Bảy bóng ma
Ngày 70. Căn hộ tầng 14.
Ba ngày không ngủ đủ giấc. Khải biết vì anh đếm: sáu tiếng đêm đầu, bốn tiếng đêm hai, hai tiếng đêm ba. Không phải mất ngủ do lo lắng, mà do đợi. Đợi tin từ Phong, đợi Thư tiếp cận Trần Đình Khánh, đợi thứ gì đó xảy ra, bất kỳ thứ gì, để cuộc điều tra không đứng yên tại chỗ sau khi trang 00 bị xé.
Sáng ngày thứ ba, điện thoại rung. Phong.
Khải bắt máy, không chào.
– Có gì?
– Tôi chạy lại bộ lọc AI – cái mà anh hỏi tuần trước. Bảy đối tượng có mức "bỏ qua nhận thức" cao nhất trong hệ thống. Mã số, không tên – nhưng có hình ảnh trích xuất từ camera. Tôi gửi qua email mã hóa.
Khải mở laptop, đợi tải. Mười lăm giây. Bảy ảnh trích xuất từ camera giám sát thành phố, mỗi ảnh kèm mã số nội bộ, ngày chụp, điểm "bỏ qua" trong bộ lọc AI của NeuroVita. Tất cả đều có điểm trên 0.85, ngưỡng mà AI tự động loại khỏi danh sách cảnh báo. Đối tượng 00 có điểm 0.99. Bảy người này, từ 0.85 đến 0.93.
Khải nhìn bảy gương mặt.
Não anh tự động xử lý, không cần ra lệnh, không cần cố. Giống như mắt tự động lấy nét khi ánh sáng thay đổi: mỗi gương mặt được ghi nhận, phân tích cấu trúc xương, lưu trữ. Bảy gương mặt. Bảy người mà AI thành phố được lập trình để bỏ qua.
Và trong bảy, bốn gương mặt quen.
Khải dừng. Nhìn lại. Số 01, phụ nữ trung niên, khoảng năm mươi lăm, tóc ngắn ngang vai, gương mặt bầu bĩnh, mắt nhỏ. Anh đã thấy bà ở chợ Ngọc Lâm, tháng trước, khi đi mua đồ ăn sáng. Bà ngồi sau sạp rau, phía cuối dãy. Anh nhớ vì lúc đó anh để ý: không ai dừng lại mua hàng của bà, dù sạp ngay lối đi chính.
Số 03, thanh niên, khoảng hai mươi chín ba mươi, gương mặt gầy, mũi hơi nhọn, môi mỏng. Camera chụp ở siêu thị. Khải nhớ, đã thấy người này ở ga tàu điện Cát Linh, ba tuần trước. Đứng ở cuối sân ga, không lên tàu. Nhìn dòng người ra vào. Khải nhớ vì anh tự hỏi sao người đó đứng lâu vậy mà không ai nhìn.
Số 05, đàn ông trung niên, khoảng bốn mươi, cằm vuông, trán rộng. Camera trích xuất từ trạm xăng. Gương mặt này, không quen. Khải lật qua.
Số 06, không rõ giới tính, ảnh mờ, chụp nghiêng từ camera ATM. Chỉ thấy nửa mặt phải, tóc ngắn. Điểm bỏ qua: 0.93, cao nhất trong bảy, gần ngưỡng của đối tượng 00.
Khải nhìn ảnh số 06. Lâu. Nửa mặt, góc nghiêng, ánh sáng xấu. Đèn trắng ATM chiếu từ trên xuống, tạo bóng nặng dưới hốc mắt và mũi. Nhưng Hyper-Recognition không cần điều kiện lý tưởng. Anh ghi nhận: khoảng cách hai mắt hẹp, xương gò má cao, đường hàm sắc. Tóc ngắn sát, không rõ tuổi, có thể ba mươi, có thể bốn mươi lăm. Quần áo tối màu, không có logo hay chi tiết nhận dạng. Không quen, chưa gặp.
Số 07, đàn ông trung niên, camera bến xe buýt Mỹ Đình. Gương mặt tròn, trán hói, mắt nhỏ. Điểm 0.86, thấp nhất cùng số 02. Phong ghi chú: xuất hiện lặp lại tại bến xe, không có vé hoặc thẻ ghi nhận. Không khớp với bất kỳ hành khách đăng ký nào. Anh ta lên xe, đi, xuống, và hệ thống không ghi nhận. Như hành khách không tồn tại trên chuyến xe có thật.
Khải nhìn cả bảy gương mặt cùng lúc, xếp ngang trên màn hình. Bảy khuôn mặt không có gì chung về ngoại hình: già, trẻ, nam, nữ, gầy, tròn, cao, thấp. Không phải một kiểu người. Không phải một nhóm máu, một gen, một đặc điểm sinh học rõ ràng. Thứ duy nhất họ chia sẻ là điều mà mắt thường không nhìn thấy, cách não người khác phản ứng khi nhìn họ. Hoặc đúng hơn: cách não người khác không phản ứng.
Bảy người. Bốn quen. Ba lạ. Và tất cả đều đang sống giữa thành phố này mà không ai chú ý.
Khải gọi Thư. Bốn hồi chuông.
– Phong gửi danh sách bảy blind subjects. Ảnh camera, mã số, điểm bỏ qua. Tôi nhận ra bốn trong bảy – đã gặp trên đường trong tháng qua.
Im. Hai giây.
– Gửi cho tôi.
– Đã gửi. Cô xem số 03 – thanh niên gầy, tiền án nhẹ. Và số 06 – điểm cao nhất, gần 00, ảnh mờ.
– Số 06 liên quan vụ biển thủ ba năm trước không?
Khải lật lại ghi chú Phong kèm tài liệu.
– Phong ghi: "Số 06 – xuất hiện lặp lại tại khu vực ngân hàng ABT chi nhánh Lý Thường Kiệt. Trùng thời điểm với vụ mất 12 tỷ năm 2022. Không xác nhận quan hệ." Cô check hồ sơ vụ đó được không?
– Tôi sẽ lấy.
Cúp máy. Ngắn. Hiệu quả. Kiểu của Thư.
Khải dành buổi sáng phân loại. Bảy gương mặt, bảy câu chuyện, bảy cuộc đời đang trôi trong khoảng trống nhận thức của thành phố. Anh lập bảng trên giấy A4, dán cạnh bức tường chính:
Đối tượng bị bỏ qua – Đang theo dõi (bộ lọc AI NeuroVita)
| Mã | Giới tính | Tuổi ước | Điểm BQ | Vị trí ghi nhận | Ghi chú | |---|---|---|---|---|---| | 01 | Nữ | ~55 | 0.85 | Chợ Ngọc Lâm | Bán rau, ít khách. Khải đã thấy. | | 02 | Nam | ~60 | 0.86 | Công viên Thủ Lệ | Ngồi đọc báo. Xuất hiện 14 lần/tháng cùng vị trí. | | 03 | Nam | ~29 | 0.88 | Siêu thị/ga tàu | Tiền án nhẹ (trộm vặt). Luôn được thả. | | 04 | Nữ | ~35 | 0.87 | Khu văn phòng | Không có thông tin. | | 05 | Nam | ~40 | 0.89 | Trạm xăng | Không có thông tin. Không tìm được. | | 06 | ? | ? | 0.93 | ATM/ngân hàng | Liên quan vụ biển thủ 12 tỷ? Ảnh mờ. | | 07 | Nam | ~45 | 0.86 | Bến xe buýt | Xuất hiện lặp lại, không có vé/thẻ. |
Khải nhìn bảng. Bảy người, bảy mức độ khác nhau của cùng một hiệu ứng. Số 01 với 0.85, mức thấp nhất, có lẽ bà thậm chí không biết mình có khả năng gì. Người ta quên bà, nhưng bà không lợi dụng. Bà chỉ sống, trong sự im lặng mà thế giới dành cho bà.
Số 03 với 0.88, mức vừa đủ để trộm vặt mà không ai bắt. Tiền án nhẹ nghĩa là đã bị bắt trước đó, nhưng luôn được thả vì nhân chứng quên. Hắn biết. Hắn đang lợi dụng.
Và số 06 với 0.93, gần ngưỡng của 00. Nếu đúng là người liên quan vụ biển thủ, thì đây không phải trộm vặt. Đây là tội phạm có tổ chức, sử dụng khả năng bị bỏ qua để thực hiện tội phạm kinh tế quy mô lớn.
Bảy bóng ma. Mỗi người một cách sống trong bóng tối, có người bị ép, có người tự chọn.
Buổi chiều, Khải ra đường. Mục tiêu: số 01.
Chợ Ngọc Lâm, ba giờ chiều, vắng dần. Khải đi dọc dãy sạp rau cuối chợ. Nhớ vị trí: lần trước bà ngồi ở sạp thứ tư từ cuối, bên trái, đối diện quầy bán tôm khô. Hôm nay, sạp vẫn ở đó. Rau muống, mồng tơi, rau đay xếp gọn trên tấm bạt nhựa xanh. Và bà ngồi trên ghế nhựa thấp, lưng tựa vào cột sắt, quạt giấy trong tay. Mắt nhìn dòng người đi ngang.
Khải dừng cách ba mét. Quan sát. Lấy điện thoại ra, giả vờ nhắn tin, nhưng mắt hướng về phía sạp rau. Thói quen điều tra: không nhìn thẳng vào mục tiêu, nhìn bằng ngoại vi. Nhưng ở đây, điều đó không cần thiết. Bà không biết anh đang quan sát, và cả chợ cũng không biết bà tồn tại.
Trong mười lăm phút anh đứng đó, hai mươi ba người đi ngang sạp bà. Không ai dừng. Không ai nhìn. Một phụ nữ cầm giỏ đi thẳng qua, mắt lướt từ sạp bên trái sang sạp bên phải, bỏ qua sạp giữa, sạp của bà, như nó không tồn tại. Một ông già dừng ở sạp tôm khô đối diện, quay lưng về phía bà suốt năm phút, không một lần liếc qua.
Bà không tỏ vẻ ngạc nhiên. Bà quen. Quạt giấy vẫn phe phẩy, mắt vẫn nhìn, nhưng không đợi ai dừng lại.
Khải bước đến.
– Cho tôi mớ rau muống.
Bà ngẩng lên. Mắt ngạc nhiên. Nhẹ, nhanh, nhưng có. Như người lâu không nghe ai gọi tên bất ngờ nghe thấy.
– Dạ... mớ nhỏ hay mớ lớn?
– Mớ nhỏ.
Bà gỡ dây buộc, đưa rau vào túi nilon. Tay bà run nhẹ, không phải sợ, mà vì lâu không có động tác phục vụ khách.
– Năm nghìn.
Khải đưa tiền. Nhận rau. Không đi.
– Bà bán ở đây lâu chưa?
Bà nhìn anh, lâu hơn cần thiết. Kiểu nhìn của người đang cố xác nhận rằng cuộc trò chuyện này có thật.
– Mười hai năm. Từ khi ông nhà tôi mất.
– Khách đông không?
Bà cười, nhẹ, buồn, quen.
– Vắng lắm. Lâu lâu mới có người dừng. Chắc tại sạp tôi khuất.
Sạp bà không khuất. Sạp bà ở ngay lối đi chính, giữa hai sạp có khách ra vào liên tục. Nhưng bà tin, vì đó là lời giải thích duy nhất có lý khi không biết sự thật.
Khải ghi nhận. Bà nói "khuất", nhưng giọng bà khi nói từ đó có một chút gì khác, nhẹ hơn, quen thuộc hơn, như người đã giải thích điều này cho chính mình hàng nghìn lần cho đến khi nó thành sự thật. Bà không biết lý do thật. Bà chỉ biết kết quả: không ai dừng lại. Mỗi ngày. Mười hai năm.
– Con gái bà có hay về thăm không?
Bà nhìn xuống rau, tay xếp lại mớ mồng tơi đã hơi héo.
– Nó bận. Ở Bình Dương, làm công ty. Thi thoảng gọi... nhưng cũng quên. Tôi không trách. Ai cũng bận.
Quên. Ai cũng quên. Khải không nói gì. Anh gật đầu, cảm ơn, đi.
Đi được mười bước, quay lại nhìn. Bà đã ngồi xuống ghế nhựa, quạt giấy phe phẩy, mắt nhìn dòng người. Như mười lăm phút trước. Như mười hai năm qua.
Về nhà, Khải mở laptop. Tin nhắn Thư: "Số 03 – Nguyễn Đình Tuấn, 29 tuổi, hộ khẩu Q.Hoàng Mai. 4 lần bị bắt trộm vặt (2019-2023), cả 4 lần được thả vì nhân chứng rút lời hoặc 'không nhớ rõ'. Camera xác nhận nhưng 'không đủ cơ sở nhận diện.' Đang theo dõi. Tôi sẽ bám hắn."
Và tin nhắn thứ hai, mười phút sau: "Số 06 – check hồ sơ vụ biển thủ ABT. 12 tỷ biến mất qua 7 giao dịch trong 3 ngày. Camera ghi hình người rút tiền mặt tại quầy – nhưng giao dịch viên không nhớ. Quản lý không nhớ. Bảo vệ không nhớ. Hồ sơ vẫn mở, 0 nghi phạm. Tôi xin lại file video."
Khải đọc. Nhìn bảng bảy gương mặt trên tường.
Bảy bóng ma, mỗi người một mức độ.
Số 01, bà bán rau. Mười hai năm ngồi giữa chợ mà không ai mua hàng. Vô hại. Nạn nhân.
Số 03, Tuấn. Bốn lần trộm, bốn lần thoát. Biết khả năng, đang lợi dụng. Nhưng vẫn ở mức nhỏ, trộm vặt, ăn cắp siêu thị. Chưa nguy hiểm.
Số 06, không tên, không rõ giới tính, 0.93. Mười hai tỷ đồng biến mất mà cả ngân hàng không nhớ ai đến rút. Đây không phải ăn cắp vặt. Đây là tội phạm ở cấp độ khác, có kế hoạch, có hiểu biết về khả năng của mình, có mục tiêu rõ ràng.
Bảy bóng ma. Từ nạn nhân đến tội phạm. Và ở đỉnh hệ thống, 00, với 0.99, giết người giữa ban ngày mà không ai nhớ.
Khải đứng dậy, đi đến cửa sổ. Nhìn ra thành phố chiều. Mười triệu người. Và bây giờ anh biết: trong mười triệu người đó, ít nhất bảy, có thể nhiều hơn, đang đi giữa phố mà không ai nhìn thấy. Một số chỉ muốn được yên. Một số đang trộm. Một số đang lấy mười hai tỷ đồng. Và một người đang giết.
Câu hỏi không còn là: "Làm sao tìm một người vô hình?" Câu hỏi bây giờ là: "Có bao nhiêu người vô hình? Và bao nhiêu trong số đó đang sử dụng khả năng để làm điều mà không ai ngăn được?"
Bộ lọc AI NeuroVita ghi nhận bảy. Nhưng bộ lọc đó do Vũ Hạo kiểm soát, nghĩa là chỉ ghi nhận những gì Hạo muốn ghi nhận. Có thể có người mà ngay cả bộ lọc cũng không thấy, mức vô hình cao đến mức vượt qua cả thuật toán. Như 00.
Bao nhiêu người nữa mà ngay cả Hạo cũng không kiểm soát được?
Điện thoại rung. Thư: "Đang bám số 03. Hắn ở khu phố Trần Nhân Tông. Có vẻ đang chuẩn bị vào cửa hàng gì đó. Tôi báo lại."
Khải đọc. Không trả lời. Đặt điện thoại xuống, quay lại bức tường.
Bảy gương mặt mới. Bên cạnh bốn mươi sáu ảnh hung thủ. Bên cạnh bản đồ mười bốn đinh ghim. Bên cạnh vòng tròn đỏ bao phủ mười triệu người. Bức tường đang hết chỗ, và cuộc điều tra đang mở rộng theo hướng anh không lường trước.
Anh không chỉ đang tìm một kẻ giết người. Anh đang nhìn vào một hệ sinh thái, những người bị hệ thống tạo ra, bị hệ thống bỏ rơi, rồi tự tìm cách sống trong khoảng trống mà hệ thống để lại. Một số sống bằng cách ngồi im. Một số sống bằng cách lấy. Và một số sống bằng cách giết.
BLINDSPOT không chỉ tạo ra 00. Nó tạo ra một tầng lớp, tầng lớp vô hình. Và trong tầng lớp đó, luật pháp không tồn tại.
Khải quay lại bàn. Lấy sổ tay, viết:
"Bảy – chỉ là số được ghi nhận. Số thật có thể lớn hơn. Ưu tiên: (1) Số 03 – Thư đang bám. (2) Số 01 – quay lại nói chuyện, hiểu thêm. (3) Số 06 – nguy hiểm nhất sau 00. Cần tìm."
Đặt bút. Nhìn bảy gương mặt trên tường, bảy bóng ma giữa ban ngày. Và nghĩ: ở đâu đó trong thành phố, 00 cũng đang nhìn. Hắn biết những người này, có thể đã gặp, có thể đang theo dõi. Hắn là đỉnh. Họ là phần còn lại.
Và Khải đứng giữa, nhìn thấy tất cả mà không thể ngăn bất kỳ ai.
Ngoài cửa sổ, trời tối dần. Đèn đường bật, vàng và đều, chiếu xuống vỉa hè nơi hàng nghìn người đang đi về nhà sau một ngày làm việc. Khải nhìn họ, những gương mặt bình thường, bước chân bình thường, cuộc sống bình thường. Và tự hỏi: trong đám đông đó, bao nhiêu người đang nhìn thẳng vào một bóng ma mà không biết?