Sổ Ghi Chép Cuối
Biển sáng hơn hắn nhớ.
Ba lần trước hắn lặn, Sử Hải tối. Mực xanh đen, nặng, lạnh, kiểu tối của nơi không muốn ai nhìn thấy. Nhưng lần này, khi ba người bước sâu hơn, mực quanh ngực hắn dần đổi: xanh nhạt, rồi xanh lục, rồi gần như trong suốt. Ánh sáng từ đâu đó phía dưới, phía sâu, phát lên qua mực, kiểu sáng của thứ đã quyết không giấu nữa.
Sử Hải biết hắn đến. Và lần này, nó không giấu.
Sách hiện quanh họ. Không phải thư viện kiểu ba lần trước, kệ sách thẳng tắp, ngăn nắp, xếp theo thứ tự. Lần này sách trôi. Hàng nghìn cuốn trôi trong mực, trang mở, chữ phát sáng, từng cuốn là một đời người, một sự kiện, một ký ức. Sách rung khi hắn đi qua, nhẹ, kiểu rung của thứ sống biết có ai gần.
Người Viết gốc đi trước. Ông di chuyển trong Sử Hải như cá trong nước, mực không cản, sách dạt ra nhường đường, biển nhận ra kẻ tạo ra mình. Mười nghìn năm trước ông viết dòng đầu tiên, và biển vẫn nhớ.
– Gần hơn. Ông nói. Không quay lại. Giọng không vang trong mực, mà thấm, kiểu thấm khi âm thanh lan qua chất lỏng.
TY đi bên cạnh hắn. Mực không chạm cô, không thấy cô, cô bước giữa biển mà biển không biết. Sổ ghi chép trong tay, bút trên tay kia, cô viết ngay cả khi đi, nét chữ nhỏ trên trang ướt, mực cô không phải mực Sử Hải, không hòa, không tan.
Cô vẫn ghi. Hắn nghĩ. Giữa biển mười nghìn năm, cô vẫn ghi.
Hắn cảm nhận dòng chảy dưới chân. Ấn Sử Quan trong túi ngực cho hắn lớp ba, lớp cấu trúc, lớp nền tảng mà không ai thấy nếu không có ấn. Dòng chảy mười nghìn năm chảy dưới đáy, sâu, nặng, mạnh, và hắn đang đi ngược dòng. Về phía nguồn. Về phía trang gốc.
Bút gãy sáng trong tay phải. Sáng hơn mọi lần. Vết nứt trên thân bút phát ra ánh sáng trắng, ấm, kiểu sáng khi bút biết sắp được dùng cho điều nó được tạo ra để làm.
Mùi trầm hương.
Hắn dừng lại. Mùi quen. Mùi lần thứ ba hắn lặn, lần hắn tìm thấy sư phụ trong khoảng trống tròn giữa sách, ngồi đó, tay phải mực đen lan đến cổ tay, mắt sáng, gọi hắn bằng tên thật: Chiêu Ninh.
Bốn năm rưỡi. Sư phụ ở trong Sử Hải bốn năm rưỡi rồi, từ ngày ông vào tự nguyện để tránh Hàn Mộ xóa. Bốn năm rưỡi giữa biển, vỗ về giấc mơ mười nghìn năm, đọc to cho biển nghe, giữ cho nó ngủ bình an. Và mỗi ngày, mực lan thêm một chút. Mỗi ngày, ông hòa vào biển thêm một chút.
– Chiêu Ninh.
Giọng ông. Nhẹ hơn sáu tháng trước. Mỏng hơn. Kiểu mỏng khi chất giọng đang hòa vào thứ khác.
Khoảng trống tròn vẫn ở đó. Sách xếp quanh thành vòng, để trống chỗ ông ngồi, kiểu để trống khi biển biết chỗ này thuộc về ai. Sư phụ ngồi giữa, chân xếp bằng, áo xanh rêu cũ đã thấm mực đến nửa tay áo. Tay phải, mực đen đã lan qua khuỷu, lên cánh tay, chạm vai. Sáu tháng trước, mực mới đến cổ tay. Bây giờ, vai.
Mắt ông vẫn sáng. Nhưng lúc mở lúc mờ, kiểu mờ khi Sử Hải kéo rồi thả, kéo rồi thả, mỗi lần kéo lâu hơn một chút.
– Con quay lại.
Hắn đứng trước sư phụ. Bút gãy trong tay sáng, sáng hướng về phía ông, kiểu sáng nhận ra chủ cũ. Bút này ông trao cho hắn, ngày hắn còn là Mặc Chiêu Ninh, ngày chưa mất gì. Bút gãy khi chưa đến lúc. Bây giờ đến lúc.
– Với câu trả lời. Hắn nói.
Sư phụ nhìn hắn. Lâu. Mắt sáng rồi mờ rồi sáng lại, kiểu sáng của nến cuối cùng giữ ngọn lửa.
– Tốt.
Im lặng. Mực quanh khoảng trống rung nhẹ, sách rung theo, chữ trên trang sách gần nhất phát sáng rồi tắt. Sử Hải đang lắng nghe.
– Thầy. Hắn nói. Nhẹ. Con sẽ phân tán Sử Hải. Cho mọi người mơ.
Sư phụ không ngạc nhiên. Ông đã ở trong biển bốn năm rưỡi, đã nghe biển nói, đã biết biển sợ gì, muốn gì. Có lẽ ông đã biết từ lâu rằng con đường duy nhất là chia.
– Cái giá? Ông hỏi.
– Con tan.
Sư phụ nhắm mắt. Tay trái, tay còn chưa bị mực lan, nắm lại trên đùi. Mở ra. Nắm lại. Kiểu nắm khi nghe điều biết sẽ nghe nhưng vẫn đau.
– Con. Ông nói. Giọng run nhẹ, lần đầu hắn nghe sư phụ run giọng. Ta giấu con để con sống. Xóa ký ức con để Hàn Mộ không tìm thấy. Bốn năm con đi, ta ở đây đợi, nghĩ: ít nhất con sống. Ít nhất con có bốn năm.
Mở mắt. Mắt ướt. Mực trong mắt ông lẫn nước mắt, xanh đen trộn trong.
– Bây giờ con bảo ta: bốn năm đó là để con đến đây tan.
Hắn quỳ xuống. Trước mặt sư phụ. Mực Sử Hải dâng quanh vai hắn, ấm, nặng, nhưng hắn không để ý. Hắn chỉ nhìn sư phụ.
– Bốn năm đó là để con hiểu. Hắn nói. Hiểu tại sao phải tan. Nếu thầy không giấu con, con chết trước khi hiểu. Thầy cho con thời gian. Con dùng thời gian đó.
Im lặng.
Sư phụ nhìn hắn. Nhìn khuôn mặt đệ tử mình, khuôn mặt bốn năm trước còn sợ hãi, hoang mang, không nhớ gì. Bây giờ khuôn mặt đó tĩnh, buồn, nhưng không sợ. Mắt sáng kiểu sáng khi đã chọn.
– Con lớn hơn, ông nói. Thấp. Trước đây mắt con sợ. Bây giờ mắt con buồn. Nhưng buồn tốt hơn sợ.
Tay trái ông giơ lên. Chạm trán hắn. Nhẹ. Tay ấm, kiểu ấm của người còn sống giữa biển, kiểu ấm cuối cùng trước khi hòa hoàn toàn.
– Vậy ta có thể yên tâm. Ông nói.
Tay rời trán hắn. Chậm.
– Đi đi. Ông nói. Trang gốc ở phía dưới. Sâu nhất. Người kia sẽ dẫn con.
Hắn đứng dậy. Nhìn sư phụ lần cuối. Mực đen trên vai ông, trên cánh tay ông, sẽ lan tiếp. Vài tháng nữa, có lẽ vài tuần, ông sẽ hòa hoàn toàn vào Sử Hải. Trở thành một phần của biển, như giọt nước rơi vào đại dương, không còn phân biệt.
Nhưng nếu hắn thành, Sử Hải sẽ phân tán. Và sư phụ, phần sư phụ trong biển, sẽ phân tán cùng. Trở thành khả năng nhớ trong mọi người. Trở thành mùi trầm hương ngâm ai đó ngửi thấy mà không biết từ đâu.
Thầy. Hắn nghĩ. Con không cứu được thầy. Nhưng con có thể cho thầy tồn tại trong mọi người.
TY đứng cạnh, sổ mở, bút trên tay. Cô đã viết. Hắn liếc: nét chữ nhỏ, nhanh, ghi lại khoảnh khắc này. Tay sư phụ chạm trán hắn. Mực trên vai. Giọng run.
Cô nhìn hắn. Gật nhẹ. Đi tiếp.
Sâu hơn. Sâu hơn nữa.
Ánh sáng thay đổi khi họ đi sâu. Xanh nhạt chuyển sang trắng, trắng chuyển sang trong suốt, trong suốt đến mức hắn thấy dòng chảy bên dưới không cần ấn nữa. Mười nghìn năm chảy dưới chân, mỗi dòng là một thế kỷ, mỗi xoáy là một triều đại, mỗi nhánh là một đời người rẽ hướng.
Sách thưa dần. Ở vùng nông, sách dày đặc, chen chúc, vạn cuốn vạn trang. Ở vùng sâu, sách ít hơn, cũ hơn, trang ố vàng, chữ mờ, kiểu chữ của thời chưa có quy cách viết. Càng sâu, càng cũ. Càng gần nguồn.
Người Viết gốc dừng lại.
Trước mặt họ, giữa đáy Sử Hải, là bệ đá.
Hắn đã thấy bệ đá này lần lặn thứ ba, khi ông dẫn hắn xuống trung tâm. Bệ đá thấp, đen, nhẵn, kiểu nhẵn của thứ bị mực mài mười nghìn năm. Trên bệ, một cuốn sách. Cuốn đầu tiên. Cuốn duy nhất không trôi, không rung, không di chuyển. Nằm yên trên bệ đá mười nghìn năm.
Và trên trang đầu tiên, sẹo.
Sẹo xám. Nơi lỗ hổng từng ở. Lỗ hổng mà Kẻ Vô Danh tạo ra khi tự xóa mình mười nghìn năm trước, lỗ hổng mà hắn đã chứng kiến trong lần lặn thứ ba, lỗ hổng mà biển đã lành bằng cách dồn mọi giấc mơ vào một Người Viết Sử.
Lỗ hổng đã lành. Sẹo xám là bằng chứng.
Người Viết gốc đứng cạnh bệ đá. Nhìn sẹo. Mắt ông khác. Không bình thản như bên ngoài. Ở đây, trước trang gốc, trước dòng chữ ông viết mười nghìn năm trước, mắt ông có thứ hắn chưa thấy: tiếc nuối.
– Đây. Ông nói. Trang đầu tiên. Dòng ta viết khi cô đơn. Dòng tạo ra tất cả.
Hắn bước tới. Nhìn trang sách.
Chữ ở đó. Mười hai chữ. Mực trắng trên nền giấy ngả vàng, mười nghìn năm không phai.
"Ta cô đơn. Ta viết để có ai đó nói chuyện."
Hắn đã đọc dòng này lần thứ ba trong Sử Hải, trên tường đá sâu nhất. Nhưng đọc trên tường khác đọc trên trang gốc. Trên tường, dòng chữ là bản sao, là vang vọng. Trên trang gốc, dòng chữ là tiếng nói đầu tiên của biển, là lý do biển tồn tại, là nỗi cô đơn mười nghìn năm nén vào mười hai chữ.
Bên dưới dòng chữ, sẹo xám. Nơi hắn sẽ viết dòng mới.
Hắn nhìn trang. Nhìn lâu. Mười nghìn năm trên một trang giấy. Một câu tạo ra biển. Một người cô đơn viết để có ai nói chuyện.
Và ta sẽ viết câu tiếp theo. Hắn nghĩ. Mười nghìn năm sau câu đầu tiên.
TY đứng bên cạnh. Sổ mở. Bút dừng. Lần đầu cô không viết. Cô chỉ nhìn trang gốc, nhìn mười hai chữ, và im lặng.
Rồi cô viết. Một dòng. Gấp sổ.
Người Viết gốc nhìn hắn. Nhìn bút gãy trong tay hắn. Nhìn ấn Sử Quan ấm trong túi ngực.
– Sẵn sàng? Ông hỏi.
Hắn cầm bút gãy. Ánh sáng từ vết nứt chiếu lên trang gốc, trắng, ấm, kiểu sáng khi hai thứ thuộc về nhau gặp lại.
– Sẵn sàng.
Nhưng biển không.
Mực quanh họ rung. Nhẹ trước, mạnh sau. Sách rơi. Ánh sáng chớp. Dòng chảy dưới chân đổi hướng, xoáy, cuộn, kiểu cuộn khi thứ sống biết mình sắp bị thay đổi mãi mãi.
Chữ hiện trên mặt mực. Lớn. Nhanh. Kiểu chữ vội của thứ đang sợ.
"ĐỪNG."
Sử Hải sợ.