Lời Đề Nghị Của Diệp Cô Thành
Diệp Cô Thành trở lại đại sảnh và không ngồi xuống.
Thẩm Vô Thanh nghe bước chân ông từ bếp ra, chậm nhưng không do dự, bước chân của người đã quyết định điều cần quyết định và đang đi về phía thực hiện nó. Diệp dừng lại ở giữa phòng.
– Mạc Dạ tìm thấy cửa sập, ông nói. Dưới tấm thảm sau bếp.
Phòng không phản ứng ngay. Không phải vì ngạc nhiên, Thẩm Vô Thanh đã hỏi "ai xuống trước" mười lăm phút trước và câu hỏi đó tự nó báo rằng sẽ có câu trả lời. Sự lặng im là của người đang dịch chuyển từ biết có thứ gì đó sang nhận ra nó sắp trở thành thật.
Tạ Hàn Sơn: – Cửa sập đó là cửa chính.
Người mang tên Chu Tuyết Sinh ngẩng đầu, nhìn về phía đại sảnh theo hướng bếp. Nhịp tim ông không thay đổi, nhưng hơi thở ông đổi nhịp, người đã biết cửa sập tồn tại và bây giờ nhận ra nó sắp được mở.
Lục Tri Thu: – Ai xuống.
Câu hỏi chính xác. Không phải "có ai xuống không" hay "khi nào xuống" — mà "ai." Người bác sĩ đã xác định rằng xuống là việc sẽ xảy ra và đang hỏi về phân công.
Diệp Cô Thành nhìn về phía Thẩm Vô Thanh.
– Tôi đề nghị chúng ta xuống cùng nhau, ông nói. Tiên sinh và tôi.
Thẩm Vô Thanh nghe nhịp tim Diệp khi ông nói điều đó.
Sáu mươi sáu. Không thay đổi so với nền. Người thư sinh đã kiểm soát được nhịp tim ngay cả khi đề xuất điều quan trọng, thứ không phải ai cũng làm được.
Anh xử lý đề nghị đó.
Chúng ta cùng xuống, tiên sinh và tôi.
Ngôn ngữ của đề nghị đó bình thường ở bề mặt. Cùng xuống, không ai đơn độc. Giám sát lẫn nhau. Bình đẳng về thông tin. Lý do hợp lý để một người không muốn người kia xuống một mình đưa ra.
Nhưng Thẩm Vô Thanh đã nghe Diệp Cô Thành nói chuyện từ hoàng hôn đến bây giờ. Anh đã nghe cách ông ta đặt câu hỏi, cách ông ta im lặng, cách ông ta chọn thời điểm lên tiếng và thời điểm không. Người thư sinh thường đề nghị thứ mà lời đề nghị đó có lợi cho ông ta theo cách không rõ ràng từ bề mặt.
Anh ta muốn xuống cùng tôi vì lý do gì, anh tự hỏi.
Không phải vì không tin tôi, người thư sinh này đủ thực dụng để biết rằng thiếu lòng tin không phải lý do đủ để đặt ra điều kiện với người có lợi thế nhiều hơn mình. Không phải vì muốn chứng kiến bằng chứng, nếu muốn chứng kiến, đề nghị sẽ là "ai cũng xuống" hoặc "nhiều người cùng xuống."
Chỉ tôi và anh ta. Không ai khác.
Anh ta đã biết trước tầng hầm chứa gì, anh kết luận. Và anh ta không muốn tôi xuống một mình vì anh ta không muốn tôi thấy thứ gì đó trước anh ta, không có anh ta ở đó để kiểm soát tôi thấy nó như thế nào.
– Lý do, anh nói.
Diệp Cô Thành không ngạc nhiên khi được hỏi lý do.
– Nếu tiên sinh xuống một mình, tôi không biết tiên sinh thấy gì. Nếu tôi xuống một mình, tiên sinh không biết tôi thấy gì. Chúng ta cùng xuống, không ai có lợi thế thông tin so với người còn lại. Mọi người sẽ nhận được cùng một báo cáo.
Giải thích đó hợp lý.
Nó quá hợp lý để là toàn bộ lý do.
Thẩm Vô Thanh ngồi im và để giải thích đó đứng một mình trong phòng một lúc, để những người khác nghe và đánh giá, và nghe phản ứng của họ.
Nhịp tim Lục Tri Thu không thay đổi nhiều, bác sĩ đang xử lý lý do đó theo kiểu phân tích trung lập. Liễu Vô Âm nhịp tăng nhẹ lên bảy lăm, người đàn bà áo trắng không đồng ý với điều gì đó nhưng chưa nói. Người mang tên Chu Tuyết Sinh không thay đổi nhịp, không thay đổi tư thế.
A Thất: năm mươi tám, như đêm nay không có gì thay đổi với cô.
Tạ Hàn Sơn: sáu mươi mốt, đều.
Liễu Vô Âm lên tiếng.
– Ai đảm bảo họ sẽ báo lại trung thực những gì thấy.
Câu hỏi thực dụng. Hướng vào không khí, không trực tiếp chỉ ai, nhưng ai cũng biết nó hướng vào đề nghị của Diệp Cô Thành.
Diệp: – Không có đảm bảo. Cũng như không có đảm bảo khi bất kỳ ai ở phòng này nói bất kỳ điều gì từ đầu đêm đến nay.
Không phải biện hộ. Chỉ là sự thật, được nói theo cách không che giấu rằng đó là sự thật.
Lục Tri Thu: – Tôi cũng muốn xuống. Nếu có người bị thương hoặc có người cần xem xét tình trạng, bất kỳ ai ở dưới đó từ hai mươi năm trước, cần có người y tế.
Anh nghe nhịp tim bác sĩ khi nói điều đó: tám mươi lăm, đều, nhịp của người đã quyết định và không thay đổi dù có hỏi thêm. Người đàn ông này đã làm bác sĩ đủ lâu để cái phản xạ "có người cần giúp thì đi giúp" hoạt động ngay cả khi điều người cần giúp đã xảy ra hai mươi năm trước.
Anh không phủ nhận đề nghị của bác sĩ.
Người mang tên Chu Tuyết Sinh nói, không ngẩng đầu lên:
– Bần đạo xuống.
Không phải câu hỏi. Tuyên bố.
Phòng im lặng một nhịp.
Thẩm Vô Thanh nghe nhịp tim người đạo sĩ già: sáu mươi ba, không thay đổi trước hay sau khi nói. Người đã quyết định trước khi nói, nói xong không hối hận, và không cần ai đồng ý.
– Bần đạo là người thiết kế cơ quan của quán. Bần đạo biết những thứ nào của bần đạo và những thứ nào là thêm vào sau. Có thể phân biệt những thứ đó quan trọng.
Logic không thể phủ nhận.
Người đàn bà áo trắng chưa lên tiếng. Thẩm Vô Thanh nghe nhịp tim bà: bảy mươi lăm, tăng nhẹ từ bảy mươi bốn. Người phụ nữ này không có thói quen nói khi không chắc mình muốn nói gì.
Rồi bà nói:
– Tôi không xuống.
Không giải thích. Không xin lỗi. Không đặt điều kiện.
Tôi không xuống. Ba chữ đứng yên trong phòng và không cần thêm gì.
Thẩm Vô Thanh nghe nhịp bà sau khi nói: bảy mươi lăm, ổn định. Người đã quyết định trước khi nói và không thay đổi khi nói xong.
Liễu Vô Âm:
– Cũng vậy. Tôi ở lại.
Anh nghe nhịp tim người đàn bà áo trắng: không thay đổi khi Liễu Vô Âm nói điều đó. Hai người đã đồng thuận trước khi phòng bắt đầu thảo luận.
Tạ Hàn Sơn không nói mình xuống hay không. Ông ngồi ở đầu bàn theo cách của người đã hoàn thành phần của mình trong đêm này và đang chờ những người khác hoàn thành phần của họ.
Diệp Cô Thành nhìn về phía anh.
– Tiên sinh?
Thẩm Vô Thanh ngồi im một lúc.
Anh nghe nhịp tim Diệp Cô Thành trong khoảng chờ đó: sáu mươi sáu, không đổi. Người kiểm soát tốt nhịp tim của mình là người biết cách không để người khác đọc mình qua những thay đổi nhỏ. Nhưng không kiểm soát được tất cả, khi Diệp hỏi câu đó, anh nghe một nhịp rất ngắn, gần như không đáng kể, trong đó hơi thở người thư sinh giữ lại nửa giây trước khi hỏi.
Người đang thực sự chờ câu trả lời, không phải hỏi chiếu lệ.
Anh ta cần tôi đồng ý, anh hiểu. Không phải vì anh ta không thể xuống một mình. Mà vì nếu tôi không xuống, anh ta cũng không thể xuống một mình mà không ai phản đối. Và nếu tôi tự xuống một mình, anh ta không kiểm soát được tôi thấy gì.
Đề nghị cùng xuống là thứ Diệp Cô Thành cần tôi chấp nhận để tôi không xuống một mình và anh ta không phải xuống một mình.
Vì anh ta không muốn ở một mình với những thứ dưới đó và không có nhân chứng.
Anh đứng dậy.
– Được, anh nói.
Diệp Cô Thành nhịp tim không thay đổi. Nhưng hơi thở ông buông ra, một phần rất nhỏ của điều ông đã giữ từ khi bước ra từ bếp và đứng giữa phòng.
Không phải nhẹ nhõm. Là thứ khác. Thứ gần hơn với xác nhận điều ông đã chuẩn bị.
Thẩm Vô Thanh không hỏi điều đó. Không phải lúc.
Anh nhìn về phía phòng, không nhìn thấy, nhưng hướng sự chú ý qua từng vị trí: Tạ Hàn Sơn đầu bàn, người mang tên Chu Tuyết Sinh bên trái, A Thất góc bàn, Lục Tri Thu gần cột, Liễu Vô Âm và người đàn bà áo trắng ở phía người không xuống.
Và Mạc Dạ, đang đứng ở bếp, nghe từ ngưỡng cửa. Anh nghe nhịp tim của tên trộm từ khoảng cách đó: tám mươi, cao nhưng ổn định, người đứng bên cửa sập và chờ.
– Mạc Dạ đi cùng, anh nói.
Không phải hỏi. Xác nhận điều anh đã quyết định.
Diệp Cô Thành không phản đối, nhưng anh nghe nhịp tim người thư sinh nhích lên sáu mươi bảy trong một nhịp rồi về sáu mươi sáu. Nửa nhịp tăng, người được thông báo về thứ mình không kỳ vọng và đang xử lý.
Anh ta muốn chỉ có tôi và anh ta, anh ghi nhận. Thêm Mạc Dạ vào là thứ anh ta không tính.
Không phải vì Mạc Dạ nguy hiểm. Mà vì Mạc Dạ đã xuống, đã thấy, đã lấy thứ đi, và Mạc Dạ có thể xác nhận hoặc mâu thuẫn những gì Diệp Cô Thành nói về những gì dưới đó.
Người thư sinh cần nhân chứng được chọn cẩn thận.
Lục Tri Thu: – Tôi cũng.
– Được, anh nói.
Bốn người. Đủ để không ai có thể kiểm soát thông tin một mình. Đủ để có người làm chứng cho người kia. Và vừa đủ để không đông đến mức hỗn loạn trong không gian nhỏ.
Người mang tên Chu Tuyết Sinh đứng dậy, không nói thêm gì, và bước về hướng bếp.
A Thất vẫn ngồi góc bàn.
Thẩm Vô Thanh nhìn về phía cô, theo cách nhìn không cần mắt. Từ canh trước, họ đã trao đổi điều cần trao đổi, cô đã vẽ bản đồ bằng đầu ngón tay và anh đã nghe. Cô không cần xuống để chỉ đường vì bản đồ đó đã ở trong đầu anh.
Nhưng anh hỏi để chắc chắn.
– Cô không xuống.
Không phải câu hỏi, câu xác nhận chờ cô xác nhận lại.
A Thất nhìn về phía anh. Nhịp năm mươi tám không đổi. Cô lắc đầu nhẹ.
Anh hiểu: tầng hầm là phần cuối của câu chuyện mà cô đã giữ hai mươi năm, nhưng phần đó không cần cô xuống để hoàn thành. Cô đã làm phần của mình, bản đồ trong đầu cô đã được truyền đi. Phần còn lại là của người khác.
Tạ Hàn Sơn vẫn ngồi đầu bàn.
– Ông không xuống, anh nói về phía ông.
Không phải câu hỏi. Anh đã biết câu trả lời từ cách ông ngồi từ lúc Diệp Cô Thành trở lại từ bếp.
– Bần đạo đã ở đó đủ lần, ông nói. Đêm nay là lần của người khác.
Bốn người đi qua bếp.
Thẩm Vô Thanh đi sau cùng, tay nhẹ theo sát tường để định hướng. Nhiệt độ thay đổi khi qua ngưỡng cửa bếp, ấm hơn, rồi lại lạnh khi đến góc sau bếp nơi cửa sập đã mở.
Mạc Dạ đứng bên mép cửa sập, nhìn xuống. Nhịp tim của người trẻ này: tám mươi hai, cao nhưng đều. Người đứng bên cạnh thứ quen thuộc nhưng bây giờ không còn quen thuộc theo cách cũ.
Bóng tối bên dưới cửa sập đặc.
Không phải đặc theo nghĩa vật lý, đặc theo nghĩa của không gian đã không có ánh sáng đủ lâu để bóng tối có chất lượng riêng của nó, khác với bóng tối của đêm bình thường.
Lạnh hơn. Cũ hơn. Có mùi của thứ không lưu thông.
Lục Tri Thu thắp đèn dầu nhỏ. Ánh đèn hắt xuống bậc thang đầu tiên, đá, phẳng, khắc thứ gì đó anh không đọc được từ trên cao.
Diệp Cô Thành nhìn xuống rồi nhìn về phía anh.
– Tiên sinh trước hay tôi trước.
Thẩm Vô Thanh suy nghĩ một nhịp thở.
Anh ta muốn tôi đi trước vì thế anh ta có thể nhìn thấy tôi trong suốt cuộc đi xuống. Hoặc anh ta muốn tôi đi trước vì thứ dưới đó an toàn và anh ta muốn tôi là người đầu tiên chứng kiến.
Cả hai đều có thể là thật.
– Tôi đi trước, anh nói.
Anh đặt chân lên bậc thang đầu tiên.
Bàn chân chạm đá. Lạnh, ngay cả qua giày. Và dưới bàn chân, rất nhẹ, tiếng nước vẫn chảy ở đâu đó trong tường, không phải ngay bên dưới mà từ xa hơn, từ phần bình lớn ở cuối đường ống nước mà Tạ Hàn Sơn đã lắp.
Anh bước xuống bậc thứ hai.
Lạnh hơn.
Bậc thứ ba.
Anh đặt tay lên tường bên cạnh để định hướng, và ngón tay chạm vào thứ gì đó khắc vào đá.
Anh dừng lại.
Đầu ngón tay theo đường của thứ được khắc, không phải ký tự trang trí, không phải hoa văn. Nét chữ nhỏ, sắc, cẩn thận. Ai đó đã khắc điều này vào đá với dụng ý.
Đây là chữ, anh nhận ra. Tên người.
Bậc thứ ba có tên người khắc trên tường bên cạnh.
Anh đứng yên trên bậc thứ ba và nghe Diệp Cô Thành dừng lại hai bậc trên anh, nhịp tim người thư sinh tăng lên sáu mươi tám, nửa nhịp, không nhiều, nhưng đủ để anh biết người thư sinh đã nhìn thấy điều anh vừa sờ thấy.
Và anh ta biết đó là gì, anh nghĩ.
Anh ta biết từ trước khi chúng ta xuống.