Hành Lang Không Có Cuối

Chuông cửa phòng 1806 reo lúc chín giờ sáng, ba ngày sau khi hành lang dài thêm bốn bước.

Duy mở cửa. Bà Lan tầng 10 đứng ngoài, tóc búi cao, khăn mặt quàng cổ, mắt quầng thâm kiểu mắt người mất ngủ nhiều đêm liền. Bà sáu mươi hai tuổi, sống một mình từ khi chồng mất (mất kiểu bệnh, kiểu mất bình thường, không liên quan tầng 19, ít nhất Duy nghĩ vậy). Bà hay gọi Duy sửa giúp bóng đèn, thay pin remote, kiểu hàng xóm gọi người trẻ trong tòa nhà.

– Cháu ơi, xuống giúp bà cái.

Duy nhìn bà. Bà Lan không sợ. Bà thuộc loại không sợ gì trong chung cư vì bà tin mọi thứ đều có lý do kỹ thuật: ống nước kêu vì cũ, đèn chớp vì chập điện, thang máy tự mở vì cảm biến hỏng. Nhưng sáng nay mắt bà không bình thường, mắt kiểu người vừa thấy thứ gì đó mà hệ thống giải thích kỹ thuật không chứa được.

– Cái gì vậy bà?

– Cửa thoát hiểm tầng mười. Nó... cháu xuống xem đi.

Tầng 10. Hành lang giống mọi hành lang trong chung cư Thanh Vân: đèn huỳnh quang, sàn gạch, sáu cửa mỗi bên. Cuối hành lang bên phải: cửa thoát hiểm, sắt sơn xanh, bảng "Lối thoát hiểm" phát sáng phía trên. Bình thường, cửa này dẫn ra cầu thang bộ.

Bà Lan đứng cách cửa ba mét, tay chỉ.

– Sáng nay bà đi cầu thang bộ xuống tập thể dục. Mở cửa ra. Không phải cầu thang.

Duy nhìn cửa. Cửa sắt xanh, tay nắm ngang, kiểu cửa thoát hiểm tiêu chuẩn. Bình thường. Anh đặt tay lên tay nắm. Kim loại lạnh, kiểu lạnh bình thường, không lạnh kiểu cửa không số ở tầng 18.

Anh đẩy cửa mở.

Phía sau cửa không phải cầu thang bộ.

Hành lang trắng. Dài. Rất dài. Đèn huỳnh quang chạy dọc trần, từng bóng, từng bóng, kéo dài về phía trước không rẽ, không cửa, không tường ngang, chỉ thẳng, thẳng, thẳng cho đến khi ánh sáng thu nhỏ thành một điểm mờ ở cuối tầm nhìn rồi biến mất. Tường hai bên trắng, sàn trắng, trần trắng. Không sơn. Trắng kiểu vữa mới, kiểu tường chưa hoàn thiện, kiểu tường mà thợ xây dựng dở nhưng đã đi.

Không khí trong hành lang khác. Lạnh hơn hành lang tầng 10 vài độ, và có mùi. Không phải mùi bê tông mới. Mùi formaldehyde nhẹ, kiểu mùi bệnh viện cũ, kiểu mùi phòng bảo quản mà chỉ người đã bước vào phòng bảo quản mới nhận ra, kiểu mùi giữ thứ gì đó không thối rữa.

Duy đứng ở ngưỡng cửa. Chân phải vẫn ở sàn gạch tầng 10. Chân trái lơ lửng trên sàn trắng hành lang. Hai nhiệt độ trên hai bàn chân: ấm bên phải, lạnh bên trái.

Bà Lan phía sau, giọng nhỏ:

– Thấy chưa? Bà mở sáng nay, thấy vậy, đóng lại. Mở lại: vẫn vậy. Bà không dám bước vào.

Duy bước vào. Ba bước.

Sàn trắng cứng dưới giày, kiểu cứng bê tông, kiểu cứng thật. Không êm, không mềm, không lún. Đèn huỳnh quang trên trần vo, kiểu vo quen, kiểu vo giống hệt đèn trong chung cư nhưng vo ở đây vang hơn vì tường trắng phản âm. Tiếng bước chân Duy vọng, vọng, vọng đi xa rồi quay lại, kiểu tiếng vọng trong hành lang dài quá mức mà không có gì hấp thụ âm thanh.

Duy quay lại. Cửa sắt xanh vẫn mở. Bà Lan đứng bên ngoài, khuôn mặt nhỏ dần theo khoảng cách ba bước, nhưng ba bước thôi mà bà trông xa hơn ba bước, kiểu xa mà không đúng tỉ lệ phối cảnh.

Anh bước thêm. Bốn. Năm. Sáu. Bảy.

Hành lang thẳng. Không rẽ. Không cửa. Không biển báo. Chỉ tường trắng, sàn trắng, đèn huỳnh quang. Mỗi bước, âm vọng dày hơn, kiểu lớp âm chồng lên lớp âm chưa kịp tắt, kiểu hành lang quá dài để âm thanh kịp chết trước khi bước mới tạo âm mới.

Tám. Chín. Mười.

Duy quay lại. Cửa sắt xanh vẫn mở. Nhưng xa hơn mười bước. Xa hơn nhiều. Bà Lan đã đi (hoặc bà vẫn đứng đó nhưng quá xa để thấy). Cửa nhỏ như hạt đậu xanh ở cuối đường hầm, kiểu nhỏ mà mười bước không nên tạo ra khoảng cách đó, kiểu nhỏ mà phải ba mươi, bốn mươi bước mới đúng tỉ lệ.

Khoảng cách. Lại khoảng cách.

Duy dừng lại. Không phải vì sợ. Vì đã biết: khoảng cách ở đây không đáng tin. Mười bước đi không có nghĩa mười bước về. Hành lang tầng 18 đã dạy anh điều đó.

Anh quay lại. Đi nhanh hơn. Mắt nhìn cửa sắt xanh, chấm xanh nhỏ ở cuối hành lang trắng. Bước. Bước. Bước. Đếm: một, hai, ba, bốn, năm.

Cửa lớn dần. Nhưng chậm. Chậm hơn năm bước nên tạo.

Sáu. Bảy. Tám. Chín. Mười. Mười một.

Cửa gần hơn. Nhưng chưa đến. Mười một bước về, bằng mười bước đi, mà cửa vẫn chưa đến. Khoảng cách co giãn, kiểu co giãn mà không theo bước chân mà theo thứ gì đó khác, kiểu khoảng cách quyết định mình dài bao nhiêu chứ không phải người đi quyết định.

Mười hai. Mười ba.

Duy bắt đầu chạy. Không nhanh. Kiểu chạy bước dài, kiểu chạy khi biết mình phải đến một chỗ trước khi chỗ đó quyết định đóng lại. Giày vang trên sàn trắng, vọng vọng vọng, đèn huỳnh quang lướt qua trên trần nhanh hơn, bóng Duy trên tường chạy cùng.

Mười lăm. Mười sáu.

Cửa sắt xanh lớn lên, gần lên, tay nắm ngang hiện rõ, bảng "Lối thoát hiểm" phát sáng xanh nhạt. Duy giơ tay, chạm tay nắm, nắm, kéo, bước qua.

Sàn gạch. Hành lang tầng 10. Đèn huỳnh quang vàng. Mùi bê tông cũ. Bà Lan đứng cách ba mét, mắt nhìn Duy kiểu nhìn người vừa đi đâu đó xa về mà không đúng thời gian, kiểu nhìn mà bà biết có thứ gì đó sai nhưng không muốn hỏi.

Duy thở. Nặng. Kiểu thở mà mười sáu bước chạy nhẹ không nên gây ra, nhưng mười sáu bước trong hành lang đó kiểu mười sáu bước nặng hơn bình thường vì không khí nặng hơn, hoặc vì phổi anh phải thở thứ gì đó mà phổi không quen.

– Cháu có sao không?

– Không sao.

Duy nhìn xuống giày. Đế giày dính bụi trắng. Bụi mịn, kiểu bột xi măng tươi, kiểu bụi tường vữa mới. Sàn gạch tầng 10 nâu sẫm, khô, không bụi. Bụi trắng đến từ bên kia cửa.

– Bà Lan.

– Gì cháu?

– Bà mở cửa này bao nhiêu lần sáng nay?

– Hai lần. Lần đầu thấy vậy, đóng. Lần hai mở kiểm tra, vẫn vậy, đóng, lên gọi cháu.

– Bà có bước vào không?

– Không. Bà không điên.

Duy nhìn cửa thoát hiểm. Đóng. Sắt sơn xanh. Tay nắm ngang. Bình thường.

– Để cháu mở lại.

Anh đẩy cửa. Phía sau: cầu thang bộ. Bê tông xám, tay vịn sắt, bậc thang đi xuống tầng 9 và đi lên tầng 11. Bình thường. Không hành lang trắng. Không đèn huỳnh quang. Không mùi formaldehyde.

Bà Lan nhìn, miệng há nhẹ.

– Lúc nãy không phải vậy.

– Cháu biết.

– Vậy... cái hành lang trắng đi đâu rồi?

Duy không trả lời. Anh nhìn bậc thang. Bê tông xám, vết mòn ở rìa, kiểu bậc thang hàng nghìn người đã bước qua. Bình thường. Nhưng trên tay vịn sắt tầng 10, chỗ tiếp giáp với tường, Duy thấy: bụi trắng. Mịn, kiểu bột xi măng tươi, kiểu bụi giống hệt bụi trên đế giày anh.

Hành lang trắng không biến mất. Nó đóng lại. Nhưng bụi vẫn ở đây. Kiểu vết bước chân ở lại khi con đường đã xóa.

Duy quay lại phòng, mở sổ ghi chép. Viết:

Ngày ___. Tầng 10.

09:15. Cửa thoát hiểm tầng 10 mở ra hành lang trắng (không phải cầu thang bộ). Hành lang thẳng, không rẽ, không cửa, đèn huỳnh quang, mùi formaldehyde. Khoảng cách sai: 10 bước đi = ~40 bước khoảng cách. 16 bước chạy về = vừa kịp. Cửa đóng bình thường sau khi ra: cầu thang bộ trở lại. Bụi trắng (xi măng tươi) trên giày và tay vịn.

So sánh với tầng 18: cùng quy luật, khoảng cách sai, cánh cửa dẫn đến không gian khác, biến mất khi kiểm tra lại. Khác: hành lang trắng nguy hiểm hơn (khoảng cách co giãn chủ động, gần đóng lại khi ở bên trong).

Tầng 18: cánh cửa không số, tiếng nước. Tầng 10: cửa thoát hiểm, hành lang trắng. Hai tầng khác nhau. Hai dạng không gian khác nhau. Cùng quy luật: tầng 19 mở cửa.

Duy dán ghi chú lên bảng điều tra. Bảng bây giờ tràn sang tường bên cạnh, sợi chỉ chạy qua góc phòng, mảnh giấy phủ kín. Nhìn từ cửa phòng: như bản đồ, nhưng bản đồ không có tỉ lệ, kiểu bản đồ mà tỉ lệ thay đổi tùy ngày, tùy hướng, tùy ai đi.

Bản đồ sai. Không phải bản đồ sai. Lãnh thổ đang thay đổi. Bản đồ không theo kịp.

Chiều hôm đó Duy đi kiểm tra toàn bộ chung cư. Từ tầng 1 lên tầng 20 (không có 19, kiểu không có bao giờ), mỗi tầng: đếm bước hành lang, mở cửa thoát hiểm, ghi chú.

Tầng 1 đến 6: bình thường. Mười chín bước. Cửa thoát hiểm dẫn cầu thang bộ. Không bất thường.

Tầng 7: mười chín bước. Nhưng mùi sàn gạch hơi khác, kiểu mùi ẩm hơn bình thường, kiểu mùi mà sàn gạch không nên có vào giữa trưa nắng. Cửa thoát hiểm dẫn cầu thang bộ. Bình thường, nhưng Duy ghi chú mùi.

Tầng 8 đến 9: bình thường.

Tầng 10: mười chín bước. Cửa thoát hiểm dẫn cầu thang bộ (đã trở lại bình thường từ sáng). Bụi trắng trên tay vịn: vẫn còn, nhưng mỏng hơn sáng, kiểu bụi đang biến mất.

Tầng 11 đến 14: bình thường.

Tầng 15: mười chín bước. Cửa thoát hiểm: bình thường. Nhưng khi Duy đặt tai lên tường cuối hành lang (chỗ tiếp giáp khu kỹ thuật), anh nghe: tiếng nước. Xa, rất xa, kiểu tiếng nước giống hệt tiếng sau cánh cửa không số tầng 18. Suối ngầm, hoặc thứ gì đó chảy ở nơi không nên có nước.

Duy ghi: "Tầng 15: tiếng nước trong tường cuối hành lang. Giống tầng 18."

Tầng 16 đến 17: bình thường.

Tầng 18: mười chín bước. Cánh cửa không số: không có (ban ngày). Nhưng Duy biết đêm qua nó ở đó, và đêm nay có thể nó sẽ lại ở đó.

Tầng 20: mười chín bước. Bình thường.

Duy ngồi trên bậc cầu thang tầng 20, lưng tựa tường, nhìn sổ ghi chép. Tổng kết:

Tầng 10: hành lang trắng sau cửa thoát hiểm (sáng nay, đã đóng).

Tầng 15: tiếng nước trong tường.

Tầng 18: cánh cửa không số + tiếng nước (đêm).

Tầng 7: mùi ẩm bất thường.

Bốn tầng. Không liên tiếp. 7, 10, 15, 18. Khoảng cách: 3, 5, 3. Không quy luật rõ.

Hoặc chưa thấy quy luật.

Anh đóng sổ. Nhìn lên trần cầu thang. Bê tông xám, ống điện đi nổi, bóng đèn tiết kiệm vàng đục. Bình thường. Nhưng "bình thường" ở chung cư Thanh Vân là trạng thái tạm, kiểu bình thường mà bất cứ lúc nào cũng có thể hết bình thường, kiểu bình thường mà anh không còn tin.

Ống nước trong tường thở. Mười lăm giây. Duy đếm cùng.

Tầng 19 không mở một cánh cửa. Nó mở nhiều cánh cửa. Ở nhiều tầng. Cùng lúc.

Kiểu lan. Kiểu thứ gì đó đang lớn lên bên trong tường, bên dưới sàn, phía sau mỗi cánh cửa, và bắt đầu rò rỉ ra ngoài qua những vết nứt mà chỉ khoảng cách sai mới nhìn thấy.

Tối hôm đó Duy không xuống cửa hàng tiện lợi. Anh ngồi trong phòng 1806, đèn tắt, lưng tựa tường, nhìn bảng điều tra trong bóng tối. Ánh đèn đường từ cửa sổ rọi vào vệt vàng trên sàn, đủ sáng để thấy sợi chỉ trên bảng nhưng không đủ để đọc chữ.

Quạt trần quay. Ống nước thở. Mười lăm giây.

Duy nhắm mắt. Không ngủ. Lắng nghe.

Tòa nhà sống quanh anh: tiếng nước trong ống, tiếng bê tông giãn nở khi nhiệt độ đêm xuống, tiếng gió lùa qua khe cửa sổ, tiếng thang máy chạy ở đâu đó trong trục (ai gọi thang lúc mười một giờ đêm? hoặc không ai, kiểu thang máy tự chạy kiểu thang máy ở chung cư Thanh Vân). Và bên dưới tất cả: tiếng nước. Xa. Rất xa. Kiểu suối ngầm. Kiểu tiếng nước mà anh nghe sau cánh cửa không số, sau tường tầng 15, sau cửa thoát hiểm tầng 10 trước khi nó mở ra hành lang trắng.

Tiếng nước ở khắp nơi. Không phải ở một tầng. Ở dưới. Dưới tất cả. Kiểu dưới nền móng, dưới tầng hầm, dưới bê tông, ở nơi mà tòa nhà không nên có gì ngoài đất.

Cái gì chảy dưới chung cư Thanh Vân?

Duy mở mắt. Nhìn trần. Quạt quay, bóng cánh quạt lướt qua vệt đèn đường trên trần, nhịp nhàng, kiểu nhịp mà anh đã quen vì mỗi đêm đều nhìn quạt quay trước khi ngủ.

Nhưng đêm nay quạt quay chậm hơn. Chậm hơn mọi đêm. Kiểu chậm mà phải quan sát lâu mới thấy, kiểu chậm vài phần trăm, kiểu chậm mà bình thường không ai để ý nhưng Duy đếm nhịp quạt (kiểu đếm mà bây giờ đã đếm mọi thứ: bước chân, nhịp thở ống nước, tiếng thang máy, vòng quay quạt trần).

Mười hai vòng/phút thay vì mười ba.

Quạt chậm. Tôi không chỉnh. Điện không giảm (đèn đường vẫn sáng). Quạt tự chậm.

Hoặc thời gian trong phòng tôi đang khác thời gian bên ngoài.

Duy nằm xuống sàn. Lạnh. Gạch men truyền nhiệt qua lưng áo, kiểu lạnh dễ chịu, kiểu lạnh thật, kiểu lạnh của vật liệu xây dựng mà anh còn tin. Anh nằm ngửa, nhìn trần, nghe tòa nhà thở.

Tiếng nước. Xa. Đều. Kiểu suối chảy dưới lòng đất, kiểu nước đã chảy trước khi chung cư xây, kiểu nước sẽ chảy sau khi chung cư đổ. Và trong tiếng nước, nếu lắng nghe lâu đủ, rất lâu, kiểu lắng nghe mà mười phút trôi mà không biết mười phút trôi: có tiếng gì đó khác.

Không phải tiếng thở mười lăm giây.

Không phải tiếng bước chân.

Tiếng hát. Rất nhỏ. Rất xa. Trong ống nước, hoặc dưới sàn, hoặc ở nơi nào đó mà âm thanh không nên đến được phòng 1806 tầng 18 nhưng đến. Tiếng hát ru, giai điệu quen kiểu quen mà không nhớ ở đâu, kiểu quen mà cơ thể nhớ trước đầu, kiểu giai điệu mà ai đó đã hát cho Duy nghe rất lâu trước đây, kiểu hát ru mà chỉ một người trên đời hát cho anh nghe.

Duy nằm trên sàn phòng 1806, nghe tiếng hát ru từ trong ống nước, và không khóc.

Mẹ.

Tiếng hát tắt. Hoặc Duy không còn nghe được. Hoặc tiếng đó chưa bao giờ ở đó và tai anh đang nghe thứ mà tòa nhà muốn anh nghe.

Anh nằm im. Lâu. Quạt quay chậm trên trần. Ống nước thở. Thành phố bên ngoài cửa sổ ngủ dần. Và dưới tất cả, xa, rất xa, tiếng nước chảy, đều, kiểu suối ngầm, kiểu thứ gì đó sống dưới chung cư Thanh Vân mà không bao giờ ngủ.