Những Khung Hình Bị Rỗng

Duy ngủ mười bốn tiếng.

Khi tỉnh, phòng tối. Đèn hành lang lọt qua khe cửa, vệt sáng mỏng trên sàn gạch, vệt sáng vàng ấm kiểu đèn bình thường, kiểu phòng bình thường, kiểu thế giới bình thường mà Duy không còn chắc mình thuộc về. Anh nằm yên, nhìn trần, nghe tiếng ống nước trong tường rung nhẹ, nhịp mười lăm giây, kiểu tòa nhà thở. Đếm. Một, hai, ba. Nhịp đều. Thanh Vân vẫn thở.

Anh ngồi dậy. Cơ thể nặng, kiểu nặng sau khi ngủ quá lâu, kiểu cơ bắp bị ép nghỉ quá mức và bây giờ phản đối khi phải hoạt động trở lại. Điện thoại trên đầu giường: 11:47 tối. Anh đã ngủ từ gần mười giờ sáng đến gần nửa đêm. Mười bốn tiếng không mơ, hoặc mơ mà không nhớ, và anh không biết cái nào đáng sợ hơn.

Ảnh gia đình trên bàn. Khung gỗ nhỏ, kính sạch, mẹ cười, bố cười, Duy nhỏ cười. Bóng bố sai. Mặt sau: "Thanh Vân, tầng 19, 1998." Thứ duy nhất anh mang ra từ 1904. Bằng chứng rằng đêm qua không phải giấc mơ, rằng mười tám tầng cầu thang, sáu phòng sai lệch, bé gái áo đỏ trên cầu thang, và Duy khác trong sảnh là thật, đều thật, thật đến mức ảnh có trọng lượng trong tay.

Nhưng bây giờ cần thứ khác. Cần camera.

Phòng bảo vệ sảnh tầng trệt, mười hai phút sau.

Tùng ngồi trên ghế nhựa, lưng tựa tường, radio cũ trên bàn phát tiếng tĩnh nhẹ, kiểu radio không bắt được sóng nào hoặc đang bắt sóng từ nơi không có đài phát. Mắt ông mở, nhìn về phía cửa kính sảnh, nhìn mà không nhìn, kiểu mắt người ngồi đó quá lâu đã quen với bóng tối ngoài cửa kính và không cần nhìn nữa.

– Chú Tùng.

Tùng chớp mắt. Chậm. Một lần. Quay đầu về phía Duy, mắt đục nhưng sáng ở đâu đó phía sau, kiểu đèn bật trong phòng kín.

– Cậu lại xuống khuya.

Không phải câu hỏi. Nhận xét. Giọng Tùng chậm, đều, kiểu nước chảy qua đá, kiểu giọng đã nói câu tương tự hàng trăm lần với hàng trăm cư dân trong hàng chục năm.

– Cháu muốn xem lại đoạn ghi hình đêm qua. Camera hành lang.

Tùng nhìn Duy. Lâu. Kiểu nhìn đánh giá, kiểu nhìn người đã biết câu trả lời trước khi được hỏi. Rồi ông xoay ghế, quay về phía màn hình cũ trên bàn, loại màn hình dày, mặt kính hơi cong, kiểu màn hình đã cũ từ trước khi Duy chuyển đến và có lẽ cũ từ trước khi Duy sinh ra.

– Camera hành lang tầng nào.

– Tầng 18. Cả tầng trệt nếu được.

Tùng gõ bàn phím. Chậm, hai ngón, kiểu người già gõ phím, kiểu người không quen máy tính hoặc kiểu người giả vờ không quen. Màn hình nhấp nháy, hiện giao diện phần mềm camera cũ, nền xanh đậm, chữ trắng, danh sách tập tin xếp theo ngày và giờ.

– Đêm qua. Từ mấy giờ.

– Từ nửa đêm đến sáu giờ sáng.

Tùng mở thư mục. Nhấp. Danh sách tập tin hiện ra: CAM_T18_00h00, CAM_T18_00h15, CAM_T18_00h30... mỗi tập tin mười lăm phút. Tùng cuộn xuống, và dừng.

– Lạ.

Giọng ông phẳng, nhưng tay phải trên bàn phím không còn gõ. Tay dừng, ngón trỏ lơ lửng trên phím mũi tên, kiểu tay người biết điều gì đó sai trước khi mắt xác nhận.

Duy nhìn màn hình. Danh sách tập tin từ nửa đêm đến sáu giờ sáng, hai mươi bốn tập tin, mỗi tập tin mười lăm phút. Bình thường. Nhưng bảy tập tin trong số đó có kích thước khác. Hai mươi bốn tập tin bình thường nặng khoảng hai trăm megabyte mỗi tập. Bảy tập tin nặng dưới mười megabyte. Gần như trống.

– Bị hỏng.

Tùng nói, bình thản. Quá bình thản. Tay ông rời bàn phím, đặt lên đùi, kiểu người quyết định không chạm vào nữa.

– Camera chung cư cũ hay hỏng. Mưa, nóng, mất điện. Bình thường.

Nhưng tay ông run. Duy nhìn thấy. Ngón tay phải run nhẹ trên vải quần, kiểu run của người giữ bình tĩnh trên mặt nhưng cơ thể biết thứ gì đó đang sai, kiểu cơ thể trung thực hơn miệng.

– Cháu xem được không.

Tùng không quay lại. Nhìn thẳng vào màn hình, mắt đục, vai hơi cong.

– Xem đi. Lão ra ngoài hút thuốc.

Ông đứng dậy, chậm, xương kêu, rồi đi ra cửa phòng bảo vệ. Không ngoái lại. Cửa khép hờ. Tiếng dép lê trên sàn gạch sảnh xa dần, rồi im.

Duy ngồi vào ghế Tùng. Ghế ấm, kiểu ấm của người ngồi lâu. Anh nhấp vào tập tin đầu tiên bị hỏng: CAM_T18_01h45.

Màn hình đen. Hoàn toàn đen. Không phải đen kiểu camera tắt, mà đen kiểu có tín hiệu nhưng không có hình, kiểu camera đang quay nhưng quay vào hư không. Duy tua nhanh. Đen. Đen. Đen. Rồi ở phút thứ bảy: nhiễu. Sọc trắng kéo ngang, kiểu tivi cũ mất sóng, kéo dài ba giây, rồi đen lại.

Anh mở tập tin tiếp theo. Cùng kiểu. Đen, nhiễu, đen. Tập tin thứ ba. Thứ tư. Cùng kiểu, chỉ khác thời lượng nhiễu: ba giây, năm giây, mười một giây, mười chín giây.

Duy dừng. Lấy điện thoại, mở ghi chú, gõ:

Tập tin 1, nhiễu 3 giây

Tập tin 2, nhiễu 5 giây

Tập tin 3, nhiễu 11 giây

Tập tin 4, nhiễu 19 giây

Mười chín giây. Anh nhìn con số trên màn hình điện thoại. Mười chín. Kiểu số mười chín luôn xuất hiện, kiểu mười chín là đáp án duy nhất mà tầng 19 cho, bất kể câu hỏi là gì.

Anh mở ba tập tin còn lại. Nhiễu: mười chín giây. Mười chín giây. Mười chín giây. Ba tập tin cuối cùng đều nhiễu đúng mười chín giây, kiểu ai đó đặt đồng hồ bấm giờ, kiểu hệ thống, kiểu quy tắc.

Bảy tập tin bị hỏng. Tất cả rơi vào khoảng 1:45 đến 4:00 sáng. Bốn tập tin nhiễu tăng dần (3, 5, 11, 19). Ba tập tin cuối: đều 19 giây.

Duy sao chép toàn bộ tập tin về ổ cứng di động. Cả tập tin hỏng lẫn tập tin bình thường. Kéo thả, thanh tiến trình chạy chậm, kiểu dữ liệu nặng, kiểu camera cũ ghi ở định dạng cũ, kiểu mọi thứ trong Thanh Vân đều cũ và chậm và nặng hơn cần thiết.

Trong lúc chờ, anh mở tập tin bình thường đầu tiên: CAM_T18_00h00. Hành lang tầng 18. Đèn vàng, tường kem, cửa phòng đóng kín, gạch men sạch. Bình thường. Không ai đi lại. Không có gì đặc biệt trong mười lăm phút đầu.

Anh tua nhanh qua các tập tin bình thường. 00h15, 00h30, 00h45, 01h00, 01h15, 01h30. Hành lang trống. Đèn sáng đều. Không có ai. Bình thường.

Rồi tập tin cuối cùng không bị hỏng: CAM_T18_05h45. Sáng sớm. Đèn hành lang vẫn sáng. Hành lang trống. Nhưng ở phút thứ chín, Duy nhìn thấy.

Tường phía trái, đoạn giữa phòng 1804 và 1805, nơi không có cửa, chỉ có tường trắng: bóng người. Bóng in trên tường, rõ ràng, kiểu bóng dưới đèn huỳnh quang, đường viền sắc nét. Bóng người đứng yên, hơi nghiêng về phía trước, tay buông hai bên. Nhưng trước tường, ở vị trí đáng lẽ phải có người tạo bóng: không có ai.

Bóng không có người.

Duy tua lại. Phút thứ tám: tường trống, không bóng. Phút thứ chín, giây thứ bảy: bóng xuất hiện, kiểu ai đó bước vào khung hình nhưng chỉ bóng đến, người thì không. Bóng đứng yên mười một giây. Rồi biến mất, kiểu tắt đèn, kiểu cắt, không nhạt dần, không di chuyển ra ngoài khung hình. Có rồi không.

Anh phóng to. Bóng trên tường rõ hơn. Đầu, vai, thân, tay, chân. Kiểu bóng đàn ông trưởng thành. Không phải bóng trẻ con, không phải bóng bé gái áo đỏ. Bóng ai đó đi trong hành lang tầng 18 lúc gần sáu giờ sáng, ai đó mà camera chỉ ghi được bóng, không ghi được người.

Camera thấy bóng nhưng không thấy người. Hoặc người đó chỉ còn lại bóng.

Thanh tiến trình sao chép hoàn tất. Duy rút ổ cứng di động, nhét vào túi hoodie, và bắt đầu xem lại từ đầu, chậm hơn, kỹ hơn. Không phải tập tin đêm qua nữa. Anh mở thư mục tuần trước. Rồi tuần trước nữa. Rồi tháng trước.

Tập tin camera tầng 18 tháng trước: 720 tập tin, mỗi tập tin mười lăm phút, ba mươi ngày. Duy cuộn nhanh, nhìn kích thước tập tin. Hầu hết bình thường, hai trăm megabyte. Nhưng rải rác, cứ vài ngày, lại có một hai tập tin nhỏ bất thường. Anh đếm. Mười bốn tập tin bị hỏng trong tháng trước. Tất cả rơi vào khoảng 2:00 đến 4:30 sáng.

Anh mở thư mục tầng trệt. Camera sảnh. Cùng quy luật. Mười một tập tin bị hỏng trong tháng trước, cùng khung giờ.

Không phải sự cố. Không phải mưa hay nóng hay mất điện. Đây là hệ thống.

Duy nhìn đồng hồ: 1:23 sáng. Tùng chưa quay lại. Thuốc lá không kéo dài một tiếng rưỡi. Có lẽ ông biết Duy cần thời gian. Có lẽ ông không muốn ở đây khi Duy tìm thấy thứ gì đó.

Anh sao chép thêm dữ liệu. Tất cả tập tin bị hỏng từ ba tháng gần nhất. Cả tập tin bình thường cùng ngày, để so sánh. Ổ cứng di động đầy dần. Thanh tiến trình chạy chậm, kiểu máy tính cũ xử lý quá tải, kiểu phần cứng mỏi.

Trong lúc chờ, Duy mở ngẫu nhiên một tập tin bình thường từ hai tháng trước. Camera sảnh, ban ngày. Cư dân ra vào, bình thường, sáng sớm đi làm, chiều về, tối mua đồ ở tiện lợi. Duy nhìn từng người đi ngang. Chị áo hồng ra cửa, ông trung niên đội mũ vào thang máy, cặp vợ chồng trẻ bế em bé đi bộ qua sảnh.

Rồi người tiếp theo: ông lão cao gầy, lưng hơi còng, tóc bạc thưa. Tùng. Ông đi ngang camera, chậm, tay cầm túi ni lông, kiểu đi mua đồ về. Bình thường. Nhưng Duy nhìn kỹ hơn, và thấy. Viền người Tùng trên camera hơi nhòe. Không phải nhòe kiểu camera cũ, vì những cư dân khác đều sắc nét. Nhòe kiểu Tùng và camera không thuộc cùng một lớp thực tại, kiểu hình ảnh bị đặt chồng lên nhau nhưng tần số không khớp.

Tùng mờ trên camera.

Ý nghĩ đến lạnh, kiểu nước lạnh đổ xuống gáy. Duy tua lại, nhìn kỹ hơn. Đúng. Viền nhòe, nhẹ, gần như không thấy nếu không tìm. Kiểu lỗi render trong phần mềm dựng phim, kiểu lớp hình ảnh không khớp alpha, kiểu anh đã nhìn thấy hàng nghìn lần trên bàn làm việc khi ghép cảnh nhưng chưa bao giờ nghĩ sẽ thấy trên camera an ninh ở chung cư mình sống.

Duy mở thêm tập tin. Tìm Tùng. Tìm thấy ở tập tin khác: Tùng ngồi ở sảnh, Tùng đi tuần hành lang, Tùng đứng trước cửa thang máy. Mỗi lần, viền nhòe. Nhẹ, kiểu phải biết tìm gì mới thấy, nhưng nhất quán. Tùng luôn nhòe.

Ai nữa.

Anh tua nhanh. Nhìn cư dân. Hầu hết sắc nét, đường viền rõ, kiểu người thật dưới đèn thật. Nhưng rải rác: một hai người cũng có viền nhòe. Ông Phúc tầng 12, kiểu ông trung niên hay đi bộ sảnh buổi sáng, viền nhòe nhẹ. Bà Sáu, hàng xóm cạnh phòng Duy, viền nhòe nặng hơn Tùng, kiểu bà đang mờ nhanh hơn.

Duy ngồi lại, lưng tựa ghế Tùng, nhìn màn hình. Giao diện camera cũ, nền xanh đậm, chữ trắng. Và anh bắt đầu hiểu. Camera không hỏng. Camera đang cho anh thấy thứ mà mắt không thấy: ranh giới giữa người thuộc thế giới thật và người thuộc tầng 19.

Người nhòe trên camera. Người không có hồ sơ. Người mà ký ức của người khác không giữ được. Cùng một nhóm. Cùng một kiểu tồn tại. Kiểu tồn tại nằm giữa có và không, kiểu An không có bóng, kiểu Tùng không già, kiểu bà Mai nấu canh chua mãi mãi ở tầng 19.

Cửa phòng bảo vệ mở. Tùng đi vào, chậm, mùi thuốc lá rẻ tiền bám trên áo, mùi quen, mùi sảnh Thanh Vân ban đêm. Ông nhìn Duy, nhìn màn hình, nhìn ổ cứng di động trên bàn.

– Cậu thấy gì.

Không phải câu hỏi. Ông biết.

– Camera không ghi hình một số người. Hoặc ghi nhưng nhòe. Chú Tùng cũng nhòe.

Im lặng. Radio trên bàn phát tĩnh, kiểu tiếng tĩnh luôn có mặt, kiểu nhạc nền của phòng bảo vệ này, của cuộc đời Tùng. Ông ngồi xuống ghế nhựa cạnh cửa, không ngồi ghế trước bàn, kiểu nhường vị trí cho Duy, kiểu người đã chuyển giao.

– Lão biết.

Hai từ. Giọng phẳng, không buồn, không ngạc nhiên, kiểu người đã biết từ lâu và đã hết mọi cảm xúc về việc biết.

– Chú ở đây bao lâu rồi?

– Lâu.

– Bao lâu?

Tùng nhìn tay mình. Hai bàn tay gầy, gân xanh nổi, da nhăn, tay của người sáu mươi lăm tuổi hoặc sáu mươi lăm năm hoặc lâu hơn sáu mươi lăm bất cứ thứ gì. Ông xòe bàn tay, ngửa lên, nhìn lòng bàn tay kiểu người tìm câu trả lời trên đường chỉ tay.

– Lão không nhớ. Có lẽ... lâu hơn chung cư này.

Câu đó rơi vào phòng bảo vệ nhỏ kiểu đá rơi vào giếng sâu. Không tiếng vọng. Chỉ có tiếng tĩnh từ radio, và tiếng ống nước trong tường rung nhẹ, nhịp mười lăm giây.

Duy nhìn Tùng. Ông ngồi đó, lưng tựa tường, mắt đục, kiểu ông luôn ngồi, kiểu ông đã ngồi từ trước khi Duy chuyển đến, từ trước khi bà Mai mất, từ trước khi bé gái áo đỏ xuất hiện lần đầu trong ảnh đen trắng trên tường phòng Tùng ở 1904. Ông là phần của Thanh Vân, kiểu cầu thang là phần của Thanh Vân, kiểu ống nước thở là phần của Thanh Vân. Không tách rời được.

– Cháu sẽ mang tất cả dữ liệu về phân tích.

Tùng gật. Nhẹ, một lần, kiểu gật cho phép, kiểu gật của người biết không ngăn được và chọn không ngăn.

Duy đứng dậy, cầm ổ cứng di động, đi ra cửa. Dừng ở ngưỡng cửa.

– Chú Tùng.

Ông nhìn lên.

– An cũng nhòe trên camera không?

Im lặng dài. Radio phát tĩnh. Ống nước rung. Tùng nhìn Duy, và trong mắt đục của ông, lần đầu tiên Duy thấy thứ gì đó giống thương hại, hoặc giống lo, hoặc giống cách ông nhìn ảnh cư dân đã mất trong sổ ghi chép ở phòng Tùng bên trong 1904.

– Đừng kiểm tra cô bé đó trên camera. Chưa.

Lại "chưa." Cùng từ đó. Cùng kiểu từ chối mà không phải từ chối, kiểu cánh cửa đỏ cuối hành lang, kiểu 1904 nói "chưa" thay vì "không."

Duy không hỏi thêm. Anh gật, rồi đi ra sảnh, qua cửa kính, qua hành lang tầng trệt đến thang máy. Bấm nút 18. Cửa đóng. Thang máy lên.

Trên tay anh, ổ cứng di động nặng hơn bình thường. Nặng kiểu chứa thứ mà một khi mở ra thì không đóng lại được. Nặng kiểu bằng chứng. Nặng kiểu sự thật luôn nặng hơn phỏng đoán, vì phỏng đoán có thể sai, nhưng sự thật thì không.

Thang máy dừng. Tầng 18. Cửa mở. Hành lang vàng ấm, đèn sáng đều, im lặng. Duy bước ra, đi về phía phòng 1806, và trước khi đóng cửa, anh nhìn xuống hành lang một lần. Hành lang trống. Tường trắng, cửa phòng đóng kín, gạch men sạch.

Nhưng trên tường phía trái, đoạn giữa 1804 và 1805: không có bóng. Không ai đứng đó. Không có gì.

Nhưng trên camera, sáu giờ sáng hôm qua, có bóng đứng đó mà không có người.

Duy đóng cửa. Khóa. Mở máy tính. Cắm ổ cứng di động.

Đêm dài.