Vũ Hạo không sai
Ngày 158. 10:20 sáng.
Căn hộ tầng mười bốn. Rèm kéo kín, chỉ một khe sáng. Khải ngồi trước hai màn hình, ổ cứng lấy từ NeuroVita đã sao xong sang ba bản. Anh không ngủ từ đêm đột nhập.
Phần lớn dữ liệu là số. Bảng biểu, đồ thị, báo cáo nội bộ. Anh đã quen đọc số. Số không nói dối theo cách con người nói dối.
Anh mở thư mục có tên đơn giản: "Kết quả y tế công cộng, 5 năm." Bên trong, các bảng thống kê của thành phố, đối chiếu với giai đoạn triển khai Phase 4.
Khải đọc.
Tỷ lệ tự sát toàn thành phố: giảm hai mươi tám phần trăm trong năm năm.
Anh dừng ở con số đó. Đọc lại. Không sai. Hai mươi tám phần trăm. Đường cong đi xuống đều, không gãy, không nhảy. Bắt đầu giảm từ năm hệ thống mở rộng, tiếp tục giảm khi Phase 4 phủ rộng.
Anh mở bảng tiếp.
Rối loạn trầm cảm được chẩn đoán: giảm mười lăm phần trăm. Số đơn thuốc chống lo âu: giảm hai mươi mốt phần trăm. Năng suất lao động trung bình: tăng mười hai phần trăm. Số ngày nghỉ ốm vì lý do tâm lý: giảm một phần ba.
Cuối thư mục, ba bài báo khoa học. Đăng trên tạp chí quốc tế, có bình duyệt, có trích dẫn. Tác giả đứng tên là các viện nghiên cứu uy tín, không phải NeuroVita. Các bài báo ca ngợi "mô hình đô thị khỏe mạnh" của thành phố. Một bài có tiêu đề về việc giảm gánh nặng sức khỏe tâm thần ở quy mô dân số. Không ai trong số họ biết nguyên nhân thật.
Số liệu thật. Bình duyệt thật. Kết quả thật.
BLINDSPOT hoạt động.
Khải ngồi im rất lâu. Khe sáng từ rèm dịch chuyển trên sàn, từ chân tủ sang giữa phòng.
Anh đã đến đây để tìm bằng chứng tội ác. Anh tìm thấy bằng chứng một thứ khác. Một thứ khiến anh khó gọi tên hơn.
Não người ghi nhận đau khổ giống cách nó ghi nhận mọi thứ khác. Một cuộc cãi vã, một hóa đơn không trả nổi, một gương mặt người đã mất, một tin tức về thế giới đang xấu đi. Tất cả được ghi, được giữ, được nhắc lại trong những đêm không ngủ. Đó là cách trầm cảm hoạt động. Đó là cách con người tự ăn mòn mình.
BLINDSPOT không chữa nỗi đau. Nó làm não bỏ qua nỗi đau, giống cách nó làm não bỏ qua một gương mặt. Người ta vẫn nghèo, vẫn cô đơn, vẫn mất mát. Họ chỉ không ghi nhận điều đó đủ lâu để gục ngã.
Morphine cho cả một thành phố.
Đó là ý nghĩ chính xác nhất anh tìm được. Morphine không chữa vết thương. Nó làm người ta không thấy đau. Và với một số người, không thấy đau là khác biệt giữa sống và chết.
Hai mươi tám phần trăm. Nếu con số đúng, thì trong năm năm qua, hệ thống của Vũ Hạo đã giữ lại mạng sống của hàng nghìn người lẽ ra đã tự kết thúc.
Tiếng gõ cửa. Thư.
Cô vào, đặt túi xuống, nhìn màn hình qua vai anh. Cô đọc nhanh. Khải im lặng để cô đọc.
– Hai mươi tám phần trăm, Thư nói. Giọng cô phẳng.
– Bình duyệt quốc tế, Khải nói. Không phải số NeuroVita tự bịa.
Thư kéo ghế ngồi xuống. Cô nhìn con số một lúc.
– Giảm tự sát, cô nói, bằng cách xóa ký ức buồn. Giảm trầm cảm bằng cách không cho người ta nhìn thấy vấn đề của họ. Đó không phải chữa lành. Đó là gây mê.
– Tôi biết.
– Một người mất con. Hệ thống làm anh ta bớt nhớ. Anh ta không tự sát. Trên bảng thống kê, đó là một mạng được cứu. Nhưng anh ta còn là con người không, nếu nỗi đau lớn nhất đời anh ta bị một cái máy bào mỏng đi?
Khải không trả lời ngay. Anh nhìn bảng số.
– Cô hỏi câu đạo đức, anh nói. Số trả lời câu sống chết. Hai cái không cùng một câu hỏi.
– Chúng phải là một, Thư nói.
– Phải. Nhưng không phải lúc nào cũng là.
Anh đứng dậy, đến bên bảng tường nơi treo những bức ảnh và sơ đồ tích lũy gần sáu tháng. Bức tường mà ba ngày trước Bảo Minh đã gỡ một tấm ảnh mang đi, dù Khải chưa biết.
Anh nhìn nó nhưng không thật sự nhìn. Trong đầu anh là một phép tính anh không muốn làm.
Phá BLINDSPOT nghĩa là trả lại nhận thức cho tám triệu người. Họ sẽ nhìn thấy Bảo Minh. Họ sẽ nhìn thấy những kẻ như hắn. Họ sẽ nhìn thấy tội ác xảy ra giữa ban ngày và họ sẽ phản ứng. Đó là điều đúng đắn. Đó là điều anh đã theo đuổi từ ngày đầu.
Nhưng họ cũng sẽ nhìn thấy lại mọi thứ khác. Mọi nỗi đau bị bào mỏng sẽ dày trở lại trong một đêm. Hai mươi tám phần trăm tự sát sẽ không quay lại từ từ. Nó sẽ quay lại như một con sóng, dồn vào những con người đã quen sống không đau, đột nhiên bị trả về với toàn bộ trọng lượng của đời họ.
Có bao nhiêu người sẽ chết vì sự thật?
Anh không có con số đó. Không ai có. Đó là điều khiến phép tính không thể hoàn thành.
Khải đến bên cửa sổ. Anh vén rèm một khe.
Thành phố ban ngày. Nắng trên mái tôn, dòng xe trên đường Láng, người đi bộ trên vỉa hè. Một người mẹ dắt con qua đường. Một ông già ngồi quán cà phê đọc báo. Hai người trẻ cười với nhau ở góc phố.
Tất cả bình thường. Tất cả bình yên.
Một phần của sự bình yên đó là thật. Một phần được mua bằng một cái máy phát sóng trên mỗi cột đèn, một lớp lọc trên mỗi bộ não, một sự thật bị giấu khỏi tám triệu người chưa từng đồng ý bị giấu.
Vũ Hạo tin rằng đánh đổi đó là đúng. Đứng ở cửa sổ này, nhìn thành phố không đau khổ, Khải nhận ra điều khó chịu nhất.
Hắn không hoàn toàn sai.
Nếu mình đánh thức họ, Khải nghĩ, ai sẽ chịu trách nhiệm cho cơn đau?
Anh thả rèm xuống. Khe sáng khép lại. Sau lưng anh, hai màn hình vẫn hiện con số hai mươi tám phần trăm, lạnh và đúng, chờ một người nào đó quyết định nó có nghĩa là gì.