Lựa chọn

Ngày 161. 21:00.

Căn hộ tầng mười bốn. Hai cốc nước trên bàn, một đã uống hết, một còn nguyên. Khải ngồi bên màn hình tắt, lưng tựa ghế, mắt nhìn bức tường đối diện. Bức tường đã thay đổi nhiều trong sáu tháng. Lớp ảnh đầu tiên là camera, sau đó là bảng biểu, sơ đồ, rồi bản đồ nhiệt, rồi tên người chết. Bây giờ nó trông như bên trong đầu một người đã nhìn quá lâu vào một thứ không ai muốn thấy.

Thư ngồi đối diện. Cô đến từ tám giờ. Trước mặt cô là ba ổ cứng, một xấp giấy in, và một chiếc laptop mở sẵn trang tải lên.

Không ai nói gì trong mười phút.

Trên màn hình laptop, bốn cửa sổ trình duyệt đã đăng nhập sẵn. Hai trang báo lớn, tài khoản gửi ẩn danh qua máy chủ trung gian mà Phong cài trước khi chuyển đi Bắc Ninh. Một trang chia sẻ tập tin mã hóa. Một diễn đàn quốc tế.

Bên cạnh là thư mục đã nén: 4,2 terabyte. Bản đồ nhiệt. Hồ sơ Phase 4. Danh sách bốn mươi bảy đối tượng thử nghiệm. Bản ghi camera nội bộ tầng hai mươi. Email Vũ Hạo gửi cổ đông. Báo cáo CITY_ALPHA năm thứ năm. Và thứ Khải tìm thấy sáng nay trong tập tin cuối cùng của ổ cứng.

Thứ đó là một bảng tính.

Anh đã mở nó lúc sáu giờ sáng, sau khi không ngủ lần thứ ba trong tuần. Tập tin nằm trong thư mục con mà Đức đặt tên bằng một dãy số, không tiêu đề, không giải thích. Bên trong là một bảng hai cột, ba trăm mười hai dòng.

Cột trái: mã đối tượng BLINDSPOT, ngày báo cáo sự cố, loại sự cố.

Cột phải: phản hồi nội bộ NeuroVita.

Khải đọc từ dòng đầu tiên. Dòng thứ mười hai là một phụ nữ năm mươi ba tuổi, mã BL-0047, báo cáo tháng ba năm ngoái. Sự cố: đối tượng đi qua tai nạn giao thông, không phản ứng, nạn nhân tử vong do chảy máu trong ba mươi phút không ai gọi cấp cứu. Phản hồi nội bộ, một dòng, ký tên VH: "Lọc hoạt động đúng thiết kế. Không cần điều chỉnh."

Dòng thứ bốn mươi bảy. Một người đàn ông bảy mươi tuổi ngã trước cửa nhà mình. Hàng xóm nhìn thấy nhưng không xử lý, hệ thống ghi nhận sự kiện là "không đáng chú ý". Tử vong sau sáu giờ. Phản hồi nội bộ, cùng ký tên: "Tỷ lệ sự cố trong biên độ chấp nhận. Tiếp tục vận hành."

Dòng thứ một trăm sáu mươi ba. Một đứa trẻ mười một tuổi bị mất tích ba ngày. Phụ huynh báo cảnh sát, nhưng mô tả nhân chứng về nghi phạm "trượt" khỏi nhận thức điều tra viên trong vòng một giờ. Hồ sơ xếp vào "thiếu thông tin, đình chỉ." Phản hồi VH: "Không liên quan Phase 4. Blind subject tự hành động, ngoài tầm kiểm soát NeuroVita."

Ba trăm mười hai dòng. Khải đọc hết trong ba tiếng. Không phải vì anh đọc chậm. Vì cứ mỗi hai mươi dòng, anh phải dừng lại.

Hắn biết.

Không phải biết mơ hồ, kiểu một người không theo dõi kỹ. Hắn đọc từng báo cáo, ký tên phản hồi, ghi chú bên lề. Có những dòng Hạo viết bằng tay, chụp lại, nét chữ nhỏ gọn giống cách hắn cầm bút ký hợp đồng. Một dòng trong mục số hai trăm bốn mươi: "Sự cố lặp lại vùng BH-12. Yêu cầu Hưng kiểm tra tần số relay, không yêu cầu can thiệp sự cố."

Yêu cầu kiểm tra tần số. Không yêu cầu can thiệp sự cố. Một người chết vì không ai phản ứng, và phản hồi của người vận hành hệ thống là kiểm tra xem máy có chạy đúng không.

Đó là bằng chứng Thư cần. Không phải Hạo không biết. Hắn biết, ghi nhận, phân loại, rồi cho hệ thống tiếp tục chạy. Ba trăm mười hai lần. Mỗi lần đều có chữ ký.

Khải kể cho Thư. Cô đọc bảng tính trong im lặng. Mắt cô di chuyển xuống từng dòng, đều, không dừng, không nhanh. Khi đọc xong, cô đóng tập tin, nhìn ra cửa sổ.

– Bao nhiêu người chết trong đây, cô hỏi.

– Mười bảy trường hợp ghi rõ tử vong. Bốn mươi ba trường hợp nạn nhân không xác định tình trạng sau sự cố. Tám mươi bốn trường hợp mất tích hoặc đình chỉ điều tra.

– Và hắn ký tên trên mỗi phản hồi.

– Mỗi cái.

Thư quay lại nhìn anh. Mắt cô không ướt, không đỏ. Khải đã quen với điều đó. Cô khóc bằng cách siết chặt tay trên đùi cho đến khi khớp ngón trắng ra, và anh đã thấy điều đó đủ nhiều để không cần nhìn xuống tay cô.

– Đủ rồi, cô nói.

Nhưng "đủ" không phải là "dễ."

Khải đứng dậy, đi đến bức tường. Anh nhìn tấm ảnh cũ nhất, tấm anh in từ camera công viên ngày đầu tiên. Người đàn ông mang bốn túi nhựa lúc một giờ hai mươi ba sáng, đi bộ giữa lối đi, không che mặt. Sáu tháng trước, Khải nhìn tấm ảnh đó và nghĩ anh đang tìm một kẻ giết người. Bây giờ anh nhìn nó và thấy một thứ khác. Một hệ thống. Một thành phố. Tám triệu người ngủ yên vì có ai đó quyết định họ không cần thức.

– Nếu mình gửi đi, Khải nói, giọng anh bình hơn anh cảm thấy, bao nhiêu người sẽ mất ký ức giả trong một đêm?

Thư không trả lời ngay. Cô hiểu anh không hỏi về kỹ thuật.

– Anh đang hỏi bao nhiêu người sẽ đau.

– Tôi đang hỏi bao nhiêu người sẽ không chịu nổi. Hai mươi tám phần trăm tự sát. Con số đó quay lại theo đường nào? Từ từ, hay cùng lúc? Nếu tám triệu người phát hiện mình sống trong thí nghiệm cùng một đêm, con sóng đó trông như thế nào?

Thư im lặng một lúc. Rồi cô nói điều Khải không muốn nghe nhưng biết là đúng.

– Tôi không biết. Không ai biết. Nhưng anh biết điều gì xảy ra nếu không gửi. Hệ thống tiếp tục. Ba thành phố nữa. Rồi mười. Rồi không ai còn đếm.

Khải quay lại bàn. Anh ngồi xuống, nhìn màn hình laptop. Bốn cửa sổ chờ sẵn. Một nút gửi. 4,2 terabyte sự thật nén trong một thư mục.

Anh nghĩ về Đức. Ông ngồi trong tầng hầm mười năm, giữ mười bốn ổ cứng, viết lại mọi thứ bằng tay vì không tin máy, rồi chết trên sàn nhà mình với màn hình hiện dòng chữ "xóa hoàn tất." Ông không kịp nhấn nút. Ông chỉ kịp đẩy ổ cứng ra vườn để ai đó nhấn thay.

Anh nghĩ về Bảo Minh. Một đứa trẻ lớn lên mà không ai nhìn thấy, trong một thành phố tám triệu đôi mắt. Không phải vì hắn giỏi ẩn thân. Vì một cái máy dạy mọi người bỏ qua hắn, từng ngày, cho đến khi giết người trở thành cách duy nhất buộc thế giới ghi lại rằng hắn có ở đó.

Anh nghĩ về hai nạn nhân hai năm trước. Những người chết vì anh đã nhìn thấy nghi phạm nhưng không thuyết phục được ai tin. Nếu anh nhìn thấy mà không hành động, anh có tội. Anh đã sống với câu đó từ ngày đó.

Bây giờ anh nhìn thấy nhiều hơn bất cứ lúc nào trong đời. Và cái giá của hành động cũng lớn hơn bất cứ lúc nào.

– Anh quyết định, Thư nói.

Khải nhìn cô.

– Tại sao tôi?

– Vì anh là người nhìn thấy. Và vì anh đã nói với tôi, hơn một lần, rằng nếu đã thấy mà không hành động thì không khác gì đồng lõa.

Anh muốn phản bác. Muốn nói rằng câu đó anh nói khi cái giá chỉ là danh tiếng của mình, không phải sức khỏe tâm thần của tám triệu người. Nhưng Thư không nhìn anh bằng ánh mắt ép buộc. Cô nhìn anh bằng ánh mắt của một người đã quyết định rồi, chỉ đang chờ anh bắt kịp.

– Cô đã chọn từ lúc nào, anh hỏi.

– Từ sáng nay, khi đọc bảng tính. Dòng một trăm sáu mươi ba. Đứa trẻ mười một tuổi.

Khải nhớ dòng đó. Anh nhớ tất cả. Đó là thứ anh không thể tắt đi.

22:47.

Khải kéo chuột đến nút gửi trên cửa sổ đầu tiên. Ngón tay anh dừng trên bàn rê. Anh không run. Anh chỉ muốn biết chính xác mình đang cảm thấy gì trước khi làm một việc không thể rút lại.

Anh cảm thấy mệt. Sáu tháng điều tra, ba mươi bảy ngày kể từ khi biết tên Bảo Minh, mười một ngày kể từ khi Đức chết. Anh đã đi từ một bức tường hai mươi ba tấm ảnh đến bốn chấm hai terabyte dữ liệu, và bây giờ tất cả nằm trong một cú nhấp chuột.

Anh cảm thấy sợ. Không phải sợ cho mình. Sợ cho những người sẽ thức dậy vào sáng mai và phát hiện mọi thứ họ tin là thật đã bị một cái máy viết lại.

Và anh cảm thấy chắc chắn. Vì nếu anh không gửi, tập tin sẽ nằm trong ổ cứng cho đến khi ai đó tìm thấy nó, hoặc cho đến khi không ai còn nhớ nó tồn tại. Đức đã giữ mười năm. Kết quả là ông chết trên sàn nhà mình. Giữ không phải lựa chọn. Giữ chỉ là trì hoãn cái không thể trì hoãn.

– Thư, anh nói.

Cô nhìn anh.

– Nếu sáng mai có người chết vì cái này, tôi sẽ nhớ mặt họ. Tôi nhớ mọi khuôn mặt tôi từng thấy. Cô hiểu điều đó không?

– Tôi hiểu, Thư nói.

– Và cô vẫn muốn tôi nhấn.

– Tôi muốn anh nhấn vì anh muốn nhấn. Không phải vì tôi bảo.

22:51.

Khải nhấn gửi trên cửa sổ đầu tiên. Thanh tiến trình chạy, 4,2 terabyte bắt đầu tải lên qua đường truyền mã hóa. Anh chuyển sang cửa sổ thứ hai, nhấn gửi. Thứ ba. Thứ tư.

Bốn đường truyền song song. Bốn điểm đến khác nhau. Báo chí, diễn đàn, nền tảng chia sẻ, tòa soạn quốc tế. Dữ liệu rời khỏi ổ cứng, đi qua ba lớp máy chủ trung gian, và bắt đầu hiện hữu ở những nơi không ai gỡ được.

Thư đứng dậy, đi đến bên anh. Cô không chạm vào anh. Cô chỉ đứng đó, nhìn thanh tiến trình, như một người đứng nhìn nước dâng mà biết mình đã mở đập.

Thanh đầu tiên chạy đến ba mươi phần trăm. Sáu mươi. Tám mươi chín.

Hoàn tất.

Khải nhìn đồng hồ góc màn hình. 23:04.

Cửa sổ thứ hai hoàn tất. Thứ ba. 23:11, cửa sổ cuối cùng hiện dòng xác nhận tải lên thành công.

Bốn bản sao. Bốn nơi. Không thể thu hồi.

Khải tắt laptop. Không gập, chỉ tắt. Màn hình đen. Căn phòng chỉ còn ánh đèn bàn và tiếng thành phố ngoài cửa sổ.

Anh nhìn Thư. Cô nhìn lại anh. Không ai nói "xong rồi" hay "được rồi" hay bất cứ thứ gì giống lời an ủi. Vì không có gì xong. Mọi thứ mới bắt đầu.

Ngoài cửa sổ, thành phố vẫn sáng đèn, vẫn chạy, vẫn thở đều. Tám triệu người đang ngủ hoặc sắp ngủ. Sáng mai, khi họ mở mắt, thế giới họ biết sẽ không còn giống hôm nay.

Và Khải sẽ nhớ rằng mình là người nhấn nút. Anh sẽ nhớ mãi. Đó không phải lời nguyền. Đó là cái giá.

Đồng hồ trên tường nhích sang 23:12. Trong vài giờ nữa, múi giờ đầu tiên sẽ thức dậy, biên tập viên quốc tế sẽ mở hòm thư, và dữ liệu sẽ bắt đầu chạy trên màn hình của những người Khải không bao giờ gặp. Rồi từ đó, nó sẽ lan, không cần ai nhấn thêm bất cứ nút nào.

Thư lấy áo khoác trên lưng ghế.

– Tôi về sở chuẩn bị, cô nói. Sáng mai sẽ rất dài.

Cô đi. Cửa khép lại.

Khải ngồi một mình trong căn hộ tối, nghe tiếng bản lề cửa kêu nhẹ, rồi im. Trên bức tường, hai mươi ba tấm ảnh đầu tiên vẫn còn đó, và bây giờ chúng không chỉ là bằng chứng nữa. Chúng là lý do. Anh bắt đầu với một gương mặt không ai nhớ, và kết thúc bằng việc gửi sự thật về tám triệu bộ não cho chính tám triệu bộ não đó.

Anh vén rèm. Đêm cuối cùng mà thành phố này còn không biết mình là chuột bạch.

Anh đứng ở cửa sổ rất lâu, cho đến khi đèn đường bắt đầu nhạt đi và bầu trời phía đông chuyển từ đen sang xám. Anh đếm các cửa sổ còn sáng trong tòa nhà đối diện. Bảy. Rồi sáu. Rồi bốn. Những người cuối cùng tắt đèn đi ngủ, không biết rằng giấc ngủ đêm nay là giấc cuối cùng họ ngủ trong một thế giới họ tưởng là thật.