồng đọc Hoàng đại nhân: tham (tiền), tự hào (sáng kiến), lo nhẹ (sợ Quốc Sư từ chối). Không ác. Chỉ tham kiểu quan lại — kiếm lợi từ mọi thứ, kể cả niềm tin.
— Triều đình đồng ý?
— Lão phu đã tâu sơ bộ. Bệ hạ giao bộ Lễ phối hợp Quốc Sư Hội. Nhiếp Chính Vương... không phản đối.
Lục Thanh Dao không phản đối. Nghĩa là nàng thấy lợi ích: kiểm soát dòng chảy "tiên tri" thay vì để tự phát. Logic đúng. Nhưng nàng có biết mình không thể phán cho mọi người?
Từ chối? Mất liên minh. Bộ Lễ + triều đình + Quốc Sư Hội đã đồng thuận. Mình từ chối = chống lại hệ thống.
Chấp nhận? Bị ép phán hàng loạt. Hầu hết lời sẽ rỗng — mình không tin. Thiên Cơ không phản ứng. Nhưng dân tin. Giả dược niềm tin chạy.
Lựa chọn thứ ba: chấp nhận nhưng kiểm soát nội dung.
— Được. Nhưng có điều kiện.
Hoàng đại nhân cười rộng hơn.
— Quốc Sư cứ nói.
— Một: ta duyệt danh sách trước. Không phán cho ai ta không muốn. Hai: lời phán do ta quyết, không ai soạn sẵn. Ba: số người mỗi lần không quá hai mươi.
Hai mươi. Đủ để có "lễ." Ít đủ để mình có thể đọc từng người bằng Thiên Diễn Đồng. Và trong hai mươi, có thể có hai ba người mình thật sự tin — lời đó sẽ mạnh. Còn lại — giả dược.
Hoàng đại nhân gật. Nhanh. Không mặc cả.
Lão chấp nhận vì lão chỉ cần "Quốc Sư tham gia." Nội dung không quan trọng. Quan trọng là tiền — à, "hương hỏa" — chảy vào.
— Lễ đầu tiên khi nào?
— Ba ngày nữa. Miếu Đoan Khánh. Lão phu đã chuẩn bị sẵn.
Chuẩn bị sẵn. Trước khi hỏi mình. Kiểu bộ Lễ — làm trước, xin phép sau.
— Được.
Hoàng đại nhân cúi đầu. Cười. Đi ra.
Tiểu Phúc nhìn hắn:
— Quốc Sư, hay quá! Dân sẽ vui lắm!
Dân vui. Bộ Lễ vui. Triều đình vui. Mình... không vui.
Ba ngày sau. Miếu Đoan Khánh.
Nắng. Đông. Dân xếp hàng từ cổng miếu ra hai phố. Lính bộ Lễ canh trật tự. Hoàng đại nhân đứng bên, giám sát. Quốc Sư Hội treo cờ, đốt hương. Trống đánh ba hồi.
Hắn ngồi giữa miếu. Ghế gỗ. Bàn hương. Áo lễ phục Quốc Sư. Ấn ngọc đeo trước ngực.
Giống CEO ngồi ghế chủ tọa. Giống MC sân khấu. Giống bác sĩ phòng khám. Giống tất cả những thứ mình từng đóng vai kiếp trước.
Nhưng lần này, vai có thật. Và hậu quả có thật.
Hai mươi người. Đã duyệt danh sách. Hắn đọc từng tên đêm qua, nhờ Tiểu Phúc đi hỏi thăm trước. Không đủ thông tin — nhưng có manh mối.
Người đầu tiên. Đàn ông, bốn mươi. Bán gốm. Mắt lo. Tay chai.
Hắn đọc bằng Thiên Diễn Đồng: lo lắng (tiền), hy vọng (mạnh), tự ti (yếu nhưng có). Lưới: nút nhỏ, sợi mỏng, không đặc biệt.
Mình tin gã sẽ thành công không?
Không. Gã bình thường. Gốm gã bình thường. Thị trường gốm đã đông. Không thấy cơ hội đặc biệt nào.
Không tin = không phán thật được. Nhưng phải nói gì đó.
— Ngươi có tâm. Giữ tâm thì vận tự đến.
Câu vô thưởng vô phạt. Kiểu fortune cookie. Không cụ thể. Không tin. Thiên Cơ không phản ứng.
Gã quỳ. Tạ ơn. Mắt sáng. Tin.
Gã tin. Dù lời mình rỗng. Vì gã muốn tin. Và muốn tin đủ mạnh để tự tạo hiệu ứng — gã sẽ về, làm việc chăm hơn, tin mình sẽ thành, và có thể thành thật. Giả dược niềm tin.
Người thứ hai. Bà góa. Bán rau. Xin con trai đỗ thi.
Thiên Diễn Đồng: đau (mất chồng), hy vọng tất cả vào con trai, kiêu hãnh giấu (bà thông minh hơn bà nghĩ).
Mình tin con trai bà đỗ không? Không biết. Chưa gặp con trai.
— Con trai ngươi có chí. Chí lớn thì đường xa. Đừng vội.
Lại fortune cookie. "Chí lớn thì đường xa" — nghĩa là gì cũng được. Đỗ thì "đúng rồi, chí lớn." Trượt thì "đúng rồi, đường xa."
Mình đang bán khóa học đa cấp kiểu cổ trang.
Bà quỳ. Khóc. Tạ ơn.
Bà khóc vì tin. Và mình ngồi đây nhận lạy.
Kiếp trước, mình lừa xong đi nhậu. Kiếp này, mình lừa xong về phủ mất ngủ.
Tiến bộ? Hay tệ hơn?
Hai mươi người. Hai canh giờ.
Hắn phán hai mươi lời. Thiên Diễn Đồng đọc từng người. Và trong hai mươi, hắn tìm được ba người mình thật sự tin.
Người thứ bảy: thợ mộc trẻ, tay khéo, mắt sáng, sợi vận mệnh có nút gần — cơ hội đang đến. Hắn phán: "Tay ngươi sẽ làm thứ cả kinh thành muốn mua." Tin. Thiên Cơ rung nhẹ.
Người thứ mười hai: bà mối già, biết mọi nhà trong phường, sợi nối dày đặc — bà là nút xã hội. Hắn phán: "Ngươi nối duyên cho người, trời nối duyên cho ngươi." Tin — bà xứng đáng. Thiên Cơ rung.
Người thứ mười tám: cô gái bán hoa, mắt buồn nhưng sợi vận mệnh có nhánh lạ — hướng xa, hướng ra ngoài kinh thành. Hắn phán: "Ngươi sẽ đi xa. Xa hơn ngươi nghĩ." Tin — Thiên Diễn Đồng đọc thứ gì đó trong cô gái, thứ không thuộc về kinh thành. Thiên Cơ rung.
Ba trên hai mươi. Ba lời thật. Mười bảy lời giả dược.
Tỉ lệ 15%. Kiếp trước, tỉ lệ nói thật của mình cũng tầm đó. Có vẻ không đổi qua hai kiếp.
Chiều. Quốc Sư Phủ.
Hoàng đại nhân đến. Mặt rạng rỡ. Đặt túi vải lên bàn. Nặng.
— Phần của Quốc Sư. Hương hỏa hôm nay.
Hắn mở. Bạc. Nhiều. Vài nén vàng nhỏ. Vải lụa. Một bình rượu.
Tiền. Mình vừa kiếm tiền bằng lời nói. Kiếp trước bán khóa học online — chuyển khoản qua app. Kiếp này bán tiên tri — nhận bạc qua túi vải.
Khác gì?
— Hoàng đại nhân, lần sau bao nhiêu người?
— Dân đăng ký đã hơn năm trăm. Lão phu nghĩ mỗi tháng hai lần, mỗi lần hai mươi. Cần mười ba tháng để phán hết.
Năm trăm. Tăng gấp đôi trong ba ngày. Và mười ba tháng — tức là nhu cầu sẽ tăng nhanh hơn cung. Giá "hương hỏa" sẽ tăng. Kẻ mạo danh sẽ xuất hiện. Bong bóng phình.
— Được. Tháng hai lần. Không thêm.
Hoàng đại nhân gật. Cười. Đi.
Hắn ngồi một mình. Nhìn túi bạc.
Mình đang bán lời. Kiếp trước bán khóa học lừa đảo. Kiếp này bán tiên tri.
Khác gì?
Khác. Vì kiếp này, lời mình có thể giết người.
Ba lời thật hôm nay — thợ mộc, bà mối, cô gái — Thiên Cơ uốn cho họ. Có thể tốt. Có thể thay đổi đời họ.
Mười bảy lời giả dược — dân tin, tự hành động theo, có thể tốt có thể tệ. Nếu tốt: giả dược cứu người. Nếu tệ: giả dược giết người.
Và mình không kiểm soát được giả dược.
Kiếp trước, khóa học lừa đảo có refund policy. Kiếp này, tiên tri không có refund.
Gõ cửa. A Ly.
— Tiên sinh.
— Vào.
Con bé vào. Nhìn túi bạc trên bàn. Rồi nhìn hắn.
— Tiên sinh buồn.
— Không buồn. Nghĩ.
— Tiên sinh nói cho hai mươi người hôm nay. Mắt Tiên sinh sáng ba lần. Đục mười bảy lần.
Con bé đi theo? Đến miếu? Và đếm?
— Ngươi đếm?
— Dạ. Con đứng xa. Nhưng nhìn thấy.
Nút A Ly. Sáng. Nhìn xa mà vẫn đọc được mắt mình. Con bé không bình thường.
— Vậy ngươi biết: phần lớn lời ta hôm nay... không thật.
A Ly im. Lâu. Rồi:
— Con biết. Nhưng họ không biết. Và họ vui.
— Vui vì tin lời giả.
— Lời giả mà giúp người vui thì... có phải lời giả không?
...
Mười ba tuổi. Hỏi câu triết học.
"Lời giả mà giúp người vui thì có phải lời giả không?" Câu hỏi không có đáp án. Kiếp trước, ngành dược gọi đó là "placebo effect." Viên thuốc giả mà bệnh nhân khỏi — thuốc giả hay thuốc thật?
Ở thế giới này, giả dược niềm tin có hiệu ứng thật. Yếu hơn Thiên Cơ thật, nhưng có. Vậy nó giả hay thật?
— A Ly, ta không biết. Thật lòng, ta không biết.
Con bé gật. Không hỏi thêm. Quay ra.
Dừng ở cửa.
— Tiên sinh.
— Gì?
— Ba người hôm nay mà mắt Tiên sinh sáng... họ sẽ tốt phải không?
— Hy vọng.
— Vậy ba người đó là thật. Còn mười bảy người kia... ít nhất họ có hy vọng. Hy vọng cũng có giá trị mà.
Rồi đi. Bước chân nhẹ. Mười ba tuổi.
"Hy vọng cũng có giá trị."
Con bé đúng. Hay con bé sai. Mình không biết.
Nhưng mình biết: hôm nay mình nhận bạc. Và bạc đó nặng hơn nó trông.
Đêm. Mái phủ. Gió.
Hắn nhìn lưới Thiên Cơ. Kinh thành: sợi niềm tin vẫn chảy về phía hắn. Đông hơn. Dày hơn. "Lễ Ban Lời" tạo thêm nhánh — nhỏ, mỏng, kiểu giả dược, nhưng có.
Mười bảy sợi giả dược từ hôm nay. Mỏng. Nhưng cộng lại, dày hơn một sợi thật.
Kiếp trước: "số lượng thắng chất lượng." Kiếp này cũng vậy.
Và có thứ khác. Ở rìa kinh thành, ngoài tầm mắt thường, hắn nhìn thấy: sợi lạ. Không phải sợi niềm tin. Không phải sợi hút kiểu mảnh ngọc. Sợi... mạo danh.
Ai đó đang nói "Quốc Sư phán cho tôi rằng..." — và dân tin. Sợi niềm tin chảy, nhưng không về phía hắn. Chảy vào hư không. Vào lời mà hắn chưa bao giờ nói.
Kẻ mạo danh. Đã bắt đầu.
Nhanh hơn mình tưởng. Lễ Ban Lời vừa xong buổi đầu, kẻ mạo danh đã xuất hiện. "Quốc Sư phán cho tôi..." — dễ bịa, khó kiểm chứng. Ai cũng có thể nói. Và nếu dân tin, giả dược chạy.
Bong bóng phình. Sớm hơn dự đoán.
Hắn mở nhật ký. Viết:
"LỄ BAN LỜI — NGÀY 1."
"20 người. 3 lời thật (Thiên Cơ phản ứng). 17 lời giả dược (Thiên Cơ im, dân tự tin)."
"Thu nhập: bạc + vàng nhỏ + lụa (phần của QS). Bộ Lễ giữ phần lớn."
"500+ người đăng ký. Tháng 2 lần, 20/lần. Cầu >> cung."
"VẤN ĐỀ MỚI:"
"1. Kẻ mạo danh đã xuất hiện — nói 'QS phán cho tôi' để lừa. Không kiểm soát được."
"2. 17/20 lời giả dược — mình không tin, nhưng dân tin. Hiệu ứng có nhưng yếu và không dự đoán được."
"3. Không phân biệt được thật/giả dược — NGAY CẢ MÌNH. Vì có lúc mình tin nửa chừng — không rõ Thiên Cơ phản ứng bao nhiêu."
"CÂU HỎI A LY:"
"'Lời giả mà giúp người vui thì có phải lời giả không?'"
"Chưa có đáp án."
Đóng sổ.
Nhìn trăng. Gió lạnh.
Mình đang bán lời. Kiếp trước bán khóa học online. Kiếp này bán tiên tri. Khác gì?
Khác. Vì kiếp này, lời mình có thể giết người.
Và cũng có thể cứu người.
Và mình không biết lời nào giết, lời nào cứu, cho đến khi quá muộn.
Ở dưới sân, mảnh ngọc đen trong hộp gỗ vẫn rung. Nhẹ. Đều. Kiểu rung của thứ biết chờ.
Và ở ngoài kinh thành, trong ba tỉnh phía nam, tám miếu đá đen vẫn đứng. Thu hoạch. Chảy về.
Hai dòng niềm tin. Một dòng chảy vào hắn. Một dòng chảy xuống dưới.
Câu hỏi: dòng nào mạnh hơn?