Buổi dài nhất

Tuần bốn mươi. Thứ Sáu. Hai giờ chiều.

Phòng khám Phó Tử Du nằm ở tầng ba một tòa nhà cũ trên đường Nguyễn Đình Chiểu, quận ba. Tầng trệt là tiệm thuốc tây, tầng hai là văn phòng kế toán, tầng ba là phòng khám tâm lý duy nhất trong tòa nhà. Cầu thang hẹp, gạch bông cũ, tay vịn sắt, đèn tuýp sáng trắng. Tần Mặc đi lên mỗi tuần (hoặc hai tuần, hoặc ba tuần, tùy anh trốn lâu đến đâu) từ bốn năm nay. Bảy mươi tám buổi. Buổi bảy mươi chín.

Anh đến trước năm phút.

Lần đầu tiên.

Thường anh đến muộn. Năm phút, đôi khi mười. Không phải vì bận. Vì đến muộn là cách giữ quyền kiểm soát: anh chọn khi nào bắt đầu, bác sĩ Phó chờ anh, không phải ngược lại. Kiểu muộn của CEO. Kiểu muộn của người không chấp nhận ai đó quyết định thời gian của mình.

Hôm nay đến trước. Ngồi trên ghế đợi ngoài hành lang, ghế gỗ cũ, tay vịn tròn. Nhìn cửa phòng khám đóng. Bên trong, bệnh nhân trước chưa ra. Mặc ngồi. Chờ.

Tay đặt trên đùi. Không cầm điện thoại. Không đọc gì. Nhìn tường đối diện: trắng, có vết ố vàng ở góc trần (ống nước cũ rỉ), một bức tranh nhỏ treo lệch (hoa sen, sơn dầu rẻ tiền, kiểu tranh phòng khám mua ở chợ Bến Thành). Chi tiết anh chưa bao giờ thấy vì chưa bao giờ ngồi chờ ở đây.

Cửa mở. Bệnh nhân trước ra: phụ nữ trung niên, tóc ngắn, mắt hơi đỏ, bước nhanh qua hành lang không nhìn ai. Phó Tử Du đứng ở cửa, nhìn cô đi, rồi quay sang.

Thấy Mặc. Đã ngồi đó. Trước giờ.

Phó không nói gì. Nhưng mắt ông hơi hẹp lại, kiểu mắt bác sĩ tâm lý nhận ra dấu hiệu mà bệnh nhân không tự biết mình đang phát ra. Mặc đến sớm. Mặc không cầm điện thoại. Mặc ngồi yên. Ba chi tiết, mỗi cái đều bất thường.

– Vào đi.

Mặc đứng dậy. Bước vào.

Phòng khám Phó Tử Du không lớn. Hai ghế bành da nâu đặt chéo nhau, bàn kính nhỏ giữa, ly nước, hộp khăn giấy. Cửa sổ nhìn ra tán cây nguyễn đình chiểu, nắng lọc qua lá, vàng xanh. Kệ sách dọc tường: sách tâm lý, y khoa, triết học, vài cuốn tiểu thuyết. Trên bàn làm việc của Phó: sổ ghi chép bìa cứng, bút, lọ hoa nhỏ cắm hai cành hoa cúc trắng tươi (Phó thay mỗi ba ngày, Mặc biết vì chai nước bên cạnh lọ hoa luôn đầy).

Mặc ngồi xuống ghế quen. Ghế bên phải, gần cửa sổ. Bốn năm ngồi cùng ghế. Phó ngồi ghế đối diện, mở sổ, đặt bút.

Im lặng. Thường Mặc bắt đầu. Hoặc thường hơn: Mặc không nói gì trong hai mươi giây đầu, và Phó hỏi. Hôm nay Mặc bắt đầu.

– Tôi đọc nhật ký Du.

Phó nhìn anh. Không ghi. Đợi.

– Bìa da nâu. Giấu trong ngăn kéo bàn viết ở căn hộ cũ. Tôi biết từ đêm đầu tiên. Bốn năm không mở.

– Bốn năm.

– Bốn năm.

Phó gật nhẹ. Kiểu gật của người đã nghe nhiều thứ từ bệnh nhân này suốt bảy mươi tám buổi, và biết rằng bốn năm không mở cuốn nhật ký không phải vì quên.

– Tại sao mở bây giờ?

Mặc nhìn cửa sổ. Lá cây rung nhẹ, nắng chiều xuyên qua, đốm sáng chạy trên sàn gỗ.

– Vì tôi đọc thứ khác trước. Thư Du gửi nhà báo. Bằng chứng An Nhiên thu thập. Giao dịch Triết truy xuất. Mọi thứ khớp. Và tôi nhận ra: tôi giữ căn hộ Du bốn năm, giữ mỹ phẩm, giữ áo, giữ đèn, mà không mở cuốn nhật ký nằm ngay trong ngăn kéo bàn cô ấy viết mỗi tối.

Im.

– Tôi không mở vì sợ. Sợ giọng Du trên giấy khác giọng Du tôi giữ trong đầu.

Phó không nói. Ghi vài chữ vào sổ. Kiểu ghi ngắn, nhanh, mắt không rời Mặc.

– Du viết gì?

Mặc kể. Kể hết. Gian lận bốn mươi hai tỷ, ba giao dịch, hai công ty vỏ bọc, Viên Chí Hào, Đặng Quốc Phong. Du phát hiện tháng Năm, thu thập bốn tháng, gửi thư tố cáo ngày mười một tháng Chín, chết ngày mười hai. Và xen giữa: Du mệt, Du sợ, Du muốn đi, Du yêu anh nhưng không nói anh vì không tin anh sẽ chọn cô.

Phó nghe. Không ngắt lời. Không hỏi giữa chừng. Kiểu nghe của bác sĩ tâm lý giỏi: để bệnh nhân nói hết, vì việc nói hết bản thân đã là liệu pháp.

Mặc nói xong. Im.

Phó nhìn anh. Lâu. Rồi:

– Anh giữ mọi thứ của cô ấy suốt bốn năm. Căn hộ, ảnh, đồ dùng, mỹ phẩm, thậm chí chai nước hoa thay mới. Anh nghĩ đó là tình yêu.

Không phải câu hỏi.

– Nhưng tình yêu nào cần một căn phòng bảo tàng?

Mặc nhìn Phó. Không đáp.

Phó tiếp. Giọng đều, không lên xuống, kiểu giọng bác sĩ dùng khi nói thứ bệnh nhân chưa sẵn sàng nghe nhưng cần nghe.

– Anh yêu Du. Đúng. Tôi không nghi ngờ điều đó. Bảy mươi tám buổi, tôi nghe anh nói về cô ấy, và tôi biết anh yêu. Nhưng anh giữ mọi thứ, không phải vì yêu.

Im.

– Vì tội. Du muốn đi, anh không cho. Du mệt, anh không thấy. Du chọn không nói anh vì không tin anh sẽ chọn cô. Và rồi Du chết. Anh tự trách. Và anh biến sự tự trách thành bảo tàng. Để chứng minh với chính mình rằng anh đã từng yêu.

Mặc cúi đầu. Tay trên đùi, ngón nắm nhẹ vào vải quần.

Phó nói đúng. Từng chữ.

– Bảo tàng không phải tình yêu. Bảo tàng là cách anh tự tha thứ mà không thật sự đối diện. Anh giữ đồ Du để nói với chính mình: "Tôi vẫn nhớ." Nhưng nhớ không phải hiểu. Anh nhớ Du mỗi ngày mà không bao giờ hiểu cô ấy. Bốn năm sống cạnh ký ức, bốn năm không đọc cuốn nhật ký cô ấy để ngay đầu giường.

Nắng dịch trên sàn. Đốm sáng chạy qua chân ghế Mặc, chậm, đều, kiểu nắng chiều không vội.

Mặc ngẩng lên.

– Tôi đã sai. Với Du.

Phó không ghi. Nhìn anh.

– Rồi lặp lại với An Nhiên. Cùng cách. Tài xế, lịch trình, kiểu tóc, bữa ăn. Tôi giữ cô ấy bên cạnh bằng cách giữ Du đã giữ.

Dừng.

– Và nếu không dừng, tôi sẽ lặp lại với bất kỳ ai. Vì vấn đề không phải Du, không phải An Nhiên. Vấn đề là tôi. Cách tôi yêu. Cách tôi giữ. Cách tôi sợ mất nên siết chặt đến khi người kia không thở được.

Phó đặt bút. Gấp sổ một nửa, kiểu gấp khi bác sĩ không cần ghi nữa vì bệnh nhân đã nói thứ quan trọng nhất.

– Anh mất bao lâu để đến câu đó?

– Bốn năm. Bảy mươi tám buổi. Một cuốn nhật ký.

Im lặng. Dài. Nắng tắt trên sàn, mây che, phòng khám tối hơn một chút. Hoa cúc trong lọ trắng, tĩnh.

Phó nhìn anh. Mắt ông bình tĩnh, kiểu bình tĩnh mà Mặc nhận ra không phải lạnh lùng mà là kiên nhẫn. Bảy mươi tám buổi Phó chờ. Chờ Mặc sẵn sàng. Không đẩy. Không kéo. Chỉ hỏi, chỉ nghe, chỉ đặt câu hỏi đúng chỗ và đợi Mặc tự đi đến đáp án. Bảy mươi tám buổi. Bốn năm.

– Đây là bước đầu. Không phải bước cuối.

Mặc gật.

– Anh nhận ra cách anh yêu có vấn đề. Tốt. Nhưng nhận ra không phải thay đổi. Nhận ra là mở cửa. Đi qua cửa là việc khác.

– Tôi biết.

– Anh sẽ cần thời gian. Sẽ có lúc anh quay lại kiểu cũ vì kiểu cũ quen hơn, an toàn hơn. Kiểm soát là cách anh đối phó với sợ hãi. Bỏ kiểm soát nghĩa là đối diện với sợ mà không có gì che chắn.

Mặc không đáp. Nhưng anh nghe. Kiểu nghe An Nhiên nói sáng thứ Ba, kiểu nghe không phải để trả lời mà để hiểu. Kiểu nghe anh đang tập lại.

Phó nhìn đồng hồ trên tường. Ba giờ mười lăm. Buổi trị liệu thường kéo bốn mươi lăm phút. Hôm nay: một tiếng mười lăm phút.

– Buổi dài nhất chúng ta từng có.

Mặc nhìn đồng hồ. Lần đầu để ý đã lâu đến vậy.

– Bác sĩ Phó.

– Gì?

Mặc đứng dậy. Cài nút áo khoác (áo khoác mỏng, kiểu áo mùa nóng mặc cho có, thói quen CEO mặc thêm lớp ngoài dù không lạnh). Đi đến cửa.

Dừng. Quay lại.

– Cảm ơn.

Ngắn gọn. Phó nhìn anh. Mắt ông không thay đổi nhiều, nhưng có gì đó ở khóe mắt hơi mềm. Kiểu mắt bác sĩ tâm lý khi thấy bệnh nhân tiến một bước mà bác sĩ đã chờ rất lâu.

Bảy mươi tám buổi. Bốn năm. Đây là lần đầu tiên Tần Mặc nói "cảm ơn."

Mặc mở cửa. Ra hành lang. Cầu thang hẹp, gạch bông, đèn tuýp. Đi xuống. Tầng hai. Tầng trệt. Ra đường.

Nắng chiều Nguyễn Đình Chiểu, cây xanh, xe máy, tiếng còi. Anh đứng trên vỉa hè, nhìn đường, rồi nhìn lên: cửa sổ tầng ba, rèm trắng, bóng Phó ngồi ở bàn, ghi sổ.

Anh quay đi. Lên xe. Lái đi.

Không rẽ về Vạn Khải. Không rẽ về căn hộ cũ. Về nhà. Căn hộ quận hai, tầng hai mươi ba, tường trắng, trống, sạch. Nhưng hôm nay, lần đầu tiên, trống không còn là rỗng. Trống là có chỗ. Cho thứ gì đó mới.