Liễu Vô Âm Kể Chuyện Cũ

Liễu Vô Âm rót rượu. Bình đã vơi quá nửa, nhưng tay nàng vững, chén không run. Nàng uống một ngụm, chậm, để rượu trôi qua cổ, rồi đặt chén xuống bàn. Tiếng gỗ nhẹ, gọn, kiểu người đặt dao xuống bàn sau khi cắt xong.

Mọi người nhìn nàng. Không phải vì nàng đẹp (dù nàng biết mình đẹp, kiểu đẹp tiều tụy của kẻ uống rượu hai mươi năm, mắt đỏ, da nhạt, nhưng xương hàm vẫn sắc). Mà vì nàng là nhân chứng. Nàng nói nàng nhớ hết. Và trong phòng này, trí nhớ là vũ khí.

– Hai mươi năm trước, Liễu nói, giọng đều, không nhanh, không chậm, ta là ca kỹ. Mười sáu tuổi. Hát và rót rượu ở quán Ngọc Thanh, dọc đèo Bắc Sơn. Không phải quán này, nhưng cùng tuyến đường, cách chừng nửa dặm phía nam.

Nàng nhìn xuống chén rượu. Mặt rượu phản chiếu ánh đèn dầu, vàng nhạt, lung linh.

– Đêm đó, quán ta còn khách. Bốn người uống rượu ở gian ngoài, hai người ăn ở gian trong. Ta rót rượu ở quầy, tóc cài trâm đồng, áo lụa mỏng, mười sáu tuổi, mắt đã biết nhìn nhưng miệng chưa biết im.

Nàng ngừng. Uống thêm một ngụm. Rượu chạy trong cổ, ấm, quen. Hai mươi năm uống rượu, nàng đã quên vị, chỉ nhớ cảm giác.

– Khoảng canh hai, một đoàn người đi qua trước cửa quán. Ta nghe tiếng bước chân, nhiều, nhanh, không nói chuyện. Kiểu đi của người không muốn ai biết mình đang đi. Chủ quán Ngọc Thanh bảo ta đừng ra. Ta vẫn ra.

Nàng cười nhẹ, kiểu cười tự giễu:

– Ca kỹ mười sáu tuổi, tò mò hơn sợ. Nếu ta nghe lời, có lẽ hai mươi năm qua ta sẽ không uống nhiều như vậy.

– Ta ra cửa nhìn. Trăng sáng đêm đó, tuyết chưa rơi, đường mòn rõ nét dưới ánh trăng. Nhìn rõ mặt. Bảy người. Đi thành hàng dọc, nhanh, im lặng. Mỗi người mang vũ khí hoặc đồ lạ. Họ đi về phía bắc, về phía đèo, về phía nơi sáng hôm sau sẽ có ba mươi bảy xác.

Nàng nhìn quanh bàn. Chậm rãi. Từ trái sang phải. Mắt nàng dừng ở mỗi gương mặt, đủ lâu để người bị nhìn biết mình đang bị nhìn, rồi mới chuyển sang người tiếp theo.

*Bảy người.*

---

Nàng biết mình đang nắm quyền kiểm soát lúc này. Không phải quyền kiểm soát bằng cơ quan hay luật lệ, kiểu Tạ Hàn Sơn. Mà quyền kiểm soát bằng ký ức: nàng là người duy nhất nhìn thấy đoàn người đêm đó, nhìn rõ mặt, nhớ rõ mặt, và hai mươi năm nay chưa kể cho ai.

Không phải không muốn kể. Mà không ai nghe. Năm xưa, nàng đến cửa nha môn, kể cho quan sai (mà giờ nàng biết là Tề Quan Hải, hoặc người dưới ông ta). Quan sai ghi. Rồi hồ sơ đóng lại. "Cướp đường thông thường." Lời nàng chìm trong mực, và hai mươi năm nay nàng uống rượu, đùa cợt, sống như kẻ đã chết, vì lời kỹ nữ không bằng giấy lộn trong mắt quan.

Nhưng đêm nay, trong quán trọ khóa kín giữa núi tuyết, mọi người phải nghe.

– Người đầu tiên, Liễu nói, nhìn Lục Tri Thu. Thầy thuốc lớn tuổi. Áo xám, tay mang hòm gỗ nhỏ, bước chậm nhưng vững. Tóc đã hoa râm dù khi đó trẻ hơn bây giờ nhiều. Ông ta đi cuối đoàn, có lúc dừng lại nhìn trời, kiểu người không muốn đi nhưng vẫn đi.

Lục Tri Thu đặt chén trà xuống. Tiếng kêu to hơn cần thiết. Tay ông run, không phải vì rượu, vì ông ta không uống rượu. Run vì ký ức. Nhưng ông ta không phủ nhận. Ông ta ngồi im, mắt nhìn xuống mặt bàn, kiểu người đang nhìn lại hai mươi năm trước qua tấm gỗ.

– Người thứ hai, Liễu tiếp, nhìn Chu Tuyết Sinh. Đạo sĩ mang đồ lạ. Áo cũ, lưng hơi còng (đã còng hơn bây giờ, nghĩa là còng từ trẻ, do nghề nghiệp). Tay mang túi vải nặng, có tiếng kim loại va nhau bên trong. Ông ta đi giữa đoàn, nhanh, không nhìn hai bên.

Chu Tuyết Sinh bấm ngón tay, nhanh hơn bình thường, rồi dừng hẳn. Ông ta không phủ nhận. Gật nhẹ, gần như không thấy, kiểu người xác nhận điều đúng.

– Người thứ ba, Liễu nhìn phía xác Hàn Kinh Mặc nằm ở tầng hai nhưng mắt nàng chỉ vào chỗ trống ở bàn, chỗ ông ta từng ngồi. Lính hộ tiêu to xác. Sẹo mặt, vai rộng, kiếm dài đeo lưng. Đi đầu đoàn, bước nặng, mắt quét ngang, kiểu người quen dò đường. Hàn Kinh Mặc.

Im lặng. Tên ông ta vang trong đại sảnh, nặng hơn vì ông ta đã chết.

– Người thứ tư, Liễu nhìn Bạch Tử Yên. Phụ nữ mặc trắng. Trẻ, có thể mười bảy, mười tám. Đi không tiếng bước, kiểu người tập đi trên mái từ nhỏ. Tay giấu trong tay áo, nhưng cách tay nàng buông cho thấy có vật mỏng, dẹt. Dao nhỏ hoặc kim. Nàng đi thứ ba từ đầu, sát sau Hàn Kinh Mặc, kiểu người giám sát thay vì theo.

Bạch Tử Yên cười. Mỏng. Không đổi. Nhưng tay phải nàng dịch gần chuôi kiếm hơn, nhẹ, kiểu phản xạ, không có ý thức. Liễu nhìn tay đó. Hai mươi năm trước, tay đó cầm dao nhỏ, giấu trong tay áo trắng, và giết trẻ con. Liễu nhớ cách tay đó di chuyển dưới ánh trăng: nhanh, chính xác, không lãng phí một nhịp.

– Cô nhớ kỹ, Bạch Tử Yên nói.

– Ta nhớ hết, Liễu đáp, không cười lại. Đó là cách ta sống sót. Không phải võ công, không phải tiền, không phải nhan sắc. Trí nhớ. Hai mươi năm ta nhớ từng gương mặt, từng bước chân, từng thanh kiếm, vì ta biết: một ngày nào đó sẽ có người hỏi. Và ta phải trả lời.

---

– Người thứ năm, Liễu nói, nhìn Diệp Cô Thành. Tên trẻ mặc thư sinh. Nhỏ, mười tuổi, có thể kém hơn. Đi cạnh người lớn mặc áo thư sinh giống hắn, có thể là cha. Cả hai đi gần cuối, người lớn nắm tay đứa trẻ, bước vội, kiểu người kéo con đi trong bóng tối.

Diệp Cô Thành ngồi im. Quạt gấp nằm trên bàn, tay hắn không chạm. Mắt hắn nhìn Liễu, phẳng, không biểu cảm, nhưng ngón tay trỏ co lại rồi duỗi ra, kiểu phản xạ nhỏ mà hắn không kiểm soát được. Liễu nhận ra: nàng vừa nhắc đến cha hắn. Người đã chết đêm đó.

– Cha tại hạ, Diệp nói, giọng đều, không run. Diệp Phong Minh. Sử Quan của Kiếm Minh.

Lần đầu tiên hắn xác nhận mối liên hệ với Kiếm Minh. Lần đầu tiên hắn nói tên cha. Liễu ghi nhận: hắn nói vì nàng đã mô tả chính xác đến mức phủ nhận vô nghĩa. Hoặc vì hắn muốn mọi người biết, và nàng cho hắn cái cớ. Hắn đã chờ hai mươi năm để nói tên cha trước mặt những kẻ liên quan đến cái chết của cha hắn. Và nàng, vô tình hoặc cố ý, vừa mở cánh cửa đó.

*Hắn tự đến đêm nay. Không bị mời. Hắn đến vì cha. Và hắn sẽ không dừng cho đến khi tìm ra ai giết cha.*

Diệp Cô Thành nhìn nàng, ánh mắt tôn trọng nhẹ. Không phải cảm ơn. Mà ghi nhận: ca kỹ này không chỉ nhớ, nàng biết kể. Biết khi nào dừng, khi nào nói, khi nào để im lặng làm việc. Nàng kể chuyện như rót rượu: đều, vừa đủ, không tràn.

– Hai người nữa, Liễu nói, giọng chậm lại.

Nàng dừng. Rót rượu, uống, đặt chén. Mắt nàng nhìn ra phía cửa đại sảnh, nơi tuyết lấp kín bên ngoài, trắng xóa qua khe gỗ.

– Hai người cuối cùng không vào quán của ta. Họ rẽ ngang, vào thẳng rừng, đi tắt lên đèo. Ta chỉ thấy lưng. Một người cao, lưng thẳng, bước chắc, mặc áo đen dài. Một người thấp hơn, đi lom khom, mang bao tải nặng.

Nàng nhìn quanh bàn. Không chỉ vào ai. Để mọi người tự đối chiếu.

– Ta không nhìn rõ mặt hai người đó. Chỉ lưng. Nhưng ta nhớ: người cao đi trước, bước đều, không quay đầu, kiểu người biết đường đi dù trong tối. Và bao tải của người thấp kêu leng keng, tiếng kim loại, nhưng không phải kiếm. Nhẹ hơn. Mỏng hơn. Có thể là công cụ.

Chu Tuyết Sinh không nhìn Liễu nữa. Ông ta nhìn xuống tay mình, hai bàn tay đặt úp trên đầu gối, ngón cái bấm vào khớp ngón trỏ rồi dừng. Ông ta không nói. Nhưng cách ông ta không nói, cách ông ta giấu tay, nói nhiều hơn lời. Nàng biết: bao tải kêu leng keng đó, công cụ đó, là của ông ta. Hoặc của người như ông ta. Người chế tạo, người lắp ráp, người biến gỗ và sắt thành cái chết.

*Hai mươi năm trước, ông mang bao tải lên đèo. Đêm nay, ông ngồi đây với tay không. Nhưng cơ quan ông lắp vẫn còn trong tường quán này, vẫn giết được người.*

Im lặng. Nàng để im lặng đó kéo dài, vì im lặng là phần quan trọng nhất của câu chuyện. Khi nàng mô tả năm người đầu tiên, nàng nhìn thẳng vào mắt họ. Nhưng hai người cuối cùng, nàng nhìn ra cửa. Không chỉ vào ai. Để mọi người tự đối chiếu.

*Người cao mặc áo đen, bước chắc, biết đường. Tạ Hàn Sơn? Tề Quan Hải? Hay ai đó không có mặt đêm nay?*

Nàng biết câu trả lời. Hoặc ít nhất, nàng nghĩ mình biết. Hai mươi năm sống với ký ức đó, nàng đã xoay đi xoay lại hình ảnh hai cái lưng dưới ánh trăng hàng ngàn lần. Người cao đi trước, bước chắc, không quay đầu. Bước chân đó nàng đã thấy ở đâu đó đêm nay. Trong đại sảnh. Khi Tạ Hàn Sơn bước từ đầu bàn đến đồng hồ nước. Bước đều, thẳng, không quay đầu. Kiểu người biết mọi thứ phía sau lưng mình vì đã sắp đặt sẵn.

Nhưng nàng không nói. Chưa. Vì còn một người nữa nàng chưa nhắc đến.

*Ta. Ca kỹ mười sáu tuổi đứng ở cửa quán nhìn bảy người đi qua. Rồi sáng hôm sau chạy đến hiện trường. Rồi chạy đến nha môn kể. Rồi bị đuổi đi. Rồi uống rượu hai mươi năm.*

*Tề Quan Hải ghi lời ta rồi đóng hồ sơ. "Cướp đường thông thường." Ba mươi bảy người chết, mười bảy trẻ em, và lời ca kỹ không bằng giấy lộn.*

Nàng rót rượu, uống, nụ cười trở lại. Kiểu nụ cười đã che chắn nàng hai mươi năm, quen đến mức không cần cơ mặt nhớ, tự nở như thói quen.

– Tôi nhớ hết, nàng nói, giọng nhẹ, gần như đùa. Câu hỏi là, các vị có muốn tôi kể tiếp không?

Lục Tri Thu đặt chén trà xuống lần thứ hai. Lần này tiếng kêu to hơn, rõ ràng hơn. Kiểu đặt chén của người muốn mọi người nhìn sang. Và khi mọi người nhìn, ông ta nói, giọng chậm, tay run:

– Cô kể đi. Tôi đã chờ hai mươi năm để nghe ai đó kể lại đêm đó. Dù tôi không chắc mình muốn nghe.

Liễu nhìn ông thầy thuốc. Tay run, mắt nhìn xuống, lưng hơi còng hơn đầu đêm. Ông ta già đi trước mắt nàng, kiểu người mang gánh nặng quá lâu đến khi xương bắt đầu cong theo hình gánh.

*Ông biết ta sẽ kể điều gì. Và ông sợ. Nhưng ông vẫn bảo ta kể.*

Tề Quan Hải ngồi im từ nãy. Ông ta không hỏi, không bổ sung, không phản đối. Ngồi cứng trên ghế, hai tay đặt phẳng trên đùi, mắt nhìn thẳng, kiểu người đang đợi bị gọi tên. Liễu nhìn ông ta: hai mươi năm trước, ông ta đứng ở cửa nha môn, mặt lạnh, ghi chép lời ca kỹ vào giấy rồi gập lại. "Cướp đường thông thường." Nàng nhớ cách ông ta viết: nhanh, không nhìn nàng, kiểu người viết điều mình không muốn viết nhưng đã quyết. Và bây giờ, ông ta ngồi đây, nghe nàng kể lại đêm mà ông ta đã cố bịt miệng. Nàng không giận ông ta. Giận là thứ xa xỉ, nàng bỏ từ lâu. Nhưng nàng muốn ông ta nghe, lần này, không gập giấy lại.

Mạc Dạ nhìn Liễu với vẻ gì đó lạ. Không phải thương hại (hắn không đủ lớn để thương hại ai). Mà tò mò pha tôn trọng, kiểu trộm nhìn khóa tốt: không dễ mở, nhưng đáng mở.

– Cô nhớ mặt cả bảy người, hắn nói. Nhưng cô giữ hai mươi năm không nói. Tại sao đêm nay mới kể?

Liễu nhìn hắn. Mạc Dạ trẻ, nhanh, hay trêu, nhưng câu hỏi này không trêu. Câu hỏi thật.

– Vì trước đêm nay, không có phòng nào nhốt tất cả lại một chỗ, nàng nói. Ta kể cho quan, quan đóng hồ sơ. Ta kể cho giang hồ, giang hồ cười. Ai tin lời ca kỹ? Nhưng đêm nay, mọi người đều phải ngồi đây. Không ai bỏ đi. Không ai đóng hồ sơ. Và ta kể, vì cuối cùng có người phải nghe.

Nàng gật. Rót thêm rượu. Bình gần cạn, nhưng đêm còn dài, và nàng có nhiều chuyện để kể.

Đồng hồ nước nhỏ giọt, đều, không dừng.