Nhật ký Thẩm Du

Tuần ba mươi chín. Thứ Bảy. Đêm.

Căn hộ cũ. Tầng sáu. Gần cầu Bông.

Mặc mở cửa bằng chìa khóa dự phòng (chìa khóa chính nằm trong ngăn kéo bàn CEO, chìa dự phòng anh giữ trong ví, bốn năm, không bỏ, không dùng, chỉ giữ). Cửa gỗ nặng, bản lề kêu nhẹ, mùi quen tràn ra: gỗ cũ, vải rèm, long não, và dưới cùng, mờ, gần hết, mùi hoa trắng. Fleur Blanche. Không còn rõ như lần đầu An Nhiên vào đây. Bốn năm, mùi nước hoa phai dần dù Mặc không mở cửa sổ, dù anh đóng căn hộ như đóng lọ thủy tinh giữ hương.

Anh vào. Không bật đèn lớn. Bật đèn bàn phòng làm việc, kiểu đèn vàng nhỏ Du chọn ở tiệm đồ cũ đường Lê Công Kiều, chân đồng, chụp vải kem, bóng tròn mềm trên mặt bàn. Anh nhớ Du mang đèn về, đặt lên bàn, bật: "Anh thấy không, ánh sáng này viết báo cáo không mỏi mắt." Anh gật. Không hỏi mua ở đâu, bao nhiêu. Không hỏi vì không nghĩ cần hỏi.

Bốn năm, đèn vẫn sáng khi bật. Bóng chưa cháy. Kiểu đèn cũ bền hơn đèn mới.

Anh ngồi xuống ghế bàn viết. Ghế gỗ, lót nệm vải xám, Du ngồi đây viết báo cáo mỗi tối. Anh biết vì căn hộ có hai ghế làm việc: một ở phòng khách (của anh, ghế da đen, lưng cao), một ở phòng làm việc (của Du, ghế gỗ, mềm hơn, thấp hơn). Anh ngồi ghế Du. Lần thứ hai trong đời. Lần đầu là đêm Du mất, khi anh đến đây, đứng giữa phòng, rồi ngồi xuống ghế cô và ngồi đến sáng.

Bàn viết. Bút. Giấy. Ảnh Du nhỏ trong khung gỗ (Du cười, áo trắng, tóc buông, nắng sau lưng, ảnh anh chụp ở Đà Lạt lần đi cuối cùng, hai tháng trước khi cô chết). Và ở ngăn kéo bàn, dưới cùng, dưới tập giấy trắng chưa dùng, dưới hộp bút, dưới cuốn sổ ghi chú công việc: cuốn nhật ký.

Anh biết nó ở đó. Bốn năm biết. Đêm đầu tiên anh đến, mở ngăn kéo tìm thứ gì đó (không nhớ tìm gì, có lẽ không tìm gì, có lẽ chỉ mở vì cần làm gì đó bằng tay), thấy cuốn nhật ký bìa da nâu, nhỏ bằng bàn tay, chữ "Du" khắc nhẹ ở góc (Du tự khắc, bằng đầu bút, nét nông). Anh cầm lên. Mở trang đầu. Đọc ba chữ. Gấp lại. Đặt xuống. Đóng ngăn kéo.

Bốn năm không mở lại.

Không phải quên. Không phải sợ. Hoặc đúng hơn: sợ, nhưng sợ kiểu không thừa nhận. Sợ đọc thứ Du viết khi anh không nhìn. Sợ giọng Du trên giấy khác giọng Du anh giữ trong đầu. Sợ cuốn nhật ký nói thứ mà bốn năm anh không muốn nghe.

Hôm nay mở.

Anh kéo ngăn kéo. Lấy cuốn nhật ký. Bìa da nâu, mềm vì dùng, góc cong nhẹ, kiểu cuốn sổ ai đó mang theo trong túi mỗi ngày. Chữ "Du" ở góc, nét nông, gần mất.

Mở.

Trang đầu. Chữ Du, nhỏ, nghiêng, mực xanh (bút Du thích dùng, loại bút bi Nhật, ngòi 0,38, mua hộp mười cây ở tiệm văn phòng phẩm đường Hai Bà Trưng). Giọng viết khác giọng nói. Giọng nói Du nhẹ, ngắn, kiểu người ít lời nhưng rõ. Giọng viết Du dài hơn, mềm hơn, kiểu người viết cho chính mình và không cần giữ gì.

"Mặc, nếu anh đọc được dòng này, nghĩa là em không còn ở đây nữa. Hoặc em đã đi rồi mà chưa kịp nói."

Anh đọc. Dừng. Đọc lại. Dừng.

"Em không còn ở đây." Hoặc "em đã đi rồi." Hai câu. Câu đầu: chết. Câu hai: rời đi. Du viết cả hai vì lúc viết, cô không biết kết cục nào sẽ xảy ra. Cô biết mình đang nguy hiểm (tố cáo gian lận bốn mươi hai tỷ). Cô biết mình muốn đi (vé Đà Lạt ngày mười lăm). Cô viết cho cả hai khả năng vì cả hai đều có thể xảy ra.

Lật.

"Em phát hiện giao dịch từ tháng Năm. Đọc sổ sách quý, thấy ba khoản chuyển cổ phần không khớp với biên bản cuộc họp. Tra thêm: hai công ty trung gian không tồn tại ngoài giấy tờ. Tiền đi qua hai lớp rồi mất.

Em thu thập bốn tháng. Ảnh chụp tài liệu, bản sao giao dịch, ghi chú chi tiết. Giữ trong ổ cứng riêng, không để ở công ty. Không nói ai.

Không nói anh."

Mặc dừng. Nhìn ba chữ cuối. "Không nói anh." Du chọn không nói anh.

Lật.

"Em biết nếu nói anh, anh sẽ bảo vệ công ty. Đó là bản năng của anh. Anh xây Vạn Khải từ khi còn chuyên viên, mười năm, từng viên gạch. Nếu em nói: có gian lận trong hội đồng quản trị, anh sẽ xử lý theo cách của anh. Kiểu xử lý không ai biết, kiểu đóng cửa phòng, kiểu gọi luật sư riêng, kiểu im lặng rồi giải quyết. Và em sẽ bị đẩy ra ngoài. Không phải vì anh ác. Vì anh sợ em dính vào.

Anh bảo vệ em bằng cách giữ em trong bóng tối. Giống anh giữ em trong mọi thứ khác: lịch trình, tóc, quần áo, bạn bè. Anh sợ mất. Và mỗi lần sợ, anh giữ chặt hơn.

Em không muốn bị giữ nữa."

Anh đặt cuốn nhật ký xuống đùi. Nhìn ngang. Phòng làm việc tối, chỉ đèn bàn sáng, bóng tròn vàng trên mặt gỗ. Tường treo một bức tranh nhỏ (Du mua ở hội chợ Thủ Đức, tranh sơn dầu phong cảnh biển, xanh, đơn giản, Du nói "em thích vì nó rộng"). Kệ sách: sách tài chính, sách kinh tế, hai cuốn tiểu thuyết (một bìa xanh, một bìa trắng, Du đánh dấu trang bằng vé xe buýt cũ). Cây bút Du thích cắm trong cốc gốm nhỏ, ba cây xanh, một cây đen.

Mọi thứ nguyên vẹn. Mọi thứ anh giữ.

Mở lại.

"Em yêu anh. Dòng này em viết không cần nghĩ.

Nhưng em mệt. Anh giữ em, không phải vì em muốn được giữ. Anh giữ vì anh sợ mất. Và em, em đã trở thành thứ anh sợ mất, không phải người anh yêu.

Anh có biết sự khác biệt không? Giữa yêu một người và sợ mất một người?

Em nghĩ anh không biết. Vì nếu biết, anh sẽ không kiểm tra điện thoại em mỗi tối. Sẽ không hỏi 'đi đâu' mỗi lần em ra cửa. Sẽ không sắp xếp lịch em mà không hỏi. Sẽ không quay đi khi em mặc đỏ.

Anh yêu em. Đúng. Nhưng anh yêu kiểu người sợ mất, không kiểu người muốn cho. Và em, em mệt vì cố phân biệt hai thứ đó mỗi ngày."

Tay Mặc trên trang giấy không động. Ngón cái đặt ở mép trang, nhẹ, kiểu người đang giữ trang sách mở nhưng không muốn đọc tiếp và không thể đóng lại.

Lật.

Du viết về gian lận. Chi tiết hơn thư gửi nhà báo. Tên, số, ngày, kênh. Nhưng xen giữa là những dòng cá nhân, kiểu nhật ký thật: xen sự kiện và cảm xúc, xen số liệu và mệt mỏi.

"Tháng Bảy. Cuộc họp HĐQT. Em ngồi dưới, ghi biên bản tài chính. Viên Chí Hào trình bày phân bổ cổ phần, giọng đều, tự tin, kiểu giọng người quen nói dối trước đông người. Đặng Quốc Phong gật, kiểu gật của người đã biết kết quả trước khi họp.

Em nhìn bảng số. Thấy lỗ hổng. Không ai thấy. Hoặc thấy mà im.

Có một phiếu trắng. Em không biết ai. Nhưng nghĩ: ít nhất một người trong phòng đó biết.

Về nhà, nói với anh 'Họp dài quá.' Anh gật, pha trà cho em. Không hỏi họp gì."

Mặc nhớ. Tối đó. Du về muộn, mệt, ngồi sofa, anh pha trà hoa cúc (Du uống mỗi tối). Anh pha xong, đặt bên cô, rồi quay lại màn hình. Không hỏi họp gì vì không nghĩ cần hỏi. Cuộc họp hội đồng quản trị là chuyện hội đồng quản trị. Du là chuyên gia tài chính, ghi biên bản, phân tích số liệu. Anh tin hệ thống. Tin sổ sách. Tin mọi thứ vận hành đúng vì anh đã xây hệ thống đó.

Du biết hệ thống hỏng. Anh không biết. Và cô không nói.

Trang cuối.

"Nếu có chuyện gì, hãy tìm trong thư điện tử em gửi Phạm Thanh, tòa soạn Đầu tư & Phát triển. Em gửi ngày 11/9. Anh sẽ hiểu.

Mặc. Em xin lỗi vì không nói anh. Em xin lỗi vì không tin anh sẽ chọn em thay vì chọn Vạn Khải. Có lẽ em sai. Có lẽ anh sẽ chọn em. Nhưng em không dám thử.

Anh hỏi em 'mệt gì?' Em nói 'không có gì.' Nhưng có. Mệt vì yêu anh mà không được là mình. Mệt vì biết thứ không nên biết. Mệt vì muốn đi mà không đi được, vì Đà Lạt chỉ cách ba ngày mà xa hơn bất kỳ đâu.

Em yêu anh. Dòng này em cũng viết không cần nghĩ.

Nhưng em chọn đúng. Dù chọn đúng có nghĩa là nguy hiểm. Vì im lặng trước gian lận là đồng lõa. Và em không muốn là đồng lõa. Của họ. Hay của anh."

Mặc đóng nhật ký.

Đặt trên đùi. Hai tay úp lên bìa da nâu, mềm, ấm vì cầm lâu. Ngồi trong bóng tối căn hộ cũ, đèn bàn vàng, mùi gỗ, mùi long não, mùi hoa trắng gần hết.

Im.

Không khóc. Nước mắt Tần Mặc không dễ như vậy. Mười năm không khóc trước ai, bốn năm không khóc trước mình. Nhưng thứ gì đó trong ngực anh nặng, kiểu nặng không phải đau, kiểu nặng của thứ vừa lắng xuống, kiểu cặn lắng sau khi nước đục cuối cùng trong.

Bốn năm anh giữ căn hộ này. Giữ mỹ phẩm. Giữ áo. Giữ đèn, giữ ghế, giữ ly gốm sứt miệng, giữ tủ lạnh chạy, giữ long não thay theo mùa. Anh nghĩ mình giữ Du. Giữ tình yêu. Giữ thứ đẹp nhất anh từng có.

Nhưng Du anh giữ không phải Du thật.

Du thật ngồi ở ghế này, dưới đèn này, cầm bút này, viết nhật ký bằng chữ nhỏ mực xanh, kể chuyện gian lận bốn mươi hai tỷ xen chuyện mệt, xen chuyện yêu anh và không nói anh, xen chuyện muốn đi Đà Lạt một mình vì ba ngày xa anh là ba ngày cô được là mình.

Du thật mạnh hơn. Mệt hơn. Cô đơn hơn. Và chưa từng được anh nhìn thấy.

Anh nhìn bức tranh biển trên tường. Xanh. Rộng. Du nói "em thích vì nó rộng." Bây giờ hiểu: cô thích rộng vì sống chật. Chật trong căn hộ anh giữ. Chật trong lịch anh sắp. Chật trong áo anh chọn. Chật trong tình yêu anh cho mà không hỏi cô có muốn nhận không.

Mặc đứng dậy. Đặt cuốn nhật ký vào túi áo khoác. Không đặt lại ngăn kéo. Mang theo.

Tắt đèn bàn. Phòng tối. Đi qua phòng khách, ly gốm sứt trên kệ, sofa vết lõm, ảnh Du trên kệ TV (áo trắng cười, Du và Mặc sự kiện, Du ngồi nhìn cửa sổ mặt mệt). Lần đầu tiên nhìn ảnh thứ ba, anh thấy mặt mệt đó không phải mệt thể xác. Mệt vì giữ bí mật. Mệt vì yêu anh. Mệt vì cả hai cùng lúc.

Ra cửa. Đóng. Khóa.

Cầu thang tầng sáu, đèn hành lang nhấp nháy, bê tông cũ, mùi ẩm. Anh đi xuống. Mỗi bậc một bước, đều, chậm, tay phải cầm lan can sắt, tay trái trên ngực, chỗ túi áo khoác, chỗ cuốn nhật ký nằm.

Du viết: "Em yêu anh." Hai lần. Đầu nhật ký và cuối nhật ký. Cả hai lần viết "không cần nghĩ." Nghĩa là thật. Nghĩa là dù mệt, dù sợ, dù muốn đi, Du yêu anh.

Nhưng Du cũng viết: "Em không muốn là đồng lõa. Của họ. Hay của anh."

"Hay của anh."

Du không tách anh ra khỏi "họ" hoàn toàn. Trong mắt cô, anh và hệ thống Vạn Khải là một. Anh xây hệ thống đó. Anh là hệ thống đó. Và cô không tin anh sẽ phá hệ thống vì cô.

Có lẽ cô đúng. Bốn năm trước, nếu Du nói, anh sẽ làm gì? Anh không biết. Không dám trả lời. Vì câu trả lời có thể là thứ Du sợ: anh sẽ bảo vệ Vạn Khải.

Ra cửa tòa nhà. Đêm. Đường vắng, đèn đường vàng, tiếng xe máy xa, gió từ sông thổi nhẹ qua cầu Bông. Anh đứng trên vỉa hè, lưng tựa tường tòa nhà sáu tầng, nhìn lên. Tầng sáu, cửa sổ phòng khách, tối. Bốn năm anh nhìn lên cửa sổ đó mỗi lần đến. Bốn năm anh nhìn và thấy Du: dịu dàng, mỏng manh, cần anh.

Bây giờ nhìn lên và thấy: cửa sổ tối của căn hộ nơi một cô gái hai mươi bảy tuổi ngồi một mình viết nhật ký về gian lận bốn mươi hai tỷ, về tình yêu không thở được, và về hy vọng ba ngày ở Đà Lạt mà cô không bao giờ đến.

Anh lái xe về quận hai. Không rẽ. Không dừng. Cuốn nhật ký trong túi áo, ấm, nhẹ, nặng.