Thế Giới Biết Mơ

Ba ngày sau khi ra khỏi Sử Hải, chữ trên trời rõ hơn.

Không phải rõ kiểu sáng hơn. Rõ kiểu ĐỌC ĐƯỢC. Trước đây chữ trên bầu trời là vệt sáng mờ, kiểu ánh sáng lạ mà dân thường ngước lên rồi bỏ qua. Bây giờ, từng nét hiện ra, từng dòng tách biệt, kiểu chữ viết trên giấy khổng lồ mà giấy là trời và mực là mười nghìn năm ký ức.

Hắn đứng ở rìa thung lũng, nhìn lên. TY đứng cạnh, sổ mở, ghi.

Dòng chữ sáng nhất đêm qua viết về trận chiến Cầu Vàng. Hắn đọc được: bên Trần thắng. Nhưng sử sách ghi bên Lý thắng. Hai phiên bản, một trên trời một trong sách, cùng tồn tại, mâu thuẫn rõ ràng.

– Dân ở chợ nói gì? Hắn hỏi TY.

Cô lật sổ. Đọc:

– Ông bán gạo: "Bầu trời nói bên Trần thắng, sách tôi học nói bên Lý. Ai đúng?" Bà bán vải: "Chữ trên trời sáng quá, đêm qua nhìn rõ từ sân nhà, giống xem ai đó viết sử trên mây." Thằng bé bán bánh: "Mẹ bảo đừng nhìn, nhưng con đọc được."

Cô gấp sổ. Nhìn hắn.

– Họ đang bàn. Cô nói. Giọng đều nhưng mắt sáng, kiểu sáng khi nhận ra thứ quan trọng. Lần đầu tiên, dân thường bàn về lịch sử THẬT. Không phải tin, không phải nghe, mà THẤY rồi HỎI.

Hắn nhìn bầu trời. Chữ mờ dần khi nắng lên, kiểu chữ sáng nhất ban đêm và nhạt dần ban ngày. Nhưng không biến mất. Ai chú ý vẫn thấy, vệt nhẹ kiểu dấu mực cũ trên giấy mỏng.

Con đường thứ tư. Hắn nghĩ. Cho mọi người BIẾT. Sử Hải đang làm điều đó, rò rỉ sự thật lên trời. Nhưng không kiểm soát. Nếu ta làm có kiểm soát...

Mười người ở thung lũng. Vùng trống co lại mỗi ngày, cỏ xanh dần từ rìa vào trong, kiểu lành chậm của vết thương lớn. Kẻ Vô Danh (ông già, bây giờ hắn gọi ông là Người Viết gốc trong đầu, vì gọi "kẻ" với ông già mười nghìn năm cảm thấy sai) vẫn ở trung tâm vùng trống, ngồi, mắt nhắm phần lớn thời gian, kiểu ngồi của kẻ đang quen lại với việc tồn tại.

Trầm Nguyệt pha trà sáng. Mười chén. Thói quen mới hình thành trong ba ngày, kiểu thói quen khi chín người ở cùng một nơi đủ lâu.

Hàn Mộ ngồi xa nhất. Đọc cuốn #17 lần thứ ba. Từ khi ra khỏi Sử Hải, ông đọc đi đọc lại, kiểu đọc khi xây lại thế giới quan từ trang giấy. Mực xanh Sử Quan quanh người ông yếu hơn ba ngày trước. Không phải mất, mà thay đổi, kiểu mực quen với việc không cần mạnh.

BSN ngồi riêng. Từ khi nghe Người Viết gốc nói "không có gốc", gã ít nói. Mắt nâu nhìn xa, kiểu nhìn khi bốn trăm năm mục đích vừa biến mất và chưa có mục đích mới.

Cảnh Vô Ký nằm. Bà yếu hơn mỗi ngày, nến gần hết, nhưng mắt vẫn mở khi cần, vẫn theo dõi, kiểu theo dõi của kẻ sắp đi mà muốn thấy hết trước khi đi.

Hứa mài nghiên. Lục canh rìa. Trương đứng gần Hàn Mộ, im, kiểu im khi theo mà không biết theo đến đâu.

Hắn uống trà Trầm Nguyệt pha. Ấm quen, kiểu ấm từ Cố Nhân đến Hoàng Lương đến Sử Hải đến đây. Trà vẫn bền giữa mọi thứ thay đổi.

Hắn mở cuốn #17. Chữ Sử Hải vẫn ở trang cuối, nét mực nhẹ, kiểu mực biển:

"Vết thương lành. Nhưng giấc mơ cần người giữ. Ai sẽ mơ?"

Ba ngày hắn đọc dòng này. Ba ngày hắn nghĩ. Ba ngày câu trả lời quanh quẩn trong đầu nhưng chưa đủ rõ để viết.

Hôm nay rõ hơn.

Hắn nhìn chữ trên trời. Nhìn dân thường ở chợ thung lũng (có chợ rồi, ba ngày đủ để người ta bán mua, kiểu người ta luôn tìm cách sống dù ở đâu). Nhìn họ ngước lên, chỉ, bàn, hỏi nhau.

Họ đang đọc lịch sử. Hắn nghĩ. Lần đầu tiên, không phải đọc trong sách ai đó viết, mà đọc trên trời, trực tiếp từ Sử Hải. Sử Hải rò rỉ sự thật. Và dân thường... không phát điên. Họ HỎI.

Hứa đã lo: "cho dân thường biết lịch sử bị sửa, họ mất niềm tin." Nhưng ba ngày qua, hắn thấy điều khác. Dân thường không mất niềm tin. Họ THẢO LUẬN. Ông bán gạo hỏi bà bán vải. Bà bán vải hỏi thầy đồ. Thầy đồ đọc chữ trên trời rồi so với sách. Đứa trẻ hỏi mẹ. Mẹ không biết trả lời, nhưng không sợ, chỉ bối rối rồi cũng nhìn lên.

Biết một mình mới phá hủy. TY nói đúng. Khi mọi người CÙNG biết, họ không phát điên. Họ nói chuyện. Họ hỏi. Họ tìm câu trả lời cùng nhau.

Đó là con đường thứ tư.

Hắn đến chỗ Hàn Mộ. Ông ngẩng lên, cuốn #17 mở trên đùi.

– Chữ trên trời. Hắn nói. Ông thấy dân phản ứng thế nào.

Ông nhìn hắn. Mắt tĩnh nhưng sâu hơn ba ngày trước, kiểu sâu khi thứ bên trong đã thay đổi mà bên ngoài chưa kịp theo.

– Họ đọc được. Ông nói. Thấp. Lịch sử ta giữ bốn mươi năm, bây giờ hiện trên trời cho mọi người thấy. Bao nhiêu thứ ta xóa, ta sửa, ta niêm, bây giờ tự nó trồi lên.

Ông ngừng nói. Nhìn tay mình. Tay Sử Quan, mực xanh yếu dần.

– Nếu tiếp tục. Ông nói. Dân thường sẽ biết lịch sử bị sửa. Sẽ mất niềm tin. Vào triều đình, vào trật tự, vào mọi thứ ta xây.

– Hoặc. Hắn nói. Nhẹ. Họ sẽ trưởng thành. Tin vào bản thân thay vì tin vào sách.

Hàn Mộ nhìn hắn. Lâu. Không phản bác. Không đồng ý. Chỉ nhìn, kiểu nhìn khi đang cân nhắc thứ ông chưa bao giờ nghĩ đến.

Giọng BSN từ phía sau, nhẹ, kiểu giọng gã ít dùng ba ngày nay:

– Ngươi muốn cho nhân loại quyền viết?

Hắn quay. BSN đứng cách vài bước, mắt nâu, tay khoanh, kiểu đứng khi lắng nghe từ xa rồi bước đến.

– Tỷ người. BSN nói. Tỷ phiên bản. Hỗn loạn.

– Hỗn loạn có kiểm soát. Hắn nói. Mỗi người viết phần MÌNH. Không viết phần người khác. Mỗi người giữ ký ức mình, lịch sử mình, câu chuyện mình. Không ai xóa ai.

BSN nhìn hắn. Mắt đổi, kiểu đổi khi câu nói chạm vào thứ gã nghĩ bốn trăm năm mà chưa ai nói ra.

– Ngươi đang nói phân tán Sử Hải. BSN nói. Thấp.

Hắn không trả lời ngay. Vì câu đó nặng. Phân tán Sử Hải. Chia biển thành tỷ mảnh. Cho mỗi người giữ một mảnh. Giấc mơ tập thể thay vì giấc mơ một mình.

TY đứng gần. Hắn không nghe cô đến, nhưng cô ở đó, sổ mở, bút trên giấy, mắt nhìn hắn.

– Đúng. Hắn nói.

Im lặng. Gió thổi qua thung lũng. Chữ trên trời nhạt trong nắng sáng nhưng vẫn ở đó, kiểu chữ không biến mất chỉ chờ đêm để sáng lại.

TY không nói. Mặt cô không thay đổi biểu cảm. Nhưng tay nắm sổ chặt hơn. Hắn thấy, vì hắn biết cách đọc TY, biết mỗi chuyển động nhỏ của cô là cả một câu. Tay nắm chặt nghĩa là cô HIỂU. Hiểu hơn hắn nói. Hiểu cái giá.

Cô biết. Hắn nghĩ. Cô luôn biết trước ta.

Chiều. Hắn đi xuống chợ thung lũng. Một mình, không bút (bút gãy nằm trong túi, tối, mệt, hắn không rút ra). Đi kiểu đi của kẻ muốn nhìn thế giới bằng mắt thường, không bằng mắt Người Viết Sử.

Chợ nhỏ, hai dãy, lều vải, hàng hóa ít. Dân thung lũng trộn với cư dân Vô Danh Thành (một số đã ra khỏi lề sau khi nỗi trống dừng, kiểu kẻ bị xóa bắt đầu dám bước ra ngoài). Người bán rau cạnh kẻ từng là tể tướng triều Nguyên Khánh. Đứa trẻ sinh trong lề chạy giữa chợ, mắt sáng, kiểu mắt chưa bao giờ thấy chợ.

Hắn nghe.

Ông bán gạo nói với thầy đồ: "Bầu trời hôm qua viết trận chiến Cầu Vàng. Sách ghi bên Lý thắng, trời ghi bên Trần. Ông là người đọc sách nhiều, ông nghĩ sao?"

Thầy đồ vuốt râu. Nhìn lên trời (ban ngày chữ mờ nhưng vẫn thấy nếu chú ý): "Tôi đọc sử ba mươi năm. Chưa bao giờ sử tự hiện trên trời. Nhưng nếu trời viết khác sách, thì hoặc trời sai, hoặc sách sai. Mà trời không có lý do nói dối."

Bà bán vải xen vào: "Thì đọc cả hai rồi tự nghĩ. Ai bảo chỉ được tin một?"

Hắn đứng lại. Nhìn bà bán vải. Bà bán vải bình thường, tay chai, mặt nắng, không biết Sử Hải là gì, không biết mực là gì, không biết hắn là ai. Nhưng bà vừa nói thứ hắn tìm bốn năm.

"Đọc cả hai rồi tự nghĩ."

Bà ấy vừa mô tả con đường thứ tư bằng một câu.

Đứa trẻ từ lề chạy qua, hỏi bà bán vải: "Bà ơi, chữ trên trời ai viết?"

Bà nhìn đứa trẻ. Không biết trả lời. Nhưng không sợ. Chỉ mỉm cười: "Bà không biết. Nhưng bà đọc được. Tối nay bà đọc cho con nghe."

Hắn quay đi. Đi dọc chợ. Nghe thêm. Mỗi góc một cuộc bàn. Có người sợ ("chữ trên trời là điềm gở"), có người tò mò ("ngày mai viết gì nữa?"), có người hoài nghi ("ai biết chữ trên trời có thật không?"), có người thích ("lần đầu thấy sử hay hơn kể chuyện"). Hỗn loạn nhỏ, hỗn loạn kiểu người ta đang học cách nhìn thứ mới.

Không phát điên. Hắn nghĩ. Họ bối rối, họ hỏi, họ bàn, nhưng không phát điên. Vì họ bàn CÙNG NHAU.

Đây là câu trả lời.

Tối. Hắn ngồi riêng với cuốn #17. Mở trang trống sau dòng chữ Sử Hải. Cầm bút gãy (bút vẫn tối, mệt, nhưng viết được, viết kiểu viết bình thường, không viết lịch sử).

Và viết.

"Con đường thứ tư: PHÂN TÁN."

Dừng lại nghĩ. Rồi viết tiếp.

"Không một người mơ. MỌI NGƯỜI mơ. Mỗi người giữ một mảnh Sử Hải. Giấc mơ tập thể. Lịch sử không thuộc về ai. Thuộc về tất cả."

Dừng lại. Nhìn chữ mình viết. Nhìn mực đen trên giấy vàng, nét chữ quen, nét chữ bốn năm viết, từ ngày đầu ở Vân Đô đến bây giờ.

"Nếu Sử Hải phân tán, mỗi người sẽ có khả năng nhớ. Không phải nhớ ký ức cụ thể mà nhớ CÁCH nhớ. Phân biệt thật giả. Kể chuyện. Ghi chép. Khả năng viết lịch sử sẽ không thuộc về một Người Viết Sử nữa mà thuộc về MỌI NGƯỜI."

"Giấc mơ sẽ không cần một người giữ. Tỷ người giữ. Mỗi người giữ một mảnh nhỏ. Mỗi người mơ một phần. Mâu thuẫn? Có. Xung đột? Có. Nhưng con người luôn mâu thuẫn. Luôn xung đột. Đó không phải lỗi. Đó là tính chất."

Hắn đóng cuốn. Nhìn bầu trời. Đêm, chữ sáng rực, mười nghìn năm ký ức viết ngang trời, đẹp kiểu đẹp khi biết sự thật không cần giấu mà chỉ cần nhìn.

Bà bán vải đúng. Hắn nghĩ. Đọc cả hai rồi tự nghĩ. Cho mọi người thấy, rồi để họ chọn. Không ta chọn hộ. Không Hàn Mộ chọn hộ. Không BSN chọn hộ. HỌ chọn.

Đó là con đường.

TY ngồi cạnh. Im. Sổ trên đùi, đóng. Mắt nhìn bầu trời. Vai cạnh vai, kiểu ngồi quen, kiểu ngồi khi không cần nói.

Hắn nhìn cô. Cô nhìn hắn. Mắt cô tĩnh. Tĩnh kiểu tĩnh mặt nước sâu, kiểu tĩnh khi bên dưới đã biết hết nhưng bên trên không gợn.

– Ngươi biết từ khi nào? Hắn hỏi. Nhẹ.

Cô không trả lời câu hỏi. Chỉ mở sổ. Lật đến trang hắn không nhớ cô viết. Đọc:

– "Nếu Sử Hải cần người mơ, và không ai chịu được một mình, thì chia ra. Cho mọi người mơ cùng. Cái giá: người chia sẽ không còn." Cô nói. Giọng đều. Cô viết dòng này ở trong Sử Hải. Ngày thứ bảy, khi ngồi đợi hắn viết cho lỗ hổng.

Hắn nhìn cô. Cô đã nghĩ đến phân tán trước hắn. Cô đã biết cái giá trước hắn. "Người chia sẽ không còn." Ngắn gọn, trần trụi, không thừa một chữ. Cô viết mà không nói cho hắn.

Cô biết. Cô luôn biết. Và cô không nói vì cô muốn ta tự đến.

– Giá nặng. Hắn nói. Nhẹ.

– Biết. Cô nói.

Im lặng. Gió đêm. Chữ trên trời sáng. Vai cạnh vai. Và giữa hai người, thứ không nói thành lời nhưng cả hai đều hiểu: con đường thứ tư có giá. Giá là người đi con đường đó.

Hắn mở cuốn #17 lại. Viết thêm một dòng, dòng cuối, nét bút run nhẹ:

"Giá: người phân tán sẽ tan vào quá trình. Trở thành khả năng viết trong mỗi người. Mọi nơi. Và không ở đâu."

Đóng sách. Nhìn TY. Cô nhìn hắn. Không nói. Chỉ gật. Nhẹ. Kiểu gật khi xác nhận thứ cả hai đã biết mà chưa ai nói ra.

Đêm. Chữ sáng trên trời. Chín người trong thung lũng. Và giữa mười nghìn năm ký ức, một người vừa viết con đường ra. Con đường nặng nhất trong bốn con đường. Nhưng con đường duy nhất mà không ai bị hy sinh ngoài người chọn đi.