Bản Đồ Sai
Hành lang tầng 18 dài mười chín bước từ cửa phòng 1806 đến cửa thang máy. Duy biết con số đó vì anh đã đếm, không phải một lần, mà mỗi lần đi ra, mỗi lần quay về, kiểu đếm mà ban đầu là thói quen rồi biến thành nhu cầu, kiểu nhu cầu của người sống trong tòa nhà có tầng 19 và cần xác nhận mọi thứ vẫn đúng kích thước.
Mười chín bước. Từ khe cửa 1806 đến thanh kim loại cửa thang máy. Anh đã đo bằng bước chân, bằng thước cuộn (mười bảy mét sáu), bằng mắt. Hành lang dài mười bảy mét sáu, rộng một mét tám, trần hai mét bốn. Sáu cánh cửa mỗi bên, đánh số từ 1801 đến 1812. Đèn huỳnh quang cứ hai mét một bóng, chín bóng, ba bóng bị chớp (1803, 1807, cuối hành lang). Sàn gạch men trắng xám, viền xi măng nâu, vỡ ở chỗ thứ ba đếm từ thang máy. Duy thuộc hành lang này kiểu thuộc bàn phím tắt trên phần mềm dựng phim, kiểu thuộc không cần nhìn.
Sáng hôm đó, hai ngày sau khi cất điện thoại ở cửa hàng tiện lợi, Duy bước ra khỏi phòng 1806, khóa cửa, quay về phía thang máy.
Bước một. Hai. Ba.
Đèn huỳnh quang vo, kiểu vo quen. Sàn gạch mát qua đế giày. Mùi hành lang buổi sáng: bê tông, nước lau sàn hôm qua, hơi ẩm từ ống thoát nước. Bình thường. Mọi thứ bình thường.
Bốn. Năm. Sáu. Bảy.
Cửa phòng 1807 bên trái, đèn chớp như mọi khi. Cửa 1808 bên phải, dán lịch cũ kiểu lịch mà không ai gỡ vì không ai ở. Hành lang thẳng, đều, quen.
Tám. Chín. Mười.
Nửa đường. Nửa đường phải là ngang cửa 1809, cửa cụ Thành (đã biến mất tháng trước, không ai nhớ). Duy nhìn bên phải. Cửa 1809, kiểu cửa khóa ngoài, kiểu cửa phòng trống. Đúng.
Mười một. Mười hai.
Mười ba.
Mười bốn.
Đèn huỳnh quang cuối hành lang, bóng thứ chín, bóng chớp. Phải ở bước mười bảy, mười tám. Nhưng bóng đèn chớp ở đó, ở bước mười bốn, sớm ba bước, kiểu sớm mà mắt không thể nhầm vì Duy nhìn bóng đèn đó mỗi ngày.
Duy dừng lại.
Không phải dừng đột ngột. Chậm lại, kiểu chân tự chậm trước khi đầu hiểu tại sao, kiểu cơ thể nhận ra trước ý thức rằng có thứ gì đó sai trong không gian mà ý thức chưa kịp đặt tên.
Anh nhìn phía trước. Cửa thang máy ở cuối hành lang, thanh kim loại sáng dưới đèn huỳnh quang. Nhìn phía sau. Cửa 1806, tay nắm tròn, ổ khóa vàng nhạt. Hai đầu hành lang đều nhìn thấy, đều rõ, đều đúng.
Nhưng khoảng giữa sai.
Không phải sai nhiều. Không phải hành lang đã dài gấp đôi hay xoắn hay gập. Sai vừa đủ. Sai kiểu bốn bước, kiểu bốn bước thêm mà nếu không đếm sẽ không biết, kiểu sai mà cơ thể cảm nhận trước mắt, kiểu đi một hành lang quen mà chân chưa đến nơi dù đáng lẽ đã đến.
Duy tiếp tục đi. Đếm.
Mười lăm. Mười sáu. Mười bảy.
Vẫn chưa đến. Cửa thang máy ở đó, nhìn thấy, nhưng chưa đến. Kiểu nhìn thấy mà chưa chạm, kiểu khoảng cách giữa mắt và tay dài hơn khoảng cách giữa mắt và vật.
Mười tám. Mười chín. Hai mươi.
Bước hai mươi mốt, Duy thấy cánh cửa.
Không phải cửa 1811 hay 1812. Cánh cửa nằm giữa 1810 và 1811, bên trái, sát tường, kiểu cửa mà hôm qua không có ở đó. Không có số phòng. Không có ổ khóa nhìn thấy được. Gỗ ép nâu sẫm, kiểu gỗ ép cũ hơn các cửa khác, kiểu gỗ ép mà sơn đã bong ở viền dưới lộ ra lớp ván mỏng bên trong, kiểu cửa đã tồn tại lâu hơn chung cư.
Duy đứng trước cánh cửa. Nhìn kỹ.
Khung cửa bằng nhôm xám, kiểu nhôm mà các phòng khác không dùng (phòng khác khung gỗ sơn trắng). Khe hở dưới cửa: tối, không ánh sáng, nhưng có hơi lạnh lùa ra, nhẹ, kiểu hơi lạnh từ phòng điều hòa cũ hoặc từ nơi nào đó sâu hơn phòng.
Anh gõ. Ba tiếng. Ngón trỏ gập, kiểu gõ cửa hàng xóm, kiểu gõ mà tòa nhà này quen: cốc, cốc, cốc.
Không ai trả lời.
Duy đặt tai lên mặt gỗ.
Gỗ lạnh. Lạnh hơn tường bê tông xung quanh, lạnh kiểu gỗ không nên lạnh, kiểu lạnh mà vật liệu sai nhiệt độ. Và sau lớp gỗ: tiếng nước.
Không phải tiếng ống nước trong tường. Không phải tiếng rỉ, nhỏ giọt, chảy. Tiếng nước xa, rất xa, kiểu suối ngầm dưới đất, kiểu nước chảy trong hang đá ở độ sâu mà ánh sáng không đến, kiểu tiếng mà không nên nghe được qua cánh cửa ở tầng 18 một tòa chung cư giữa thành phố.
Duy nhấc tai khỏi cửa. Lùi một bước. Nhìn lại hành lang: phía trước, cửa thang máy. Phía sau, cửa 1806. Cánh cửa không số nằm giữa, mới, cũ, lạnh, và có tiếng nước phía sau.
Anh bấm thang máy. Chờ. Nghe tiếng dây cáp kéo từ trong trục, kiểu tiếng quen, kiểu tiếng thang máy chung cư cũ mà ai sống ở đây đều thuộc. Cabin đến, cửa mở, Duy bước vào. Nhìn bảng nút: 18 sáng. Nhìn gương thang máy: phản chiếu hành lang phía sau, dài, đèn huỳnh quang, cánh cửa không số ở giữa.
Trong gương, cánh cửa đang hé.
Duy quay lại. Cửa đóng. Gỗ ép nâu sẫm, khe tối, im lặng.
Quay lại gương. Cửa đóng.
Mắt tôi hay gương? Cái nào vừa thấy cửa hé?
Cửa thang máy đóng. Cabin xuống.
Duy không xuống tầng trệt. Bấm tầng 12, rồi tầng 7, rồi tầng 15. Ba tầng. Ba hành lang. Kiểu kiểm tra mà editor video gọi là "so sánh tham chiếu": nếu hành lang tầng 18 sai, các tầng khác có sai không?
Tầng 12. Cửa thang máy mở. Hành lang giống tầng 18: đèn huỳnh quang, sàn gạch, sáu cửa mỗi bên. Duy đi từ thang máy đến cuối hành lang. Đếm. Mười chín bước. Đúng. Quay lại: mười chín bước. Không cánh cửa lạ. Không khoảng cách sai.
Tầng 7. Mười chín bước. Đúng. Sàn hơi ẩm hơn (ống nước tầng này hay rỉ), mùi nấm mốc nhẹ ở góc cầu thang, nhưng khoảng cách đúng, cửa đúng, đèn đúng.
Tầng 15. Mười chín bước. Đúng.
Duy đứng trong thang máy, bấm 18. Cabin lên. Cửa mở. Hành lang tầng 18.
Anh đi từ thang máy về phòng 1806. Đếm.
Mười chín bước.
Đúng mười chín bước.
Duy dừng trước cửa 1806, tay chạm ổ khóa. Nhìn dọc hành lang về phía thang máy. Mười chín bước. Cánh cửa không số đã biến mất, khoảng giữa 1810 và 1811 chỉ là tường bê tông trắng xám, kiểu tường luôn ở đó, kiểu tường không bao giờ có gì khác ngoài bê tông và sơn.
Hai mươi ba bước lúc đi. Mười chín bước lúc về. Cùng hành lang. Cùng hướng ngược. Hành lang không thay đổi chiều dài. Khoảng cách thay đổi.
Anh mở cửa, vào phòng, đóng lại. Ngồi xuống ghế trước bàn làm việc. Bảng điều tra trên tường vẫn đó, sợi chỉ chằng chịt, mảnh giấy kín. Duy cầm bút, viết:
"Hành lang 18: 23 bước (đi) vs 19 bước (về). Cửa không số giữa 1810-1811. Tiếng nước sau cửa. Biến mất khi quay lại."
Dán lên tường. Nhìn tổng thể bảng: bây giờ nó không chỉ là bản đồ tầng 19 nữa, mà là bản đồ toàn bộ chung cư Thanh Vân, kiểu bản đồ mà biên giới giữa "chung cư" và "tầng 19" đang nhòe.
Chiều hôm đó Duy đo lại. Thước cuộn, kiểu thước cuộn năm mét mua ở tiệm tạp hóa dưới chân chung cư. Anh kéo từ cửa 1806 đến cửa thang máy: mười bảy mét sáu. Đúng. Không thiếu, không thừa. Sàn gạch, mỗi viên ba mươi nhân ba mươi phân, đếm được năm mươi tám viên rưỡi theo chiều dọc. Đúng.
Duy đứng ở cửa thang máy, cuộn thước lại. Nhìn hành lang. Mười bảy mét sáu. Không dài hơn. Không ngắn hơn. Nhưng sáng nay, mười bảy mét sáu đó cần hai mươi ba bước. Bây giờ cần mười chín.
Không phải hành lang dài ra. Bước chân tôi ngắn lại? Không. Tôi đi cùng kiểu, cùng tốc độ, cùng dáng. Hành lang không thay đổi chiều dài. Bước chân không thay đổi chiều dài. Nhưng khoảng cách thay đổi.
Khoảng cách là gì, nếu không phải chiều dài chia cho bước?
Anh quay lại phòng. Ngồi trước laptop. Không mở phần mềm dựng phim (không có việc, không có dự án, kiểu không có dự án từ khi bắt đầu điều tra, kiểu không còn thời gian cho việc bình thường khi đang sống trong tòa nhà không bình thường). Mở sổ ghi chép, loại sổ giấy, bìa cứng, viết tay. Ghi:
Ngày ___. Hành lang tầng 18.
06:47, Đi từ 1806 đến thang máy: 23 bước. Cánh cửa không số giữa 1810-1811. Gỗ ép nâu sẫm, khung nhôm xám, không ổ khóa. Tiếng nước sau cửa (xa, kiểu suối ngầm). Cửa hé trong gương thang máy nhưng đóng khi quay lại.
06:52, Kiểm tra tầng 12, 7, 15: tất cả 19 bước. Bình thường.
06:58, Đi từ thang máy về 1806: 19 bước. Cửa không số biến mất. Tường trống.
14:30, Đo thước cuộn: 17,6 mét. Đúng. 58,5 viên gạch. Đúng.
Kết luận: chiều dài vật lý không đổi. Khoảng cách đi qua thay đổi. Chỉ xảy ra ở tầng 18. Chỉ xảy ra chiều đi ra (không xảy ra chiều về). Cánh cửa xuất hiện khi khoảng cách sai.
Duy đặt bút xuống. Nhìn ra cửa sổ. Chiều muộn, nắng xiên qua kẽ tòa nhà đối diện, rọi vào phòng một vệt vàng nhạt trên sàn. Quạt trần quay, mười ba vòng phút, kiểu quay chậm mà anh đã quen không hỏi tại sao quạt quay khi anh không bật.
Ống nước trong tường thở. Mười lăm giây. Tim Duy đập, và anh nhận ra tim anh đã đập cùng nhịp ống nước từ bao giờ không nhớ, kiểu đồng bộ mà cơ thể tự làm, kiểu đồng bộ với thứ không phải cơ thể người nên đồng bộ.
Sáng nay tầng 18 dài hơn bốn bước. Cánh cửa mọc ra giữa tường. Tiếng nước ngầm ở tầng mười tám.
Tầng 19 đang lan.
Tối hôm đó Duy xuống cửa hàng tiện lợi. Không phải vì cần mua gì. Vì An ở đó.
Cửa tự động mở (cảm biến kêu, nhạc nền nhỏ, đèn huỳnh quang trắng, kiểu cửa hàng tiện lợi mà mọi cửa hàng tiện lợi giống nhau nhưng cửa hàng này khác vì có An). An đứng sau quầy, tay xếp gói thuốc lá vào kệ sau lưng, kiểu xếp quen tay, kiểu tay biết chỗ từng gói mà không cần nhìn.
Duy đi thẳng đến quầy. Không vòng qua kệ, không chọn đồ, không giả vờ mua. Đứng trước quầy, nhìn An.
– Hành lang tầng 18 dài hơn bốn bước sáng nay.
An dừng tay. Gói Thăng Long nằm lơ lửng giữa ngón cái và ngón trỏ, chưa đặt lên kệ. Cô nhìn Duy, kiểu nhìn mà mắt đang tính, kiểu mắt người nghe thông tin mới nhưng không ngạc nhiên vì đã đợi thông tin này, chỉ không biết khi nào nó đến.
– Bốn bước.
– Hai mươi ba thay vì mười chín. Chiều đi ra. Chiều về: mười chín.
An đặt gói thuốc lên kệ. Chậm. Tay cô chạm kệ sắt, và Duy nghe tiếng kim loại rung nhẹ dưới ngón tay cô, kiểu rung mà bình thường không nghe nhưng đêm khuya cửa hàng tiện lợi yên đến mức nghe được mọi thứ.
– Có cánh cửa mới không?
Duy nhìn An. Cô không hỏi "sao anh biết cửa mới" hay "cửa gì". Cô hỏi "có cánh cửa mới không" kiểu hỏi xác nhận, kiểu cô biết khi khoảng cách sai thì cửa sẽ mọc, kiểu cô đã thấy chuyện này trước đây.
– Có. Giữa 1810 và 1811. Không số. Tiếng nước sau cửa. Biến mất khi tôi quay lại.
An gật. Chậm. Kiểu gật mà cổ nghiêng nhẹ, kiểu gật người đang nghĩ.
– Nó bắt đầu rồi.
– Cái gì bắt đầu?
An nhìn Duy. Mắt tỉnh, nhưng phía sau lớp tỉnh có thứ gì đó mà Duy đã bắt đầu nhận ra: không phải sợ, mà là biết, kiểu biết điều sẽ xảy ra mà không thể ngăn.
– Tầng 19 không chỉ ở tầng 19 nữa. Nó lan qua các tầng khác. Bắt đầu bằng khoảng cách sai. Rồi cánh cửa. Rồi không gian sau cánh cửa. Rồi cánh cửa không đóng lại nữa.
Im lặng. Đèn huỳnh quang vo. Nhạc nền cửa hàng phát bài gì đó nhẹ nhàng, kiểu nhạc nền mà không ai nghe vì nó ở đó để lấp im lặng, nhưng đêm nay im lặng giữa An và Duy nặng hơn nhạc nền nên nhạc nền trở nên vô nghĩa.
– Cô đã thấy chuyện này trước đây.
Không phải câu hỏi. An nhìn Duy, rồi nhìn ra cửa kính. Bên ngoài: sảnh chung cư, đèn vàng nhạt, ghế bảo vệ trống (Tùng ngồi đâu đó trong bóng tối hoặc không ngồi đâu cả). Bên ngoài cửa kính, phản chiếu: cửa hàng, kệ, quầy, An, Duy. Phản chiếu An nhạt hơn phản chiếu Duy, nhạt kiểu đã nhạt từ tuần trước nhưng tuần này nhạt hơn nữa, kiểu nhạt mà nếu không chú ý sẽ tưởng kính bẩn.
– Ba năm trước. Tầng 14. Bắt đầu bằng cửa phòng kỹ thuật mở ra hành lang trắng. Rồi tầng 9, tầng 6, tầng 3. Cửa mọc khắp nơi. Cư dân mở cửa nhà mình, bên trong không phải nhà mình. Kéo dài hai tuần. Rồi bảy người biến mất.
An nói kiểu kể thời tiết. Bảy người biến mất, kiểu câu bình thường, kiểu câu mà cô đã nói trong đầu nhiều lần đến mức từ ngữ mất trọng lượng.
Duy nuốt nước bọt. Cổ họng khô.
– Bảy người.
– Tám, nếu tính cả người mà sau đó không ai nhớ có bảy người biến mất. Anh hiểu không? Người thứ tám biến mất, và ký ức về bảy người biến mất cũng biến theo. Sáng hôm sau mọi người tỉnh dậy, không ai nhớ ai mất, không ai biết chung cư từng có bảy cái tên đó.
Tám. Và số tám trở thành không. Sạch. Kiểu sạch mà tầng 19 giỏi nhất: không phải xóa sự kiện, mà xóa ký ức về sự kiện.
– Lần này sẽ lớn hơn.
An nhìn Duy.
– Tại sao?
– Vì lần trước tầng 19 chỉ mở cửa. Lần này nó mở cửa và có người đang chọn nhìn qua.
Câu đó rơi vào không khí cửa hàng tiện lợi kiểu đá rơi vào giếng sâu, kiểu rơi mà phải đợi lâu mới nghe tiếng chạm đáy, và khi nghe thì biết giếng sâu hơn tưởng.
Người đang chọn nhìn qua là tôi.
Duy quay lại phòng lúc gần một giờ sáng. Đi cầu thang bộ, kiểu đi quen, bê tông vang. Lên đến tầng 18, mở cửa thoát hiểm, bước vào hành lang.
Đèn huỳnh quang. Sàn gạch. Sáu cửa mỗi bên. Mọi thứ đúng chỗ.
Duy đi từ cửa thoát hiểm (đầu ngược, cạnh 1812) về phía 1806. Đếm. Một, hai, ba, bốn, năm.
Cánh cửa không số nằm ở đó. Giữa 1810 và 1811. Gỗ ép nâu sẫm, khung nhôm xám, không ổ khóa. Giống hệt sáng nay. Nhưng sáng nay nó ở bên trái khi đi từ 1806 ra thang máy. Bây giờ nó ở bên phải, khi đi từ 1812 về 1806.
Cùng vị trí, nhìn từ hai hướng. Hoặc nó đã đổi bên.
Duy đứng trước cửa. Không gõ. Đặt tai lên gỗ. Lạnh. Tiếng nước, xa, kiểu suối ngầm, giống sáng nay. Nhưng đêm khuya, trong hành lang vắng, tiếng rõ hơn. Và trong tiếng nước, nếu lắng nghe kỹ, rất kỹ, có nhịp. Không phải nhịp đều kiểu nước chảy qua đá. Nhịp kiểu thở. Mười lăm giây. Hít vào, thở ra. Kiểu nhịp ống nước trong tường.
Kiểu nhịp tòa nhà.
Duy nhấc tai. Lùi lại. Nhìn cánh cửa. Gỗ cũ, sơn bong, khung nhôm xám. Cánh cửa trông không đáng sợ. Trông kiểu cửa phòng kỹ thuật hoặc cửa kho mà tòa nhà nào cũng có. Nhưng nó không nên ở đây. Tường giữa 1810 và 1811 là tường bê tông, không có phòng, không có kho, không có gì. Cánh cửa mở vào đâu khi sau nó là bê tông?
Hoặc sau nó không phải bê tông. Không phải nữa.
Duy không mở cửa. Không phải vì sợ (sợ thì đã không sống ở tầng 18 chung cư Thanh Vân). Vì chưa đủ thông tin, kiểu chưa đủ của editor video muốn hiểu toàn bộ footage trước khi cắt, kiểu chưa đủ của người đã học rằng bước vào tầng 19 không chuẩn bị sẽ mất thứ gì đó mà khi mất mới biết mình có.
Anh đi tiếp về phòng. Đếm bước từ cánh cửa đến 1806: chín bước. Đúng. Từ cánh cửa đến thang máy (quay lại đếm): mười bước. Đúng. Tổng: mười chín. Khoảng cách đúng.
Nhưng sáng nay là hai mươi ba bước cùng hướng này.
Hành lang không dài ra. Cánh cửa không thêm khoảng cách. Khoảng cách tự thay đổi, và cánh cửa xuất hiện ở chỗ mà khoảng cách sai. Kiểu cánh cửa là triệu chứng, không phải nguyên nhân. Tầng 19 lan, khoảng cách méo, cánh cửa mọc ở vết nứt.
Duy vào phòng. Khóa cửa. Không bật đèn. Đứng trong bóng tối, lưng tựa cửa, nhìn ra cửa sổ. Thành phố bên ngoài: đèn đường, tòa nhà, xe chạy thưa, kiểu thành phố một giờ sáng mà vẫn sống nhưng sống kiểu mệt. Trên trần, quạt quay. Trong tường, ống nước thở. Mười lăm giây.
Duy hít sâu. Thở ra cùng nhịp ống nước.
Hai ngày trước tôi chọn mắt mình thay vì camera. An nói: chọn nhìn kiểu tầng 19 nghĩa là phần thuộc tầng 19 sẽ lớn dần. Hôm nay hành lang nhà tôi dài hơn bốn bước. Cánh cửa mọc giữa tường. Tầng 19 đang lan.
Vì tôi? Hay dù có tôi hay không?
Và cánh cửa đó dẫn đến đâu?
Anh không trả lời câu hỏi của chính mình. Chỉ đứng trong bóng tối, lưng tựa cửa gỗ phòng 1806, nghe tòa nhà thở quanh mình, đều đặn, mười lăm giây, kiểu thở của thứ gì đó đang sống và đang lớn lên.