Báo cáo thiếu
Tuần ba mươi lăm. Thứ Tư.
Quán cà phê nhỏ trong hẻm đường Nguyễn Thị Minh Khai, quận ba. Không bảng hiệu, sáu bàn gỗ, quạt trần, ánh sáng vàng từ bóng đèn dây tóc treo thấp. Loại quán mà khách quen mới biết, không lên bản đồ, không có tài khoản mạng xã hội. Triết chọn.
Tần Mặc ngồi bàn góc, lưng tựa tường. Vest xám, cà vạt xanh đậm, tóc gọn, quầng mắt sâu nhưng đã cạo râu, đã ủi sơ mi, đã trở lại kiểu CEO mà tầng mười tám quen thấy. Ba ngày trên sofa kết thúc sáng thứ Ba, khi anh tắm nước lạnh, mặc vest, lái đến Vạn Khải, bước vào phòng họp giữa chừng cuộc họp Phương sắp sẵn. Không ai hỏi. Phương đặt cà phê trước mặt, đúng loại, đúng nhiệt. Triết nhìn qua kính phòng họp, gật nhẹ, quay lại bản trình chiếu.
Bây giờ, thứ Tư, một tuần sau quán Trần Cao Vân. Mặc ngồi đợi. Trên bàn: tách cà phê đen, tập hồ sơ tai nạn trong túi nhựa trong, và sổ tay bìa da đen anh dùng cho ghi chú cá nhân (không phải sổ Phương chuẩn bị cho họp, loại này anh mua ở tiệm văn phòng phẩm đường Lê Lợi, mỗi năm một cuốn, viết bằng bút bi đen, chữ nhỏ gọn).
Trong sổ, anh đã ghi: hai con số (21:30, 23:10), khoảng chênh (1 giờ 40 phút), câu hỏi (Du đi đâu?), và một danh sách ngắn các chi tiết anh đọc kỹ trong hồ sơ hai ngày qua. Đọc kỹ kiểu CEO đọc hợp đồng trước khi ký. Mỗi dòng, mỗi số.
Cửa mở. Người đàn ông bước vào.
Khoảng năm mươi lăm, có thể hơn. Tóc ngắn bạc trắng, cắt sát, kiểu quân đội hoặc cảnh sát. Mặt vuông, da sạm nắng, nếp nhăn sâu ở khóe mắt, kiểu nếp nhăn của người nheo mắt nhìn nhiều hơn cười. Áo sơ mi trắng ngắn tay, quần tây xám, giày da cũ nhưng sạch. Không xách cặp. Một túi vải nhỏ trên vai, kiểu túi người đi chợ hơn người đi làm. Tay phải có vết sẹo cũ ở mu, dài bằng ngón trỏ, đã phai nhưng rõ dưới ánh đèn vàng.
Mắt ông quét quán một lượt trước khi nhìn Mặc. Quét nhanh, kiểu quét quen, kiểu mắt người từng phải biết ai ngồi đâu, cửa ra vào ở đâu, camera ở góc nào, trước khi cho phép mình thả lỏng. Không có camera. Ông thấy Mặc, đi đến.
Ngồi xuống. Không bắt tay. Không giới thiệu. Nhìn Mặc ba giây, kiểu nhìn đánh giá, rồi nhìn tách cà phê, nhìn tập hồ sơ trong túi nhựa.
– Lão Quan.
Giọng trầm, ít, kiểu giọng người nói mỗi ngày không quá vài trăm từ và không thấy thiếu.
– Tần Mặc.
Lão Quan gật. Gọi cà phê đen không đường bằng cách giơ tay, chỉ ly Mặc, rồi giơ một ngón. Nhân viên hiểu. Không cần nói.
Mặc đẩy tập hồ sơ qua bàn. Lão Quan mở túi nhựa, rút tập giấy, đặt trước mặt. Lật trang đầu. Đọc.
Im lặng. Quạt trần quay. Tiếng pha cà phê ở quầy, tiếng nước rót, tiếng muỗng khuấy. Hai người đàn ông ngồi đối diện, một đọc, một đợi.
Lão Quan đọc mười lăm phút. Không lật nhanh kiểu lướt. Đọc từng trang, ngón tay theo dòng, dừng ở vài chỗ, lật lại trang trước, so sánh, rồi tiếp. Đôi khi nhíu mày, nhẹ, kiểu nhíu không phải khó hiểu mà không hài lòng. Đôi khi gõ ngón tay lên mép giấy, ba lần rồi dừng.
Mặc ngồi yên. Uống cà phê. Quan sát. Ông này đọc hồ sơ kiểu người đã đọc hàng nghìn bộ hồ sơ tương tự, kiểu thợ cơ khí nhìn vào động cơ biết ngay chỗ nào kêu lạ. Mặc nhận ra điều đó, và lần đầu trong nhiều tuần, anh cảm thấy thứ gì đó gần với nhẹ nhõm: có người biết đọc thứ anh không biết đọc.
Lão Quan đặt hồ sơ xuống. Cầm ly cà phê (đã đến từ lúc nào, Mặc không để ý). Uống một ngụm. Đặt ly.
– Báo cáo này bị rút bớt.
Giọng đều, kiểu nói sự thật không cần phản ứng từ người nghe. Kiểu bác sĩ đọc kết quả xét nghiệm.
– Rút bớt thế nào?
– Đánh số trang bên góc phải, thấy không?
Mặc nhìn. Góc phải dưới mỗi trang có số trang viết tay bằng bút bi xanh, kiểu đánh số của cảnh sát khu vực, không phải in máy.
– Trang một, hai, ba, bốn, năm. Rồi nhảy tám. Rồi mười, mười một, nhảy mười bốn. Ba trang phụ lục bị gỡ. Ít nhất ba.
Lão Quan lật đến trang năm và trang tám, đặt cạnh nhau. Ngón tay chỉ mép giấy.
– Dấu ghim ở góc trái trên. Bốn lỗ ghim. Nhưng giấy chỉ có ba trang dính vào nhau ở chỗ này. Trang sáu, bảy bị rút, trang chín bị rút. Rút sạch, không xé, không rách mép. Người rút biết ghim ở đâu, gỡ rồi ghim lại. Có kinh nghiệm.
Mặc nhìn lỗ ghim. Bốn lỗ. Ba trang. Đúng.
– Phụ lục thiếu thường chứa gì?
– Phụ thuộc vụ việc. Với vụ tai nạn giao thông, phụ lục thường có: ảnh hiện trường bổ sung, lời khai chi tiết nhân chứng (bản đầy đủ, không phải tóm tắt như trang chính), và nếu có điều tra mở rộng, biên bản khám nghiệm bổ sung.
Lão Quan đặt ngón tay lên dòng "nhân chứng: một người, tài xế xe tải."
– Lời khai ở đây chỉ có ba dòng. Vụ tai nạn chết người, cảnh sát hình sự bắt buộc lấy lời khai đầy đủ, ít nhất một trang, thường hai. Bản đầy đủ ở đâu?
– Trong phụ lục bị gỡ.
– Có thể.
Im lặng. Lão Quan uống thêm ngụm cà phê. Đặt ly, xoay nhẹ trên đĩa, vô thức.
– Còn gì?
Mặc mở sổ tay. Đọc:
– Thời gian tai nạn ghi hai mươi ba giờ mười phút. Camera tòa nhà nạn nhân ghi cô ấy rời đi lúc hai mươi mốt giờ ba mươi. Chênh lệch gần hai tiếng.
Lão Quan gật. Chậm. Kiểu gật của người đã thấy con số đó khi đọc nhưng đợi xem người thuê có thấy không.
– Ông cũng thấy.
– Tôi thấy ba thứ. Thời gian chênh lệch là thứ nhất. Thứ hai: kết luận giám định phương tiện chỉ có bốn dòng. Xe máy nạn nhân bị hư hỏng nặng phần đầu và bên phải. Nhưng sơ đồ hiện trường vẽ xe nằm bên trái đường. Nếu va từ phía trước và bên phải, xe phải văng sang phải hoặc về phía trước. Nằm bên trái, nghĩa là hoặc sơ đồ sai, hoặc có tác động từ hướng khác.
Mặc siết hàm. Cơ thái dương nhấp một lần. Tay trên sổ siết bút chặt hơn. Anh không viết. Nghe.
– Thứ ba: phần "không có dấu hiệu hình sự" ở kết luận. Câu này thường đi kèm giải thích: "không phát hiện dấu vết phanh bất thường, không có dấu hiệu cố ý, không có yếu tố nghi vấn." Ở đây chỉ có câu kết luận, không có giải thích. Kiểu kết luận viết trước, rồi đặt vào.
Mặc nhìn Lão Quan. Mắt anh hẹp, kiểu mắt trong phòng đàm phán khi đối tác đưa số không khớp.
– Ai có thể gỡ trang từ hồ sơ cảnh sát?
Lão Quan đặt ly xuống. Nhìn Mặc bằng mắt đều, không nhanh không chậm, kiểu mắt người đã thấy câu hỏi này nhiều lần trong đời và câu trả lời luôn giống nhau.
– Người có đủ tiền. Hoặc đủ quyền. Hoặc cả hai.
Im lặng dài. Quạt trần quay, bóng cánh quạt chạy trên trần, vòng tròn đều. Nhân viên quán rửa ly ở quầy, tiếng nước chảy nhỏ. Một người khách mới vào, ngồi bàn gần cửa, mở điện thoại.
– Tôi cần bản gốc. Hồ sơ đầy đủ.
– Hồ sơ đã đóng bốn năm. Công an quận không mở lại nếu không có đơn tố giác mới hoặc chỉ đạo từ trên.
– Ông có cách?
Lão Quan nhìn Mặc. Lâu. Đánh giá. Kiểu nhìn không phải tìm sự thành thật (ông biết Mặc thành thật, người thuê thám tử điều tra cái chết người yêu không nói dối về mục đích). Đánh giá kiểu khác: người này có đủ kiên nhẫn không? Có chịu được thứ sẽ tìm ra không?
– Có. Nhưng không nhanh. Và không rẻ.
– Tiền không phải vấn đề.
– Tiền không bao giờ là vấn đề với người như ông. Vấn đề là thứ tìm ra.
Mặc nhìn ông. Hiểu.
– Tôi cần biết.
Lão Quan gật. Rút từ túi vải một cuốn sổ nhỏ, bìa cứng nâu, góc sờn, kẹp bút bi đen. Mở ra, viết gì đó, chữ nhỏ, nhanh. Gấp lại.
– Tôi cần ba thứ từ ông. Tên đầy đủ nạn nhân, ngày mất, quận xảy ra. Số điện thoại ông. Và im lặng.
– Im lặng?
– Không nói với ai rằng ông thuê tôi. Không nói ở công ty. Không nói với người thân nạn nhân. Nếu có ai can thiệp hồ sơ, người đó vẫn ở ngoài kia, và nếu biết có người đang hỏi lại, sẽ dọn dẹp nốt những gì còn sót.
Mặc gật.
Lão Quan đứng dậy. Để tiền cà phê trên bàn (đúng giá, không thừa, đặt dưới đĩa). Nhìn Mặc lần cuối.
– Có một thứ nữa.
Mặc nhìn lên.
– Người chết không nói dối. Nhưng hồ sơ thì có.
Bước ra. Cửa đóng. Tiếng bước chân trên hẻm, nhẹ dần, mất.
Tần Mặc ngồi lại. Một mình. Quán vắng, quạt trần quay, ánh đèn vàng rung nhẹ khi cánh quạt đi qua. Sổ tay mở trước mặt, hồ sơ trên bàn, tách cà phê nguội.
Anh nhìn tập hồ sơ. Trang năm, trang tám. Khoảng trống giữa hai trang. Ba trang phụ lục bị rút. Lỗ ghim bốn cái, giấy ba trang. Sơ đồ hiện trường vẽ xe bên trái, giám định ghi hư phải. Kết luận không giải thích. Nhân chứng một người, lời khai ba dòng.
Bốn năm anh giữ hồ sơ này trong hộp giấy nâu và không đọc. Bốn năm anh nghĩ mình biết mọi thứ về cái chết của Du. Tai nạn. Đêm. Đường vắng. Mưa. Xe tải. Bốn năm anh nhận phiên bản đó và không hỏi thêm, vì hỏi thêm là kéo dài cơn đau, và anh đã đủ đau.
Hóa ra anh chỉ biết phiên bản mà ai đó muốn anh tin.
Anh gấp hồ sơ, cho vào túi nhựa, cho vào cặp. Đứng dậy. Để tiền trên bàn. Bước ra hẻm.
Chiều quận ba, nắng xiên qua mái tôn, bóng dài trên gạch hẻm. Xe máy đỗ sát tường, dây phơi quần áo treo ngang, tiếng tivi từ nhà ai đó, tiếng trẻ con gọi nhau. Mặc đứng giữa hẻm, tay cầm cặp, nhìn thẳng, nhìn ra đầu hẻm nơi ánh nắng chói, xe cộ chạy qua trên đường lớn.
Tay anh trên vô lăng, sau đó, khi ngồi trong xe ở bãi đỗ cách hẻm hai trăm mét, siết chặt. Cả hai tay. Ngón trắng trên da bọc vô lăng. Anh nhìn thẳng qua kính lái, nhìn bức tường bê tông trước mũi xe, nhìn mà không thấy.
Bốn năm. Anh giữ chìa khóa căn hộ Du. Giữ ly gốm. Giữ áo khoác len. Mua mỹ phẩm thay. Trả tiền điện. Khóc sinh nhật cô mỗi năm. Tìm cô trong khuôn mặt An Nhiên. Tạo hệ thống kiểm soát. Phá hủy mối quan hệ thật. Mất An Nhiên. Mất ba ngày trên sofa. Mất mọi thứ anh tưởng mình biết về Du.
Và bây giờ biết thêm một thứ: có thể, bốn năm trước, ai đó đã can thiệp vào cách Du chết. Hoặc vào cách câu chuyện cái chết đó được kể.
Anh nổ máy. Lái ra đường lớn. Đèn đỏ. Dừng. Tay trên vô lăng vẫn siết, gân nổi ở mu bàn tay, khớp ngón trắng. Mắt nhìn đèn đỏ chuyển, đếm giây, ba mươi hai, ba mươi một, ba mươi.
Bốn năm anh đau vì mất Du. Cơn đau đó tròn, không góc cạnh, kiểu đau mất mát, kiểu đau của người bị vũ trụ lấy đi thứ quý nhất. Cơn đau đó anh quen. Sống cùng nó. Ôm nó ngủ. Cho nó ăn bằng mỹ phẩm và tủ lạnh và chìa khóa.
Bây giờ, thứ đang hình thành trong ngực anh khác. Không tròn. Có cạnh. Có hướng. Sắc. Kiểu thứ cần đích đến, cần tên, cần mặt. Cơn giận? Chưa hẳn. Giận cần biết giận ai. Anh chưa biết. Nhưng thứ này sẽ tìm.
Đèn xanh. Anh nhả phanh. Xe trôi vào dòng. Phía trước, đường Nguyễn Thị Minh Khai dài, xe cộ, nắng chiều, bóng cây bàng trên vỉa hè. Sài Gòn vẫn chạy. Anh cũng chạy. Nhưng không còn chạy kiểu chạy trốn nỗi đau. Chạy kiểu đuổi theo câu trả lời.