Sai Lệch Đầu Tiên

An ngồi trên ghế đá quảng trường khi Duy xuống lần thứ sáu.

Cô ngồi bên cạnh radio tắt, chân co lên ghế, tay ôm đầu gối. Kiểu ngồi mà An ngồi khi cô nghĩ (Duy đã thấy đủ lần để nhận ra: An nghĩ bằng cách co người lại, nhỏ hơn, kiểu nhỏ hơn mà tự giấu mình, kiểu giấu mà An đã quen giấu mình từ lâu). Khi thấy Duy, cô hạ chân. Đứng dậy. Mặt phẳng, nhưng mắt cô: tỉnh hơn bình thường, kiểu tỉnh mà cô đã quyết thứ gì đó.

– Anh lại xuống, cô nói. Không phải câu hỏi.

– Mẹ nói sẽ kể về ngày tôi mười bảy tuổi.

An nhìn Duy. Lâu. Rồi lắc đầu.

– Chưa. Đi với tôi trước.

Cô đi không đợi Duy đồng ý. Quay lưng. Bước nhanh hơn bình thường, kiểu nhanh mà An khi cô có mục đích rõ, kiểu mục đích mà không giải thích trước mà để Duy tự thấy. Duy theo.

Không đi về khu dân cư. Không đi về quảng trường trung tâm. Không đi về ngôi nhà sơn vàng (Duy muốn, chân anh muốn rẽ về phía đó, nhưng An đi hướng khác và Duy theo An vì An biết thứ anh chưa biết, kiểu biết mà cô ở đây ba năm, kiểu ba năm mà ba năm đi trong thành phố lỗi đã dạy cô mọi ngõ ngách). An rẽ vào con đường mùa hạ (hướng bắc ở ngã tư bốn mùa, nắng vàng, nóng, kiểu nóng mà tháng Bảy ở miền Bắc, kiểu tháng Bảy mà hơi nóng bốc từ mặt đường và ve sầu kêu dù ở đây không có ve sầu, chỉ ký ức về tiếng ve từ mùa hè của ai đó, kiểu ký ức mà thành âm thanh).

Con đường dẫn xa hơn bất kỳ nơi nào Duy đã đi trong thành phố lỗi. Qua khu mua bán (cửa hàng bán ký ức, bảng giá ngôn ngữ không ai biết, nhưng cửa đóng lần này, đèn tắt, kiểu tắt mà đóng cửa nghỉ hoặc đóng cửa vĩnh viễn, không phân biệt được). Qua ngã ba, qua ngã tư (mỗi ngã có bảng tên đường nhưng tên bị mờ, kiểu mờ mà chữ đang bị xóa, chỉ còn dấu, kiểu dấu mà Duy nhìn thấy nhưng không đọc được). Qua khu vực hoàn toàn mới: nhà kho, tường gạch đỏ, mái tôn, kiểu nhà kho mà khu công nghiệp cũ, kiểu công nghiệp mà những năm 80.

Vết nứt nhiều hơn ở đây. Tường nứt. Đường nứt. Mái tôn lệch. Kiểu lệch mà bị kéo, kiểu kéo mà không phải gió mà lực khác, lực từ bên trong, kiểu lực mà thành phố lỗi đang bị kéo giãn từ tâm ra ngoài.

– An, Duy nói. Đi đâu?

An dừng. Quay lại. Mắt cô nhìn Duy.

– Anh kể lại cho tôi. Mẹ anh nói gì.

Duy kể. Ngắn gọn, kiểu ngắn gọn mà Duy kể (đủ ý, không thừa, không thiếu): bố bị xóa trước mẹ, khi Duy bốn tuổi. Mẹ bị xóa sau. Hệ thống xóa người xung quanh lỗi. Duy là lỗi. Bạn bè hồi bé bị xóa hết. Bố không ở thành phố lỗi. Mẹ nói có điều về ngày mười bảy tuổi, chưa kể.

An nghe. Im. Mặt không biểu cảm trong lúc nghe, kiểu không biểu cảm mà An (cô xử lý bên trong, không ra mặt). Khi Duy nói xong, An im thêm một lúc. Lâu. Kiểu lâu mà Duy đếm (mười hai giây, anh đếm vì thói quen, vì ở đây đếm là cách duy nhất đo thời gian khi đồng hồ chỉ 3:33 mãi mãi).

– Tầng 19 không bắt người ngẫu nhiên, An nói. Giọng chậm, kiểu chậm mà cân nhắc từng từ. Nó sửa lỗi. Mẹ anh bị lấy đi vì bà là người gần nhất với một sai lệch.

– Sai lệch nào?

An nhìn Duy. Không nhìn đi chỗ khác. Không tránh. Nhìn thẳng.

– Tôi không biết chắc, cô nói. Nhưng tôi nghĩ sai lệch đó rất gần anh.

Im lặng. Tiếng ve ký ức kêu xa xa trên con đường mùa hạ. Nắng vàng nhưng không nóng (kiểu nắng mà nhìn thấy nắng nhưng da không cảm nhận nhiệt, kiểu không cảm nhận mà ký ức về nắng có ánh sáng nhưng không có nhiệt, kiểu thiếu mà nắng ở đây là ảnh chụp nắng, không phải nắng thật).

– Gần tôi, Duy nói. Không phải câu hỏi.

An gật. Chậm.

– Có thể là anh. Có thể là thứ bên trong anh. Có thể là thứ đã xảy ra với anh mà anh không nhớ.

Năm mười bảy tuổi. Khoảng trống. Mẹ biết. An nghi ngờ. Tùng nói "cậu khác, từ ngày đầu lão đã biết." Bà thứ ba nói "anh cũng là bản dư thừa." Camera ghi Duy với đường viền nhiễu. Quạt đếm ngược.

Sai lệch rất gần tôi.

Sai lệch là tôi.

Duy nói câu đó to. Không phải hỏi. Nói.

– Sai lệch là tôi.

An nhìn anh. Mắt cô: không ngạc nhiên. Kiểu không ngạc nhiên mà cô đã nghĩ đến, đã nghi ngờ, nhưng không nói vì nói sẽ thay đổi mọi thứ, kiểu thay đổi mà không thể quay lại.

– Tôi không biết chắc, cô nói lại. Giọng nhẹ hơn. Nhưng...

Cô ngừng. Nhìn xuống. Tay cô nắm lại ở bên hông, kiểu nắm mà An khi cô đang kiềm thứ gì đó.

– Nhưng tôi nghĩ vậy. Từ lâu rồi.

An nghĩ tôi là sai lệch. Từ lâu. Từ khi nào? Từ lần đầu cô gặp tôi ở cửa hàng tiện lợi? Từ khi cô thấy tôi trên camera với đường viền nhiễu? Từ khi cô biết tôi nhớ mọi thứ mà mọi người quên?

An đã biết. Hoặc đã nghi ngờ. Và cô vẫn ở bên tôi. Ba tháng. Cô vẫn dẫn tôi đi, giải thích cho tôi, kéo tay tôi khi tôi suýt chạm ký ức. Cô biết tôi có thể là thứ mà tầng 19 đang sửa, và cô vẫn ở đây.

Duy nhìn An. Cô đứng giữa con đường mùa hạ, nắng vàng ký ức chiếu qua tóc ngắn, chiếu qua áo thun đen, và Duy nhận ra thứ mà anh đã biết nhưng chưa gọi tên: An ở đây không phải vì cô không có nơi nào khác. An ở đây vì Duy. Vì anh là người duy nhất còn nhớ cô. Vì nếu anh quên, cô biến mất hoàn toàn, kiểu biến mất mà lớp hai, kiểu lớp hai mà không ai nhớ, không ai biết, không ký ức, không dấu vết.

Cô giữ tôi sống vì tôi giữ cô tồn tại. Chúng tôi neo nhau. Kiểu neo mà hai người ở hai bờ nắm chung một sợi dây, mỗi người kéo người kia khỏi rơi.

– Cảm ơn, Duy nói.

An nhìn anh. Hơi ngạc nhiên, kiểu ngạc nhiên nhẹ mà An ít khi lộ, kiểu ngạc nhiên mà Duy ít khi nói cảm ơn (hoặc ít khi nói bất kỳ điều gì về cảm xúc, kiểu ít mà Duy là người nói đủ rồi dừng, không nói thừa).

– Vì cái gì?

– Vì vẫn ở đây.

An không đáp. Quay đi. Nhưng Duy thấy: góc miệng cô động nhẹ. Không phải cười. Kiểu động mà gần cười nhưng không đủ, kiểu không đủ mà An, kiểu An mà cô không cười nhưng cơ thể cô nhớ cách cười.

Họ đi tiếp. Im lặng, kiểu im lặng mà thoải mái, kiểu thoải mái mà hai người đã đi cạnh nhau đủ lâu để im lặng không cần lấp đầy.

Trên đường trở về, thành phố lỗi bắt đầu rung.

Nhẹ. Kiểu rung mà không phải động đất (không phải rung từ dưới mặt đất lên, mà rung từ mọi hướng cùng lúc, kiểu rung mà không khí rung, tường rung, ánh sáng rung, kiểu rung mà hơi thở sâu). Vết nứt trên tường rộng thêm. Gạch vỉa hè gợn sóng, kiểu gợn mà mặt nước bị quấy nhưng mặt đất, kiểu mặt đất mà gạch nhấp nhô nhẹ dưới chân Duy.

An dừng lại. Nhìn quanh. Mắt cô hẹp, kiểu hẹp mà tập trung, kiểu tập trung mà đánh giá.

– Nó biết chúng ta đang ở đây, cô nói. Giọng thấp. Và nó không thích bị quan sát.

"Nó" — thành phố lỗi? Tầng 19? Hệ thống? Cái gì? Cái gì đang rung, đang nứt, đang phình? Cái gì "không thích bị quan sát"?

Rung mạnh hơn. Đèn đường chớp. Bóng tối giữa hai đèn sâu hơn, kiểu sâu mà đen đặc, kiểu đặc mà nhìn vào thấy bóng tối nhìn lại (Duy quay đi, không nhìn vào bóng tối, kiểu không nhìn mà bản năng, kiểu bản năng mà thành phố lỗi đã dạy anh qua năm lần xuống: có những thứ ở đây không nên nhìn lâu).

– Đi, An nói. Nhanh.

Họ đi nhanh. Qua khu nhà kho. Qua ngã tư. Qua khu mua bán (cửa hàng vẫn đóng, nhưng bên trong có ánh sáng nhẹ di chuyển, kiểu di chuyển mà ai đó đi bên trong, kiểu ai đó mà không phải người, kiểu không phải mà Duy không dừng lại xem). Qua quảng trường.

Rung dừng. Đột ngột. Kiểu dừng mà công tắc tắt, kiểu tắt mà thành phố lỗi hít vào rồi nín thở.

Im lặng. Sâu. Kiểu sâu mà Duy nghe tim mình đập, nghe bước chân An (nhẹ hơn bước chân anh, kiểu nhẹ mà An nhẹ vì cô không hoàn toàn có trọng lượng, kiểu không hoàn toàn mà ba mươi phần trăm, kiểu ba mươi mà đủ để bước chân có tiếng nhưng không đủ để gạch vỡ).

Cửa sắt B2. Xa hơn nữa. Kiểu xa mà Duy phải đi thêm hai mươi lăm phút so với lần đầu tiên. Chìa khóa đồng đen. Mở. Cầu thang mười chín bậc.

Ở bậc cuối, Duy dừng lại. Nhìn xuống.

Thành phố lỗi trải rộng bên dưới. Đèn sáng lờ mờ. Đường phố. Nhà cửa. Người đi lại (chậm, đều, kiểu đều mà lặp, kiểu lặp mà mỗi người đi vòng riêng trong ký ức riêng). Quảng trường trung tâm nhỏ ở xa, tượng đài đầu vỡ. Khu dân cư. Ngõ nhỏ. Và xa hơn, ở rìa, nơi Duy chưa đến: ánh sáng khác. Đỏ. Nhấp nháy, kiểu nhấp nháy mà đèn báo hiệu, kiểu báo hiệu mà cảnh báo, kiểu cảnh báo mà Duy chưa biết cảnh báo gì.

Từ dưới quảng trường, tiếng chuông nhà thờ. Xa. Trầm. Kiểu chuông mà nhà thờ cổ, kiểu cổ mà ký ức ai đó về một thị trấn có nhà thờ, kiểu thị trấn mà người đó đã bị xóa cùng chuông nhà thờ và bây giờ chuông vang ở đây, vang trong thành phố lỗi, vang cho ai đó mà không ai nhớ. Duy đếm: mười chín tiếng chuông. Rồi im.

Đẹp và buồn. Kiểu đẹp mà thành phố thật nhìn từ máy bay ban đêm (Duy đã bay một lần, đi Đà Lạt, ngồi cạnh cửa sổ, nhìn xuống thành phố sáng đèn, nghĩ "mỗi đốm sáng là một gia đình"). Chỉ khác: thành phố này chứa toàn những thứ thế giới muốn quên. Mỗi đốm sáng không phải gia đình. Mỗi đốm sáng là ký ức bị bỏ rơi.

An đứng bên cạnh. Nhìn xuống cùng hướng. Gió từ dưới thổi lên qua cầu thang (gió ký ức, gió không có nhiệt, nhưng có mùi: mưa cũ, cơm, phấn, nhài, tất cả mùi của thành phố lỗi trộn vào nhau, kiểu trộn mà mỗi mùi là một đời, mỗi đời là một người đã bị quên). Tóc An bay nhẹ. Duy nhìn cô, nhìn thành phố bên dưới, nhìn cầu thang dẫn lên.

Giữa hai thế giới. Đúng như Tùng nói. Đúng như bà thứ ba nói. Đúng như mẹ nói.

Đúng ở giữa.

– Anh sẽ quay lại, cô nói. Không phải câu hỏi. Kiểu nói mà An biết Duy, kiểu biết mà sáu lần xuống đây đã dạy cô rằng Duy không dừng được.

– Tôi sẽ quay lại.

An gật. Không nhìn anh. Nhìn thành phố bên dưới.

– Tôi sẽ ở đây, cô nói. Giọng nhẹ. Kiểu nhẹ mà gần giống thì thầm.

Duy nhìn cô. Mặt cô: bình thường, kiểu bình thường mà An (phẳng, tỉnh, ít biểu cảm). Nhưng tay cô nắm thanh vịn cầu thang, kiểu nắm mà chặt, kiểu chặt mà ngón tay trắng, kiểu trắng mà An khi cô sợ nhưng không nói.

Anh không hỏi cô sợ gì. Anh biết. Cô sợ Duy không quay lại. Cô sợ lần này anh xuống rồi ở luôn. Cô sợ mất người duy nhất còn nhớ cô.

– Tôi sẽ quay lại, An, anh nói lại. Giọng đều nhưng mắt nhìn cô, kiểu nhìn mà hứa.

An không đáp. Buông tay vịn. Quay đi. Đi về phía hành lang trắng.

Duy leo hết cầu thang. Cabin. Tầng 18.

Phòng 1806. Khung ảnh trên bệ cửa sổ, lật úp từ hôm qua. Duy lật lại. Đứa bé trai cười. Anh đặt ảnh hướng ra ngoài, kiểu đặt mà mẹ đặt. Mẹ bảo đừng nhớ. Nhưng ảnh mẹ gửi. Mẹ bảo đừng nhớ bằng miệng, nhưng tay mẹ gửi ảnh qua ranh giới. Mẹ mâu thuẫn. Kiểu mâu thuẫn mà mẹ.

Ba vòng phút. Trời sáng dần qua cửa sổ. Thành phố thật, thành phố ở trên, thành phố mà Duy đang mờ dần trong đó.

Anh nằm xuống. Không nhắm mắt. Nhìn trần. Quạt quay chậm, ba vòng phút, kiểu chậm mà đếm được khoảng cách giữa mỗi vòng (hai mươi giây, dài, kiểu dài mà quạt sắp dừng).

Sai lệch là tôi. An biết. Mẹ biết. Tùng biết. Bà thứ ba biết. Tất cả mọi người biết trừ tôi.

Và bây giờ tôi cũng biết.

Câu hỏi không phải "tôi là gì." Câu hỏi là: "tôi đã chết chưa?"

Mười bảy tuổi. Mười năm trước. Khoảng trống trong trí nhớ cực tốt của tôi. Trí nhớ không bao giờ quên bất kỳ thứ gì, nhưng quên nguyên một năm. Kiểu quên mà không phải quên. Kiểu quên mà bị xóa. Kiểu xóa mà hệ thống xóa. Kiểu hệ thống mà tầng 19.

Nếu tôi đã chết năm mười bảy tuổi, ai đang nằm trên giường này? Ai đang nhìn quạt trần? Ai đang nhớ mẹ?

Bản dư thừa? Bản sai lệch? Hay bản mà hệ thống tạo ra để thay thế, nhưng bản thay thế cũng sai, cũng lỗi, cũng nhớ quá nhiều?

Quạt quay. Ba vòng. Chậm. Chậm. Chậm.