Đối Diện Với Hư Không

Tường bắt đầu co lại.

Không nhanh. Chậm, kiểu chậm mà thở, kiểu thở mà phổi hít vào và không gian thu nhỏ. Duy nhìn tường trắng bên phải: vết nứt nhỏ chạy ngang (vết nứt mà một phút trước không có), bụi xi măng rơi, và tường dịch về phía anh ba, bốn phân. Tường bên trái cũng vậy. Trần thấp dần. Sàn gạch men rung nhẹ dưới chân ghế, kiểu rung mà không phải động đất, kiểu không phải động đất mà cơ thể co, kiểu co mà tầng 19 đang siết lại quanh phòng trung tâm, quanh bàn gỗ, quanh hai ghế, quanh hai người (hay một người và một chức năng) ngồi đối diện nhau dưới đèn vàng.

Người Quản Tầng đứng dậy. Ghế gỗ trượt lùi trên gạch men, tiếng kêu nhỏ. Hắn đứng, tay phải đặt trên bàn, tay trái nắm. Khuôn mặt trơn vẫn không biểu cảm, nhưng tư thế thay đổi: thẳng hơn, cứng hơn, kiểu cứng mà chuẩn bị, kiểu chuẩn bị mà chức năng kích hoạt.

– Thế giới mới gần xong, hắn nói. Giọng vẫn bình thường, lịch sự. Nhưng dưới lớp bình thường, kiểu dưới mà tần số thấp, kiểu tần số thấp mà rung ở ngực không phải ở tai: hắn đang hoạt động ở cường độ cao hơn mọi lần trước. Cậu là mảnh cuối cần sửa.

Tường co tiếp. Trần hạ thêm. Căn phòng nhỏ dần, kiểu nhỏ mà hộp, kiểu hộp mà tủ, kiểu tủ mà ngăn kéo. Đèn vàng trên trần gần hơn, nóng hơn, ánh sáng chật hơn. Mùi kim loại cũ đặc hơn. Mùi đất ẩm đặc hơn. Mùi cồn lau sàn đặc hơn. Mọi thứ nén lại, kiểu nén mà tầng 19 đang ép Duy ra, đang cố đẩy anh khỏi trung tâm, vì trung tâm thuộc về chức năng, không thuộc về ký ức.

Duy không đứng dậy.

Anh ngồi. Im lặng. Không chạy, không đánh, không la. Ghế gỗ dưới anh kêu nhẹ khi tường ép sát hơn. Chân bàn rung. Đèn vàng chớp, kiểu chớp mà bóng đèn già chuẩn bị cháy. Gạch men nứt ở góc phòng, tiếng rắc nhỏ, kiểu rắc mà xương gãy.

Duy ngồi và nhớ. Kiểu nhớ mà chọn, kiểu chọn mà không phải nhớ tự nhiên nổi lên, mà kéo ký ức ra, từng cái, cẩn thận, như mở ngăn kéo tủ gỗ cũ trong phòng khách mẹ.

Mùi cơm mẹ nấu. Cơm trắng trong nồi nhôm cũ, hơi bám ở nắp, mùi gạo mới xay, kiểu mùi mà chiều nào cũng có, kiểu chiều nào mà từ khi anh bốn tuổi đến khi anh hai mươi bảy (hay khi anh chết, kiểu chết mà mười bảy tuổi trên giao lộ Nguyễn Chí Thanh). Mẹ đứng trong bếp nhỏ, tạp dề hoa, tóc búi lỏng, mồ hôi ở trán. Bà múc cơm vào bát, hai bát, bát anh nhiều hơn bát bà vì "con trai ăn nhiều". Duy nhớ. Rõ. Mỗi chi tiết. Mỗi hạt gạo. Mỗi giọt mồ hôi.

Tường co. Trần hạ. Phòng thu nhỏ.

Nhưng Duy nhớ tiếng mưa trên mái tôn. Mưa tháng bảy Hà Nội, nặng hạt, gõ trên mái tôn nhà bếp như trống, kiểu trống mà đều, kiểu đều mà nhịp, kiểu nhịp mà anh nằm trên giường tầng hai nghe mưa gõ và ngủ, ngủ sâu, kiểu sâu mà trẻ con ngủ: không mơ, không lo, chỉ ngủ. Giọt mưa chạy trên kính cửa sổ, ngoằn ngoèo, mỗi giọt một đường, không giọt nào giống giọt nào (anh nhớ, trí nhớ giữ mọi thứ, kể cả đường chạy của giọt mưa trên kính cửa sổ hai mươi năm trước).

Phòng nhỏ lại. Tường sát bàn. Trần gần đầu.

Người Quản Tầng nghiêng đầu. Kiểu nghiêng quen: bé gái áo đỏ, cư dân ở hành lang, tầng 19 khi cố hiểu.

– Cậu đang làm gì? hắn hỏi.

Duy mở mắt (anh nhắm mắt từ khi nào, anh không nhớ, kiểu không nhớ mà ký ức kéo anh vào bên trong, kiểu bên trong mà mắt không cần mở để thấy).

– Tôi đang nhớ, Duy nói. Giọng bình tĩnh. Kiểu bình tĩnh mà thật, không phải kiểu bình tĩnh mà giả (kiểu giả mà nén sợ, kiểu nén mà phim hành động). Bình tĩnh kiểu Duy: anh nhớ, và khi nhớ, anh không sợ.

Phòng ngừng co lại.

Không phải dừng hẳn. Kiểu ngừng mà chờ, kiểu chờ mà tầng 19 dừng lại nửa nhịp, kiểu nửa nhịp mà mười lăm giây (nhịp thở mười lăm giây, luôn luôn mười lăm giây). Tường không lùi ra, nhưng không tiến thêm. Trần không hạ. Đèn vàng ổn định. Như thể ký ức của Duy tạo ra áp suất ngược, kiểu ngược mà đẩy tường ra, giữ không gian mở.

An gọi từ ngoài cửa.

– Anh!

Giọng rõ ràng. Không méo, không qua lớp nước. Giọng An, tỉnh, lạnh, rõ. Cô đứng ngay ngoài cửa, và giọng cô vang vào phòng, xuyên qua tường đang co, xuyên qua áp suất nén, kiểu xuyên mà An đã ở bên trong tầng 19 mười ba năm và cô biết cách nói để tiếng vẫn đến.

Duy nghe. Không quay lại. Không cần. Anh biết An ở đó, kiểu biết mà cơ thể biết, kiểu cơ thể mà da gáy nhận ra hơi lạnh quen thuộc phía sau, kiểu quen thuộc mà mười ba năm An ở trong tầng 19, mười năm Duy ở ngoài tầng 19, và khoảng cách giữa họ luôn là một cánh cửa, một bức tường, một lớp gì đó mỏng hơn kính nhưng cứng hơn thép.

Lần đầu tiên anh thấy An. Cửa hàng tiện lợi, đèn trắng, hai giờ sáng. Cô đứng ở kệ mì, tay cầm gói mì tôm xanh, mắt nhìn thẳng vào kệ nhưng không nhìn gì. Duy đi ngang, dừng lại, kiểu dừng mà không biết tại sao dừng, kiểu không biết mà chân dừng trước khi đầu hiểu. Cô quay sang. Mắt trong, kiểu trong mà nước giếng sâu, kiểu sâu mà lạnh. Cô không cười. Anh không cười. Hai người nhìn nhau ba giây (anh nhớ, ba giây, đủ để nhận ra người này không thuộc về đây, kiểu không thuộc mà lệch, kiểu lệch mà anh cũng lệch, và hai thứ lệch nhìn nhau trong cửa hàng tiện lợi lúc hai giờ sáng dưới đèn trắng quá sáng). Cô đặt gói mì xuống kệ, nhẹ, và đi ra cửa. Chuông kêu. Cửa đóng. Anh đứng đó, tay cầm chai nước, nhìn chỗ cô vừa đứng, và biết, kiểu biết mà không giải thích được, rằng cô không phải người sống bình thường.

Ký ức đó giữ tường. Ký ức mùi cơm giữ trần. Ký ức mưa giữ sàn. Mỗi ký ức là một thanh chống, kiểu chống mà giàn giáo, kiểu giàn giáo mà giữ không gian mở trong phòng đang co, và Duy có đủ ký ức để chống cả tầng 19.

Người Quản Tầng nhìn Duy. Khuôn mặt trơn. Mắt không rõ. Và lần đầu tiên, trên bề mặt trơn đó, có thứ gì đó chuyển động, kiểu chuyển động mà không phải biểu cảm, mà thay đổi góc ánh sáng trên da, kiểu thay đổi mà mặt nước gợn sóng nhẹ dù không có gió.

– Ký ức không thật, hắn nói. Nó là lỗi. Ký ức của cậu là ký ức của người không nên tồn tại, về những thứ không nên xảy ra, ở nơi không dành cho cậu. Toàn bộ là lỗi.

Duy nghe. Mỗi từ. Hắn đúng. Ký ức của anh là ký ức của người không nên tồn tại. Mùi cơm mẹ nấu cho con trai đáng lẽ không có. Tiếng mưa trên mái tôn nhà đáng lẽ không ai ở. Lần đầu thấy An ở cửa hàng tiện lợi, kiểu thấy mà hai người lệch nhìn nhau lần đầu trong không gian lệch. Tiếng radio Tùng phát bolero cho sảnh trống. Tất cả lỗi. Tất cả sai. Tất cả không nên xảy ra.

– Có thể, Duy nói. Giọng nhẹ. Nhưng nó là của tôi.

Im lặng.

Duy đứng dậy. Chậm. Ghế gỗ lùi ra, kêu trên gạch men. Anh đứng trong phòng nhỏ (phòng đã co đến mức tường cách vai anh chưa đầy một cánh tay), dưới trần thấp, dưới đèn vàng, đối diện Người Quản Tầng. Hắn cao hơn Duy nửa cái đầu (hay bằng, hay thấp hơn, anh không chắc vì hình dạng hắn không cố định, kiểu không cố định mà tỉ lệ thay đổi theo góc nhìn).

Duy đưa tay trái lên. Chậm, kiểu chậm mà cố ý, kiểu cố ý mà anh biết mình đang làm gì. Đặt lên ngực Người Quản Tầng. Bên trái. Nơi đáng lẽ có tim.

Vải áo trắng dưới tay, mỏng, mịn, kiểu mịn mà vải mới, chưa ai mặc lâu, chưa ai giặt nhiều lần, chưa có mồ hôi hay nước mắt hay bụi đường thấm vào sợi. Vải sạch vì không có người thật bên trong. Và dưới vải: lạnh. Trống. Không có nhịp đập. Không có xương sườn. Không có gì. Kiểu trống mà hố, kiểu hố mà sâu, kiểu sâu mà Duy đặt tay lên hư không mang hình người, và hư không lạnh. Lạnh kiểu không phải nhiệt độ thấp mà kiểu vắng, kiểu vắng mà nơi chưa bao giờ có ai ở, kiểu chưa bao giờ mà phòng trống trong chung cư bỏ hoang, kiểu bỏ hoang mà tường trắng và sàn gạch men và đèn vàng và không ai.

Người Quản Tầng nhìn xuống tay Duy trên ngực mình. Nhìn lên mặt Duy. Khuôn mặt trơn. Và trên bề mặt trơn, thứ không phải cảm xúc lại chuyển động, sóng nhẹ, kiểu sóng mà gợn, kiểu gợn mà lần đầu tiên trong mười năm tồn tại, chức năng cảm nhận thứ gì đó ngoài dữ liệu.

Có lẽ là câu hỏi. Có lẽ là hoang mang. Có lẽ là thứ mà người ta gọi là cô đơn, nếu chức năng biết cô đơn là gì.

*Hắn nắm tay trái vì không có gì để giữ. Hắn xóa ký ức người khác vì hắn không có ký ức. Hắn sửa thế giới vì hắn không thuộc về thế giới. Hắn là tôi, nếu tôi không nhớ. Hắn là tôi phiên bản không có quán phở bà Hà, không có tiếng mưa, không có mẹ, không có An.*

*Và tôi sẽ thay hắn. Nhưng khác. Vì tôi nhớ.*

– Cậu chọn gì? Người Quản Tầng hỏi lại. Cùng câu. Nhưng lần này giọng khác, nhẹ hơn, kiểu nhẹ mà không còn lịch sự xã giao, kiểu không còn mà bỏ lớp vỏ, kiểu bỏ lớp vỏ mà chức năng hỏi thật, vì chức năng muốn biết (nếu chức năng có thể muốn).

Duy nhìn hắn. Mắt sâu nhìn mắt không rõ. Tay trái trên ngực trống. Tay phải buông bên hông, bốn ngón mất dần, ánh đèn vàng xuyên qua thịt nhạt.

– Tôi chọn ở lại, Duy nói.

Giọng anh vang trong phòng nhỏ, đập vào tường gần, dội lại, kiểu dội mà tiếng vọng trong hộp, kiểu hộp mà phòng đã co đến mức giọng không có chỗ để tan, nó chỉ dội, qua lại, giữa hai bức tường cách nhau chưa đầy hai mét, và mỗi lần dội, ba từ đó rõ hơn, chắc hơn, kiểu chắc mà Duy chưa bao giờ chắc điều gì trong mười năm tồn tại như lúc này.

Ba từ. Kiểu ba từ mà Duy: ngắn, đủ, không thừa. Ba từ mà mang theo tất cả ký ức, tất cả quyết định, tất cả những gì anh đã thấy và nghe và ngửi và chạm trong mười năm tồn tại ở thế giới không có chỗ cho anh. Ba từ mà kết thúc mọi thứ.

Phòng ngừng co hoàn toàn. Tường đứng yên. Trần đứng yên. Đèn vàng sáng đều.

Người Quản Tầng nhìn Duy. Trên khuôn mặt trơn, sóng gợn lại, nhẹ hơn, chậm hơn, kiểu chậm mà lan tỏa, kiểu lan tỏa mà nước lặng sau khi viên đá chìm. Hắn không gật. Không phản đối. Không nói "được" hay "không". Hắn chỉ đứng đó, tay trái nắm, ngực trống dưới tay Duy, và nhìn.

Rồi hắn nói, nhẹ, kiểu nhẹ mà gần như thì thầm:

– Tôi không trả lời được. Vì tôi không có ký ức.

Cùng câu. Lần thứ hai. Nhưng lần này, kiểu lần này mà khác: không phải trả lời câu hỏi của Duy. Mà nói cho mình. Nếu hắn có "mình" (kiểu có mà không biết, kiểu không biết mà chức năng không cần biết, nhưng đôi khi, trong phòng nhỏ, dưới đèn vàng, đối diện người mang ký ức, chức năng cảm thấy thiếu thứ gì đó không tên).

Tay Duy trên ngực hắn. Lạnh, trống, không nhịp. Và Duy giữ tay ở đó, không rút, không ấn, chỉ đặt, kiểu đặt mà xác nhận: anh ở đây, hắn ở đây, và giữa họ là bàn tay trái của Duy (tay còn nguyên, tay vẫn ấm, tay vẫn cầm được) đặt lên hư không.

Ngoài cửa, An im lặng. Tùng im lặng ở đâu đó xa hơn trong hành lang, tiếng thở già nặng nhọc vọng qua tường trắng, kiểu vọng mà âm thanh trong tầng 19 đi xa hơn bình thường, kiểu xa hơn mà không gian ở đây không tuân theo vật lý, kiểu không tuân theo mà mười năm qua anh đã học điều này. Hành lang trắng im lặng. Đèn huỳnh quang ở hành lang chớp, kiểu chớp mà mệt, kiểu mệt mà tầng 19 cũng mệt, đã mệt từ lâu, đã giữ hình dạng này mười ba năm cho An, ba mươi năm cho Tùng, và không biết bao lâu cho những cư dân trước đó mà không ai nhớ tên.

Tầng 19 mệt. Duy cảm nhận được, qua sàn gạch men rung dưới chân, qua tường trắng nứt nhỏ, qua đèn vàng chớp trên trần thấp. Tầng này không muốn co lại. Tầng này phải co lại, vì chức năng yêu cầu, vì thế giới mới cần hoàn thành, vì Duy là mảnh cuối. Nhưng tầng này mệt, kiểu mệt mà cũ, kiểu cũ mà chung cư Thanh Vân mười tám tầng và một tầng không tồn tại, và tầng không tồn tại đã tồn tại quá lâu.

Và Duy đứng đó, tay trên ngực Người Quản Tầng, trong phòng nhỏ ở trung tâm tầng 19, sẵn sàng.