Câu Chuyện Của Con

A Ly gõ cửa phòng đọc lúc bình minh chưa hoàn toàn rõ, trước khi người trong phủ bắt đầu ngày làm việc, và Tạ Cảnh Minh biết ngay từ tiếng gõ (không mạnh, không vội, nhưng đều và dứt khoát) rằng con bé đã quyết định điều gì đó qua đêm.

— Vào đi.

A Ly vào, đứng trước bàn theo cách đứng của người sắp nói điều quan trọng chứ không phải điều thường ngày.

— Con muốn ra ngoài, con bé bắt đầu.

Tạ Cảnh Minh nhìn lên từ tờ giấy ba câu.

— Nói rõ hơn.

— Ra ngoài phủ. Không xa, không lâu. Chỉ đến chợ buổi sáng. Mua rau, đi qua vài phố, ngồi uống nước ở đâu đó. Những việc người bình thường làm.

— Lý do?

A Ly ngồi xuống ghế, không chờ mời, điều này không bất thường với con bé.

— Tiên sinh đang viết câu chuyện về con. Nhưng câu chuyện đó, theo cách tiên sinh nói, cần người thật gặp con thật để kể lại. Nếu không ai ngoài phủ này nhìn thấy con thật trong nhiều tuần, thì câu chuyện người ta kể về con sẽ không phải câu chuyện con thật — mà là câu chuyện họ tưởng tượng ra.

Gã đặt bút xuống.

Con bé đã suy nghĩ qua đêm, không phải chỉ đến cổng rào và quyết định buổi sáng. Lập luận này có cấu trúc rõ ràng.

— Con hiểu rủi ro không?

— Con hiểu có người đang chú ý đến con. Con hiểu sợi từ phía bắc đang chờ. Con hiểu nếu con ra ngoài và bị nhận ra theo cách sai, câu chuyện có thể xấu đi thay vì tốt lên.

— Và con vẫn muốn đi.

— Vì không ra ngoài không có nghĩa là an toàn, A Ly nói. Câu chuyện đang được kể về con dù con ở trong phòng này hay không. Ít nhất nếu con ra ngoài, có thêm một vài người thấy con thật. Và thấy con thật có thể không phải Thiên Mệnh Nữ trong câu chuyện họ đã nghe.

Gã nhìn con bé.

Mười lăm tuổi. Đã ở lưới Thiên Cơ đủ lâu để hiểu cái này.

— Ta cần nghĩ, gã nói.

— Ta cho tiên sinh đến giờ Thìn.

Con bé đứng dậy và ra ngoài.

Diệp Trúc Khanh phản đối ngay, không cần nghe hết lý do.

— Ngươi muốn đưa A Ly ra ngoài khi biết rằng sợi phía bắc đang chờ, Hắc Nguyệt chưa rõ đang làm gì, Phạm Đình Chương đang xây hồ sơ, và câu chuyện đang lan theo hướng không kiểm soát được. Ta nghe đúng không?

— Nghe đúng.

Diệp Trúc Khanh nhìn gã theo kiểu nhìn của người đang cân nhắc xem có nên chém không.

— Lý do?

— Vì câu chuyện ta đang cố tạo ra cần người thật gặp A Ly thật để lan được. Nếu không có điều đó, ta chỉ đang viết giấy tờ.

— Ta có thể đưa người thật vào phủ gặp con bé.

— Người được đưa vào phủ gặp Quốc Sư không kể lại câu chuyện của người bình thường gặp cô gái bình thường ở chợ. Họ kể câu chuyện của người được triệu kiến vào phủ Quốc Sư. Hai câu chuyện khác nhau hoàn toàn.

Diệp Trúc Khanh im.

Gã biết người này đang tính toán, không phải đang bị thuyết phục ngay.

— Điều kiện, Diệp Trúc Khanh nói sau cùng. Nếu ngươi quyết đi, ta đi cùng. Không phải với kiếm — với áo thường dân, ở khoảng cách nhìn thấy nhau. Con bé đi trong khu chợ quen thuộc, không đi xa hơn. Không quá hai canh giờ. Và nếu ta thấy bất cứ gì bất thường, chúng ta về ngay, không bàn cãi.

— Được.

Diệp Trúc Khanh vẫn không hoàn toàn bằng lòng. Điều đó lộ ra ở cách người này ra khỏi phòng.

Giờ Mão, A Ly mặc áo vải thô màu xanh thẫm mà Xuân Nhi tìm được trong kho, tóc búi gọn theo kiểu bình dân, không có gì trên người có thể nhận ra là đồ trong phủ Quốc Sư. Diệp Trúc Khanh mặc áo thường dân màu nâu, không kiếm, chỉ có một thứ giấu dưới áo mà gã không hỏi là gì.

Tạ Cảnh Minh đứng ở cổng phủ nhìn theo hai người bước ra phố.

Ta không đi. Ta không nên đi, vì Quốc Sư xuất hiện sẽ kéo mọi chú ý về phía mình, không phải về phía A Ly. Đây là lần đầu tiên gã đứng ở cổng phủ nhìn con bé đi mà không theo.

Cảm giác kỳ lạ. Giống như nhả dây diều ra và không biết gió sẽ đưa nó đi đâu.

Gã quay vào.

Phúc An ở lại phủ cùng gã. Họ không nói chuyện nhiều. Phúc An làm việc của mình ở sân trước, gã ngồi trong phòng đọc và nhìn vào lưới Thiên Cơ theo cách con bé đã chỉ cho gã thấy từng bước qua nhiều tháng.

Lưới sáng nay yên tĩnh hơn thường lệ. Không phải vì câu chuyện đã ngừng lan. Mười một nút vẫn ở đó, một số rung nhẹ theo nhịp của buổi sáng thường ngày. Nhưng nút A Ly, mà gã bây giờ có thể nhận ra ngay trong lưới sau nhiều tháng quan sát, đang di chuyển, không phải trong lưới mà trong thực tế, ra khỏi phủ, vào phố.

Gã theo dõi nút đó.

Nó không sáng lên khi ra khỏi phủ. Không tối đi. Chỉ di chuyển, như một điểm ánh sáng bình thường di chuyển qua không gian.

Điều đó nghĩa là gì? Con bé không đang làm gì đặc biệt với Thiên Cơ. Con bé đang đi chợ.

Khi A Ly và Diệp Trúc Khanh về, gã đã ngồi ở phòng tiếp khách uống trà lần thứ tư trong buổi sáng.

A Ly bước vào, Diệp Trúc Khanh theo sau với vẻ mặt của người không bị thuyết phục nhưng không thấy mình đã sai.

— Thế nào? gã hỏi A Ly.

Con bé ngồi xuống ghế, đặt mớ rau vừa mua lên bàn bên cạnh như thứ cần đặt ở đâu đó, rồi nhìn gã.

— Con đã nói chuyện với ba người.

— Kể đi.

— Người đầu tiên là người bán rau. Con hỏi giá, mua, gã cân đo đong đếm. Con hỏi thêm về loại rau gã đang bán có thể nấu cách nào. Gã giải thích — dài hơn con cần, vì người bán hàng hay giải thích dài khi khách hỏi thật lòng. Khi con trả tiền, gã nhìn mắt con một lúc và hỏi "cháu có phải người học y không?" Con nói không, chỉ đang học nấu ăn. Gã gật đầu và quay sang khách tiếp theo. Không có gì đặc biệt hơn điều đó.

— Người thứ hai?

— Bà già ngồi nghỉ ở đầu phố, giỏ nặng. Con hỏi bà có cần giúp không. Bà bảo con không cần. Con ngồi cạnh một lúc vì trông bà thật sự mệt — không phải vì nghĩ mình cần ngồi mà vì bà trông như người cần ai đó ngồi gần, dù không nói ra. Bà hỏi con nhà ở đâu. Con nói ở phủ phía đông. Bà hỏi con làm gì trong phủ. Con nói con đang ở nhờ. Bà kể chuyện con cháu bà — đứa con trai làm thợ gốm ở phố bắc, vợ nó không thích bà đến thăm thường xuyên, bà phải chờ mùa chợ mới có lý do đi qua. Con nghe đến hết, không cắt ngang. Rồi bà đứng dậy tự xách giỏ và đi. Khi đi bà nói "cháu tốt bụng." Không nói cháu giỏi, không nói cháu thông minh. Nói cháu tốt bụng — như thể đó là điều con bé nhận xét được mà không cần hỏi thêm.

Tạ Cảnh Minh không nói gì, để con bé tiếp tục.

— Người thứ ba là khó nhất. Một đứa bé khoảng mười tuổi đang khóc ở góc phố. Con không biết tại sao. Con đứng cạnh hỏi chuyện. Thì ra đứa bé bị lạc khỏi mẹ ở chợ. Con giúp nó tìm mẹ. Mất hơn một canh giờ. Khi tìm được mẹ đứa bé, người mẹ nhìn con, nhìn mắt con, và hỏi "cháu là người ở phủ Quốc Sư phải không?"

Gã ngồi thẳng người lên.

— Bà ấy nhận ra con?

— Không phải nhận ra con. Bà ấy nói đã nghe câu chuyện về "cô gái mắt sáng sống trong phủ Quốc Sư." Con không phủ nhận. Con nói mình tên A Ly. Bà ấy im một lúc rồi nói "tưởng cháu cao hơn trong chuyện người ta kể."

Con bé nói câu đó bằng giọng không có cảm xúc đặc biệt nào, nhưng Tạ Cảnh Minh nghe thấy thứ gì đó phía sau lời đó.

— Con cảm thấy thế nào khi bà ấy nói vậy?

A Ly nhìn gã.

— Con thấy nhẹ, con bé nói. Vì bà ấy thất vọng với hình ảnh trong câu chuyện, không phải với con người thật. Bà ấy đang điều chỉnh lại hình ảnh trong đầu. Con người thật của con không bằng Thiên Mệnh Nữ trong câu chuyện, nhưng con thật hơn. Và bà ấy biết đứa bé kia tìm được mẹ vì con giúp, không phải vì con có phép lạ gì.

Diệp Trúc Khanh, đứng gần cửa, nói:

— Người mẹ đó sẽ kể lại câu chuyện tìm con cho người khác nghe. Và câu chuyện đó sẽ là câu chuyện cô gái tên A Ly giúp tìm con, không phải Thiên Mệnh Nữ xuất hiện.

Không ai nói thêm gì trong một lúc.

Tạ Cảnh Minh nhìn vào ba câu đang nằm trên tờ giấy ở phòng đọc.

Con người thật không cao bằng Thiên Mệnh Nữ trong câu chuyện. Nhưng con người thật tìm được đứa bé lạc. Và đứa bé lạc tìm được mẹ vì con người thật, không phải vì Thiên Mệnh Nữ.

Tạ Cảnh Minh nhìn vào lưới Thiên Cơ từ góc phòng tiếp khách, theo thói quen sau mỗi sự kiện có liên quan đến A Ly. Nút A Ly trong lưới không sáng hơn hay rung mạnh hơn sau buổi ra ngoài, nhưng có một điều gã nhận ra lần đầu: một số sợi mỏng từ nút A Ly đang chạy về phía đông của kinh thành, khu chợ mà con bé vừa đi qua. Những sợi đó không giống sợi Thiên Cơ mạnh do niềm tin tôn giáo tạo ra, chúng mỏng, nhạt, nhưng thật và rõ hướng.

Người bán rau. Bà già. Người mẹ và đứa bé. Ba người A Ly đã gặp hôm nay đang có sợi nối với nút A Ly trong lưới, không phải sợi của tín đồ tin vào Thiên Mệnh Nữ, mà sợi của người quen biết người thật.

Ba sợi. Nhỏ hơn bất kỳ sợi nào gã thấy trong lưới hàng ngày. Nhưng chúng mới.

— Con muốn đi lại vào ngày mai không? gã hỏi A Ly.

Con bé nhìn gã, mắt bình thản.

— Con muốn, con bé nói. Nhưng không phải để làm những việc giống hôm nay. Con muốn đến đúng cái chợ đó lại, ngồi ở đúng cái góc đó, và để người mẹ kia — nếu bà ấy tình cờ đi qua — thấy con vẫn còn ở đó như người bình thường. Không phải Thiên Mệnh Nữ xuất hiện rồi biến mất. Người thật thì ở lại.

Người thật thì ở lại.

Gã nhìn con bé mười lăm tuổi ngồi trước mặt mình với mớ rau đặt cạnh và không một dấu hiệu nào của hào quang hay sứ mệnh.

— Được, gã nói. Ngày mai con đi lại. Cùng điều kiện.

Diệp Trúc Khanh không phản đối. Điều đó, với người này, tương đương với đồng ý.

Chiều ngày mười tám, gã gặp Hứa Trường An ở phòng tiếp khách.

Người Sử Luận Sĩ nghe kể lại buổi sáng của A Ly mà không ngắt lời. Khi Tạ Cảnh Minh kể xong, Hứa Trường An ngồi im một lúc theo kiểu của người đang sắp xếp thứ gì đó.

— Người mẹ đó sẽ kể cho người khác nghe, gã nói. Tôi muốn biết câu chuyện đó sẽ kể như thế nào khi nó đến tai người thứ tư, thứ năm.

— Ta cũng muốn biết điều đó.

— Nhưng điều tôi muốn ghi lại hơn, Hứa Trường An nói, là điều A Ly nói về cảm giác nhẹ. Khi câu chuyện người ta kể về cô ấy sai, cô ấy không cảm thấy bị xúc phạm — cô ấy cảm thấy nhẹ vì người ta đang điều chỉnh. Đó là phản ứng của người chưa bao giờ gắn bản thân vào câu chuyện người khác kể về mình.

— Đó là điều A Ly đã học từ nhiều tháng trước, gã nói.

— Đúng. Và đó cũng là điều câu chuyện cô ấy cần truyền đến người khác — không phải "đây là người thật hơn Thiên Mệnh Nữ" mà là "đây là người không cần câu chuyện người khác kể về mình để biết mình là ai."

Gã nhìn Hứa Trường An.

Người này luôn tìm đến điểm cốt lõi của vấn đề bằng con đường dài nhất nhưng chắc chắn nhất.

— Vậy thì câu thứ tư của câu chuyện đó, gã nói, sẽ không do ta viết.

Hứa Trường An nhìn gã, hiểu.

— Tôi hiểu, Hứa Trường An nói. Và tôi nghĩ người viết câu thứ tư sẽ không phải tôi cũng vậy.

Họ nhìn nhau một lúc.

Không cần nói tên. Cả hai đều biết ai cần viết câu thứ tư.

Tối ngày mười tám, Tạ Cảnh Minh gặp A Ly lần cuối trong ngày, ngắn gọn, ở hành lang sau khi con bé đang chuẩn bị ngủ.

— Tiên sinh có gì muốn nói không? A Ly hỏi.

— Có một câu hỏi, gã nói.

Con bé chờ.

— Con muốn viết câu thứ tư của câu chuyện đó không?

A Ly im một lúc, không phải vì bất ngờ mà vì đang nghĩ thật sự.

— Câu chuyện đó là câu chuyện về con, con bé nói sau cùng. Nếu con không viết ít nhất một câu, câu chuyện đó vẫn là câu chuyện của người khác về con.

— Đúng.

— Con sẽ viết.

— Không vội. Khi con biết mình muốn viết gì.

A Ly gật đầu, bước vào phòng.

Gã đứng ở hành lang một lúc sau khi cửa phòng con bé đóng.

Câu chuyện về A Ly đang được ba người viết: ta, Ngô Tiểu Nguyệt, Hứa Trường An. Câu thứ tư sẽ do A Ly tự viết. Khi đó, câu chuyện sẽ không còn là câu chuyện ta đang dùng để cạnh tranh với Thiên Phán. Nó sẽ là câu chuyện A Ly chọn kể về mình.

Và đó là điều khác hoàn toàn.

Câu chuyện của Thiên Phán về A Ly là câu chuyện do người khác viết hoàn toàn, từ câu đầu đến câu cuối. A Ly không được hỏi, không được chọn, không được biết trước. Câu chuyện đó dùng A Ly như dùng một địa danh hay một nhân vật trong sử sách, có tên, có thuộc tính, nhưng không có tiếng nói.

Câu chuyện ta đang xây sẽ có câu của A Ly. Và khi người ta so sánh hai câu chuyện, câu chuyện có người trong đó nói bằng giọng mình sẽ khác với câu chuyện chỉ có người khác nói về người trong đó.

Đó không phải điều đảm bảo câu chuyện của ta sẽ thắng. Nhưng đó là điều đảm bảo câu chuyện đó không phải sản phẩm giả.

Gã nhìn vào lưới Thiên Cơ qua cửa sổ hành lang. Nút A Ly vẫn sáng hơn bình thường, như gã đã thấy trên mái trước đó. Bây giờ từ góc nhìn hành lang, gã thấy thêm một điều: sợi nối nút A Ly với các nút xung quanh trong kinh thành mỏng hơn so với nút Thiên Phán, nhưng có nhiều sợi nhỏ hơn, chạy theo nhiều hướng thay vì tập trung vào một điểm.

Lưới nhện khác mũi tên. Mũi tên mạnh hơn ở điểm va chạm. Lưới nhện bền hơn ở diện phủ.

Và câu chuyện của Thiên Phán về A Ly là câu chuyện hướng về một điểm, A Ly là thiên mệnh nữ của Thiên Phán, nên đến với Thiên Phán. Câu chuyện gã đang xây là câu chuyện tỏa ra nhiều hướng, A Ly là người đã ở đây, đã gặp người này, đã hỏi điều kia, đã giúp việc nọ. Không có điểm tập trung duy nhất. Khó hủy hơn vì không có chỗ để phá mà không phá thêm nhiều thứ khác.

Bên ngoài phủ, kinh thành đêm đã lên đèn. Đâu đó trong chợ đông, người mẹ đang kể lại với chồng hoặc với hàng xóm về cô gái tên A Ly đã giúp tìm đứa bé lạc.

Câu chuyện đang bắt đầu đi bằng chân của chính nó.

Chân đó còn nhỏ. Nhưng đã biết đi.