Kẻ Không Tin Quốc Sư

Quay lại kinh thành. Hai tuần sau.

Tạ Cảnh Minh ngồi ở Quốc Sư Phủ, đọc sớ tấu buổi sáng. Mười bảy sớ. Mười bốn xin ban phước. Hai tố cáo hàng xóm bất kính Quốc Sư. Một xin phép lập đền thờ.

Đền thờ. Thờ mình. Sống sống mà có người muốn lập đền thờ.

Hắn gạt đống sớ sang bên. Hai tuần kể từ Thanh Lâm, mọi thứ lắng xuống trên bề mặt. Châu Đình Bá giữ ghế, dân Thanh Lâm yên, lệnh siết bỏ hết. Hắn quay lại kinh thành, được vua khen "xử trí thỏa đáng." Lục Thanh Dao im lặng, kiểu im lặng đang quan sát.

Nhưng dưới bề mặt, thứ hắn mang về từ Thanh Lâm không phải chiến thắng. Là câu hỏi.

Tín đồ. Mình tạo ra tín đồ. Và tín đồ đang tăng.

Quốc Sư Hội, cái tổ chức tự phát mà hắn không thành lập, giờ có hơn hai nghìn người ở kinh thành. Họ đeo dải lụa vàng, tụ họp mỗi tuần, kể cho nhau nghe "phép lạ" của Quốc Sư. Mỗi tuần, phép lạ thêm một lớp. Câu chuyện "QS phán trung thành ở Thanh Lâm" biến thành "QS chỉ đặt chân đến là đất bừng sáng, trời quang mây tạnh." Hắn không nói thế. Nhưng dân muốn tin thế.

Lời mình qua mỗi miệng đều phình ra. Lần nào cũng vậy. Và mình không chặn được.

Tiểu Phúc bước vào, tay cầm tập giấy.

– Công tử, có thứ này.

– Sớ nữa?

– Không phải sớ.

Tiểu Phúc đặt tập giấy lên bàn. Mỏng, khoảng mười trang, chép tay bằng mực tốt, chữ đẹp, kiểu chữ người học nhiều. Trang đầu ghi bốn chữ lớn:

Quốc Sư Luận

Bên dưới, tên tác giả: Hứa Trường An.

– Ai?

– Hứa Trường An, tự Minh Đức. Học giả, từng đỗ trạng nguyên khoa Canh Dần. Từ chối làm quan, về dạy học ở Lâm Phong thư viện. Nổi tiếng cả nước vì hay tranh luận, không sợ ai. Ba lần cự tuyệt vua mời. Dân kinh thành gọi là "Cuồng Sinh" vì gã nói gì cũng thẳng, không nể mặt.

Ba lần cự tuyệt vua mời. Kiểu người này hoặc rất tự tin, hoặc rất dở hơi. Hoặc cả hai.

– Bài này phát tán rộng chưa?

– Công tử... bài này đang dán ở khắp mười hai phường kinh thành. Tiệm trà chép lại, quán rượu đọc to. Lâm Phong thư viện in bản sao, phát miễn phí.

In bản sao. Phát miễn phí. Gã này không viết cho vui. Gã muốn nhiều người đọc nhất có thể.

Hắn mở trang đầu. Đọc.

"Quốc Sư Luận" mở đầu bằng một câu:

"Thần thánh thì không cần bằng chứng. Người phàm thì cần. Quốc Sư là gì?"

Hắn đọc tiếp. Chậm. Từng dòng.

Hứa Trường An viết gọn, sắc, không rườm rà. Kiểu người quen viết luận, mỗi câu một ý, không thừa chữ.

Bài luận chia làm ba phần.

Phần một: "Sáu Lần Phán." Hứa Trường An liệt kê sáu lần Quốc Sư phán công khai, từ ngày đầu (phán "quốc vận sụp") đến gần nhất (phán "Thanh Lâm trung thành"). Mỗi lần, gã ghi rõ: hoàn cảnh, lời phán, kết quả, và phản ứng của dân.

Rồi gã phân tích. Lạnh.

"Lần một: Quốc Sư phán quốc vận sụp, đúng lúc sấm nổ. Dân tin. Nhưng sấm là trời, không phải Quốc Sư. Quốc Sư chọn lúc nói, không chọn lúc sấm. Trùng hợp hay tính toán? Nếu sấm không nổ, Quốc Sư đã chết."

Đúng. Hoàn toàn đúng. Mình sống vì sấm trùng hợp. Nếu trời không nổ sấm đúng lúc, mình đã bị chém.

"Lần hai: Quốc Sư phán Trường Xuân Cung có bí mật. Đúng. Nhưng cung nào trong hoàng cung mà không có bí mật? Phán 'có bí mật' giống phán 'trời sẽ có lúc mưa.' Đúng, nhưng vô nghĩa."

Cũng đúng. Mình phán "có bí mật" vì đọc được phản ứng đám đông. Thuật đọc nguội. Gã này gọi nó bằng cách khác, nhưng bản chất giống.

"Lần ba: vụ ngân khố. Quốc Sư phán đúng tên thủ phạm. Lần duy nhất cụ thể. Nhưng trước khi phán, Quốc Sư đã gặp riêng nghi phạm. Gặp riêng, đọc mặt, rồi phán. Đó không phải Thiên Cơ. Đó là đọc người."

Hắn đặt tập giấy xuống. Tay run nhẹ.

Gã không sai. Gã không sai bất cứ điều gì. Mỗi phân tích đều logic, đều có bằng chứng, đều dựa trên quan sát thực tế. Gã không biết Thiên Cơ, nên gã dùng logic giải thích mọi thứ. Và logic của gã... đủ tốt.

Hắn đọc tiếp.

Phần hai: "Thuật Đọc Người." Hứa Trường An lập luận: Quốc Sư không tiên tri. Quốc Sư đọc người. Đọc biểu cảm, đọc ngôn ngữ cơ thể, đọc hoàn cảnh, rồi phán thứ người ta muốn nghe.

"Vua lo quốc vận? Quốc Sư phán quốc vận. Hoàng hậu lo hậu cung? Quốc Sư phán hậu cung. Dân Thanh Lâm muốn được minh oan? Quốc Sư phán trung thành. Mỗi lần, Quốc Sư nói đúng thứ người nghe cần. Đó không phải Thiên Cơ. Đó là thuật nắm lòng người."

"Thuật nắm lòng người." Gã gọi thuật đọc nguội bằng chữ Hán Việt. Và gã đúng. Mình đọc người. Nhưng mình cũng THẤY Thiên Cơ. Hai thứ đó chồng lên nhau. Gã chỉ nhìn thấy một lớp.

Phần ba: "Nguy." Đây là phần nguy hiểm nhất. Hứa Trường An không chỉ phân tích, gã cảnh báo.

"Nếu Quốc Sư đọc người, thì triều đình đang đặt vận mệnh quốc gia vào tay một kẻ giỏi nói. Giỏi nói thì ngày nào cũng đúng, cho đến ngày sai. Và ngày sai của Quốc Sư, cả nước chịu."

"Dân tin Quốc Sư hơn tin lý lẽ. Đó là dấu hiệu nguy. Khi niềm tin vào một người thay niềm tin vào sự thật, nước ấy sẽ loạn. Không phải loạn vì phản. Loạn vì mù."

Hắn đóng tập giấy.

"Loạn vì mù." Ba chữ. Đúng đến mức mình không phản bác được.

Gã này phân tích mình chính xác hơn Lục Thanh Dao. Lục Thanh Dao nghi nhưng không công khai. Vương Bách Nhẫn muốn hạ mình nhưng vì quyền lực. Gã này, Hứa Trường An, không vì quyền lực. Gã vì lý. Gã tin rằng dân đang bị lừa, và gã có nghĩa vụ nói ra.

Kẻ thù vì quyền thì mua được. Kẻ thù vì nghĩa thì không.

Chiều. Phố chính kinh thành.

Hắn thay thường phục, đi cùng Tiểu Phúc. Muốn thấy bài luận đang làm gì với dân.

Tiệm trà Tùng Lão, nơi hắn từng ngồi nghe tin đồn. Bốn bàn, ba bàn đang bàn về Quốc Sư Luận.

Bàn bên trái: hai thương nhân trung niên.

– Tao đọc bài Hứa tiên sinh rồi. Gã nói có lý. Quốc Sư phán mấy lần, lần nào cũng đúng thứ người ta muốn nghe. Trùng hợp quá thì đáng nghi.

– Nhưng sấm nổ thiệt mà. Ai điều khiển sấm?

– Trùng hợp. Trời nổ sấm, gã phán đúng lúc. May.

Bàn bên phải: ba bà bán hàng.

– Hứa gì đó là ai? Dám nói Quốc Sư bịp? Quốc Sư cứu Thanh Lâm nè. Mắt thấy tai nghe.

– Bà có mắt thấy không? Bà nghe kể lại thôi.

– Kể lại từ người ở Thanh Lâm, đáng tin chứ!

Bàn giữa: hai học trò trẻ, khoảng hai mươi.

– Em đọc Quốc Sư Luận ba lần. Hứa tiên sinh viết sắc quá. Không có chỗ nào hở.

– Nhưng anh vẫn tin Quốc Sư. Tại sao? Vì em đọc logic, nhưng anh cảm nhận. Đứng trước Quốc Sư, mọi logic bay hết.

"Đứng trước Quốc Sư, mọi logic bay hết." Đó chính xác là vấn đề. Dân tin mình bằng cảm xúc, không bằng lý trí. Và khi có ai đó dùng lý trí phản bác, dân chia hai: người theo cảm xúc và người theo lý trí. Và hai nhóm đó sẽ cãi nhau.

Tiểu Phúc kéo tay áo hắn:

– Công tử, đi thôi. Nghe thêm chỉ thêm bực.

– Không bực. Sợ.

– Sợ gì?

– Sợ gã Hứa Trường An đúng.

Tối. Quốc Sư Phủ.

Hắn đọc lại Quốc Sư Luận lần thứ ba. Lần này ghi chú bên lề.

Sáu lời phán mà Hứa Trường An phân tích, gã đúng năm trên sáu. Chỉ sai một: vụ cầu mưa. Hứa ghi "có thể trùng hợp thời tiết" nhưng không chắc. Đúng rồi, vì vụ cầu mưa là lần Thiên Cơ phản ứng mạnh nhất, khó giải thích bằng logic.

Nhưng năm trên sáu đúng thì đủ. Dân không cần tất cả sai. Dân chỉ cần nghi ngờ. Và nghi ngờ thì Hứa Trường An đã gieo xong.

Hắn gọi Tiểu Phúc.

– Tìm hiểu về Hứa Trường An. Gã ở đâu, gã quen ai, gã sống bằng gì.

– Dạ. Công tử muốn... xử gã?

– Không xử. Tìm hiểu. Mình không xử người nói đúng.

Tiểu Phúc đi. Hắn ngồi một mình.

Thử Thiên Diễn Đồng. Tập trung vào nút "Hứa Trường An" trên lưới Thiên Cơ.

Khó tìm. Lưới Thiên Cơ phản ánh niềm tin, và Hứa Trường An là người nổi tiếng, nên nút gã có. Nhưng nút gã... lạ.

Sợi niềm tin từ dân chảy VỀ gã, mỏng, ít, kiểu kính trọng lạnh. Không ấm như sợi chảy về Quốc Sư. Nhưng sợi niềm tin từ gã chảy RA thì gần như không có. Gã không tin ai. Không tin vua, không tin Quốc Sư, không tin hệ thống. Gã chỉ tin lý lẽ.

Và vì gã không tin, sợi mình không chạm được gã.

Đây là điều hắn sợ nhất.

Quy tắc 4: Thiên Cơ phản ứng khi NGƯỜI NÓI TIN. Nhưng ngầm hiểu: người nghe cũng phải có niềm tin để Thiên Cơ tác động. Thiên Cơ tác động qua sợi niềm tin. Kẻ không tin thì không có sợi. Không có sợi thì Thiên Cơ vô dụng.

Mình phán gì, gã cũng không bị ảnh hưởng. Không phải vì gã mạnh. Vì gã trống. Thiên Cơ đọc gã, nhưng không có sợi nào để kéo.

Kiếp trước, tâm lý học có khái niệm "kháng gợi ý." Những người lý trí cao, ít bị ám thị, ít bị dẫn dắt bởi cảm xúc đám đông. Hứa Trường An là kiểu người đó. Không phải gã ghét mình. Gã đơn giản không tin bất kỳ ai cho đến khi có bằng chứng đủ mạnh.

Và bằng chứng mình có, gã giải thích bằng logic. Logic của gã không đúng hoàn toàn (thiếu phần Thiên Cơ), nhưng đủ để gã không cần tin.

Hắn đóng mắt. Mở.

Mình đối phó Vương Bách Nhẫn bằng chính trị. Đối phó Lục Thanh Dao bằng im lặng. Đối phó dân bằng lời.

Hứa Trường An thì sao? Gã không muốn quyền. Gã không muốn mình chết. Gã muốn sự thật. Và mình không thể cho gã sự thật (vì sự thật là: mình xuyên không, mình giả, mình thấy lưới vận mệnh). Cũng không thể dùng Thiên Cơ ép gã (vì sợi không chạm được).

Lần đầu tiên mình gặp kẻ nằm ngoài hệ thống mình.

Khuya. A Ly gõ cửa.

– Vào.

Nó bước vào, mặt nghiêm. Cầm một bản sao Quốc Sư Luận, đã gấp nhăn, nhiều vết mực ở lề.

– Anh đọc cái này chưa?

– Đọc ba lần.

– Em đọc bốn lần.

Nó ngồi xuống, đặt bản sao lên bàn. Mở trang cuối, chỉ vào dòng gã khoanh đỏ:

"Khi niềm tin vào một người thay niềm tin vào sự thật, nước ấy sẽ loạn."

– Anh nghĩ sao?

– Gã đúng.

Mắt A Ly nhíu:

– Nếu anh nói "gã đúng" trước mặt ai khác, anh chết. Quốc Sư Hội sẽ xé anh ra.

Quốc Sư Hội sẽ xé mình ra. Hài thật. Hội bảo vệ mình sẽ giết mình nếu mình đồng ý với kẻ phản đối mình.

– Em biết. Nên em mới nói ở đây, không nói ngoài kia.

A Ly nhìn hắn. Ánh mắt đọc, kiểu mắt nó luôn dùng khi phân tích.

– Anh định làm gì với Hứa Trường An?

– Chưa biết.

– Em có gợi ý. Không gặp. Để gã tự nói. Dân sẽ quên sau vài tuần. Bài luận hay nhưng dân lười đọc. Cảm xúc mạnh hơn logic. Anh thắng gã bằng thời gian.

Không gặp. Để thời gian cuốn trôi. Chiến lược phòng thủ. A Ly nghĩ thực dụng.

– Nếu gã viết bài thứ hai?

– Thì anh để dân phản bác. Quốc Sư Hội sẽ tự cãi. Anh không cần xuất hiện.

– Nếu Quốc Sư Hội cãi bằng bạo lực?

A Ly im. Lâu.

– Thì anh phải kiểm soát hội. Trước khi hội kiểm soát anh.

"Kiểm soát hội trước khi hội kiểm soát anh." Nó mười lăm tuổi. Nó nói câu này lạnh như người ba mươi.

Hắn gật. Không nói gì thêm. A Ly đứng dậy, đi ra cửa, dừng lại:

– Anh. Hứa Trường An viết hay. Nhưng gã thiếu một thứ.

– Thiếu gì?

– Gã phân tích đúng nhưng không đưa giải pháp. Gã bảo "Quốc Sư là bịp" nhưng không bảo "thay bằng gì." Dân cần tin ai đó. Nếu không tin anh, họ tin ai? Hứa Trường An không trả lời câu đó.

Cửa đóng. Hắn ngồi lại.

Nó đúng. Hứa Trường An giỏi phá nhưng không giỏi xây. Gã chỉ ra mình là bịp (nửa đúng), nhưng không đưa phương án thay thế. Và dân không sống được bằng "không tin ai."

Nhưng điều đó không có nghĩa gã vô hại. Ngược lại. Kẻ chỉ phá mà không xây thì nguy hiểm nhất, vì tạo ra khoảng trống. Và khoảng trống thì ai lấp cũng được. Vương Bách Nhẫn chẳng hạn.

Hắn mở cửa sổ. Nhìn ra vườn. Trăng hạ huyền, sáng nửa, tối nửa.

Thiên Diễn Đồng mở. Lưới Thiên Cơ ở kinh thành rung nhẹ, kiểu rung không đều, sợi kéo hai hướng. Sợi niềm tin vào Quốc Sư vẫn mạnh, nhưng ở rìa, có những sợi mới, mỏng, lạnh, kiểu "nghi." Sợi nghi không nhiều. Nhưng có.

Lần đầu tiên có sợi nghi xuất hiện không phải do Vương Bách Nhẫn giật dây. Lần đầu tiên dân TỰ NGHI. Và tự nghi thì mạnh hơn bị ép nghi.

Vì khi bị ép, dân phản kháng. Khi tự nghi, dân chấp nhận.

Gió đêm lạnh. Mùa thu chuyển sâu. Lá vàng rơi trong vườn, xào xạc.

Hắn gấp bản Quốc Sư Luận, nhét vào ngăn kéo. Không đốt. Không xé.

Giữ lại. Vì gã nói đúng. Và lời đúng thì không nên đốt.

Đối thủ nguy hiểm nhất không phải kẻ muốn giết mình. Mà là kẻ không tin mình.

Vì kẻ đó, mình không kiểm soát được.

Hắn nằm xuống. Không ngủ được. Nằm nhìn trần, nghĩ.

Gã Hứa Trường An. Gã muốn gì? Sự thật? Hay tiếng tăm? Hay cả hai?

Và mình muốn gì? Bịt miệng gã? Thuyết phục gã? Hay... nghe gã?

Lần đầu tiên mình muốn gặp ai đó không phải để thắng. Mà để hiểu.

Trăng lặn. Hắn ngủ thiếp, tay vẫn đặt trên ngăn kéo chứa bài luận.