Điều tra cá nhân
Tuần hai mươi chín. Thứ Tư.
An Nhiên ngồi bàn bếp căn hộ quận ba, đèn vàng, cà phê đen nguội. Màn hình laptop chiếu sáng khuôn mặt cô trong bóng tối. Cô gõ "Thẩm Du tai nạn" vào công cụ tìm kiếm, lọc theo tin tức.
Ba kết quả. Chỉ ba.
Bài đầu: trang tin địa phương, hai trăm chữ, không tên tác giả. "Chuyên viên tài chính Thẩm Du (28 tuổi) tử vong trong vụ tai nạn giao thông tại giao lộ Nguyễn Thị Minh Khai – Cách Mạng Tháng Tám vào sáng ngày..." Bài thứ hai: trang tin khác, nội dung gần giống, cùng con số, cùng cách diễn đạt, như chép từ một nguồn duy nhất rồi đổi tiêu đề. Bài thứ ba: ngắn hơn, chỉ một đoạn, nhét trong mục "Giao thông" giữa tin kẹt xe cao tốc và tai nạn container.
An Nhiên đã làm truyền thông đủ lâu để biết: một chuyên viên tài chính cấp cao của tập đoàn lớn chết, lẽ ra phải có ít nhất năm đến mười bài, có phỏng vấn đồng nghiệp, có phản hồi từ công ty, có bài phân tích từ báo kinh tế. Ba bài ngắn không tên tác giả, nội dung giống nhau, không ai hỏi thêm. Kiểu tin được đặt để có, không phải để ai đọc.
Cô mở trang tìm kiếm việc làm ngành tài chính, gõ "Vạn Khải Capital" vào ô tìm kiếm, lọc theo năm. Không tìm Thẩm Du, vì tên Du đã bị dọn sạch khỏi mọi nơi công khai. Cô tìm người từng làm cùng Du.
Phòng tài chính Vạn Khải bốn năm trước có mười hai người. Cô biết vì sơ đồ tổ chức cũ còn trên trang tuyển dụng nội bộ, bản lưu trữ không ai xóa vì không ai nghĩ ai đó sẽ tìm. Mười hai tên. Du là một. Mười một người còn lại, cô tra từng tên trên các trang nghề nghiệp.
Bảy người đã rời Vạn Khải. Bốn người vẫn ở. Trong bảy người đã rời, năm người chuyển sang công ty khác trong ngành, hai người ra khỏi ngành hoàn toàn. Cô lọc những người có hồ sơ công khai, có thông tin liên lạc, có dấu hiệu vẫn ở Sài Gòn.
Một tên: Nguyễn Hoài Thu. Ba mươi hai tuổi. Kế toán viên phòng tài chính Vạn Khải, hai nghìn mười bảy đến hai nghìn hai mươi hai. Nghỉ một tháng sau khi Thẩm Du mất. Hiện làm kế toán tự do, nhận sổ sách cho doanh nghiệp nhỏ ở Sài Gòn. Trang cá nhân có ảnh mèo, ảnh sổ sách, ảnh quán cà phê quận bảy.
Cô dừng ở cái tên đó. Không phải vì Thu có vẻ biết nhiều nhất. Vì Thu là người duy nhất nghỉ ngay sau khi Du chết. Mọi người khác hoặc ở lại, hoặc rời đi sau cả năm. Thu nghỉ một tháng sau. Khoảng cách đó quá ngắn để là trùng hợp, quá dài để là phản ứng bốc đồng. Thu đã suy nghĩ, rồi mới quyết định rời.
An Nhiên nhắn tin cho Thu qua ứng dụng nhắn tin nghề nghiệp. Ngắn: "Chào chị Thu, em là Hạ An Nhiên, từng làm tại Vạn Khải. Em muốn hỏi chị một số chuyện về phòng tài chính cũ. Có thể gặp được không?"
Gửi. Đặt điện thoại xuống. Đi nấu cơm.
Hai ngày sau. Thứ Sáu chiều.
Thu trả lời: "OK. Quán cà phê Lá Nhỏ, đường Võ Văn Tần, quận 3. Chiều mai 3h. Đừng mang ai theo."
Câu cuối không phải đề nghị. Là điều kiện.
An Nhiên đọc lại tin nhắn ba lần. Không phải vì khó hiểu. Vì cách viết. Không chào, không hỏi "em là ai ở phòng nào", không tỏ vẻ ngạc nhiên. Một người bình thường nhận tin nhắn từ người lạ xưng "từng làm tại Vạn Khải" sẽ hỏi thêm. Thu không hỏi. Hoặc Thu đã biết cô là ai từ trước khi nhắn, hoặc Thu đang chờ ai đó nhắn.
Thứ Bảy. Ba giờ chiều.
Quán Lá Nhỏ nằm trong hẻm, bảng hiệu gỗ nhỏ, cầu thang ngoài lên tầng hai, bàn gỗ cũ, quạt trần. Kiểu quán dành cho người muốn nói chuyện không ai nghe. An Nhiên đến trước mười phút, ngồi bàn góc, gọi cà phê đen đá. Quán có bốn bàn tầng hai, hai bàn trống, một bàn có cặp đôi ngồi đọc sách, bàn cuối cùng là cô. Mùi cà phê rang, mùi gỗ cũ, tiếng quạt trần xoay đều.
Thu đến đúng giờ. Khoảng ba mươi hai, tóc ngắn ngang vai, kính gọng tròn, áo thun trắng quần jean, dép xỏ ngón. Không son môi, không trang điểm, kiểu người quen ở một mình và không thấy cần thay đổi. Thu bước lên cầu thang, quét mắt qua quán, thấy An Nhiên, dừng.
Hai giây.
– Trời. Giống Du quá.
Nói rồi cô ngồi xuống, kéo ghế, đặt túi xách lên bàn. Động tác nhanh, không lúng túng, kiểu người đã tự chuẩn bị tinh thần từ trước khi đến.
– Xin lỗi. Tôi không nên nói vậy.
– Không sao. Tôi quen rồi.
Thu nhìn cô. Mắt sau kính gọng tròn quan sát kỹ, kiểu mắt kế toán, kiểu người quen đọc số liệu và phát hiện sai lệch. Rồi Thu gọi trà chanh, ngồi tựa lưng ghế, hai tay ôm ly.
– Tôi đọc bài trên mạng. Bài về cô và Tần tổng. Nên khi cô nhắn, tôi biết cô là ai.
An Nhiên gật. Vậy là Thu biết từ trước. Câu hỏi tiếp theo: Thu biết bao nhiêu, và Thu sẵn sàng nói bao nhiêu.
– Tôi không đến đây vì bài báo. Tôi muốn hỏi về Thẩm Du.
Thu uống trà. Chậm. Đặt ly xuống. Ngón tay xoay ly trên mặt bàn, vòng tròn nhỏ, kiểu cử chỉ vô thức của người đang tìm cách sắp xếp suy nghĩ trước khi mở miệng.
– Cô muốn biết gì?
– Du là người như thế nào. Trong công việc.
Thu nhìn ra cửa sổ. Hẻm dưới, xe máy đi qua, ánh nắng chiều xiên vào qua mái hiên vải. Cô im mười giây, kiểu im của người đang quyết có nói hay không, đang cân nhắc giữa an toàn và trung thực. Rồi Thu quay lại, giọng thấp, đều.
– Du giỏi lắm. Giỏi hơn mọi người nghĩ. Cô ấy không chỉ làm tài chính. Cô ấy đọc được dòng tiền. Nhìn vào bảng cân đối mà thấy thứ người khác không thấy, thấy câu chuyện phía sau con số, biết ai đang giấu gì chỉ bằng cách nhìn luồng tiền đi.
Thu dừng. Uống trà. An Nhiên không chen, không hỏi thêm. Cô đã phỏng vấn đủ người để biết: im lặng đúng lúc kéo được nhiều hơn bất kỳ câu hỏi nào.
– Và cô ấy thấy thứ không nên thấy.
An Nhiên siết tay quanh ly cà phê. Không nhấc lên, chỉ siết.
– Thứ gì?
Thu hạ giọng. Không phải sợ ai nghe, vì quán vắng. Hạ giọng vì thói quen, vì bốn năm giữ trong lòng, vì nói nhỏ dễ dừng hơn nói to.
– Cổ phần. Vạn Khải có cấu trúc cổ phần phức tạp, nhiều lớp, nhiều quỹ đại diện. Du làm ở phòng tài chính, đọc được dòng tiền giữa các quỹ, và cô ấy phát hiện có luồng tiền đi qua những thực thể không rõ chủ sở hữu. Tiền chạy vòng, người trong hội đồng quản trị giấu cổ phần thông qua công ty vỏ bọc.
Thu nhìn An Nhiên. Mắt sau kính gọng tròn không có vẻ sợ, nhưng có vẻ mệt, kiểu mệt của người mang thứ gì đó nặng quá lâu và bây giờ đang thả từng phần xuống bàn.
– Cô ấy biết quá nhiều. Về cổ phần. Về người cũ trong hội đồng. Và nhiều người muốn cô ấy im.
Im lặng. Quạt trần quay. Ánh nắng chiều dịch trên sàn gỗ, kéo bóng chân bàn dài ra.
– Chị biết cụ thể ai không?
Thu lắc đầu.
– Tôi chỉ biết đến đây. Du không kể chi tiết cho tôi, vì Du biết nói cho ai nghe là đặt người đó vào rủi ro. Cô ấy cẩn thận. Cô ấy chỉ nói với tôi một lần, buổi trưa ở nhà ăn tầng ba, khi không có ai xung quanh: "Thu ơi, có lúc biết nhiều không phải lợi thế. Là gánh nặng."
An Nhiên ghi nhớ câu đó. Không viết ra, vì viết trước mặt nguồn tin tạo khoảng cách. Cô ghi bằng cách lặp lại trong đầu ba lần, cách cô vẫn làm khi phỏng vấn không có máy ghi âm.
Thu uống hết trà. Đặt ly xuống, tiếng ly chạm gỗ nhẹ.
– Tôi nghỉ một tháng sau khi Du mất. Vì sợ. Không phải sợ ma, sợ cái chết. Sợ kiểu cô ấy mất một cách quá sạch, quá nhanh, quá ít người hỏi. Tôi sợ kiểu sạch đó. Sạch có chủ đích.
Sạch có chủ đích. An Nhiên cảm thấy chúng rơi vào đúng chỗ trống mà cô đã đào từ lúc ngồi trước màn hình laptop đêm hôm kia, đọc ba bài báo giống hệt nhau không có tên tác giả.
– Du có bao giờ nói muốn nghỉ việc không?
Thu nhìn An Nhiên. Lâu. Rồi gật.
– Có. Khoảng hai tháng trước khi mất. Cô ấy nói muốn chuyển sang công ty nhỏ, làm kế toán bình thường, không muốn ở Vạn Khải nữa. Tôi hỏi tại sao, cô ấy không nói. Chỉ nói: "Mệt."
Mệt. Từ đó lại xuất hiện. Từ Thanh Hà nói. Từ Triết nhắc. Từ tờ giấy trong sách ở căn hộ cũ: "Hôm nay mệt. Không biết nói ai." Và bây giờ từ Thu.
Mệt không phải mệt thể xác. Mệt kiểu người bị kiểm soát quá lâu, bị giữ quá chặt, bị yêu kiểu giam, cho đến khi không còn biết mình muốn gì nữa. An Nhiên biết cảm giác đó. Cô đã chạm vào nó ở tháng thứ năm, khi phát hiện mình bắt đầu kiểm tra điện thoại mỗi mười phút để xem Mặc có nhắn không, khi bắt đầu thay đổi cách ăn mặc vì một ánh nhìn của anh. Nhưng cô rời được. Du không.
Thu đứng dậy. Khoác túi.
– Tôi chỉ biết đến đây. Tôi không dám hỏi thêm, bốn năm nay không dám. Và tôi khuyên cô cũng đừng.
– Chị Thu.
Thu quay lại. An Nhiên không đứng, nhìn lên từ ghế, giọng phẳng.
– Cảm ơn chị. Tôi biết chuyện này không dễ nói.
Thu nhìn cô một lúc. Mắt sau kính gọng tròn có thứ gì đó giống thương, giống sợ, giống hối hận vì đã không hỏi thêm khi Du còn sống. Rồi Thu nói, rất nhẹ:
– Cẩn thận.
Thu bước xuống cầu thang. Tiếng dép xỏ ngón trên bậc gỗ, rồi im. An Nhiên ngồi lại, cà phê đã tan hết đá, nước loãng màu nâu nhạt. Cô ngồi mười phút nữa, không uống, không nhìn điện thoại, chỉ ngồi. Cặp đôi bàn bên cạnh đã rời. Quán chỉ còn cô, người pha chế ở tầng dưới, và tiếng quạt trần.
Tối. Căn hộ quận ba.
An Nhiên ngồi bàn bếp, đèn vàng, sổ tay mở. Bút bi xanh. Cô viết chậm, mỗi dòng một gạch đầu dòng, cách mà cô từng viết khi làm bản phân tích truyền thông cho khách hàng, chỉ là bây giờ "khách hàng" là một người đã chết bốn năm.
Một: Du giỏi tài chính, đọc được dòng tiền. Hai: Du phát hiện luồng tiền bất thường, liên quan cổ phần giấu qua công ty vỏ bọc. Ba: Du "biết quá nhiều." Bốn: Du muốn nghỉ việc hai tháng trước khi mất, muốn rời đi, nói "mệt." Năm: Du mất trong "tai nạn" sạch bất thường. Sáu: tin tức bị dập, chỉ ba bài, không tên tác giả, nội dung giống nhau.
Sáu điểm. Chưa đủ để kết luận. Nhưng đủ để biết: cái chết đó không đơn giản.
Cô đặt bút, nhìn sáu dòng trong sổ. Năm năm làm truyền thông dạy cô một thứ: câu chuyện nào bị giấu kỹ nhất là câu chuyện nguy hiểm nhất. Và câu chuyện của Du đang bị giấu, không phải bởi thời gian, mà bởi ai đó. Ba bài báo giống nhau là dấu hiệu. Đồng nghiệp nghỉ vì sợ là dấu hiệu. Tên Du bị xóa khỏi mọi nơi công khai là dấu hiệu.
Thẩm Du không chỉ là người yêu cũ của CEO, không chỉ là bóng ma mà An Nhiên bị biến thành bản sao. Du biết bí mật tập đoàn. Và nếu ai đó bịt miệng Du, thì An Nhiên, người mang khuôn mặt Du, người từng ngồi cạnh CEO bảy tháng, người có thể đã vô tình thấy hoặc nghe những thứ không nên thấy, cũng có thể đang trong vùng nguy hiểm mà không biết.
Cô gấp sổ. Tắt đèn.
Cái chết đó không đơn giản.
Nằm xuống. Trần nhà. Vết nứt chạy ngang, quen thuộc như bản đồ cô nhìn mỗi đêm.
Cô sẽ tìm thêm. Không phải vì Tần Mặc. Không phải vì tình yêu hay ghen tuông hay muốn biết anh yêu ai hơn. Vì cô cần hiểu người phụ nữ mà cô bị buộc phải giống. Và vì trực giác truyền thông, thứ trực giác giúp cô phát hiện lịch trình trùng tám mươi phần trăm, phát hiện nước hoa mạo danh, phát hiện bài đăng ẩn danh có cấu trúc chuyên nghiệp, thứ trực giác đó đang nói: có thứ gì đó bị che giấu.
Và cô không phải kiểu người bỏ qua khi trực giác nói.