Lối Vào Không Phải Lối Cuối

Thành phố không có đường chân trời.

Duy nhìn thẳng, nhìn xa, nhìn đến khi mắt mỏi vì cố lấy nét ở một khoảng cách không tồn tại. Đường phố kéo dài, tòa nhà hai bên thấp dần rồi nhòa vào sương xám, kiểu sương mà không phải hơi nước mà vì không gian ở đây có giới hạn tầm nhìn, kiểu giới hạn mà thế giới dựng đến đâu thì thấy đến đó. Không có đường chân trời vì không có trời. Phía trên: trần xám, đồng nhất, cao (bao cao Duy không ước lượng được, kiểu cao mà mắt nhìn lên thấy xám và xám đó có thể cách mười mét hoặc một trăm mét hoặc không có khoảng cách vì "trần" ở đây không phải bề mặt vật lý mà là giới hạn của không gian).

An đi phía trước. Bước đều, kiểu bước mà người đã quen đường, kiểu quen mà cô đã đi ở đây (bao lâu, cô nói không biết, thời gian ở đây không đo được). Duy đi sau, mắt quét hai bên: tòa nhà, cửa hàng, vỉa hè gạch đỏ. Mọi thứ giống thành phố thật nhưng sai.

Sai ở cách sắp xếp.

Trường tiểu học cạnh nhà máy. Sân trường nhỏ, xích đu, bập bênh, hàng rào sắt sơn xanh, kiểu trường mà Hà Nội nào cũng có. Nhưng sát bên: nhà máy, ống khói thấp, tường xi măng xám, biển hiệu sơn tay đã bạc. Giữa hai thứ: không có khoảng cách. Tường trường chạm tường nhà máy, kiểu chạm mà hai tòa nhà đáng lẽ cách nhau vài cây số trong thế giới thật nhưng ở đây ai đó đã đặt chúng cạnh nhau, kiểu đặt mà trẻ con xếp đồ chơi vào hộp, ưu tiên lấp đầy không gian hơn logic.

Bệnh viện nối thẳng vào rạp phim. Cửa sau bệnh viện (cửa sắt, bảng "Khu vực hạn chế") mở ra tiền sảnh rạp phim (poster phim cũ, quầy vé, mùi bắp rang). Hai không gian khác nhau nhưng dùng chung cánh cửa, kiểu dùng chung mà không gian ở đây không phân biệt chức năng, chỉ xếp cạnh nhau vì từng thuộc về ai đó, từng là ký ức của ai đó, và ký ức không có thứ tự.

– Tầng 19 chỉ là tiền sảnh.

An dừng lại ở ngã ba. Nhìn Duy.

– Cái gì?

– Hành lang trắng, cánh cửa treo, các phòng. Anh đã thấy. Tôi đã thấy. Nhưng đó chỉ là lối vào. Chỗ này mới là nơi chứa mọi thứ.

An giơ tay, quét ngang, kiểu quét mà chỉ toàn bộ: đường phố, tòa nhà, đèn đường, mùi mưa, tiếng sống từ xa.

– Tầng 19 giữ từng người trong từng cánh cửa. Nhưng thành phố này giữ mọi thứ họ từng có: nhà, trường, bệnh viện, đường phố, tiệm ăn. Mọi nơi họ từng sống. Mọi nơi họ từng nhớ. Tầng 19 là tủ đựng người. Còn đây là thế giới của họ.

Duy nhìn quanh. Đường phố, nhà ống, đèn đường. Giống thật. Giống đến mức nếu không biết anh đang ở dưới tầng 19, nếu không biết trần xám kia không phải trời, anh có thể tưởng mình đang ở một khu phố cũ ở Hà Nội, một khu phố im lặng vào buổi chiều mùa đông.

Nhưng sai. Sai ở im lặng. Thành phố thật không bao giờ im thế này. Thành phố thật có tiếng xe, tiếng người, tiếng nhạc từ loa phường, tiếng chó sủa, tiếng trẻ con. Ở đây có tiếng (Duy nghe từ xa: xe, còi, bước chân) nhưng tiếng đó từ nơi khác, không phải từ đường phố anh đang đứng. Đường phố này im. Đường phố này đợi.

– Rộng bao nhiêu? Duy hỏi.

An lắc đầu.

– Tôi không biết. Tôi đã đi (bao lâu, tôi không biết, thời gian ở đây không đo) và chưa thấy rìa. Nhưng tôi nghĩ nó không có rìa. Mỗi lần tầng 19 nuốt thêm người, thành phố này lớn thêm. Thêm nhà. Thêm đường. Thêm ký ức.

Mỗi người bị xóa = một phần thành phố mới. Mười bốn người tháng bảy 1998. Hai mươi mấy người mà An và tôi đếm trong ba năm gần đây. Bao nhiêu người trước 1998. Bao nhiêu người kể từ khi chung cư xây năm 1987. Ba mươi chín năm. Thành phố này đã tích tụ bao lâu.

Họ đi tiếp. Qua ngã ba, rẽ phải (An rẽ, Duy theo). Phố mới: rộng hơn, hai làn, dải phân cách trồng cây bàng, kiểu phố mà đại lộ nhỏ. Hai bên: nhà cao hơn, năm sáu tầng, ban công treo quần áo (quần áo khô, kiểu khô mà phơi xong quên thu, kiểu quên mà người phơi không còn ở đây để thu nhưng quần áo vẫn treo, mãi mãi, không phai vì ở đây không có nắng thật).

Ở giữa dải phân cách: đồng hồ. Trụ sắt, mặt tròn, kim chỉ 3:33. Duy nhìn. Nhìn lâu. Kim không chạy. 3:33, đứng im, kiểu đứng im mà không phải hết pin mà vì thời gian ở đây luôn là 3:33.

Anh nhìn sang bên kia đường. Đồng hồ trên mặt tiền ngân hàng: 3:33. Nhìn xa hơn, đồng hồ tường trong quán phở cửa kính: 3:33. Mọi đồng hồ, mọi nơi: 3:33.

Ba giờ ba mươi ba. Thời điểm ranh giới. Thời điểm tầng 19 mở. Ở đây, thời điểm đó là mãi mãi. Thành phố này tồn tại trong khoảnh khắc 3:33 vĩnh cửu.

– Đồng hồ, Duy nói.

– Tôi biết, An nói mà không quay lại.

Im lặng. Bước chân trên vỉa hè ướt. Tiếng bước chân Duy: rõ, thật, dội vào tường hai bên. Tiếng bước chân An: nhẹ hơn, kiểu nhẹ mà chân cô chạm mặt đường nhưng mặt đường không phản hồi đầy đủ, kiểu nhẹ mà cô không hoàn toàn thuộc về mặt đất này dù cô rõ ràng hơn ở đây.

Rồi: mưa.

Duy dừng lại. Mưa. Nhưng sai.

Mưa rơi ngược.

Từ mặt đường, giọt nước bay lên. Nhỏ, trong, kiểu giọt mưa bình thường nhưng ngược chiều trọng lực. Giọt bắt đầu từ vũng nước trên nhựa đường, tách khỏi mặt vũng, bay lên, chậm (chậm hơn mưa rơi xuống, kiểu chậm mà mắt theo được từng giọt), bay lên cao, cao hơn, qua đầu Duy, qua tầng hai, tầng ba, lên phía trần xám, và khi chạm trần thì biến mất. Kiểu biến mất mà giọt nước hòa vào xám và xám nuốt giọt.

Mưa ngược rơi khắp đường phố. Vũng nước cạn dần (kiểu cạn mà nước bay đi thay vì ngấm hoặc bốc hơi). Mặt đường ướt trở thành mặt đường khô trong vài phút, rồi lại ướt (nước từ đâu đó chảy ra, từ rãnh, từ khe gạch, rồi lại bay lên).

– Mưa ở đây, An nói. Không rơi xuống. Rơi lên.

Giọng cô bình thản, kiểu bình thản mà đã thấy đủ lâu để không ngạc nhiên. Duy đưa tay ra. Giọt nước bay qua bàn tay anh, lên, kiểu bay qua mà không chạm, kiểu không chạm mà giọt nước tránh tay anh hoặc xuyên qua mà anh không cảm thấy.

Mưa mà không ướt. Mưa mà rơi ngược. Mưa mà nước bay về phía trần và biến mất. Kiểu mưa mà ký ức về mưa, không phải mưa thật. Ai đó nhớ mưa, và ký ức đó hiện ra ở đây, nhưng ký ức không biết mưa rơi thế nào nên nó rơi sai.

Họ đi qua khu vực mưa ngược. Mặt đường khô rồi ướt rồi khô, kiểu lặp mà chu kỳ không đều, kiểu không đều mà ký ức không có nhịp.

Ngã tư lớn. Bốn con đường. An dừng.

– Anh nhìn kỹ.

Duy nhìn. Bốn con đường giao nhau. Mỗi con đường: cảnh khác.

Con đường phía bắc: mùa hạ. Nắng vàng (ánh sáng vàng rực, kiểu vàng mà tháng sáu Hà Nội, kiểu nắng mà bóng cây in trên vỉa hè đen sắc), cây xanh, phượng đỏ trên cành, ve kêu (tiếng ve rõ, liên tục, kiểu rõ mà mùa hè tuổi thơ). Khí nóng bốc từ mặt đường, lung linh.

Con đường phía đông: mùa đông. Xám, lạnh, cây trụi lá, sương mù thấp, đèn đường vàng nhạt qua sương. Gió (Duy cảm thấy gió từ hướng đó, lạnh, kiểu lạnh mà tháng mười hai, kiểu lạnh mà da mặt tê). Vỉa hè ướt sương, bóng người đi nhanh ở xa.

Con đường phía tây: đêm. Tối, đèn đường sáng trắng, bóng tối giữa các bóng đèn. Tiếng nhạc từ đâu đó, nhẹ, kiểu nhạc mà quán bar hoặc quán nhậu phát lúc khuya. Xe máy đỗ dọc vỉa hè, mũ bảo hiểm treo gương.

Con đường phía nam: trống. Không phải trống vì không có gì mà trống vì đã bị xóa. Đường viền trắng trên nền xám, kiểu viền mà bản vẽ kỹ thuật, kiểu vẽ mà đường phố từng ở đây nhưng đã bị lấy đi, chỉ còn đường viền, bóng ma của đường phố, ký ức của ký ức. Nhà hai bên: đường viền trắng, không có tường, không có cửa, không có mái, chỉ đường nét, kiểu phác thảo mà kiến trúc sư vẽ trước khi xây, nhưng ở đây là sau khi phá.

– Con đường đó, An chỉ phía nam. Từng dẫn đến nhà ai đó. Nhưng người đó đã bị quên hoàn toàn. Ngay cả đường cũng không nhớ.

Duy nhìn con đường viền trắng. Nhìn lâu. Đường viền mờ ở xa, tan vào xám, kiểu tan mà đang bị xóa tiếp, kiểu xóa mà quá trình xóa ở đây không dừng lại, một khi bị quên hoàn toàn thì cả ký ức trong thành phố lỗi cũng mất.

Hai lớp xóa. Lớp một: bị xóa khỏi thế giới thật, rơi xuống đây. Lớp hai: bị xóa khỏi cả thành phố lỗi, rơi vào hư không. Khi nào thì lớp hai xảy ra. Khi nào thì một người bị quên đến mức cả nơi chứa người bị quên cũng quên họ.

– Có nhiều con đường như vậy không?

An gật.

– Nhiều. Và đang nhiều hơn.

Duy nhìn bốn con đường. Bốn mùa ở bốn hướng. Ký ức không có thứ tự thời gian.

Từ xa, phía con đường mùa đông: tiếng. Không phải gió. Không phải bước chân. Tiếng chuông. Chuông nhà thờ. Trầm, vang, kiểu vang mà chuông lớn, chuông đồng, kiểu chuông mà nhà thờ cũ ở phố cổ Hà Nội đổ vào chiều chủ nhật.

Nhưng thành phố này không có nhà thờ. Duy đã nhìn quanh: không tháp chuông, không thánh giá, không mái nhọn nào nhô lên trên đường chân trời (không có đường chân trời).

– Đó là ký ức của ai đó.

An nói nhẹ, kiểu nhẹ mà giải thích điều đã biết từ lâu.

– Về một nơi họ từng sống. Ở đây, ký ức có âm thanh.

Tiếng chuông vang, rồi tắt. Không phải tắt dần kiểu âm thanh tự nhiên (dư âm, nhỏ dần). Tắt. Một nhịp: có chuông. Nhịp sau: không. Kiểu tắt mà ký ức kết thúc đột ngột, không có phần giảm dần, vì người nhớ chỉ nhớ tiếng chuông chứ không nhớ im lặng sau tiếng chuông.

Duy đứng giữa ngã tư. Bốn mùa, bốn con đường. Gió lạnh từ phía đông (mùa đông). Hơi nóng từ phía bắc (mùa hạ). Từ phía tây (đêm): mùi bia, mùi thuốc lá nhẹ, mùi đường phố khuya. Từ phía nam (con đường bị xóa): không gì. Không mùi, không gió, không nhiệt, kiểu không gì mà sự vắng mặt hoàn toàn.

Tôi đang đứng ở giao điểm của ký ức. Mỗi con đường là ký ức của ai đó. Mùa hè của ai đó. Mùa đông của ai đó. Đêm khuya của ai đó. Và con đường bị xóa: ký ức của người đã bị quên đến mức cả ký ức cũng không còn.

Âm thanh khác. Không phải chuông. Tiếng sóng biển. Từ xa, từ phía nào Duy không rõ (có thể từ tất cả các hướng, kiểu từ tất cả mà âm thanh ở đây không tuân theo vật lý). Tiếng sóng: rì rào, đều, kiểu sóng mà bãi biển, kiểu bãi biển mà ai đó nhớ, kiểu nhớ mà tiếng sóng phát ra từ không khí, không từ nước, vì ở đây không có biển.

Rồi tiếng chuông trường. Ngắn, sắc, kiểu chuông mà tan học, kiểu tan học mà tiếng chân chạy trên sân xi măng theo sau. Rồi tiếng ru con. Nhẹ, đều, kiểu ru mà mẹ ru, nhưng không có lời, chỉ giai điệu, kiểu giai điệu mà người con nhớ nhưng quên lời.

Ba âm thanh chồng lên nhau: sóng, chuông trường, tiếng ru. Rồi thêm: tiếng mưa (mưa thật, rơi xuống, không phải mưa ngược). Tiếng radio (bản tin thời sự, giọng phát thanh viên đọc nhanh). Tiếng xe đạp leng keng. Tiếng ai đó gọi tên ai đó (tên gì, Duy không nghe rõ, kiểu không rõ mà âm thanh đúng tần nhưng ý nghĩa trượt).

Xen kẽ. Chồng chéo. Nhiều tần số phát cùng lúc, kiểu nhiều mà radio bắt được tất cả các đài cùng lúc, kiểu cùng lúc mà mỗi đài là một ký ức của một người, và ở đây tất cả ký ức phát ra cùng lúc vì thời gian không có thứ tự.

Rồi tắt. Tất cả. Cùng lúc. Im.

Im lặng đặc, kiểu đặc mà tai ù vì quen tiếng rồi mất tiếng. Duy nuốt nước bọt, tai ù, kiểu ù mà sau khi tháo tai nghe ra khỏi đầu sau nhiều giờ dựng video.

An đứng cạnh anh. Im. Cô đã quen. Cô đã nghe những âm thanh này (bao lâu, cô không biết) và cô đã quen với cách chúng đến và đi, kiểu đến và đi mà ký ức không có lịch trình.

– Đi tiếp? Duy hỏi.

An nhìn anh. Mắt tỉnh. Mắt lạnh. Nhưng trong lạnh, Duy thấy thứ anh đã học cách đọc qua ba tháng ở chung cư Thanh Vân: cô đang cân nhắc nên nói gì.

– Có thứ ở sâu hơn.

Duy đợi.

– Khu dân cư. Nơi người bị xóa sống. Không phải trong cánh cửa treo ở tầng 19 (đó là tầng lưu trữ). Ở đây, họ ra ngoài. Họ đi lại. Họ ăn. Họ ngủ. Nhưng họ không biết mình ở đâu. Không biết mình đến khi nào. Không nhớ.

– Cô đã thấy họ?

An gật.

– Và phía sau khu dân cư, xa hơn, có nơi ký ức bị thất lạc rơi xuống đường. Thành vật thể. Chạm vào thì thấy flash, kiểu flash mà ký ức không phải của mình nhập vào đầu.

– Nguy hiểm?

An nhìn Duy lâu.

– Nếu nhận nhiều ký ức không phải của mình, anh sẽ quên chính mình. Ký ức ở đây tìm chủ nhân mới. Nếu anh để trống, chúng sẽ lấp đầy.

Im lặng. Gió lạnh từ phía mùa đông thổi qua ngã tư, mang theo mùi sương và lá mục. Duy kéo khóa hoodie lên cổ.

– Đi, anh nói.

An quay lưng. Rẽ vào con đường mùa đông. Sương mù đón họ, kiểu đón mà con đường nuốt hai người vào bên trong mùa của nó. Đèn đường vàng nhạt qua sương, bóng hai người (bóng Duy: có, rõ, đổ dài trên vỉa hè ướt sương. Bóng An: không. Cô không có bóng. Ở đây cũng không có bóng, như ở trên kia, như trên camera, kiểu không có mà cô tồn tại nhưng ánh sáng không thừa nhận).

Tiếng bước chân trên vỉa hè sương. Hai người đi sâu hơn vào thành phố không tên, về phía khu dân cư, về phía những người đã bị xóa.

Và phía sau họ, ở ngã tư bốn mùa, con đường phía nam (con đường bị xóa) mờ thêm. Đường viền trắng nhạt đi. Một phần đường viền biến mất, kiểu biến mất mà đang bị xóa tiếp, tiếp, tiếp, cho đến khi con đường đó không còn cả đường viền, chỉ còn xám, đồng nhất, như chưa bao giờ có con đường nào ở đó.

Không ai nhìn thấy. Không ai nhớ.

Kiểu xóa mà tầng 19 dùng: không đau, không sợ, chỉ biến mất.