Ngôn Ngữ Không Lời
Ngón tay nhỏ nằm trong lòng bàn tay Vô Thanh, không nắm, chỉ đặt. Rồi nó bắt đầu gõ.
Anh đã chờ tiếng gõ này suốt hai mươi năm mà không biết mình chờ. Ngón trỏ chạm vào giữa lòng tay anh, một nhịp. Ngón giữa, nửa nhịp. Ngón trỏ lần nữa, hai nhịp liền. Không phải ký hiệu ba trăm bốn mươi mà Tạ Hàn Sơn tạo ra. Cũ hơn thế. Đơn giản hơn thế. Kiểu gõ mà đứa trẻ ba tuổi câm đã dùng để nói với đứa trẻ bảy tuổi mù trong khe tường, khi chưa ai dạy chúng cách nói bằng tay.
Vô Thanh gập ngón lại quanh đầu ngón tay cô ấy. Không nắm chặt. Chỉ đủ để cô ấy biết anh nghe. Rồi anh nhấc tay khỏi lòng cô ấy, đặt lên mặt bàn, và gõ lại.
Ngón trỏ. Một nhịp. Dừng. Anh không biết mình đang nói gì. Cơ thể anh biết. Tay anh gõ theo trí nhớ mà đầu anh không truy cập được, kiểu trí nhớ nằm trong khớp ngón chứ không nằm trong ý nghĩ.
A Thất gõ lại lên mặt bàn. Nhanh hơn. Có cấu trúc.
Cả phòng nghe tiếng gõ. Không ai hiểu.
Vô Thanh biết họ đang nhìn: chín người, tám còn sống ngoài anh, và tất cả đang nhìn hai bàn tay gõ trên mặt bàn gỗ giữa đại sảnh, một bàn tay nhỏ và lạnh, một bàn tay của người mù. Tiếng gõ nhỏ, đều, không giống chữ, không giống nhạc. Giống hai người đếm chung một nhịp mà chỉ họ nghe được bài hát.
– Ông ta đang nói gì với cô ấy, Mạc Dạ hỏi. Giọng thấp, cẩn thận, kiểu giọng người quen nghe âm thanh trong bóng tối.
Không ai đáp ngay. Rồi Tạ Hàn Sơn nói, giọng phẳng:
– Ta không biết.
Vô Thanh nghe: nhịp 62 của Tạ Hàn Sơn giữ, nhưng có một khoảng lặng sau ba chữ đó dài hơn bình thường. Anh nhận ra ý nghĩa của khoảng lặng. Suốt đêm, Tạ Hàn Sơn là người duy nhất dịch được A Thất. Ba trăm bốn mươi ký hiệu tay, và chỉ ông biết. Ông nắm giọng của cô ấy như người ta nắm chìa khóa một căn phòng. Nhưng tiếng gõ này không nằm trong ba trăm bốn mươi ký hiệu. Ông không tạo ra nó. Ông không dạy nó. Hai đứa trẻ đã có nó trước khi ông tìm thấy chúng trong tuyết.
Lần đầu tiên trong đêm, có một ngôn ngữ trong phòng mà Tạ Hàn Sơn không dịch được.
Diệp Cô Thành hiểu điều đó trước cả khi Vô Thanh nghĩ hết. Anh nghe nhịp 66 giữ, nghe quạt gấp mở nửa vòng trong tay áo hắn rồi khép lại, và anh biết Diệp đã thấy.
– Ông không biết, Diệp nói. Không phải câu hỏi. Hắn nhắc lại lời Tạ Hàn Sơn với một trọng lượng khác, kiểu người đặt một viên đá lên bàn cân để xem nó nghiêng về đâu. Cả đêm ông dịch cô ấy. Bây giờ cô ấy nói với người mù, và ông đứng ngoài.
Tạ Hàn Sơn không đáp.
– Ngôn ngữ ông tạo ra, cô ấy nói qua ông. Diệp tiếp, giọng đều. Ngôn ngữ này, cô ấy nói không cần ông. Vậy có một câu hỏi: ngôn ngữ nào là của cô ấy?
Vô Thanh nghe nhịp 62 giữ, nhưng hơi thở Tạ Hàn Sơn đổi hướng, một chút, về phía bàn tay đang gõ. Ông không phản bác. Ông không giải thích. Ông chỉ nghe, như người nghe một bản án được đọc chậm.
A Thất dừng gõ. Rồi cô ấy quay bàn tay còn lại, giơ trước mặt, và bắt đầu ra hiệu, ba trăm bốn mươi ký hiệu của Tạ Hàn Sơn, chậm và rõ, để cả phòng thấy cô ấy chọn dùng nó.
– Cô ấy nói, Tạ Hàn Sơn dịch. Mỗi câu một nhịp thở. "Ông dạy tôi một cách để nói với mọi người. Anh ấy cho tôi một cách để nói với anh ấy. Hai cách. Tôi giữ cả hai."
Diệp ngồi im. Quạt gấp khép hẳn. Vô Thanh nghe: hắn không có gì để thêm. Lần thứ hai trong đêm, Diệp Cô Thành nghe một câu và không nói.
Vô Thanh đặt cả bàn tay lên mặt bàn, lòng ngửa. Anh không dùng ký hiệu. Anh không biết ký hiệu. Anh chỉ mở tay, và cô ấy đặt ngón trỏ vào lòng tay anh, và họ trở lại tiếng gõ, cái ngôn ngữ chỉ có hai từ khi họ còn nhỏ: nhịp nhanh nghĩa là sợ, nhịp chậm nghĩa là còn đây.
Cô ấy gõ chậm. Còn đây.
Rồi cô ấy gõ một chuỗi mới, dài hơn, và Vô Thanh nhận ra cô ấy đang dạy anh. Từng nhịp một, lặp lại, kiên nhẫn, kiểu một người dạy lại thứ mà người kia từng biết. Ngón trỏ hai nhịp: một câu hỏi. Cô ấy lặp lại ba lần cho anh chắc. Ngón trỏ hai nhịp, rồi ngón giữa chạm một điểm trên lòng tay anh, điểm gần cổ tay.
Anh có nhớ không.
Anh không biết làm sao anh hiểu. Nhưng anh hiểu. Kiểu hiểu khi một cánh cửa trong đầu, đóng hai mươi năm, hé ra vừa đủ để một chữ lọt qua.
Anh gõ lại. Chậm, vụng, tay anh tìm nhịp như người tập đi sau khi liệt. Ngón trỏ. Rồi anh dừng, không biết gõ tiếp thế nào, nên anh nói ra miệng, giọng thấp, cho cô ấy và cho cả phòng cùng lúc:
– Từng mảnh. Tôi nhớ từng mảnh.
Nhịp 58 của cô ấy tăng lên 59. Lần thứ bảy trong đêm. Và giữ.
Cô ấy gõ tiếp. Chuỗi dài, phức tạp, và lần này anh mất nhịp, không theo kịp. Anh cảm được cô ấy sốt ruột, không phải với anh, với thời gian, kiểu sốt ruột của người đã chờ đến lúc và biết lúc thì ngắn. Cô ấy dừng gõ. Chuyển sang ký hiệu tay, để Tạ Hàn Sơn dịch, vì tiếng gõ quá chậm cho điều cô ấy cần nói.
– Cô ấy nói, Tạ Hàn Sơn dịch, và Vô Thanh nghe giọng ông chậm lại, kiểu chậm của người dịch một câu mà chính ông cũng chưa từng nghe. "Có một mảnh anh sẽ không nhớ được. Dù thuốc tan hết. Dù đêm dài thêm."
Phòng im. Đồng hồ nước nhỏ một giọt vào đáy bình đồng, vang.
– "Vì mảnh đó chưa bao giờ nằm trong đầu anh."
Vô Thanh nhịp 64 giữ. Anh chờ.
– "Nó nằm trong một tờ giấy. Anh được đưa nó đêm đó. Đêm thảm sát. Anh bảy tuổi. Anh cầm nó trong tay khi tôi tìm thấy anh."
Anh nghe câu đó và trong đầu anh có thứ gì đó dịch chuyển. Không phải ký ức. Ký ức có hình, có tiếng, có mùi. Cái này không có gì cả, chỉ có một khoảng trống với hình dạng của một tờ giấy gấp, một khoảng trống mà anh đã mang hai mươi năm mà không biết nó ở đó, kiểu một căn phòng trong nhà mà người ta đi ngang mỗi ngày và không bao giờ mở cửa.
Mùi bạch đàn. Anh nhận ra nó bây giờ, không phải từ cô ấy, không phải từ tường, mà từ trí nhớ: một bàn tay có mùi bạch đàn, đêm đó, dúi vào tay anh một vật gấp nhỏ, và một giọng nói anh không còn nhớ đã nói gì, chỉ nhớ nhịp của nó, một giọng đọc chậm như dặn dò.
Đừng mở cho đến khi lớn.
Câu đó không phải anh nghĩ ra. Nó trồi lên, nguyên vẹn, bằng giọng của người đã nói nó, và anh biết đây không phải suy đoán. Đây là mảnh thật, mảnh đầu tiên trong đêm không đến từ nhịp tim hay mùi hay tiếng gõ, mà đến từ chính tờ giấy đang chờ ở đâu đó trong bức tường này.
– Có một tờ giấy, anh nói. Không hỏi cô ấy. Nói ra để nghe nó thành tiếng, để chắc rằng nó có thật. Ai đó đưa tôi một tờ giấy đêm đó. Và bảo tôi đừng mở.
Cô ấy gõ vào lòng tay anh. Một nhịp chậm. Còn đây.
Lục Tri Thu đứng gần bàn, hòm thuốc trên tay, và Vô Thanh nghe nhịp ông nhảy từ 90 lên 92. Không phải sợ giống lúc đầu đêm. Kiểu nhịp của người nghe nhắc đến một vật mà ông tưởng đã mất theo những cái xác.
– Tờ giấy nào, Lục Tri Thu hỏi. Giọng khàn.
Không ai đáp ông. A Thất quay ký hiệu về phía Tạ Hàn Sơn, và Tạ Hàn Sơn dịch, và lần này Vô Thanh nghe điều mà cả đêm anh chưa từng nghe ở ông: nhịp 62 của Tạ Hàn Sơn tăng. Nửa nhịp. 62 lên 62 rưỡi, khoảng tăng nhỏ đến mức chỉ người nghe được nhịp phụ mới bắt, nhưng với một người đã giữ nhịp 62 phẳng suốt đêm, nửa nhịp là một vết nứt chạy dọc mặt băng.
Ông biết về tờ giấy. Ông không biết nó vẫn còn.
– Cô ấy nói, Tạ Hàn Sơn dịch, và giọng ông khô hơn. "Tôi giữ nó. Hai mươi năm. Người đưa nó cho anh bảo tôi giữ. Không đưa cho ai. Kể cả ông."
Vô Thanh nghe chữ kể cả ông rơi vào phòng như một giọt nước cuối cùng vào bình đã đầy. Tạ Hàn Sơn nuôi cô ấy hai mươi năm, tạo ngôn ngữ cho cô ấy, dạy cô ấy ghi nhớ và theo dõi, và suốt hai mươi năm đó, cô ấy giữ một thứ mà cô ấy không đưa ông. Một thứ có tên của kẻ ra lệnh.
Vô Thanh chuyển tai đi khắp bàn, chậm, như người rà tay dọc một sợi dây căng để tìm chỗ nào rung. Anh không tìm lời. Anh tìm nhịp phản ứng, vì nhịp phản ứng nói thật hơn lời.
Chu Tuyết Sinh nhịp 65. Cả đêm ông giữ 65, đều, kiểu đều của người đã chấp nhận từ lâu. Nhưng khi Tạ Hàn Sơn dịch câu một thứ có tên của kẻ ra lệnh, Vô Thanh nghe nhịp 65 hụt một phần, không phải tăng, mà lỡ, kiểu một bánh xe quen quay đều bỗng vấp một mắt răng. Rồi nó trở lại 65. Trong khoảng lỡ đó, tay phải ông, tay bấm ngón đếm suốt đêm, dừng bấm lần thứ hai trong đêm. Lần đầu là khi Lục Tri Thu gọi tên Diệp Phong Minh. Lần này là khi có người nhắc đến một cái tên vẫn còn giấu trên giấy.
Vô Thanh ghi lại điều đó và không nói. Anh chưa hiểu vì sao người mang tên giả lại lỡ nhịp trước một cái tên anh chưa nghe. Nhưng anh biết cách đọc một khoảng lỡ: người ta chỉ vấp trước cái tên mình đã biết.
Liễu Vô Âm nhịp 74. Nàng không nhìn A Thất, không nhìn tường. Bàn tay nàng, đặt trên đùi cả đêm, lúc này trượt vào trong tay áo, tìm một vật, rồi dừng, kiểu người vô thức chạm vào chỗ đau cũ. Vô Thanh nghe tiếng vải sượt vải, mỏng, và anh nhớ điều Diệp từng nói lúc đầu đêm: Liễu giữ trong tay áo một tấm vải cũ có thêu hoa mai. Nàng chạm vào nó khi có người nhắc đến kẻ ra lệnh. Anh không biết mối nối. Anh chỉ nghe hai vật cùng rung một lúc: một cái tên trên giấy, và một huy hiệu hoa mai trên vải máu.
Bạch Tử Yên nhịp 76 lên 77. Nàng ngồi cách A Thất hai ghế, người đã cầm dao đêm đó ngồi cạnh đứa trẻ mà đêm đó suýt giết, và nàng nói, giọng nhẹ đến mức gần như không có trọng lượng:
– Cô giữ tên hắn hai mươi năm. Và không đưa ai. Kể cả người có thể dùng nó.
A Thất quay đầu về phía nàng. Chậm. Vô Thanh nghe cổ áo cô ấy sượt vào vai khi cô ấy quay. Rồi cô ấy ra một ký hiệu ngắn, ba động tác, và Tạ Hàn Sơn dịch, giọng thấp:
– "Vì tên trên giấy không phải để trả thù. Là để làm chứng. Anh ấy được đặt ra để nghe và làm chứng. Không phải để giết."
Nàng không đáp. Vô Thanh nghe nhịp 77 của nàng giữ, rồi hơi thở nàng dài ra, kiểu thở khi một người nghe một câu chạm đúng chỗ mà họ không muốn ai chạm.
Kiếm Thính. Người được đặt ra để nghe tội ác và làm chứng. Không phải để rút kiếm. Cả đêm nay là một phiên tòa, và ta là nhân chứng cuối cùng, và cô ấy đã giữ lời khai của ta hai mươi năm trong một tờ giấy gấp mà chính ta không nhớ đã cầm.
Vô Thanh đặt tay xuống bàn, ngửa lòng, và gõ. Chậm. Anh tìm nhịp lâu, rồi anh gõ được một chuỗi ngắn, chuỗi mà cô ấy vừa dạy anh, ngón trỏ hai nhịp, ngón giữa một điểm.
Cô có nó không.
Anh không chắc mình gõ đúng. Nhưng anh cảm được cô ấy hiểu, vì ngón tay cô ấy dừng trên lòng tay anh, một khoảnh khắc, rồi gõ lại. Một nhịp. Chậm.
Còn đây.
Cô ấy đứng dậy. Ghế gỗ kéo trên sàn gỗ, tiếng kêu ngắn, và Vô Thanh nghe: đây là tiếng động thứ hai cô ấy gây ra trong đêm mà không giảm. Bước chân cô ấy rời bàn, đều, ngắn, đi về phía góc phòng phía tây, nơi có một đoạn tường mà cả đêm không ai chạm đến.
– Cô ấy đi đâu, Mạc Dạ hỏi, người đã đứng dậy nửa chừng.
Không ai trả lời. Vô Thanh nghe bước chân A Thất dừng trước bức tường. Nghe tay cô ấy đặt lên gỗ, tìm. Và anh nghe, dưới lớp im lặng của cả phòng đang nín thở, nhịp 58 của cô ấy tăng lên 59 lần thứ tám, và lần này nó không giảm, nó giữ, kiểu giữ của một người sắp mở ra thứ mà họ đã canh giữ cả đời và không còn phải canh nữa.
Tay cô ấy nhấn vào một điểm trên tường.
Và Vô Thanh, ngồi trong bóng tối của chính mình, nghe tiếng gỗ trượt.