Hồ sơ tài chính

Tuần ba mươi sáu. Thứ Ba.

Tầng hầm Vạn Khải Capital. B3. Phòng lưu trữ.

Tần Mặc chưa từng xuống đây. Mười năm ở Vạn Khải, từ chuyên viên đến CEO, anh biết từng góc tầng mười tám, biết phòng họp nào cách âm tốt nhất (phòng A), biết cửa nào kêu khi mở (cửa phụ hành lang trái), biết mùi cà phê Phương pha lúc tám giờ khác mùi cà phê máy pha ở pantry. Nhưng tầng hầm ba, phòng lưu trữ, nơi giữ tài liệu giấy từ trước khi Vạn Khải số hóa hệ thống nội bộ, anh chưa bao giờ xuống.

Không cần. Mọi thứ anh cần nằm trên máy, trên màn hình, trên bản trình chiếu Phương chuẩn bị. Tầng hầm là chỗ của kế toán cũ, hành chính cũ, tài liệu cũ, thứ không ai cần nữa ngoại trừ kiểm toán viên mỗi năm một lần.

Hôm nay anh cần.

Thang máy mở ở B3. Hành lang bê tông, đèn huỳnh quang trắng, mùi giấy cũ và bụi khô, mùi máy lạnh chạy nhẹ giữ ẩm đúng mức cho tài liệu giấy. Cửa sắt sơn xám, ổ khóa cơ (không thẻ từ, kiểu bảo mật cũ), Mặc mở bằng chìa khóa chính mà Phương đưa sáng nay không hỏi tại sao CEO cần chìa khóa phòng lưu trữ.

Bên trong. Kệ sắt cao từ sàn đến trần, bảy hàng, mỗi hàng mười hai ngăn, nhãn dán nhựa trắng chữ đánh máy: năm, phòng ban, loại tài liệu. Đèn tự động bật khi mở cửa, sáng trắng, rõ, kiểu sáng không có bóng. Sàn xi măng sạch, quét thường xuyên (bộ phận hành chính tầng ba quản lý). Không cửa sổ. Trần thấp, hai mét rưỡi. Quạt hút gió chạy nhẹ ở góc.

Sáng nay anh đến Vạn Khải lúc bảy giờ, sớm hơn một tiếng so với bình thường (tám giờ, đúng giờ, mỗi ngày, mười năm). Tòa nhà vắng, bảo vệ ở quầy sảnh gật đầu, thang máy trống. Anh lên tầng mười tám, không vào phòng CEO. Đi thẳng đến Triết. Phó tổng đã ở đó (Triết luôn đến trước, bảy giờ mười lăm, thói quen từ năm đầu).

Mặc đặt sổ tay trên bàn Triết, mở trang ghi từ thứ Tư tuần trước. Hai con số, danh sách chi tiết hồ sơ tai nạn, ghi chú từ cuộc gặp Lão Quan. Triết đọc. Không hỏi. Đọc xong, nhìn Mặc.

– Tầng hầm.

Không phải câu hỏi. Kết luận. Triết biết: hồ sơ tài chính cũ nằm ở B3. Biên bản hội đồng quản trị trước khi số hóa nằm ở B3. Câu trả lời nằm ở B3.

Triết đứng dậy, xắn tay áo sơ mi trắng, nới cà vạt, kiểu Triết khi làm việc thật (họp đối tác mặc vest, việc nội bộ xắn tay). Hai người đi thang máy xuống B3.

Cửa mở. Hành lang bê tông, đèn huỳnh quang, mùi giấy cũ.

Triết nhìn quanh phòng lưu trữ sau khi Mặc mở khóa.

– Tao vào Vạn Khải mười hai năm, chưa xuống đây.

– Tao cũng.

Triết nhìn nhãn trên kệ. Tìm.

– Năm nào?

– Năm Du mất. Tháng Bảy. Hồ sơ hội đồng quản trị.

Triết đi dọc hàng kệ, ngón tay lướt nhãn. Dừng. Hàng bốn, kệ giữa, ngăn sáu. "HĐQT, Biên bản, Năm [...]." Anh rút ngăn ra. Tập tài liệu trong bìa nhựa xanh, dày bằng ngón tay, bụi mỏng trên bìa.

Mặc đón lấy. Mở. Lật.

Biên bản cuộc họp hội đồng quản trị thường kỳ, tháng Ba. Biên bản quý Hai. Biên bản tháng Năm. Tháng Sáu. Rồi tháng Bảy. Biên bản cuộc họp mở rộng hội đồng quản trị, ngày hai mươi ba tháng Bảy. Chủ tọa: ông Thành. Có mặt: sáu thành viên, hai khách mời.

Mặc đọc. Từng dòng. Nội dung: phân bổ cổ phần mới theo đợt tái cấu trúc, tỉ lệ chia giữa hội đồng quản trị (40%), ban điều hành (30%), quỹ phát triển (20%), dự trữ (10%). Biểu quyết: thông qua, năm phiếu thuận, một phiếu trắng. Phiếu trắng: không ghi tên.

Triết đọc qua vai Mặc.

– Phiếu trắng không ghi tên. Bất thường. Biên bản chuẩn phải ghi.

Mặc lật tiếp. Phụ lục. Bảng phân bổ chi tiết.

Không có.

Trang cuối biên bản: "Phụ lục 1: Bảng phân bổ cổ phần chi tiết, xem đính kèm." Không có đính kèm. Chỗ đính kèm, mép bên phải, có vết ghim cũ, bốn lỗ. Giấy không có. Cắt sạch. Mép thẳng. Bằng dao rọc giấy, không phải xé.

Mặc nhìn chỗ cắt. Ngón tay chạm mép giấy, phẳng, sắc, kiểu mép cắt có chủ đích, không phải tai nạn, không phải mục nát vì thời gian. Ai đó đã đến đây, mở ngăn này, rút phụ lục, cắt sạch, đặt lại, đóng ngăn. Và không ai biết. Vì không ai xuống đây.

– Phụ lục bảng phân bổ cổ phần. Chỗ ghi ai được bao nhiêu, qua kênh nào, tài khoản nào.

Triết nói, giọng thấp, đều, kiểu giọng phó tổng dùng khi phân tích tình huống nghiêm trọng mà không muốn hoảng.

– Đúng thứ ai đó không muốn để lại.

Mặc đứng yên. Ngón tay vẫn trên mép giấy bị cắt. Phẳng. Sắc. Bốn lỗ ghim, không có giấy. Ai đó đến đây, gỡ ghim, rút phụ lục, ghim lại, đặt vào ngăn. Cẩn thận. Kỹ. Kiểu người biết mình đang xóa dấu vết và không muốn để lại dấu vết khác.

Anh nhìn khóa cửa phòng lưu trữ. Khóa cơ, chìa khóa chính. Ai giữ chìa? Hành chính tầng ba, trưởng phòng kế toán, và CEO. Ba bản. Trước khi anh lên CEO, chìa thứ ba ở tay chủ tịch hội đồng quản trị. Ông Thành. Hoặc phó chủ tịch. Viên Chí Hào.

Triết như đọc suy nghĩ anh:

– Chìa khóa phòng này. Ai giữ?

– Hành chính, kế toán, và ban lãnh đạo.

– Bốn năm trước, ban lãnh đạo có ai?

– Ông Thành. Viên Chí Hào. Đặng Quốc Phong.

Ba cái tên. Triết nhìn Mặc. Không nói thêm. Không cần.

Mặc ghi vào sổ: chìa khóa, ba người, quyền truy cập. Chữ nhỏ, gọn, bút bi đen. Ghi xong, đóng sổ, mở lại biên bản, lật tiếp.

Phiếu trắng. Một phiếu trong sáu. Ai bỏ phiếu trắng? Biên bản không ghi. Nhưng phiếu trắng trong cuộc bỏ phiếu phân bổ cổ phần nghĩa là ai đó không đồng ý nhưng không muốn phản đối công khai. Kiểu người biết có vấn đề nhưng chọn im.

Anh nhìn danh sách có mặt: ông Thành, Viên Chí Hào, Đặng Quốc Phong, Hà Trọng Nghĩa, bà Liên, ông Đức. Sáu người. Năm thuận, một trắng. Ai?

Bà Liên? Thành viên độc lập, không thuộc phe nào, vẫn tại nhiệm. Có thể. Ông Đức? Đại diện quỹ ngoại, trung lập. Cũng có thể. Nhưng suy đoán không phải bằng chứng. Anh cần bản phân bổ chi tiết. Bản bị cắt.

Mặc gấp biên bản. Đặt sang bên. Tiếp tục lật hồ sơ trong ngăn. Biên bản tháng Tám: nội dung bình thường, báo cáo quý, không liên quan. Tháng Chín, Mười: bình thường. Rồi tháng Mười Một, hai tháng sau khi Du mất: biên bản cuộc họp bất thường. Nội dung: "Tái phân bổ vị trí và trách nhiệm do biến động nhân sự cấp cao." Du chết cuối tháng Chín. Tháng Mười Một, họ chia lại.

Mặc đọc biên bản tháng Mười Một. Vị trí chuyên gia tài chính cao cấp (vị trí Du) bị xóa khỏi sơ đồ tổ chức. Không thay thế. Không tuyển mới. Xóa. Kiểu không phải thiếu người mà không muốn ai ngồi vào chỗ đó, không muốn ai có quyền truy cập mà Du từng có.

Triết đứng cạnh, đọc, tay khoanh trước ngực. Mặt anh không thay đổi nhiều, nhưng cơ hàm siết nhẹ, kiểu siết của người đang giữ thứ gì đó không nói ra.

– Thời đó tao mới vào công ty. Mày cũng chưa lên CEO. Tụi hội đồng quản trị cũ chạy hết.

– Chạy. Nhưng trước khi chạy, dọn sạch.

Mặc rút điện thoại. Lật danh bạ. Tìm. Một cái tên anh không gọi từ lâu: Nguyễn Thị Phúc, trưởng phòng kế toán cũ, nghỉ hưu ba năm trước, sáu mươi hai tuổi. Bà Phúc ở Vạn Khải từ thời sáng lập, qua hai đời chủ tịch, nắm mọi số liệu từ trước khi có phần mềm. Bà nghỉ yên lặng, không tiệc chia tay, không một lời chào từ biệt. Chỉ dọn bàn một buổi sáng rồi đi.

Gọi. Chuông đổ bốn lần. Bắt máy.

– Dạ.

Giọng bà Phúc. Già hơn lần cuối anh nghe, ba năm trước, buổi họp cuối cùng bà tham dự trước khi nghỉ. Nhưng vẫn nhận ra: giọng miền Bắc, rõ, từng chữ gọn, kiểu giọng người quen đọc số.

– Bà Phúc. Tần Mặc.

Im lặng. Hai giây. Ba.

– Tần tổng.

– Tôi gọi hỏi về thời kỳ trước khi tôi lên điều hành. Cuộc họp hội đồng quản trị tháng Bảy, năm Thẩm Du mất. Phân bổ cổ phần. Bà là trưởng phòng kế toán, bà xử lý giấy tờ tài chính cho cuộc họp đó.

Im lặng dài hơn. Anh nghe tiếng thở bà qua loa, nhanh hơn bình thường, kiểu thở của người vừa nghe thứ không muốn nghe.

– Tôi không biết gì. Thời đó tôi chỉ làm theo lệnh.

Giọng run. Nhẹ. Kiểu run không phải vì tuổi già. Run vì sợ. Run kiểu người nhận cuộc gọi đã sợ từ nhiều năm trước sẽ đến, và hôm nay nó đến.

– Bà Phúc...

– Tôi không biết gì, Tần tổng. Xin phép. Tôi phải đi.

Cúp máy. Tiếng tút tút tút trong loa, rồi im.

Mặc nhìn màn hình điện thoại tối dần. Cuộc gọi: bốn mươi ba giây. Bốn mươi ba giây và bà nói hai câu: "Tôi không biết gì" và "Tôi chỉ làm theo lệnh." Hai câu đó mâu thuẫn. Không biết gì thì làm theo lệnh gì? Bà biết. Bà biết nhưng không muốn nói. Và giọng run sau ba năm nghỉ hưu, sau bốn năm kể từ Du mất, run kiểu sợ chưa hết.

Anh đặt điện thoại trên kệ sắt. Lưng tựa vào kệ đối diện. Nhìn quanh. Phòng lưu trữ im, chỉ có tiếng quạt hút gió và tiếng đèn huỳnh quang rì nhẹ. Mùi giấy cũ. Mùi bụi khô. Mùi của thứ bị giấu.

Triết đứng cạnh, đã nghe. Mắt anh hẹp, nhìn Mặc.

– Bà ấy sợ. Sau bao nhiêu năm vẫn sợ.

Mặc đặt điện thoại vào túi. Nhìn quanh phòng lưu trữ. Kệ sắt, tài liệu, nhãn nhựa trắng, đèn huỳnh quang, trần thấp, quạt hút gió. Nơi giữ ký ức giấy của Vạn Khải Capital. Nơi ai đó đã đến, cắt bỏ phụ lục, và biến mất.

– Nghĩa là có thứ đáng sợ.

Triết gật. Chậm.

– Nghĩa là Du biết thứ đó. Và Du muốn nói.

Mặc cầm biên bản tháng Bảy, phụ lục bị cắt. Cầm biên bản tháng Mười Một, vị trí Du bị xóa. Hai tập giấy, mỏng, bụi nhẹ, mùi giấy cũ. Bằng chứng không đủ để buộc tội ai. Nhưng đủ để biết: có thứ cần giấu.

Anh đi đến cửa. Dừng. Quay lại nhìn phòng lưu trữ. Đèn huỳnh quang nhấp nháy một lần, kiểu nhấp nháy của bóng đèn sắp hết tuổi thọ nhưng chưa hết hẳn, kiểu đèn ở những nơi ít người đến nên không ai thay.

Vạn Khải mà anh tiếp quản, nền móng của nó không sạch như anh tưởng. Và Du biết điều đó trước anh. Biết, và muốn nói, và chết trước khi nói.

Anh nhìn Triết. Triết nhìn lại. Hai mươi năm. Hai mươi năm quen nhau, mười hai năm làm cùng, bốn năm Triết nhìn anh giữ đồ Du và không nói, bốn năm Triết biết "Mệt quá" mà không hỏi thêm, bốn năm cả hai đều có phần trong im lặng đó. Và bây giờ, đứng trong tầng hầm giữa kệ sắt và giấy cũ, cả hai đang làm thứ bốn năm trước lẽ ra phải làm.

– Triết.

– Gì?

– Du mạnh hơn hai đứa mình nghĩ.

Triết nhìn bạn. Lâu. Rồi gật. Chậm. Một cái gật không có lời, kiểu gật của người vừa nghe thứ anh đã biết nhưng cần nghe ai đó nói ra.

Mặc cầm hai tập biên bản, cho vào cặp. Tắt đèn. Đóng cửa. Khóa.

Thang máy lên. B3 sang tầng mười tám. Đèn huỳnh quang tầng hầm tắt sau lưng. Phía trên, tầng cao nhất, phòng CEO, ánh sáng kính, bàn gỗ sẫm, bút máy đen, chồng tài liệu Phương xếp ngay ngắn. Mười năm anh ngồi đó và không biết nền nhà mình đứng trên có vết nứt.

Bây giờ biết. Và bắt đầu đào.

Cửa thang máy mở ở tầng mười tám. Hành lang sáng, kính, ánh nắng sáng lọt qua vách kính phía đông. Phương đứng ở bàn, tay cầm bìa hồ sơ, nhìn Mặc và Triết bước ra. Mắt cô dừng ở cặp trong tay Mặc, ở tay áo xắn của Triết, ở bụi mỏng trên vai vest Mặc (bụi tầng hầm). Không hỏi. Phương không bao giờ hỏi.

– Lịch sáng nay có thay đổi gì không?

– Có họp quỹ Hoa Phát lúc mười giờ. Phòng A. Em đã chuẩn bị tài liệu.

– Được.

Mặc vào phòng CEO. Đặt cặp xuống bàn. Mở. Biên bản tháng Bảy nằm trên cùng, phụ lục bị cắt, mép thẳng, sắc. Anh nhìn mép giấy đó và nghĩ đến Du. Không phải Du trong ảnh, không phải Du áo trắng, không phải Du cười dịu bên cạnh anh ở gala. Du ngồi ở bàn làm việc tầng mười tám (vị trí giống An Nhiên sau này, cách anh bốn mét kính), mở tập tin tài chính, đọc số liệu, đọc bằng đầu chuyên gia, đọc bằng mắt người biết số nào đúng và số nào không. Du thấy thứ gì đó. Thứ ai đó giấu. Và cô muốn nói.

"Có những người không muốn em nói."

Anh đóng cặp. Ngồi vào ghế. Bật màn hình. Bắt đầu ngày làm việc. Họp mười giờ, ký tài liệu, gọi đối tác. CEO Vạn Khải Capital vẫn điều hành. Nhưng ở dưới mặt bàn, trong cặp da đen, hai tập biên bản cũ nằm cạnh sổ tay bìa da, cạnh bút bi đen, cạnh câu hỏi mà bốn năm anh không hỏi và bây giờ không dừng được.