Người nói chuyện với không khí
Buổi sáng ở chung cư Thanh Vân không giống buổi sáng bình thường.
Ánh nắng chiếu vào hành lang tầng 18 qua ô cửa sổ cuối hành lang, loại cửa sổ kính mờ, lưới sắt, bám bụi đến mức ánh sáng lọt qua đã bị lọc thành một thứ vàng đục như nước trà nguội. Duy mở cửa phòng lúc chín giờ sáng, mắt sưng vì thiếu ngủ, và thấy hành lang khác hẳn ban đêm. Ban đêm nó dài, tối, đầy tiếng ù và bóng đèn bật tắt. Ban ngày nó ngắn hơn, hoặc trông ngắn hơn, vì ánh sáng cho mắt một điểm neo, một chỗ kết thúc. Cuối hành lang là tường bê tông, ô cửa sổ, nắng. Bình thường.
Anh cần mua đồ ăn. Ba ngày ở đây, anh sống bằng mì gói và nước lọc, thỉnh thoảng xuống cửa hàng tiện lợi tầng trệt mua thêm cà phê lon. Sáng nay anh muốn ăn gì đó khác, không phải vì đói, mà vì cần lý do để rời khỏi căn phòng, rời khỏi cái laptop đã chiếu ánh sáng xanh lên mặt anh suốt ba đêm liền.
Duy khóa cửa, bước ra hành lang.
Và nghe tiếng người.
Bà đứng gần cầu thang bộ, ở đoạn cuối hành lang phía bên trái, cách phòng Duy năm căn hộ. Trông bà khoảng bốn mươi lăm, có thể hơn, dáng nhỏ, tóc búi cao, mặc bộ đồ nhà màu nâu nhạt. Bà đang cười. Đầu hơi nghiêng sang phải, như đang lắng nghe ai đó nói, rồi gật gật, rồi đáp lại bằng giọng nhỏ mà Duy chỉ nghe được từng mảnh.
– ...ừ, tôi biết, sáng nay trời nóng quá...
Duy đi chậm lại. Nhìn.
Bà đang nói chuyện. Với ai đó đứng ở phía bên kia cầu thang bộ, khuất sau góc tường. Bình thường, hàng xóm gặp nhau buổi sáng, nói vài câu. Bình thường.
– ...cô nấu gì mà thơm dữ vậy, cho tôi xin công thức nha...
Bà lại cười. Kiểu cười nhẹ, mắt nheo, thoải mái, kiểu cười của người đang nói chuyện với bạn cũ. Duy đi ngang qua, gần đến cầu thang, và nhìn về phía bà đang hướng mặt tới.
Không có ai.
Góc cầu thang trống. Tường bê tông xám, lan can sắt sơn xanh bong tróc, bậc thang đi xuống tầng 17. Không có người, không có bóng người, không có dép để trước cửa, không có mùi nấu ăn. Chỉ có bà, đứng cạnh tường, đầu nghiêng, mắt nhìn vào một khoảng không ở ngang tầm mặt, đúng tầm mắt của một người phụ nữ cao trung bình.
Bà quay sang nhìn Duy.
– Cháu mới chuyển đến hả?
Giọng bà bình thường. Ấm, hơi khàn, kiểu giọng phụ nữ trung niên hay nói nhiều.
Duy gật.
– Dạ. Tuần trước ạ.
– Ờ. Cô Hương ở phòng bên bảo có người mới.
Bà chỉ về phía căn hộ bên cạnh phòng Duy, căn 1805. Cánh cửa đóng, khóa ngoài bằng ổ khóa treo kiểu cũ, loại ổ khóa chỉ dùng khi không có ai ở bên trong.
– Cô... Hương ạ?
– Ừ, Hương. Ở 1805 đó, cháu. Cô ấy ở lâu lắm rồi, lâu hơn tôi. Hiền lắm, hay cho tôi mượn muối.
Bà nói xong, quay lại nhìn về phía cầu thang, về phía khoảng trống mà bà vừa nói chuyện, và cười thêm một cái nữa, kiểu cười chào tạm biệt. Rồi bà quay đi, bước về phía thang máy, dép lê quẹt trên gạch men.
Duy nhìn theo bà. Rồi nhìn căn 1805.
Ổ khóa treo ngoài cửa. Gỉ sét. Lớp bụi phủ trên tay nắm cửa dày đến mức khi Duy chạm vào, ngón tay in hằn rõ trên bề mặt kim loại. Anh nhìn xuống khe dưới cửa, tối đen, không ánh sáng, mùi ẩm mốc thoảng ra như mùi phòng đã khóa kín nhiều tháng.
Không có ai sống ở đây. Không có cô Hương nào.
Duy đi theo bà về phía thang máy. Bà đang đứng chờ, nhìn bảng điện tử cabin.
– Dì ơi.
Bà quay lại, mắt hiền.
– Gì cháu?
– Dì vừa nói... cô Hương ở phòng 1805?
Bà nhìn anh. Im lặng một giây. Hai giây.
– Cô Hương nào, cháu?
– Dì vừa nói. Cô Hương ở phòng bên cạnh phòng cháu. Dì bảo cô ấy nói có người mới chuyển đến.
Bà nhíu mày. Không phải kiểu giả vờ, kiểu thật sự cố nhớ mà không nhớ nổi. Mắt bà chớp hai lần, nhìn Duy, nhìn hành lang, nhìn lại Duy.
– Tôi... có nói vậy không?
Giọng bà chậm lại, nhỏ hơn, như tự hỏi chính mình hơn là hỏi Duy.
– Tôi không... nhớ. Cháu ơi, tôi hay quên lắm. Tuổi già rồi.
Bà cười nhẹ, lắc đầu, kiểu xin lỗi. Cửa thang máy mở. Bà bước vào.
– Cháu xuống không?
– Dạ... cháu đi cầu thang bộ.
Bà gật, cửa đóng, cabin trượt xuống. Duy đứng nhìn bảng điện tử, 18... 17... 16... 14... 12. Cabin dừng ở tầng 12. Bà ở tầng 12.
Anh đứng đó một lúc, trong hành lang vắng, nghe tiếng ù nhẹ từ ống nước trong tường, quen rồi, như nhịp thở nền của tòa nhà. Rồi anh quay lại nhìn căn 1805.
Ổ khóa treo. Bụi. Tối.
Cô Hương ở phòng bên bảo có người mới.
Ai nói với bà? Bà nói chuyện với ai ở cầu thang? Nếu không có cô Hương, thì ai bảo bà rằng có người mới chuyển đến?
Và, vấn đề lớn hơn, tại sao bà quên? Không phải quên kiểu lãng đãng, quên tên, quên chìa khóa để đâu. Bà quên toàn bộ cuộc nói chuyện cách đó chưa đầy hai phút. Quên cả cái tên mà bà vừa nhắc đến. Như thể ký ức đó đã bị rút ra khỏi đầu bà giữa chừng, nhẹ nhàng, không đau, không để lại vết.
Duy quay lưng. Đi về phía cầu thang bộ.
Cầu thang bộ ở chung cư Thanh Vân nằm cuối hành lang, sau cánh cửa chống cháy bằng thép sơn xanh, loại cửa có thanh đẩy ngang và lò xo tự đóng. Duy đẩy cửa, bản lề kêu rít, âm thanh vang dội trong giếng cầu thang trống, vọng lên và vọng xuống như thể tòa nhà vừa nuốt tiếng ồn rồi nhả ra ở nhiều tầng cùng lúc.
Bên trong là bê tông trần, không sơn, ánh sáng từ đèn thoát hiểm xanh nhạt gắn ở mỗi chiếu nghỉ. Lan can sắt lạnh dưới tay. Bậc thang xi măng mòn ở giữa, nhẵn hơn hai bên, dấu vết của hàng chục năm bàn chân đi lên đi xuống.
Duy bước xuống. Qua chiếu nghỉ giữa tầng 18 và 17. Qua tầng 17. Tiếp tục xuống.
Nhưng ở chiếu nghỉ giữa tầng 17 và 16, anh dừng lại.
Không phải vì quyết định. Mà vì mắt anh bắt một thứ, theo phản xạ, trước khi não kịp xử lý. Mắt thợ dựng phim, mắt người quen nhìn bản ghi từng khung hình một, quen bắt chi tiết sai trong hàng nghìn chi tiết đúng.
Anh nhìn lên.
Cầu thang tiếp tục đi lên phía trên, qua tầng 18, nơi anh vừa xuất phát, lên tầng 19, tầng 20. Bậc thang xi măng xám, lan can sắt xanh, đèn thoát hiểm. Bình thường. Nhưng trên bậc thang, những bậc đi lên từ tầng 18 —
Có vết giày.
Vết bụi. Dấu giày in trên xi măng, kiểu giày đế bằng, cỡ trung bình, bước đều. Bụi không phải bụi xi măng thông thường, nó mịn hơn, xám hơi xanh, như bụi phấn hoặc tro. Vết giày đi lên, mỗi bước cách nhau khoảng sáu mươi phân, bước bình thường, không vội, không ngần ngại.
Duy nhìn theo vết giày. Đi lên.
Qua chiếu nghỉ giữa tầng 18 và 19. Vết giày tiếp tục.
Lên nữa. Bậc cuối cùng trước tầng 19.
Duy dừng lại.
Phía trên là tường. Tường bê tông trống, không cửa, không lối đi, không ô thông gió. Chỉ có tường, xám, phẳng, lạnh khi Duy đưa tay chạm vào. Cầu thang bộ kết thúc ở đây, rồi rẽ gấp sang phải và tiếp tục lên tầng 20 qua một đoạn chiếu nghỉ khác.
Nhưng vết giày không rẽ.
Vết giày cuối cùng, bàn chân phải, in trên bậc thang sát nhất với tường. Mũi giày hướng thẳng vào tường. Gót ở ngoài. Ngón chân ấn sâu hơn gót, người này đang bước tới, không dừng, không do dự.
Và sau bậc đó, không còn vết nào.
Không có vết quay lại. Không có vết rẽ sang chiếu nghỉ. Không có vết trên sàn chiếu nghỉ. Duy nhìn kỹ, sàn xi măng sạch, không bụi, trừ đúng những bậc thang có vết giày.
Người đi đã bước lên bậc cuối cùng, hướng thẳng vào tường bê tông, và biến mất.
Duy đặt tay lên tường. Bê tông đặc, lạnh, không rung. Anh gõ, tiếng đục, không vang, kiểu tường đặc không có khoang rỗng phía sau. Anh đặt tai lên mặt tường, lạnh như đá, và trong khoảnh khắc da anh chạm bê tông, anh nghe thấy, hoặc tưởng nghe thấy, tiếng gì đó.
Không phải tiếng ù như ống nước. Khác. Nhẹ hơn. Xa hơn.
Như tiếng ai thở rất chậm ở phía bên kia.
Duy rút tai khỏi tường. Đứng thẳng. Nhìn vết giày trên bậc thang, mũi hướng vào tường, gót hướng ra, bước cuối cùng của ai đó đi về nơi không tồn tại.
Anh nhìn lên. Phía trên bậc thang, trên mặt tường bê tông, ở chỗ sơn bong tróc lộ ra lớp vữa xám bên dưới, có một thứ.
Số.
Ai đó đã viết, bằng gì thì không rõ, có thể bằng ngón tay trên lớp bụi, có thể bằng vật nhọn trên vữa mềm, một con số. Nhỏ, ở góc phải phía trên, sát trần, phải ngửa cổ mới thấy.
*19*
Duy nhìn con số. Con số không nhìn lại, nó chỉ ở đó, im lặng, trên tường bê tông phía trên bậc thang dẫn đến không đâu. Nhỏ đến mức không ai nhìn lên sẽ thấy. Nhưng ai viết nó đã muốn nó ở đó, ở chính xác vị trí đó, như một tấm biển chỉ đường cho những người biết tìm.
Anh đứng dưới cầu thang, nhìn lên, trong ánh đèn thoát hiểm xanh nhạt, và lần đầu tiên kể từ khi chuyển đến chung cư Thanh Vân, Duy cảm thấy một thứ rõ ràng hơn cả sự mệt mỏi, rõ ràng hơn cả sự trống rỗng.
Tò mò.
Không phải loại tò mò nhẹ nhàng, kiểu muốn biết, mà là loại tò mò lạnh, nặng, nằm ở đáy bụng, giống như khi anh xem bản ghi và thấy một khung hình sai. Khung hình sai luôn có sức hút. Anh không thể không nhìn lại. Không thể không tua lại. Không thể không phóng to.
Anh đã xóa đoạn quay bóng mờ trong thang máy tối qua. Xóa vĩnh viễn.
Nhưng anh vẫn nhớ hình dạng của nó. Quay lưng. Nghiêng người. Nhìn xuống.
Và bây giờ, vết giày bụi trên cầu thang, con số 19 trên tường, căn phòng 1805 không có người ở mà bà hàng xóm tin có cô Hương sống trong đó, tất cả đều là khung hình sai. Khung hình sai trong bản ghi cuộc sống ở chung cư Thanh Vân.
Duy đưa tay lên. Chạm vào con số 19 trên tường.
Bụi rơi xuống ngón tay. Mịn. Xám. Mát.
Anh rút tay lại. Nhìn ngón tay, bụi bám trên da, không biến mất khi anh chà ngón cái vào ngón trỏ. Dính. Như tro.
Duy quay lại. Đi xuống cầu thang, qua tầng 17, 16, 15, xuống sảnh. Mua cà phê lon và bánh mì ở cửa hàng tiện lợi. Cô nhân viên trực quầy, tóc ngắn ngang vai, da trắng, mắt lạnh, đưa anh túi đồ mà không nói gì. Anh cũng không nói gì. Đi thang máy lên tầng 18. Về phòng. Đóng cửa. Khóa chốt.
Ngồi trước laptop. Mở đoạn phim đám cưới. Cô dâu cười. Chú rể nâng ly.
Nhưng mắt Duy không nhìn đoạn phim. Mắt anh nhìn ngón tay, vẫn còn dính lớp bụi xám mịn từ con số 19.
Anh không rửa tay.
Chưa.