Tiếng nói không ai nghe

Ngày 170. 20:12.

Nước mắt khô trên má, gió thổi qua mặt nhưng không lạnh. Bảo Minh đứng trên rìa đài phun nước, nhìn ba mươi nghìn gương mặt bên dưới, và không gương mặt nào nhìn lại.

Hắn đã quen. Hai mươi bảy năm, mỗi ngày, mỗi giờ, mỗi lần bước vào một căn phòng, mỗi lần ngồi xuống quán cà phê, mỗi lần đứng trong thang máy cùng một người khác, kết quả đều giống nhau. Mắt họ chạm vào hắn rồi trượt đi, như nước trên kính, như tay lướt qua lan can không dừng lại. Không phải ghét. Không phải sợ. Đơn giản là không ghi nhận. Hắn không tồn tại trong bộ nhớ của loài người.

Nhưng đêm nay khác. Vì đêm nay hắn chọn đứng ở nơi sáng nhất thành phố, trước nhiều mắt nhất, và nếu ba mươi nghìn người cùng trải qua khoảnh khắc nhìn một con người mà không giữ được, thì ít nhất họ sẽ nhớ cảm giác đó. Cảm giác bị não phản bội. Cảm giác nhìn mà không thấy. Đó là thứ hắn muốn để lại.

Hắn quay ba trăm sáu mươi độ xong. Dưới chân đài phun nước, những người hàng đầu đang nhăn mặt, xoa trán, nhìn quanh với vẻ bất an không tên. Họ biết có gì đó sai nhưng không chỉ được. Hắn đứng cách họ ba mét, áo trắng, đèn chiếu rõ, và họ vẫn không thấy.

Lần cuối.

20:14. Hắn nhảy xuống khỏi đài phun nước, bước về phía nhóm phóng viên đứng ở rìa phía đông. Bốn người, hai camera, một micro gắn loa. Họ đang quay cảnh quảng trường, ống kính hướng ra đám đông, bình luận trực tiếp cho kênh nào đó mà hắn không quan tâm.

Hắn đi thẳng đến người cầm micro. Đàn ông, ba mươi lăm tuổi, áo sơ mi xắn tay, tay trái giữ micro, tay phải cầm điện thoại đọc bình luận. Hắn dừng cách nửa mét. Anh ta không quay lại.

Bảo Minh đưa tay ra, nhẹ nhàng, rút micro khỏi tay người phóng viên. Ngón tay anh ta mở ra, buông, như buông một vật không còn quan trọng. Mắt anh ta chớp, nhìn xuống tay mình, rồi nhìn quanh, vẻ bối rối thoáng qua rồi mất.

– Cái gì, người phóng viên nói với đồng nghiệp. Micro đâu rồi.

– Anh vừa cầm mà.

– Tôi biết. Nhưng...

Anh ta nhìn xuống sàn, nhìn quanh chân, nhìn vào tay đồng nghiệp. Không nhìn Bảo Minh đứng cách nửa mét, cầm micro trong tay.

Hắn đưa micro lên miệng.

Giọng hắn qua hệ thống loa ngoài trời, vang trên toàn bộ quảng trường.

– Tôi là Phạm Bảo Minh.

Ba mươi nghìn người im lặng. Không phải im lặng tự nguyện, mà im lặng phản xạ, loại im lặng xảy ra khi não nhận được tín hiệu bất ngờ và dừng mọi hoạt động khác để xử lý. Tiếng ồn nền rơi từ sáu mươi decibel xuống gần không trong bốn giây.

Rồi xì xào. Hàng nghìn giọng nói nhỏ, cùng lúc, tạo ra một tần số đều, thấp, như ong.

– Ai đang nói?

– Ở đâu?

– Trên đài phun nước. Nhưng tôi không thấy ai.

Bảo Minh đứng giữa quảng trường, cầm micro, áo trắng dưới đèn, và ba mươi nghìn cặp mắt quay về phía âm thanh. Họ nghe giọng hắn. Họ biết giọng đó phát ra từ khu vực đài phun nước. Một số người nhìn thẳng vào hắn, khoảng cách dưới năm mét, đủ gần để thấy sẹo dưới mắt trái, đủ gần để đọc nếp nhăn trên trán. Nhưng mắt họ trượt. Nhìn rồi trượt, như mắt đọc một dòng chữ mờ trên trang giấy ướt, biết có chữ mà không đọc được.

Hắn tiếp tục.

– Tôi đã giết người. Những người các bạn từng biết. Những vụ án các bạn từng đọc trên báo. Các bạn đã gặp tôi. Đã đứng cạnh tôi trên tàu điện, trong thang máy, ở siêu thị. Đã nhìn thẳng vào mặt tôi. Và quên.

Giọng hắn đều, không cao hơn mức cần thiết để micro thu rõ. Không run. Không hùng hồn. Hắn không diễn thuyết. Hắn mô tả sự thật, bằng giọng của người đã sống với sự thật đó lâu đến mức nó không còn gây đau mà chỉ gây mệt.

Trên các màn hình phát trực tiếp, hình ảnh hắn hiện rõ ràng. Một người đàn ông cầm loa tay, đứng trên nền gạch quảng trường, đèn chiếu từ phía sau tạo viền sáng quanh vai. Ống kính ghi lại đúng hắn, vì ống kính không có hải mã, không có bộ lọc nhận thức, không có hai mươi bảy năm dấu ấn thần kinh. Camera chỉ ghi ánh sáng phản xạ từ bề mặt, và bề mặt của Bảo Minh phản xạ ánh sáng giống bất kỳ con người nào khác.

Nhưng người xem qua màn hình cũng không thấy. Bình luận chạy liên tục:

"Không có ai cầm micro." "Giọng ai vậy? Phát ra từ đâu?" "Tôi thấy ai đó. Mờ. Nhưng nhìn kỹ lại thì không." "Có ai khác thấy không? Tôi nghĩ mình thấy rồi mất."

Mười bốn triệu người đang xem. Mười bốn triệu bộ não đang nghe một giọng nói mà chúng không gắn được vào khuôn mặt nào. Hiện tượng chưa từng xảy ra trong lịch sử nhận thức con người: một tín hiệu thính giác rõ ràng, một tín hiệu thị giác rõ ràng (trên camera), và một sự bất lực hoàn toàn của não bộ trong việc kết nối hai tín hiệu đó thành một con người.

20:17. Bảo Minh nhìn quanh. Không tìm ai. Chỉ nhìn.

Ở hàng đầu, cách bốn mét, một cô gái trẻ, có lẽ hai mươi hai tuổi, đang khóc. Không phải vì sợ. Cô khóc vì cô đang cố nhìn vào nơi giọng nói phát ra, và mắt cô từ chối. Cô cảm nhận được sự hiện diện, giống như cảm nhận ai đó đứng sau lưng trong bóng tối, nhưng khi cô quay mắt về phía đó, không có gì. Mâu thuẫn giữa hai hệ thống nhận thức, giữa trực giác nói "có" và thị giác nói "không", khiến cô gái khóc vì bất lực.

Hắn hiểu cảm giác đó. Hắn đã sống với nó từ phía bên kia.

– Tôi không ẩn mình, hắn nói vào micro. Tôi đứng đây. Giữa các bạn. Khoảng cách ba mét. Áo trắng. Nhìn thẳng vào mắt các bạn. Nhưng các bạn không thấy. Không phải vì các bạn mù. Vì não các bạn đã được dạy rằng tôi không quan trọng. Rằng tôi chưa bao giờ quan trọng.

Xì xào dâng lên rồi rơi xuống. Đám đông bất an. Không phải kiểu hoảng loạn có thể bùng phát thành giẫm đạp. Kiểu bất an sâu hơn, thầm lặng hơn, loại bất an của người vừa nhận ra một thứ gì đó về chính bản thân mình mà họ không muốn biết.

Qua tai, hắn nghe tiếng bước chân phía sau. Nặng, vội, có nhịp của người được huấn luyện. Cảnh sát. Khải đang chỉ vị trí cho họ qua tai nghe, hắn biết, vì hắn biết Khải ở ban công tầng hai phía đông bắc, nơi tầm nhìn tốt nhất. Người duy nhất ở thành phố này nhìn thấy hắn quá năm phút.

Hắn không quay lại. Bước chân gần hơn, rồi chệch hướng. Hải mã của người cảnh sát phân loại "khu vực đài phun nước" là "không có mục tiêu" trước khi vỏ não vận động kịp điều chỉnh, nên đôi chân tự lệch sang trái, vòng qua hắn, đi tiếp. Người cảnh sát đi ngang Bảo Minh cách chưa đến một mét, vai gần chạm vai, rồi tiếp tục tiến về phía trước, mắt nhìn thẳng, không có dấu hiệu nhận biết. Đi qua. Đi tiếp. Quên.

Hai mươi bảy năm. Kết quả luôn giống nhau.

20:19. Hắn còn ít thời gian. Loa sẽ bị cắt khi ban tổ chức tìm ra cách, hoặc ai đó sẽ đủ liều lĩnh để rút dây. Hắn cần nói xong.

– Câu hỏi không phải tôi là ai. Các bạn đã biết tên tôi. Các bạn đã thấy ảnh tôi. Các bạn sẽ quên cả hai trong vài phút nữa, vì não các bạn đã được viết lại, bằng một chương trình tên là BLINDSPOT, trong năm năm qua, mà không ai hỏi ý kiến các bạn.

Hắn dừng lại. Tiếng gió qua micro tạo ra một tiếng rít nhẹ, rồi mất.

– Nhưng câu hỏi thật sự là thế này.

Im lặng. Ba mươi nghìn người, mười bốn triệu người qua màn hình, tất cả đang nghe một giọng nói từ một người mà không ai nhìn thấy.

– Các bạn đã từng nhìn thấy bao nhiêu người như tôi?

Hắn hạ micro một chút. Giọng nhẹ hơn, nhưng loa vẫn bắt.

– Không phải BLINDSPOT. Trước BLINDSPOT. Trước khi não các bạn bị can thiệp. Bao nhiêu người đã đứng cạnh các bạn, đã nói chuyện với các bạn, đã sống cùng thành phố với các bạn, và các bạn chọn không nhìn? Không phải vì hệ thống. Vì các bạn tự chọn.

Cô gái hàng đầu vẫn khóc, hai tay ôm mặt, nhìn qua kẽ ngón về phía giọng nói. Người đàn ông đứng cạnh cô quay điện thoại, ống kính hướng đúng chỗ Bảo Minh đứng, trên màn hình hắn hiện rõ, nhưng mắt anh ta nhìn màn hình mà không thấy. Một bà già phía xa hơn, tóc bạc, đứng yên giữa dòng người nhúc nhích, mắt nhắm lại, tai nghiêng về phía loa, nghe thay vì nhìn, vì bà đã hiểu rằng nhìn là vô ích.

– Tôi là sản phẩm, Bảo Minh nói. Của hệ thống. Của xã hội. Của thói quen không nhìn thấy những người không quan trọng. BLINDSPOT không phát minh ra sự vô hình. Nó chỉ hoàn thiện nó.

Hắn đặt micro xuống mặt gạch. Nhẹ. Không ném, không buông, đặt. Như người đặt xong dấu chấm cuối dòng cuối cùng.

20:21. Bảo Minh bước xuống khỏi khu vực đài phun nước, đi vào đám đông.

Ba mươi nghìn người đang nhìn quanh, tìm nguồn phát của giọng nói vừa ngừng, và hắn đi giữa họ, vai chạm vai, không ai quay lại. Từ ban công tầng hai, Khải vẫn nhìn. Hắn biết vì hắn cảm nhận được ánh mắt đó, nặng, ấm, khác hẳn với sự trống rỗng của ba mươi nghìn cặp mắt xung quanh. Ánh mắt duy nhất ở thành phố này không trượt.

Hắn không ngoái lại. Không vẫy. Không gật đầu. Chỉ đi.

Ngang qua một phóng viên đang hét vào điện thoại: "Giọng nói đã ngừng, chúng tôi vẫn không xác định được nguồn phát!" Ngang qua hai cảnh sát thường phục đứng sát nhau, tai nghe vẫn bật, mắt quét quảng trường, mồ hôi trán, bất lực. Ngang qua cô gái trẻ vẫn khóc, bây giờ ngồi bệt trên gạch, tay ôm đầu gối, vai run.

Hắn dừng lại trước cô, nửa giây. Muốn nói gì đó. Muốn nói: tôi đứng đây. Tôi có thật. Cô không điên.

Nhưng nói cũng vô ích. Cô sẽ nghe, sẽ nhìn lên, sẽ thấy hắn trong hai giây, rồi mắt sẽ trượt, và cô sẽ khóc thêm.

Hắn đi tiếp.

Hai mươi mét. Ba mươi. Năm mươi. Đám đông thưa dần về phía cổng tây, nơi hàng cây che khuất đèn, nơi bóng tối dày hơn, nơi một người vô hình hòa vào bóng tối mà không cần cố. Hắn bước qua cổng, qua lề đường Đinh Tiên Hoàng, qua một quán nước đóng cửa, và biến mất vào con hẻm đầu tiên rẽ phải.

Không ai đuổi theo. Không ai nhớ hắn vừa đi qua.

Hắn dừng lại trong hẻm. Lưng tựa tường gạch, thở đều, tim bình thường. Không mệt. Không sợ. Chỉ trống.

Từ quảng trường vọng lại tiếng ồn, lớn hơn trước, ba mươi nghìn người đang nói cùng lúc, đang hỏi nhau, đang quay điện thoại, đang tìm câu trả lời cho điều họ vừa trải qua. Một giọng nói không mặt. Một sự hiện diện không hình. Cảm giác có ai đó đứng ngay trước mặt mà mắt từ chối ghi nhận, và bây giờ giọng nói đã ngừng, cảm giác đó không mất mà sâu hơn, vì bây giờ nó đi kèm câu hỏi: mắt tôi đã bỏ qua ai? Trước đêm nay. Trước BLINDSPOT. Mắt tôi đã chọn không thấy ai?

Bảo Minh biết câu hỏi đó sẽ tồn tại lâu hơn bất kỳ gương mặt nào. Lâu hơn cả gương mặt hắn, cái gương mặt mà mười bốn triệu người vừa nhìn trên camera và đã quên trước khi video kết thúc. Gương mặt sẽ mất. Câu hỏi sẽ ở lại.

Vì câu hỏi không phải ký ức thị giác. Nó là sự thật. Và sự thật, dù não có muốn, không xóa được.

Hắn rút điện thoại. Một tin nhắn từ số Khải. Gửi lúc 20:20, trong khi hắn còn đang đi qua đám đông.

"Tôi vẫn thấy anh."

Ba chữ. Bảo Minh nhìn màn hình, ánh sáng xanh nhạt hắt lên mặt trong hẻm tối. Ba chữ mà hai mươi bảy năm hắn chưa bao giờ nhận được từ ai.

Hắn không trả lời. Tắt màn hình. Cho điện thoại vào túi quần. Đứng thêm một phút trong hẻm, lưng tựa tường, mắt nhắm, nghe tiếng thành phố vỡ ra và ráp lại ở bên kia bức tường.

Rồi hắn đi. Hẻm này nối ra hẻm khác, hẻm khác nối ra đường nhỏ, đường nhỏ nối vào dòng xe, dòng xe chảy về phía ngoại thành. Hắn đi giữa tất cả, như mọi khi, như hai mươi bảy năm trước, như ngày mai, như mãi mãi, một người đàn ông bình thường bước đi giữa thành phố mà thành phố không biết.

Nhưng đêm nay, lần đầu tiên, khi hắn đi qua một bà bán nước chè đang dọn hàng ở góc phố, và bà không nhìn lên, hắn không đau. Vì ở đâu đó trên ban công tầng hai quảng trường, có một người đã nhìn thấy hắn khóc. Đã giữ hình ảnh đó. Sẽ nhớ.

Và ở đâu đó trong túi áo ngực bên trái, tấm ảnh Lâm Khải vẫn nằm phẳng, sát ngực, nơi hắn đặt từ đêm trong phòng bỏ hoang trên đường Minh Khai.

Người nhớ hắn. Người hắn nhớ.

Hắn rẽ vào con đường cuối cùng trước khi bóng tối nuốt hết, và biến mất.