Bức thư

Tuần ba mươi mốt. Thứ Hai.

An Nhiên gọi Triết lúc tám giờ sáng. Sớm hơn giờ cô thường liên lạc ai, nhưng cô đã thức từ năm giờ, nằm nhìn trần nhà, nghĩ đến bức thư.

Bức thư trên bàn viết căn hộ tầng sáu. Phong bì không dán, nét chữ nhỏ, mực xanh, chữ "Mặc" trên mặt phong bì. Cô đã nhìn thấy nó lần đầu mười bốn tuần trước, cầm lên, đặt xuống, không đọc. Khi đó cô chưa biết đủ. Chưa biết Du muốn rời. Chưa biết vé Đà Lạt. Chưa biết ba ngày. Bây giờ cô biết, và bức thư nằm trong đầu cô từ lúc rời quán trà Tĩnh Tâm ở Thủ Đức, từ khi Hạ nói "yêu kiểu không ai sống nổi," từ khi cô nhìn gương phòng tắm và thấy khuôn mặt Du nhìn lại mình bằng mắt sống.

Triết bắt máy sau hồi chuông thứ hai.

– Anh Triết, em cần vào căn hộ cũ một lần nữa.

Im lặng. Không phải im vì ngạc nhiên. Im vì hiểu. Triết là người biết tính toán trước khi nói, đọc ý trước khi hỏi, và anh biết An Nhiên không gọi lúc tám giờ sáng vì chuyện nhỏ.

– Vì sao?

– Vì Thẩm Du để lại thứ gì đó. Em nhìn thấy lần trước nhưng chưa đọc.

Triết không hỏi thứ gì. Anh biết bức thư. Anh từng mở cửa căn hộ đó nhiều lần, thay Mặc kiểm tra đường ống, thay bóng đèn, trả tiền quản lý tòa nhà, dọn bụi trên kệ bếp mỗi hai tháng dù không ai nấu ăn. Anh đã thấy phong bì trên bàn viết, nét chữ Du, chữ "Mặc." Và anh cũng không mở. Không phải vì không dám. Vì nó không viết cho anh. Và vì mở thư người chết gửi người sống mà người sống chưa đọc là một loại xâm phạm anh không cho phép mình làm, dù tay anh đã cầm phong bì lên ít nhất ba lần rồi đặt xuống.

– Tôi gửi chìa khóa qua xe ôm công nghệ. Mười lăm phút.

– Cảm ơn anh.

– An Nhiên.

– Dạ.

Im lặng nữa, ngắn hơn lần trước. Tiếng xe máy ngoài đường phía Triết, tiếng còi xa, anh đang trên đường đi làm.

– Cẩn thận.

Cúp máy. An Nhiên đặt điện thoại xuống bàn bếp, cạnh ly cà phê đen đã nguội từ sáu giờ. "Cẩn thận" không phải cảnh báo về an toàn. Là cảnh báo về thứ cô sắp đọc. Triết biết bức thư ở đó. Biết mà không đọc, không đưa Mặc, bốn năm. Một người tỉnh táo như Triết mà cũng chọn không đọc. Điều đó nói nhiều hơn bất kỳ lời cảnh báo nào.

Mười giờ sáng.

Căn hộ tầng sáu gần cầu Bông, hẻm nhỏ, tường vàng nhạt. An Nhiên đứng trước cửa, chìa khóa trong tay, nghe tiếng xe máy ngoài hẻm và mùi bông giấy từ ban công tầng ba. Chìa khóa Triết gửi qua xe ôm đúng mười lăm phút, bọc trong phong bì nâu nhỏ, không ghi gì, chỉ có chìa.

Lần thứ ba cô đến đây. Lần đầu: sốc. Căn hộ giữ nguyên đồ người chết bốn năm, tủ lạnh vẫn chạy, mỹ phẩm còn hạn vì được mua lại. Lần hai: đau. Phát hiện sổ chi tiêu của Mặc, bốn năm trả tiền cho căn hộ người chết, mua kem dưỡng da đúng loại Du dùng, trả tiền quản lý tòa nhà, thay dầu khóa mỗi sáu tháng. Lần này: bình tĩnh. Cô biết mình đến đây để lấy gì. Không còn tò mò. Không còn kinh sợ. Chỉ còn mục đích.

Mở khóa. Cửa mở. Mùi gỗ cũ và vải phơi lâu không ai mặc. Ánh sáng lọt qua rèm mỏng, đốm bụi bay chậm trong không khí, quạt trần tắt, im lặng kiểu im lặng có hình dạng, có trọng lượng, kiểu im lặng của căn phòng giữ hơi thở người đã mất.

Cô không nhìn xung quanh. Không vào bếp, không mở tủ lạnh nghe tiếng máy chạy, không đứng trước gương phòng tắm nhìn khuôn mặt giống Du trong ánh đèn vàng. Cô đi thẳng đến bàn viết. Bước qua ghế sofa, qua kệ sách, qua khung ảnh úp mặt trên giá, qua tất cả những thứ đã khiến cô khóc lần trước. Bây giờ không khóc. Bây giờ biết mình đang tìm gì.

Bàn gỗ nhỏ, sát cửa sổ, ghế gỗ đệm vải hoa xanh nhạt. Ánh nắng buổi sáng xiên qua rèm, rơi đúng mặt bàn, chiếu sáng lọ mực xanh vơi nửa, cây bút máy nắp bạc, cuốn sổ bìa da nâu. Và phong bì.

Phong bì giấy trắng ngà, không dán, mép hơi cong vì bốn năm không ai động. Lớp bụi mỏng trên mặt giấy, cô thổi nhẹ, bụi bay. Chữ "Mặc" trên mặt phong bì, nét chữ nhỏ, mực xanh, nét bút máy đều, chữ viết của người quen viết tay và viết cẩn thận. Không phải chữ vội. Chữ người viết khi biết mình đang viết thứ quan trọng, thứ cần được đọc đúng, thứ mỗi từ phải chính xác vì có thể đây là lần duy nhất cô nói được.

An Nhiên ngồi xuống ghế. Ghế Du từng ngồi. Đệm vải hoa xanh nhạt ép xuống dưới trọng lượng cô, hơi lún, kiểu đệm cũ đã quen một người nhưng bây giờ nhận người khác. Cửa sổ trước mặt nhìn ra hẻm nhỏ, tường nhà đối diện treo quần áo, dây điện giăng ngang, mái tôn. Cảnh Du nhìn mỗi khi ngồi ở bàn này. Cảnh bình thường. Cảnh người bình thường nhìn khi viết thứ không bình thường.

Cô cầm phong bì. Nhẹ. Một tờ giấy bên trong. Cô mở nắp phong bì, rút ra.

Một tờ. Giấy trắng, cỡ A5, xé từ sổ bìa da, mép xé gọn. Nét chữ nhỏ, mực xanh, dày đặc hơn cô tưởng. Du viết sát lề, từng dòng đều, không gạch xóa, không viết thêm bên lề. Viết một mạch. Kiểu viết của người đã nghĩ kỹ từ lâu, chỉ cần ngồi xuống chuyển suy nghĩ thành chữ.

"Mặc,

Em viết thư này vì không biết nói bằng miệng. Mỗi lần em định nói, anh nhìn em bằng mắt đó, mắt kiểu anh đã quyết rồi và không có gì cần bàn thêm, và em nuốt ngược mọi thứ về.

Em cần em. Không phải em-dành-cho-anh. Mà em thật sự. Em không biết em thật sự muốn gì nữa. Sáng nào cũng mặc đồ anh chọn, ăn quán anh đặt, đi đường anh bảo tài xế chạy, gặp người anh sắp xếp. Em không nhớ lần cuối em tự chọn thứ gì. Cả kiểu tóc cũng không phải em chọn.

Em thích đỏ. Anh biết mà. Nhưng anh quay đi mỗi lần em mặc đỏ, không nói gì, chỉ quay đi, và em hiểu. Em mặc trắng. Từ đó chỉ mặc trắng. Không phải anh ép. Anh chưa bao giờ ép bằng lời. Nhưng anh ép bằng cách quay đi, và cách đó nặng hơn bất kỳ lời nào.

Em muốn ra khỏi đây. Không phải vì hết yêu. Mà vì em đang mất mình. Em nhìn gương mà không biết người trong đó muốn gì, thích gì, sợ gì. Cô ấy mặc trắng, tóc cắt kiểu anh thích, ăn phở bò tái không giá thêm rau quế. Nhưng em không biết cô ấy có phải em không.

Em sẽ đi Đà Lạt. Một mình. Không phải chia tay, chưa phải. Em chỉ cần nhìn lại mọi thứ từ xa. Cần nhớ ra em là ai khi không có anh bên cạnh. Cần biết em có còn thích vẽ không, hay chỉ thích vì anh không cấm.

Nếu anh đọc lá thư này trước khi em đi, hãy để em đi.

Nếu anh đọc sau khi em đi, hãy hiểu vì sao.

Du."

An Nhiên đọc xong. Đặt thư trên bàn, hai tay vẫn giữ mép giấy. Ngón tay cô không run. Mắt cô khô. Cô đã khóc đủ ở căn hộ này lần trước, ở giường căn hộ quận ba những đêm không ngủ. Bây giờ không khóc. Bây giờ đọc.

Cô đọc lại. Chậm hơn. Từng câu.

"Em cần em." Hai lần "em" trong một câu nhưng nghĩa khác nhau. Em đầu là chủ ngữ, người viết, Thẩm Du. Em sau là bản thể, cái tôi, thứ Du đang mất. Khoảng cách giữa hai nghĩa đó là toàn bộ câu chuyện.

"Anh ép bằng cách quay đi." Câu này khiến An Nhiên dừng lâu nhất. Vì cô nhận ra. Mặc không bao giờ ép bằng lời. Không cấm. Không hét. Không đe dọa. Anh quay đi. Im lặng. Thay đổi lịch trình mà không giải thích. Đặt đồ ăn mà không hỏi. Gửi tài xế mà không xin phép. Cô đã sống bảy tháng trong hệ thống đó, và cô suýt không nhận ra mình đang bị kiểm soát, vì nó không có hình dạng của kiểm soát. Nó có hình dạng của quan tâm.

"Nếu anh đọc lá thư này trước khi em đi..." Du viết câu này với hy vọng. Hy vọng anh sẽ tìm thấy thư, đọc, hiểu, để cô đi. Nhưng anh không tìm. Bốn năm. Phong bì nằm trên bàn viết, không ai chạm, vì Tần Mặc giữ mọi thứ nguyên vẹn nhưng không bao giờ ngồi vào bàn viết. Anh giữ ly gốm, giữ áo khoác, giữ mỹ phẩm. Anh giữ những thứ anh nhìn thấy. Nhưng thứ Du để lại, thứ duy nhất cô tự viết, nằm ở chỗ anh không nhìn.

Cô gấp thư, cẩn thận, theo nếp gấp cũ. Cho vào phong bì. Đặt phong bì vào túi xách. Đứng dậy.

Nhìn quanh căn hộ. Ly gốm sứt miệng trên kệ bếp. Áo khoác len trên ghế. Tủ lạnh chạy. Đèn tắt. Bụi trên kệ sách mỏng, Triết dọn tháng trước. Bốn năm. Mọi thứ giữ nguyên. Nhưng thứ quan trọng nhất nằm trên bàn viết, bốn năm, và không ai đọc.

An Nhiên bước ra. Đóng cửa. Khóa. Tiếng khóa click nhẹ trong hành lang vắng.

Cầu thang tối, tường sơn vàng nhạt bong tróc ở góc bậc thứ ba, đèn huỳnh quang nhấp nháy ở tầng bốn, tiếng ù nhẹ của bóng đèn cũ. Cô đi xuống, từng bậc, tay vịn lan can sắt lạnh. Đến tầng ba, cô dừng.

Không phải vì mệt. Vì thứ gì đó dâng lên, chậm, từ ngực, qua cổ, đến mắt. Không nhanh kiểu khóc bật. Chậm kiểu nước ngấm qua bê tông, kiểu thứ đã giữ từ lúc đọc thư đến giờ bắt đầu thấm qua lớp bình tĩnh cô dựng sẵn.

Cô ngồi xuống bậc cầu thang. Lưng tựa tường. Túi xách đặt cạnh, phong bì bên trong. Đèn huỳnh quang trên đầu nhấp nháy, sáng, tối, sáng. Bê tông lạnh dưới đùi. Mùi sơn cũ và xi măng ẩm.

Cô khóc.

Không phải vì mình. Không phải vì Tần Mặc, không phải vì mối quan hệ đã vỡ, không phải vì bảy tháng trong Vạn Khải hay tên sai hay nụ hôn hay thang máy đóng. Khóc vì Thẩm Du. Vì cô ấy ngồi ở chính cái ghế đệm hoa xanh nhạt đó, trước bàn viết gỗ nhỏ, cạnh cửa sổ nhìn ra hẻm treo quần áo, cầm bút máy nắp bạc, mở lọ mực xanh, viết từng dòng. Viết cẩn thận, không gạch xóa, vì đã nghĩ kỹ từ lâu, chỉ cần chuyển suy nghĩ thành chữ. Viết với hy vọng anh sẽ đọc, sẽ hiểu, sẽ để cô đi. Gấp thư, cho vào phong bì, viết tên anh, đặt trên bàn. Không dán. Vì còn muốn đọc lại. Hoặc vì muốn anh mở dễ hơn.

Và chưa bao giờ gửi. Và chưa bao giờ được đọc. Và ba ngày sau, cô chết trên đường quen, xe quen, đêm vắng.

An Nhiên lau mắt bằng mu bàn tay. Đèn huỳnh quang vẫn nhấp nháy. Tiếng xe máy ngoài hẻm, tiếng chó sủa ở tầng một, tiếng ai đó xả nước ở tầng trên. Bình thường. Mọi thứ bình thường. Cầu thang này bình thường. Căn hộ kia bình thường. Chỉ có bức thư trong túi cô là không.

Cô đứng dậy. Khoác túi. Đi xuống tiếp. Bước ra ánh sáng. Hẻm nhỏ, bông giấy hồng rơi trên nắp xe máy, nắng trưa gắt qua mái tôn, tiếng chuông xe đạp của ai đó đi qua. Cô đi ra đầu hẻm, đợi xe buýt ở trạm quen, trạm cô từng đứng bảy tháng trước khi còn ở chung cư cũ Bình Thạnh, trước khi vào Vạn Khải, trước khi biết gì.

Xe buýt đến. Cô lên. Ngồi ghế cuối. Nhìn ra kính. Sài Gòn trưa, nắng trắng, xe cộ, bảng hiệu, cây xanh. Trong túi xách, phong bì nằm giữa sổ tay và ví. Nhẹ. Một tờ giấy. Nhưng nặng hơn bất kỳ tài liệu nào cô từng cầm trong bảy tháng ở Vạn Khải.

Anh cần đọc thư này.

Không phải vì An Nhiên muốn anh đau. Vì Du xứng đáng được nghe. Dù muộn bốn năm. Dù người viết không còn. Tiếng nói đó cần đến nơi nó được gửi. Và An Nhiên, người mang khuôn mặt Du, người sống trong hệ thống Du sống, người rời đi bằng cách Du không kịp rời, cô là người đưa thư. Không ai khác. Không Triết, không Hạ, không Thu. Cô.

An Nhiên nhìn ra kính. Cầu Bông. Xe buýt chạy qua, hẻm nhỏ có tòa nhà sáu tầng tường vàng nhạt thoáng qua cửa sổ, rồi mất. Cô biết mình sẽ làm gì tiếp. Nhưng không phải hôm nay. Hôm nay cô cần ngồi với bức thư, ngồi với Thẩm Du, ngồi với cảm giác rằng cô suýt nữa cũng thành phiên bản tiếp theo.

Suýt nữa.