Đạo Chi Bản Nguyên

Mùng mười lăm tháng chín. Luận đạo.

Lục Cẩu đánh thức hắn trước khi trời sáng. Cháo đã dọn sẵn trên bàn, nóng, loãng hơn mọi ngày. Bên cạnh bát cháo, một mảnh giấy nhỏ, chữ viết của Lục Cẩu, hai từ: Tự nhiên.

– Đó là câu trả lời cho bất kỳ câu hỏi nào hôm nay, Lục Cẩu nói. Ai hỏi đạo là gì, huynh nói "tự nhiên." Ai hỏi bắt đầu từ đâu, huynh nói "tự nhiên." Ai hỏi tại sao kiếm là lửa, lửa là đan, huynh vẫn nói "tự nhiên."

– Nếu họ hỏi tự nhiên là gì?

Lục Cẩu đặt đũa xuống.

– Thì huynh nhìn ra cửa sổ.

Lâm Nhàn ăn cháo. Nuốt chậm, vị nhạt, bụng ấm. Mảnh giấy nằm trước mặt, hai chữ ngay ngắn, nét viết đều, kiểu chữ của người viết danh sách mỗi ngày.

Tự nhiên. Hai từ. Dùng được.

Đại Hội Trường, hướng trung tâm Bạch Vân Thành. Kiến trúc bán cầu, mái vòm đá trắng, bốn cột trụ khắc linh văn cổ, trận pháp cách âm bao quanh. Bên trong, bố trí hình bán nguyệt: hàng chủ tọa cao nhất, bảy ghế, lưng ngọc, phía trước tám hàng bậc thang thấp dần, mỗi hàng đặt bàn trà dài, đủ chỗ cho trưởng bối và thiên kiêu các tông phái.

Lâm Nhàn ngồi ghế thứ tư từ trái, chính giữa. Bên trái: Lý Đạo Huyền, chưởng môn Dao Huyền Tông, tóc bạc, mắt trong, tay đặt trên đầu gối không động. Bên phải: Trần Phổ Nghi, trưởng lão Vạn Kiếm Các, áo xám, kiếm nằm ngang trên đùi. Hai ghế ngoài cùng: trưởng lão cao niên Huyền Thiên Các và Thanh Liên Tông, cả hai đều bạc tóc, cả hai đều nhắm mắt khi ngồi.

Vân Thiên không ngồi hàng chủ tọa. Hắn xin ngồi hàng hai, bên trái, lý do: "Lão phu đến với tư cách người đưa tiền bối, không phải đại diện tông phái." Lâm Nhàn nghe câu đó và hiểu: Vân Thiên đang nhường sân khấu. Hoặc đang trốn.

Trà đặt sẵn. Bạch Vân trà, đặc sản Bạch Vân Thành, lá nhỏ, hương nhẹ, nước trong vắt. Hắn bưng chén, uống. Ấm, đắng nhẹ, dư vị ngọt. Chén trà tốt nhất hắn từng uống.

Bên dưới, tám hàng gần đầy. Hai mươi ba tông phái, trưởng bối và thiên kiêu xen kẽ. Hàn Phong hàng năm, góc phải, kiếm đặt trên bàn, mắt nhìn thẳng về phía hắn. Tô Mộc Thanh cạnh Hàn Phong, ngồi thẳng, kiếm trên lưng, mặt không biểu cảm. Lục Cẩu đứng phía sau ghế hắn, lệch trái, vị trí hầu cận, tay chắp sau lưng, mắt quét phòng theo thói quen.

Trần Diệp Thanh hàng ba, giữa. Kiếm không mang. Mắt tỉnh, nhìn hắn, không nhìn ai khác.

Lý Đạo Huyền đứng dậy. Giọng trầm, rõ, không cần khuếch âm.

– Luận đạo Thiên Kiêu Đại Hội, lần thứ mười bảy. Đề tài năm nay: "Đạo chi bản nguyên." Mời các đạo hữu cùng luận.

Ngồi xuống. Ngắn gọn. Không diễn văn, không khách sáo. Kiểu chưởng môn tông phái lớn: thời gian quý hơn lời.

Im lặng ba giây. Rồi một trưởng lão hàng hai đứng dậy, Thanh Liên Tông, người gầy, tóc búi cao, giọng chậm.

– Đạo sinh từ hỗn mang, hỗn mang sinh từ hư vô. Bản nguyên là hư vô.

Gật đầu quanh phòng. Câu mở kinh điển, không ai phản đối, cũng không ai hứng thú. Ông ta nói thêm ba phút về hư vô, rồi ngồi.

Trưởng lão Huyền Thiên Các, người ngồi ghế ngoài cùng hàng chủ tọa, mở mắt.

– Hư vô không sinh được gì. Bản nguyên là ý chí. Có ý, mới có đạo.

Thanh Liên Tông phản bác. Huyền Thiên Các phản bác lại. Hai bên luận ba lượt, mỗi lượt ngắn dần, rồi cùng im. Hòa. Kiểu luận đạo giữa hai trưởng lão quen nhau: không ai thắng, không ai thua, không ai thật sự cố.

Lâm Nhàn uống trà. Chén thứ hai. Bạch Vân trà không đắng lần thứ hai, ngọt hơn, nước nhạt màu hơn.

Một thiên kiêu đứng dậy. Thanh niên, hàng sáu, Vạn Pháp Các, mặt trẻ, mắt sáng, giọng vang.

– Vãn bối xin hỏi: nếu bản nguyên là hư vô, tại sao hư vô lại chọn sinh ra vạn vật thay vì tiếp tục là hư vô?

Im lặng dài hơn. Câu hỏi hay. Không ai trả lời ngay.

Trưởng lão Thanh Liên Tông cau mày. Huyền Thiên Các mở mắt nhìn thiên kiêu kia, gật nhẹ, kiểu ghi nhận.

Trần Phổ Nghi bên phải hắn quay đầu, nhìn hắn. Mắt hỏi: tiền bối có muốn nói?

Hắn uống trà. Không nhìn lại. Trần Phổ Nghi quay đi.

Luận đạo tiếp hai canh giờ. Mười bốn người phát biểu. Chủ đề lan rộng: hư vô, ý chí, linh khí, thiên đạo, nhân đạo, đan đạo, kiếm đạo. Mỗi người mang theo hệ thống tu luyện riêng, mỗi hệ thống có câu trả lời khác nhau cho "bản nguyên."

Hắn ngồi yên. Uống trà. Gật đầu hai lần: một lần khi trưởng lão Dao Huyền Tông nói "đạo không phân cao thấp, chỉ phân sớm muộn", một lần khi thiên kiêu Vạn Pháp Các hỏi câu hay. Lục Cẩu đứng phía sau, không nhúc nhích, thở đều.

Giữa buổi, nghỉ trà. Lý Đạo Huyền nghiêng người về phía hắn, giọng nhỏ.

– Lâm tiền bối, buổi chiều mời tiền bối nói câu tổng kết. Không giới hạn, ngắn dài tùy ý.

Hắn gật. Một lần. Không nói.

Lý Đạo Huyền quay lại, mặt bình thản. Hắn không biết chưởng môn Dao Huyền Tông đang nghĩ gì, nhưng cái gật đầu vừa rồi rõ ràng được hiểu là đồng ý.

Lục Cẩu nghiêng xuống, gần tai hắn, giọng chỉ hai người nghe.

– Buổi chiều. Câu tổng kết. Hai từ.

– Biết rồi, hắn nói.

– Và đừng quên: nhìn ra cửa sổ sau khi nói.

Buổi chiều. Luận đạo tiếp tục.

Nửa đầu buổi, các trưởng bối phát biểu nhiều hơn. Nội dung sâu hơn, thuật ngữ nặng hơn, linh khí trong phòng dao động nhẹ khi hai Nguyên Anh tranh luận về bản chất thiên đạo. Lâm Nhàn không hiểu phần lớn, nhưng hắn nhận ra một điều: mỗi người đang nói về chính mình. Kiếm tu nói đạo qua kiếm. Đan tu nói đạo qua lửa. Trận tu nói đạo qua cấu trúc. Không ai sai, nhưng không ai nhìn ra ngoài hệ thống của mình.

Giống lúc nấu ăn. Người quen xào thì nghĩ mọi thứ nên xào. Người quen hấp thì cho rằng hấp mới giữ vị. Nhưng nguyên liệu không quan tâm, cá kho mặn hay cá hấp, nó vẫn là cá.

Hắn không nói ra. Nhưng ý nghĩ đó đọng lại, rõ, giống một viên sỏi rơi xuống nước trong.

Trần Diệp Thanh đứng dậy. Phòng im.

Hắn trẻ hơn hầu hết người phát biểu trước đó. Kim Đan sơ kỳ, hai mươi tám tuổi, không mang kiếm. Đứng thẳng, hai tay buông bên hông, mắt nhìn thẳng lên hàng chủ tọa. Nhìn hắn.

– Vãn bối có một câu hỏi, không phải cho luận đạo. Cho Lâm tiền bối.

Im lặng. Phòng im hơn. Bốn trăm đôi mắt nhìn lên hàng chủ tọa.

Lý Đạo Huyền không ngăn. Trần Phổ Nghi không phản đối. Trưởng lão Thanh Liên Tông mở mắt.

Trần Diệp Thanh nói, giọng rõ, chậm, mỗi từ cân nhắc.

– Kiếm ý của Hàn sư huynh, từ tiền bối. Hỏa hầu trong phòng tiền bối, từ tiền bối. Lưu cô nương thay đổi mười lăm năm Đan đạo, cũng từ tiền bối. Ba thứ khác nhau, cùng một nguồn. Vãn bối muốn hỏi: nguồn đó là gì? Nếu kiếm là lửa, lửa là đan, đan là đạo, thì bắt đầu từ đâu?

Im lặng. Lâm Nhàn cảm nhận bốn trăm ánh mắt trên da, nặng, ấm, giống nắng giữa trưa mà không có bóng râm.

Hắn nhìn Trần Diệp Thanh. Gã trẻ tuổi, mắt tỉnh, không khiêu khích, không cầu xin. Hỏi thật. Muốn biết thật.

Nguồn đó là nồi lẩu. Bắt đầu từ việc Lục Cẩu biết nấu ăn.

Hắn không nói vậy. Hắn nhìn mảnh giấy Lục Cẩu cho sáng nay, nằm trong túi áo, không cần lấy ra. Hai từ.

Nhưng khi mở miệng, hắn không nói "tự nhiên."

Hắn nói:

– Không từ đâu cả.

Bốn từ. Nhiều hơn kế hoạch hai từ. Lục Cẩu phía sau hít nhẹ, đủ nhỏ để chỉ hắn nghe.

Trần Diệp Thanh đứng im. Ba giây. Năm giây.

Rồi gã cúi đầu. Sâu. Kiểu cúi của người vừa nghe điều cần nghe.

– Đa tạ tiền bối.

Ngồi xuống.

Im lặng kéo dài mười giây. Rồi tiếng xì xào nhỏ, lan từ hàng dưới lên.

Trưởng lão Thanh Liên Tông nhìn hắn, mắt khác lúc đầu. Trần Phổ Nghi gõ nhẹ vỏ kiếm, hai lần, tiếng gỗ, đều, kiểu người suy nghĩ.

Lý Đạo Huyền quay sang, giọng bình thản nhưng mắt không bình thản.

– Tiền bối có muốn nói thêm?

– Không.

Lý Đạo Huyền gật. Quay về trước.

Lâm Nhàn uống trà. Chén thứ năm. Nước nhạt, gần như trong suốt, nhưng hắn vẫn uống.

Bốn từ. Không từ đâu cả. Hắn nói thật. Kiếm ý Hàn Phong bắt đầu từ câu "đừng luyện nữa" — không có ý đồ. Hỏa hầu bắt đầu từ Lục Cẩu nấu lẩu, không có kế hoạch. Lưu Ngọc Hà thay đổi vì nhìn hơi nước, không có ai dạy. Tất cả bắt đầu từ không đâu cả.

Và đó, tất nhiên, là lý do mọi người sẽ hiểu sai.

Luận đạo kết thúc khi trời sập tối. Lý Đạo Huyền nói câu đóng, ngắn: "Đạo không kết, luận không xong. Ngày mai tiếp."

Hàn Phong đến trước, cúi đầu.

– Tiền bối, bốn chữ đó... "không từ đâu cả"...

– Đi nghỉ đi.

Hàn Phong gật. Lui. Nhưng mắt hắn sáng, kiểu sáng mà Lâm Nhàn đã quen: đang nghĩ, đang ghi, đang chuẩn bị viết Ngữ Lục.

Lục Cẩu đợi hắn ở hành lang. Cửa đóng. Trận pháp cách âm.

– Bốn từ.

– Biết.

– Kế hoạch là hai.

– Biết.

– "Tự nhiên" đã chuẩn bị sẵn. An toàn. Hai từ. Không ai hiểu sai quá mức. Huynh chọn nói bốn từ mà không ai hiểu đúng.

Hắn ngồi xuống giường. Cởi giày. Chân mỏi.

– Tôi nói thật.

Lục Cẩu im bảy giây.

– Ta biết. Đó là phần tệ nhất.

Im lặng. Bên ngoài, tiếng bước chân trong hành lang, đông hơn mọi tối. Tu sĩ bàn tán, giọng nhỏ, nhưng tần suất cao.

– "Không từ đâu cả." Lục Cẩu lặp lại, giọng phẳng. Bốn từ đó, đến sáng mai, sẽ có ít nhất sáu cách hiểu. Một: vô vi, đạo tự sinh. Hai: hư vô bản nguyên, quay lại câu trưởng lão Thanh Liên. Ba: phủ nhận mọi hệ thống, tiền bối siêu việt tất cả. Bốn: câu trả lời là không có câu trả lời, triết lý cao hơn triết lý. Năm: khiêm tốn, tiền bối không nhận công. Sáu: cảnh cáo, ngừng hỏi.

Hắn nằm xuống.

– Cách nào đúng nhất?

– Cách bảy: huynh thật sự không biết nguồn ở đâu vì không có nguồn, tất cả là tai nạn.

Hắn nhắm mắt.

– Cách bảy không ai chọn.

– Không. Cách bảy quá đơn giản. Và quá buồn. Thiên hạ thích câu trả lời phức tạp hơn sự thật.

Lục Cẩu xếp áo ngoài, gấp gọn, đặt lên ghế.

– Ngủ đi. Ngày mai luận đạo ngày hai. Sau câu huynh nói hôm nay, ngày mai sẽ có nhiều người hỏi hơn. Và khó hơn.

Nhịp đập thứ hai rung nhẹ. Đều. Ấm. Gần hơn mọi đêm trước. Hai nhịp gần đến mức trong một khoảnh khắc ngắn, chúng gần như trùng, rồi lại tách, rồi lại gần. Giống hai bàn tay sắp chạm nhau trong bóng tối.

"Không từ đâu cả." Hắn nói thật. Nhưng câu thật trở thành câu sâu nhất trong luận đạo. Và ngày mai, ai đó sẽ hỏi: "Nếu không từ đâu, tại sao lại đến?" Và hắn sẽ không có câu trả lời.

Bạch Vân Thành im dần. Nhưng trong phòng trà của mười hai tông phái, đèn vẫn sáng.