Trang Đầu Tiên

Trời sáng.

Mặc Huyền mở mắt, nhìn trần phòng trọ. Gỗ sẫm, vết ẩm quen thuộc. Phòng này hắn ở bốn năm, biết từng vết nứt trên tường, từng tiếng cọt kẹt của giường mỗi khi trở mình. Ngoài cửa sổ, trời Vân Đô xám đục, gió lạnh luồn qua khe cửa mang theo mùi lá mục.

Bình thường.

Trừ cô gái ngồi ngoài cửa phòng, lưng tựa vách, sổ mở trên đùi.

Hắn nhìn cô qua khe cửa hé. Tóc buộc cao, áo hành trang, túi da bên hông. Mặt nghiêng, mắt nhìn xuống trang giấy, nét bút nhỏ và chắc. Cô ghi chép gì đó, thỉnh thoảng dừng, nghe ngóng rồi viết tiếp.

Tạ Yên.

Hắn biết tên cô vì chính hắn viết trong cuốn sách không tên. "Tạ Yên: đồng minh. Tin cô. Luôn tin cô." Chữ hắn, nét hắn, viết khi còn nhớ.

Nhưng bây giờ nhìn cô, hắn không cảm thấy gì cả. Không quen, không thân, không gần. Chỉ biết cô quan trọng, vì bản thân hắn ở quá khứ bảo thế.

Tin người lạ vì chính mình bảo tin. Kỳ lạ, nhưng hắn không có lựa chọn nào tốt hơn.

Hắn ngồi dậy, cầm cuốn sách không tên từ dưới gối. Nặng hơn hắn tưởng, nhiều trang đã viết. Hôm qua hắn đọc lướt, nắm được xương. Hôm nay muốn đọc kỹ hơn, từng dòng một.

Mở trang đầu. Không phải chữ hắn, nét cũ hơn, mực phai nâu, giấy ố vàng. Người Viết Sử trước hắn.

"Bút = mảnh Sử Hải. Ai cầm bút là Người Viết Sử. Không chọn, không từ chối."

"Sử Hải nuốt người. Đừng vào bằng ý thức."

"HÃY CHẠY."

Rồi ngay sau đó, nét khác. Nét hắn:

"Ta không chạy. Ta sẽ tìm Sử Hải."

Hắn nhìn hai dòng đối nghịch đặt cạnh nhau. Người trước bảo chạy, hắn bảo ở lại. Viết khi nào? Không nhớ. Nhưng nét chữ quen thuộc từng nét gạch, từng dấu mực loang ở chân chữ. Hắn viết dòng này, dù không còn nhớ tại sao.

Lật tiếp. Nhiều trang ghi chép vội, có trang chỉ vài dòng, có trang kín chữ. Hắn đọc chậm, lần theo từng mẩu ký ức mình gửi lại cho chính mình.

"Sử Đạo: sáu cấp bậc. Chấp Bút là cấp thấp nhất. Ta ở đây."

"Tạ Yên miễn nhiễm. Cô không bị thay đổi bởi lịch sử viết lại. Cha cô gỡ cô khỏi Sử Hải từ nhỏ."

"Hàn Mộ: Đại Sử Quan. Đã xóa lão kiếm khách trước mặt ta. Có thể xóa bất kỳ thứ gì ta viết."

"Sư phụ: xóa ký ức ta để cứu mạng. Không phải phạt, là bảo vệ."

"Tên thật: Mặc Chiêu Ninh."

Hắn dừng ở dòng cuối. Chạm ngón tay vào hai chữ Chiêu Ninh. Chiêu là sáng, Ninh là bình yên. Ai đặt tên này cho hắn? Sư phụ? Cha mẹ? Không biết. Chỉ biết hắn từng có tên, từng có quá khứ, từng thuộc về đâu đó.

Và ai đó đã xóa hết.

Tiếng gõ cửa nhẹ.

– Mặc Huyền. Ngươi dậy rồi?

Hắn gấp sách lại.

– Vào đi.

Tạ Yên bước vào, tay cầm bát cháo nóng bốc khói. Đặt lên bàn, ngồi xuống ghế đối diện. Tự nhiên, không gượng gạo, như đã ngồi ở chỗ đó nhiều lần.

Có lẽ cô đã ngồi đó nhiều lần thật. Ta chỉ không nhớ.

– Ăn trước, rồi nói chuyện.

Hắn cầm bát. Cháo trắng, đậu phộng rang rải trên mặt. Đơn giản. Nhưng khi đưa lên miệng, mùi cháo khiến hắn dừng lại nửa giây. Quen thuộc. Không phải kiểu đầu nhớ, mà kiểu cơ thể nhớ. Ấm, bùi, gắn với buổi sáng nào đó quan trọng, với nơi nào đó hắn từng ngồi, với ai đó ngồi đối diện.

Không phải Tạ Yên. Ai đó khác, lớn tuổi hơn.

Hắn nuốt. Cháo ấm, đậu phộng bùi. Mùi quen tan dần nhưng cảm giác vẫn đọng lại trong ngực.

– Cháo đậu phộng, hắn nói khẽ, không rõ đang nói với ai.

Tạ Yên nhìn hắn. Mắt cô thoáng rung, rồi bình thường lại, nhanh đến mức hắn không chắc mình thấy đúng.

– Ăn xong rồi ta kể tiếp.

· · ·

Cô kể. Từ đầu, kỹ hơn hôm qua.

Hôm qua cô cho xương, hôm nay cho thịt. Những chi tiết, những cảnh, những lời nói cụ thể mà hôm qua cô lược bỏ. Cô mở sổ ghi chép, đọc lại cho hắn nghe từng ngày: ngày gặp ở quán cơm, hắn quên cô qua một đêm nhưng cô vẫn nhớ hắn. Ngày hắn tiết lộ có khả năng thay đổi lịch sử. Ngày cô kể về Sử Đạo, về cha cô, về sáu cấp bậc. Giếng phường Đông hắn sửa. Nhà sư vân du hắn viết. Thương nhân bán tơ và cuộc thương lượng kỳ lạ giữa mực và hiện thực.

Hắn nghe. Biết là thật, vì chữ hắn trong sách xác nhận từng mốc. Nhưng cảm giác như đọc sử ký về người khác, rõ ràng, mạch lạc, có trước có sau mà thiếu hơi ấm. Ký ức có mùi, có nhiệt, có nhịp tim đập nhanh khi sợ. Cái này chỉ có chữ.

Cô đến phần lão kiếm khách. Giọng cô chậm lại, như người bước qua vùng đau đã quen nhưng vẫn nhói mỗi lần chạm phải.

– Ngươi viết lão vào Vân Đô Phường Chí. Hai dòng. "Lão kiếm khách lui tới quán Cố Nhân ba mươi năm, ngồi góc, kiếm bên ghế." Sáng hôm sau, lão tồn tại. Sáu mươi năm ký ức. Sư phụ trên Thanh Sơn, đệ tử chết ở biên ải, ba mươi năm uống trà. Mọi người nhớ lão, quen lão, quý lão.

Hắn nghe, cố hình dung khuôn mặt người đàn ông tóc bạc cầm kiếm. Không ra.

– Lão... là người tốt?

Cô im một lúc. Lâu hơn cần thiết cho một câu hỏi đơn giản.

– Lão chia kẹo mạch nha cho mấy đứa nhỏ mỗi chiều ở sân đình. Lão biết chồng bà Châu đẽo gỗ, biết hai vợ chồng bà hay cãi nhau vặt rồi làm lành. Lão thuê phòng ở ngõ phía đông, ăn cháo đậu phộng mỗi sáng. Đêm, lão ngồi trước quán uống trà một mình, khe khẽ hát bài cũ.

Cháo đậu phộng.

Hắn nhìn bát cháo trước mặt. Đã hết, vét sạch. Vị còn đọng trên lưỡi, bùi, ấm, quen đến mức đau.

Mùi quen ban nãy. Cháo đậu phộng buổi sáng. Nơi quan trọng. Ai đó lớn tuổi ngồi đối diện.

Lão.

Hắn không nhớ. Nhưng cơ thể hắn nhớ mùi cháo của người đã bị xóa.

– Rồi Hàn Mộ đến, Tạ Yên nói, giọng bằng phẳng như kể chuyện đã xảy ra rất lâu, dù chỉ mới vài ngày. Trước mặt ngươi. Xóa lão bằng một ý niệm. Ba mươi năm bốc hơi trong chớp mắt. Bà Châu quên ngay lập tức. Bàn góc trống. Không ai nhớ từng có ai ngồi đó.

– Trừ ngươi.

– Trừ ta. Và trừ Sử Hải. Gốc lão vẫn còn bên trong, bị nén nhưng ngươi đã gia cố đêm trước khi quên. Ngươi viết lão thật sâu vào biển, sâu hơn mọi thứ ngươi từng viết.

Hắn nhìn tay mình. Vết mực đen phủ từ đầu ngón đến cổ tay, loang gần đến lòng bàn tay. Lạnh, luôn lạnh, ngay cả khi phòng ấm. Dấu vết Sử Hải trên da thịt hắn, cái giá của việc lặn sâu, viết mạnh, giữ người.

Ta viết ra một con người. Cho lão sáu mươi năm ký ức, ba mươi năm tình bạn, nỗi đau mất đệ tử. Rồi để Hàn Mộ xóa lão.

Rồi quên luôn lão.

Ta thậm chí không nhớ mặt người mình đã tạo ra.

– Ngươi đau khi lão bị xóa, Tạ Yên nói, giọng nhẹ hơn, gần như thì thầm. Ta chưa thấy ngươi đau như vậy trước đó. Ngươi đi lang thang cả chiều ở Vân Đô, nhìn ngõ lão thuê phòng, nhìn mấy đứa nhỏ chơi ở sân đình. Chúng không nhớ ai cho kẹo. Ngươi biết, mà không nói.

Hắn không đáp. Không biết đáp gì. Đau vì mất người, nhưng không nhớ người đó. Kiểu đau kỳ lạ, như vết thương ở chỗ đã tê, biết có vết cắt nhưng không cảm nhận máu chảy.

Hắn biết mình nên đau. Nhưng nỗi đau ấy nằm trong bốn tháng bị xóa. Còn lại chỉ là khoảng trống hình người.

– Đủ rồi, hắn nói.

Cô nhìn hắn, gật nhẹ.

– Còn nhiều. Khi nào muốn nghe tiếp, nói.

· · ·

Thư Các Vạn Quyển. Buổi chiều.

Hắn đến đây vì thói quen. Bốn năm, mỗi ngày hắn ghé Thư Các ít nhất một lần: đọc sử, chép sách, ngồi tầng ba nhìn ra phố. Ký ức bốn năm vẫn nguyên vẹn, chỉ bốn tháng gần bị xóa trắng. Thư Các thuộc phần hắn vẫn nhớ.

Ông Chu đứng sau quầy, rót trà, cười gật đầu khi thấy hắn. Bình thường. Hắn không biết ông Chu vừa kể cho Tạ Yên về cha cô, về thành phố không tồn tại, về bốn mươi năm giữ cổng Sử Hải. Hắn chỉ thấy ông chủ thư quán hiền lành, tay chai, mắt hiếm khi nhìn thẳng.

Tạ Yên đi cạnh, im lặng. Cô đã nói chuyện với ông Chu sáng nay nhưng chưa kể cho hắn. Chưa đến lúc. Hắn còn đang tiêu hóa lão kiếm khách, chưa chịu nổi thêm lớp nào nữa.

Hắn lên tầng hai. Giá sách gỗ sẫm, sách xếp chi chít, mùi giấy cũ trộn mùi gỗ thông mọt. Tay hắn tự kéo đến kệ sử ký phía đông, nơi hắn hay ngồi đọc. Có chiếc ghế gỗ thấp ở góc, mặt ghế bóng vì ngồi nhiều năm.

Hắn ngồi xuống. Rút một cuốn sử huyện, mở ra, đọc.

Và dừng lại.

Trang sách trước mắt bình thường. Chữ đen, giấy vàng, mực cũ. Ghi chép huyện Vân Đô năm Ất Mùi: thuế má, dân số, mùa vụ. Bình thường.

Nhưng hắn thấy thứ khác.

Mờ nhạt, như bóng hắt qua kính, phía sau trang hiện tại có một lớp nữa. Lớp cũ hơn. Cùng trang, cùng nội dung, nhưng vài chi tiết khác nhau. Dân số huyện: trang hiện tại ghi bảy nghìn hai trăm. Lớp bóng phía sau ghi bảy nghìn một trăm bốn mươi. Sai biệt nhỏ, sáu mươi người, nhưng có.

Hắn chớp mắt. Lớp bóng biến mất, chỉ còn trang hiện tại.

Nhìn lại, lâu hơn. Lớp bóng hiện lại, mờ hơn lần trước, nhưng rõ ràng là ở đó. Không phải ảo giác. Hắn nhìn thấy hai phiên bản lịch sử chồng lên nhau trên cùng một trang giấy.

Gì thế này?

Hắn đặt cuốn sách xuống, nhìn sang giá sách. Gỗ sẫm, sách xếp, bụi mỏng. Nhưng khi hắn tập trung, khi mắt nhìn theo cách nào đó mà hắn không gọi tên được, giá sách cũng có bóng. Một giá sách cũ hơn, thấp hơn chừng nửa tấc, gỗ xỉn hơn. Giá sách của mười năm trước, hay năm mươi năm trước. Hai phiên bản chồng lên nhau: hiện tại rõ nét phía trước, quá khứ mờ nhạt phía sau.

Hắn đứng dậy, bước ra cửa sổ tầng hai, nhìn xuống phố. Phố Vân Đô chiều đông, người qua lại thưa, gánh hàng rong, vài chiếc xe ngựa kéo hàng chậm chạp trong gió lạnh.

Nhưng hắn thấy: hàng liễu trước Thư Các, mười ba gốc. Và phía sau, mờ hơn, lớp cũ chỉ có mười hai. Gốc thứ mười ba không tồn tại trong lớp đó. Khoảng trống giữa gốc mười hai và bức tường cuối phố rộng hơn, trống trải hơn, như một chỗ khuyết răng trong hàm.

Ai trồng gốc thứ mười ba?

Hắn nhớ mình từng để ý điều này, trước khi mất ký ức. Gốc liễu thừa. Nhưng bây giờ hắn không chỉ biết nó thừa, hắn nhìn thấy nó thừa. Thấy cả hai phiên bản cùng lúc: phiên bản có và phiên bản không, hiện thực chồng lên hiện thực.

Tạ Yên đứng cạnh hắn từ lúc nào, nhìn theo hướng hắn nhìn.

– Ngươi thấy gì?

Hắn quay lại, do dự một lúc rồi nói:

– Hai lớp. Như nhìn qua hai tấm kính chồng lên nhau. Lớp hiện tại ở trước, rõ ràng. Phía sau có lớp cũ, mờ nhạt. Giá sách, trang sử, hàng liễu ngoài kia. Mọi thứ đều có hai phiên bản.

Cô nhìn hắn lâu, mắt sáng hơn và sắc hơn.

– Trước khi mất ký ức... ngươi không thấy thế này.

– Không?

– Không. Ngươi nhạy, ngươi nhận ra giếng phường Đông bị đổi, nhận ra liễu thừa một gốc. Nhưng ngươi phải truy, phải so sánh, phải lật sử ký mới biết. Phải mất mấy ngày. Bây giờ ngươi nhìn là thấy ngay, không cần lật gì.

Hắn nhìn tay, nhìn vết mực đen trên các ngón. Lạnh, luôn lạnh, ngay cả khi phòng ấm. Vết mực của Sử Hải không phai, không rửa, không tan.

– Sử Hải, cô nói, giọng trầm xuống. Sử Hải để lại dấu. Trên tay ngươi, trong mắt ngươi. Ngươi đã lặn sâu đến nơi không ai lặn được mà quay lại. Khi quay về, ngươi mang theo thứ gì đó.

Mắt nhìn thấy hai lớp lịch sử. Tay mang vết mực không rửa được. Lưỡi nhớ mùi cháo của người đã bị xóa.

Sử Hải thay đổi ta. Dù ta không nhớ nó đã thay đổi ta khi nào.

Hắn nhìn ra cửa sổ. Hàng liễu mười ba gốc đung đưa trong gió chiều. Gốc thứ mười ba lạ lùng: lá vẫn xanh khi các gốc khác đã rụng gần hết, thân hơi lệch sang phải, rễ nổi trên mặt đất nhiều hơn. Lớp bóng phía sau chỉ có khoảng trống.

Ai đó viết gốc này vào lịch sử. Giống ta viết lão kiếm khách. Giống ai đó viết cầu đá ở thị trấn nào đó mà ta chưa biết. Lịch sử bị sửa ở khắp nơi, dày đặc, chồng lớp. Và bây giờ ta thấy.

Hắn liếc xuống tầng dưới qua cầu thang. Ông Chu đang tưới cây trước cửa, bình tay phải, ca múc nước tay trái. Bình thường.

Nhưng qua con mắt hai lớp, hắn thấy: quanh ông Chu, không gian hơi khác. Không phải bóng lịch sử chồng, mà là sự yên tĩnh. Như vùng nước lặng giữa dòng chảy. Ông Chu đứng ở đó, và mọi thứ quanh ông ổn định hơn, ít lớp hơn, sạch sẽ hơn. Không có bóng chồng, không có phiên bản cũ nhấp nháy phía sau. Chỉ có hiện tại, rõ ràng, vững chắc.

Ông Chu... không bình thường.

Hắn không nói. Chưa đủ để nói. Nhưng ghi nhớ.

· · ·

Đêm. Phòng trọ.

Hắn ngồi bàn, đèn dầu leo lét, cuốn sách không tên mở trước mặt. Trang mới, trắng, đợi. Bút gãy trong tay phải, nghiên mực đặt bên cạnh.

Tạ Yên ở phòng bên. Cửa hé. Thấy ánh đèn lọt qua, biết cô còn thức.

"Quen rồi." Ta nói quen, nhưng mới hai ngày. Hai ngày biết cô, hay bốn tháng mà ta không nhớ?

Hắn chấm bút vào nghiên mực, viết:

"Ngày 2."

Dừng bút, nghĩ một lúc rồi viết tiếp:

"Đọc lại cuốn sách kỹ hơn. Tạ Yên kể về lão kiếm khách. Ta viết lão vào lịch sử, hai dòng chữ. Lão sống sáu mươi năm. Rồi bị xóa trước mặt ta."

"Ta không nhớ lão. Nhưng sáng nay ăn cháo đậu phộng, cơ thể ta nhớ. Mùi, vị, cảm giác ấm. Đầu quên, tay nhớ, lưỡi nhớ."

"Ký ức không chỉ ở trong đầu. Nó ở trong thịt da, trong thói quen, trong cách mắt tự kéo về bàn góc quán trà mà ta không biết tại sao lại nhìn."

Hắn nhìn dòng vừa viết. Nhớ hôm qua, đi ngang quán Cố Nhân. Bàn góc trống, ghế gỗ cũ, không có gì đặc biệt. Nhưng mắt hắn kéo về đó, tự động, không kiểm soát. Cơ thể nhớ ai đó từng ngồi ở chỗ ấy mỗi sáng, dù đầu hắn trống rỗng.

"Còn một chuyện nữa. Nhìn thấy hai lớp. Mọi thứ quanh ta có hai phiên bản: hiện tại và quá khứ. Giá sách có bóng giá sách cũ. Hàng liễu mười ba gốc có bóng mười hai gốc. Trang sử ký có bóng trang khác, sai biệt nhỏ nhưng có."

"Tạ Yên nói trước đây ta không thấy thế này. Sử Hải thay đổi mắt ta. Hay mắt ta luôn có khả năng này, chỉ cần Sử Hải đánh thức?"

"Ta bây giờ khác ta bốn tháng trước. Mất ký ức, nhưng được thứ khác. Không biết nên coi là mất hay được."

Hắn đặt bút xuống một lúc, nhìn ngọn đèn dầu lập lòe. Rồi cầm lên, viết thêm:

"Tạ Yên. Cô nhớ mọi thứ về ta. Còn ta nhìn cô như người mới gặp. Cô kể chuyện ta như kể chuyện người quen cũ, giọng vừa thân vừa cẩn thận, sợ nói quá nhiều quá nhanh. Cô mạnh hơn ta."

"Tin và nhớ là hai thứ khác nhau. Ta tin cô, vì chính ta viết tin cô. Nhưng nhớ cô thì không. Cảm xúc chưa theo kịp lý trí. Có lẽ sẽ theo kịp. Có lẽ không bao giờ."

"Nhưng cô vẫn ở đây. Sáng nay cô mang cháo đến, ngồi đợi ta ăn xong rồi mới kể. Chiều cô đi cạnh ta ở Thư Các, không hỏi nhiều, không ép. Cô cho ta thời gian mà không bỏ đi."

"Bốn tháng trước, ta chọn tin cô. Hôm nay, ta chọn lại."

Hắn gấp sách. Đặt dưới gối. Nằm xuống. Nhắm mắt.

Bên ngoài, gió lạnh thổi qua ngõ hẹp. Mùa đông Vân Đô sâu hơn mỗi ngày. Ở đâu đó trong phố, quán Cố Nhân đã đóng cửa, bà Châu tắt đèn. Bàn góc trống, ghế gỗ cũ, lặng lẽ như mọi tối. Không ai nhớ từng có người ngồi đó.

· · ·

Phòng bên. Tạ Yên nghe hắn thở đều. Ngủ rồi.

Cô mở sổ, chấm bút, viết:

"Ngày 2. Hắn đọc kỹ sách, nghe ta kể về lão kiếm khách. Không nhớ, nhưng ăn cháo đậu phộng thì dừng lại. Mắt hắn nhìn bát cháo kiểu người nhớ thứ gì đó mà không gọi tên được. Cơ thể hắn nhớ."

"Chiều ở Thư Các, hắn nói thấy hai lớp lịch sử chồng lên nhau. Mọi thứ có hai phiên bản: hiện tại và quá khứ. Trước kia hắn không thấy thế. Sử Hải thay đổi hắn, cho hắn thứ gì đó khi lấy đi bốn tháng."

"Hắn nhìn ông Chu rất lâu. Nhận ra ông không bình thường. Nhanh hơn lần trước, lần trước phải mấy tuần mới nghi ngờ."

Cô dừng bút. Nhìn ra cửa sổ. Trời tối, sao thưa, gió lạnh rít nhẹ qua mái ngói.

Hắn đang xây lại. Chậm, nhưng xây. Nền khác lần trước.

Lần trước hắn bắt đầu từ cô đơn, bốn năm một mình, không ai nhớ. Lần này bắt đầu từ tin. Tin một người lạ vì chính mình bảo tin.

Có lẽ chỗ đó tốt hơn.

Ta sẽ không kể hết ngay. Sẽ cho hắn từng lớp, mỗi ngày một ít, để hắn tiêu hóa được. Ông Chu, cha ta, thành phố không tồn tại, rời Vân Đô. Sẽ đến lúc.

Cô gấp sổ. Tắt đèn.

Ngoài cửa sổ, hàng liễu trước Thư Các đứng im trong đêm đông. Mười ba gốc. Gốc thứ mười ba hơi khác: lá vẫn xanh khi các gốc khác trụi gần hết, thân hơi lệch, rễ nổi trên mặt đất. Cái cây không thuộc về đây, nhưng vẫn ở đây, vẫn xanh, vẫn sống. Như nhiều thứ khác trong lịch sử Vân Đô.

Không ai để ý. Trừ chàng thư sinh ở ngõ hẹp, người bây giờ nhìn thấy hai phiên bản của mọi thứ.

Và cô gái phòng bên, người nhớ cả những phiên bản đã bị xóa.

Hai lỗ hổng. Bắt đầu lại.