Người Đáng Lẽ Không Nên Sinh Ra

Cửa mở.

Bên trong: một căn phòng nhỏ. Trần thấp, tường trắng, sàn gạch men giống hành lang nhưng cũ hơn, kiểu cũ mà xi măng lộ ở rìa, kiểu lộ mà gạch men bong ở góc, kiểu bong mà căn phòng này tồn tại lâu hơn phần còn lại của tầng 19, lâu hơn chung cư, lâu hơn nghĩa trang. Đèn trần duy nhất, bóng tròn, sáng vàng (không phải huỳnh quang trắng như hành lang, kiểu vàng mà ấm, kiểu ấm mà sai, vì tầng 19 không ấm, trung tâm của nó lại càng không).

Giữa phòng: chiếc bàn gỗ. Nhỏ, vuông, mặt gỗ xước. Hai ghế gỗ đối diện nhau. Trên bàn: không gì. Bàn trống, gỗ trần, vết xước chạy ngang kiểu xước mà hàng chục năm, kiểu hàng chục năm mà ai đó đã ngồi đây lâu, đặt đồ lên, kéo ra, đặt lên, kéo ra, vòng lặp.

Và trên ghế bên kia: Người Quản Tầng.

Lần đầu tiên, hắn không mang hình ai. Không phải nhân viên vệ sinh. Không phải thợ điện. Không phải cư dân mỉm cười. Khuôn mặt trơn, kiểu trơn mà không có đặc điểm: mắt có nhưng không rõ màu, mũi có nhưng không rõ hình, miệng có nhưng không rõ biểu cảm. Như bản nháp chưa vẽ xong, kiểu bản nháp mà họa sĩ phác đường cong rồi bỏ dở, kiểu bỏ dở mà hình người ở ngưỡng "đủ để nhận ra là người" nhưng không đủ để nhận ra là ai. Da trơn, nhạt, không nếp nhăn, không vết bớt, không tóc. Áo trắng, quần trắng, không cúc, không khuy, không đường may.

Chỉ bàn tay trái nắm lại. Ngón gập vào lòng bàn tay, khớp trắng. Chi tiết chung duy nhất, xuyên suốt mọi hình dạng, từ lần đầu tiên Duy nhìn thấy hắn ở quầy quản lý tầng hai cho đến bây giờ.

Người Quản Tầng ngồi yên. Không đứng dậy. Không nhìn lên. Mắt (nếu gọi là mắt, kiểu mắt mà vị trí đúng nhưng không có con ngươi rõ) hướng về phía Duy.

– Ngồi đi, hắn nói. Giọng bình thường. Lịch sự. Không cảm xúc. Giọng quen, giọng mà Duy đã nghe ở sảnh chung cư, ở hành lang, ở tầng 19 mỗi lần hắn mang một hình dạng khác: luôn bình thường, luôn lịch sự, luôn như nhân viên phục vụ.

Duy bước vào phòng. Cửa không đóng phía sau (anh cảm nhận hành lang ở lưng, biết An đứng ngoài, biết Tùng ở xa hơn, canh cửa). Anh kéo ghế. Ngồi xuống. Gỗ kêu nhẹ trên gạch men.

Hai người ngồi đối diện. Bàn gỗ nhỏ giữa. Đèn vàng trên trần. Tường trắng bốn phía. Trần thấp.

Im lặng.

Người Quản Tầng nhìn Duy. Duy nhìn Người Quản Tầng. Kiểu nhìn mà chờ, kiểu chờ mà đo, kiểu đo mà thợ dựng phim nhìn diễn viên trước khi bấm nút ghi hình: xem mặt, xem ánh sáng, xem góc máy, xem có gì sai. Và Duy thấy: hắn không sai. Hắn không đúng. Hắn chỉ... có. Tồn tại. Ngồi đó. Như chiếc bàn. Như bức tường. Như đèn trần. Chức năng.

– Cậu đến nhanh hơn tôi nghĩ, Người Quản Tầng nói.

– Tôi không có nhiều thời gian, Duy nói. Giơ tay phải. Ngón giữa gần trong suốt, ngón áp út nhạt toàn bộ, ngón trỏ mờ đến đốt hai. Ngón cái viền móng bắt đầu phai. Bốn ngón đang biến mất.

Người Quản Tầng nhìn tay Duy. Không phản ứng. Kiểu không phản ứng mà hắn không có phản ứng: không sợ, không thương, không hài lòng, không buồn. Nhìn rồi thôi.

– Cậu nghĩ mẹ cậu gọi cậu về từ cái chết, Người Quản Tầng nói. Chậm. Từng từ. Kiểu từng từ mà không phải dừng lại để suy nghĩ (hắn không cần suy nghĩ, hắn biết), mà dừng lại để Duy nghe rõ. Không đúng.

Duy im. Nhìn hắn. Chờ.

– Mẹ cậu không gọi cậu về từ cái chết, Người Quản Tầng nói. Mẹ cậu gọi cậu về từ chỗ cậu chưa bao giờ đến. Sự tồn tại.

Im lặng kéo dài. Đèn vàng trên trần nhấp nháy nhẹ, thoáng, rồi ổn định.

– Cậu không phải người chết sống lại, hắn nói. Cậu là người chưa bao giờ được sinh ra.

Duy nghe. Không giật mình. Không shock. Kiểu không shock mà Trần Minh Duy: lạnh, quan sát, ghi nhận. Nhưng sâu hơn lớp lạnh, kiểu sâu mà đáy, kiểu đáy mà nơi ký ức nặng nhất nằm, có thứ gì đó nhúc nhích. Không phải đau. Kiểu nhúc nhích mà mảnh ghép cuối cùng rơi vào chỗ trống trong bức tranh.

– Giải thích, Duy nói. Một từ. Kiểu một từ mà đủ: không cần lịch sự, không cần dài, chỉ cần rõ.

Người Quản Tầng nghiêng đầu nhẹ. Kiểu nghiêng mà giống bé gái áo đỏ, giống cư dân ở hành lang, giống mọi thứ tầng 19. Cử chỉ chung, như bàn tay trái nắm: tầng 19 nghiêng đầu khi cố hiểu thứ nó không hiểu.

– Thực tại có kế hoạch, hắn nói. Không phải kế hoạch như người nghĩ, kiểu kế hoạch mà mục đích, mục tiêu, ý nghĩa. Kế hoạch kiểu cấu trúc: mỗi thứ có chỗ, mỗi người có vị trí, mỗi sự kiện có nguyên nhân và hệ quả. Khi một đứa trẻ sinh ra, thực tại chuẩn bị chỗ cho nó: gen, tế bào, ký ức, mối quan hệ, tương lai. Tất cả sẵn sàng trước khi nó khóc tiếng đầu tiên.

Hắn dừng. Bàn tay phải (tay không nắm) đặt phẳng trên bàn, ngón thẳng, kiểu thẳng mà không tự nhiên.

– Cậu không có chỗ. Thực tại không chuẩn bị cho cậu. Không có gen đúng, không có tế bào đúng, không có ký ức đúng, không có tương lai đúng. Mẹ cậu mang thai, sinh ra, nuôi lớn, nhưng thực tại không bao giờ thừa nhận cậu tồn tại. Cậu sống hai mươi bảy năm, mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi giây, ở chỗ không dành cho cậu. Như người ngồi ghế không có trên sơ đồ: ghế vẫn ở đó, người vẫn ngồi, nhưng sơ đồ không ghi.

– Tai nạn, Duy nói. Tôi chết trong tai nạn.

– Tai nạn là thực tại cố sửa, hắn nói. Kiểu nói mà đơn giản, kiểu đơn giản mà sự thật trần trụi không cần trang trí. Cậu không nên có mặt, nên thực tại tìm cách xóa cậu. Tai nạn giao thông. Cậu chết. Xong. Sơ đồ khớp lại. Nhưng mẹ cậu...

Hắn dừng. Lần đầu tiên, Duy thấy hắn dừng giữa câu mà không phải để Duy nghe. Kiểu dừng mà cân nhắc, hay kiểu dừng mà chức năng gặp dữ liệu khó xử lý.

– Mẹ cậu không chấp nhận. Bà ép cậu vào thực tại. Bằng cách nào, tôi không rõ. Không phải phép thuật, không phải khoa học, không phải tôn giáo. Có lẽ chỉ là... bà không buông. Và khi một người mẹ không buông, khi bà ôm xác con trên đường và từ chối thực tại, thực tại nứt.

– Vết nứt đầu tiên, Duy nói.

– Vết nứt đầu tiên. Cậu quay lại. Nhưng không phải "sống lại". Cậu xuất hiện. Như trước đó, nhưng lần này nặng hơn, kiểu nặng mà thực tại phải oằn xuống để chứa cậu, kiểu oằn mà nứt thêm. Mỗi ngày cậu tồn tại, vết nứt mở thêm. Mười năm. Mỗi ngày. Và vết nứt đó là tầng 19.

Im lặng. Duy ngồi trên ghế gỗ, nhìn khuôn mặt trơn của Người Quản Tầng, nghe tiếng thở mình (có thở không, anh tự hỏi, người không nên tồn tại có thở không, nhưng ngực lên xuống, không khí vào phổi, cơ hoành co giãn, kiểu co giãn mà cơ thể giả sống vẫn hoạt động vì thực tại đã quen giả vờ anh có mặt).

*Tôi không phải người chết sống lại. Tôi là người chưa bao giờ được sinh ra. Thực tại không có chỗ cho tôi. Mẹ ép tôi vào. Và mọi thứ nứt.*

*Tai nạn không phải xui xẻo. Tai nạn là thực tại sửa lỗi. Tôi là lỗi. Tôi chết. Lỗi sửa xong. Nhưng mẹ không cho. Bà ôm tôi. Bà từ chối. Và lỗi quay lại, lần này không sửa được nữa.*

*Mười năm tôi sống ở thế giới không có chỗ cho tôi. Mười năm vết nứt mở. Mười năm tầng 19 lớn dần. Mười năm Người Quản Tầng dọn dẹp, xóa, sửa, cố giữ thực tại khỏi vỡ. Nhưng tôi vẫn ở đây. Và vết nứt vẫn mở.*

*Vì tôi là vết nứt.*

Duy nhìn tay phải. Bốn ngón mất dần. Tay trái vẫn nguyên. Anh nắm tay trái lại, mở ra. Nắm, mở. Kiểu nắm mở mà kiểm tra: vẫn có, vẫn thật, vẫn cầm được.

– Lạ thật, Duy nói. Giọng nhẹ. Kiểu nhẹ mà bất ngờ nhẹ, vì lẽ ra anh nên nặng, nên shock, nên la hét, nên khóc, nên gì đó mà phim hay sách hay truyện viết khi nhân vật phát hiện mình không nên tồn tại. Nhưng Duy nhẹ. Kiểu nhẹ mà đã biết. Có lẽ anh đã luôn biết. Cảm giác "không thuộc về đâu" từ bé, cảm giác mơ hồ rằng mình là khách ở nơi mọi người là chủ, cảm giác mà trí nhớ tốt bất thường không giải thích được, cảm giác mà chung cư Thanh Vân "đón" anh về vì chung cư là phòng chờ dành cho những thứ lệch. Anh đã luôn biết. Chỉ chưa có từ để gọi.

– Nhưng tôi ở đây, Duy nói. Và tôi nhớ. Ký ức có đủ để tôi tồn tại không?

Người Quản Tầng nghiêng đầu. Cử chỉ giống bé gái áo đỏ. Giống cư dân ở hành lang. Giống mọi thứ tầng 19 khi cố hiểu thứ nó không hiểu. Khuôn mặt trơn, kiểu trơn mà bản nháp, và trên bản nháp đó, lần đầu tiên, có thứ gì đó. Không phải cảm xúc. Không phải biểu cảm. Kiểu có mà không tên gọi. Có lẽ là câu hỏi. Có lẽ là hoang mang. Có lẽ là thứ gần nhất mà chức năng thuần có thể có khi gặp dữ liệu ngoài phạm vi xử lý.

– Đó là câu hỏi tôi không trả lời được, Người Quản Tầng nói. Giọng vẫn bình thường. Nhưng chậm hơn. Kiểu chậm mà xử lý, kiểu xử lý mà nặng, kiểu nặng mà lần đầu tiên trong tồn tại mười năm của hắn, có thứ hắn không biết.

Hắn dừng. Nhìn Duy. Mắt không rõ màu nhìn mắt sâu hõm.

– Vì tôi không có ký ức.

Im lặng rất lâu. Đèn vàng trên trần chớp nhẹ, rồi ổn định. Bàn tay trái hắn nắm lại, khớp trắng, kiểu trắng mà nắm mạnh hơn bình thường (nếu hắn có bình thường, kiểu bình thường mà hắn không có).

Duy nhìn bàn tay trái nắm. Chi tiết chung. Xuyên suốt mọi hình dạng. Và anh hiểu, lần đầu tiên, tại sao tay đó luôn nắm: hắn giữ thứ gì đó. Hay hắn giữ vì không có gì để giữ, nên nắm tay lại, kiểu nắm mà thay cho ký ức, kiểu thay mà cử chỉ là thứ gần nhất hắn có khi không có gì.

Ngoài cửa phòng, Duy nghe tiếng An, rất nhẹ. Không phải gọi tên. Kiểu tiếng mà thở, hay bước chân nhẹ, hay vải áo chạm tường. An đứng ngoài cửa. An ở đây.

– Cậu chọn gì? Người Quản Tầng hỏi.

Duy nhìn hắn. Khuôn mặt trơn. Mắt không rõ. Bàn tay trái nắm. Hắn ngồi đó, giữa căn phòng nhỏ, dưới đèn vàng, và hỏi. Kiểu hỏi mà thật, kiểu thật mà hắn thật sự không biết Duy sẽ chọn gì, vì ký ức là biến số hắn không có trong phương trình, và biến số không có thì không tính được.

Duy không trả lời ngay. Anh nhìn quanh phòng nhỏ. Tường trắng, gạch men bong ở góc, đèn vàng, bàn gỗ xước, hai ghế. Căn phòng nhỏ nhất trong tầng 19. Trung tâm. Nơi vết nứt bắt đầu. Nơi mọi thứ xuất phát.

Và Duy hiểu: căn phòng này giống phòng khách nhà mẹ anh. Không phải giống vì đồ đạc (đồ đạc khác hoàn toàn). Giống vì kích thước. Vì trần thấp. Vì đèn vàng. Vì bàn gỗ nhỏ mà mẹ và anh ngồi ăn cơm tối, hai người, hai bát, hai đôi đũa. Tầng 19 tạo căn phòng này theo ký ức nào? Ký ức của ai? Của anh? Của mẹ? Hay của vết nứt, kiểu vết nứt mà nhớ nơi nó bắt đầu?

*Phòng khách nhà mẹ. Bàn gỗ nhỏ. Cơm tối. Hai người. Đó là nơi tôi tồn tại rõ ràng nhất, trước khi tai nạn, trước khi chết, trước khi vết nứt. Mẹ ngồi đối diện, gắp thịt cho tôi, nói chuyện về công việc, về hàng xóm, về thời tiết. Bình thường. Thật. Không sai lệch.*

*Và bây giờ tôi ngồi đối diện Người Quản Tầng, ở bàn giống bàn đó, trong phòng giống phòng đó, và hắn hỏi tôi chọn gì.*

Duy nhìn lại Người Quản Tầng.

– Tôi chưa trả lời, Duy nói. Chưa đến lúc.

Người Quản Tầng nhìn Duy. Không gật, không lắc. Chờ. Kiểu chờ mà chức năng chờ: không sốt ruột, không mệt, chỉ chờ.

Và Duy ngồi đó. Trong phòng nhỏ, đối diện hư không.

Căn phòng im. Kiểu im mà không phải im lặng bình thường (kiểu im lặng mà thiếu âm thanh), mà im kiểu đặc, kiểu đặc mà không khí nặng hơn, áp suất cao hơn, kiểu cao hơn mà trung tâm tầng 19 nén mọi thứ lại, nén không gian, nén thời gian, nén cả khả năng di chuyển. Duy cảm nhận trọng lượng trên vai, kiểu trọng lượng mà không nhìn thấy, kiểu không nhìn thấy mà biết: tầng 19 đang nhìn anh. Không phải Người Quản Tầng nhìn. Tầng 19 nhìn. Qua tường, qua gạch men, qua đèn vàng, qua không khí. Tầng 19 là thứ bao quanh anh, và nó đang chờ.

Mùi trong phòng: kim loại cũ, kiểu kim loại mà ổ khóa lâu không mở, kiểu lâu không mở mà gỉ, mà bụi, mà thời gian tích tụ trên bề mặt thép. Và dưới lớp kim loại: mùi nước lau sàn pha cồn, mùi quen, mùi tầng 19 luôn có, kiểu mùi mà sạch nhưng giả, kiểu giả mà che đi thứ gì đó bên dưới. Và bên dưới mùi cồn: mùi đất. Mùi đất ẩm. Mùi nghĩa trang vô danh bốn trăm năm mà chung cư mọc lên từ đó.

Duy hít nhẹ. Mùi đất vào phổi, kiểu vào mà thấm, kiểu thấm mà nhớ: mùi đất ướt sau mưa ở sân nhà mẹ, mùi đất khi đào hố trồng cây chanh, mùi đất bám ở đầu gối khi anh bảy tuổi ngã xe đạp ngoài ngõ. Ký ức nhỏ. Ký ức không ai giữ trừ anh. Ký ức mà thực tại không có chỗ cho nhưng vẫn ở đây, trong phổi anh, trong đầu anh, nặng hơn căn phòng, nặng hơn tầng 19, nặng hơn mọi thứ Người Quản Tầng có thể xóa.

Người Quản Tầng ngồi đối diện. Bàn tay trái nắm. Chờ.

Duy nhớ. Và chờ. Nhớ mọi thứ, và chờ mình sẵn sàng nói câu trả lời mà anh đã biết từ trước khi bước vào phòng.