Buông

Tối thứ tư, Khánh đi dọc bờ sông Sài Gòn.

Không có lý do cụ thể. Chiều đó xong bản vẽ căn hộ cho khách ở Thủ Thiêm, gửi qua Zalo, khách duyệt nhanh, nói "anh làm vậy được rồi." Mai Anh đi gặp khách bên quận 1, nhắn "em về muộn, anh ăn trước." Khánh nấu mì, ăn xong, rửa bát, ngồi sofa, nhìn trần nhà. Trần trắng, sơn mới, không vết nứt. Rồi cậu đứng dậy, mang dép, đi xuống cầu thang, ra hẻm, rẽ trái, đi về phía sông.

Bến Bạch Đằng tối thứ tư vắng hơn cuối tuần. Vài cặp ngồi bờ kè, vài người chạy bộ, vài bác già đi bộ chậm. Đèn cầu Thủ Thiêm phản chiếu trên mặt nước, vàng, nhòe, lung linh kiểu lung linh mà Sài Gòn chỉ có ở bờ sông, khi đèn đường và đèn tàu trộn vào nhau rồi tan trên sóng. Gió từ sông thổi lên, mang mùi nước, mùi bùn nhẹ, mùi khói tàu pha mùi cỏ ướt từ bãi cỏ dọc bờ kè.

Khánh đi chậm. Dép lê kéo trên gạch, tiếng nhẹ, đều. Cậu không nghe nhạc, không cầm điện thoại, chỉ đi, nhìn sông, nhìn đèn, nghe gió.

Và nghĩ.

Mười lăm năm.

Cậu mười ba tuổi khi tô canh chua mẹ nấu lần cuối. Bây giờ hai mươi tám (sinh nhật tháng trước, Mai Anh làm bánh, Minh gọi hát chúc mừng, cha nhắn "con lớn rồi, cha mừng," mẹ gửi phong bì tiền kèm ghi chú "mua gì con thích"). Mười lăm năm. Đủ dài để cậu lớn lên, học xong, đi làm, yêu, sống chung. Đủ dài để vết nứt trên trần phòng Bình Thạnh kéo dài thêm vài đường. Đủ dài để mẹ bạc tóc, cha gù lưng, và Khánh cao hơn cả hai.

Cậu đứng dừng ở một bậc thang bờ kè, nhìn xuống sông. Nước chảy chậm, đen, mang theo ánh đèn vàng nhòe. Gió thổi tóc cậu, gió ấm kiểu Sài Gòn tháng tư, không lạnh, không nóng, chỉ vừa.

Nghĩ lại.

Vali xám. Cha xách vali xám đi sáng thứ bảy, Khánh đứng ban công nhìn xe mất hút ở cuối đường. Mười ba tuổi, cậu không biết cái vali đó sẽ theo mình bao xa. Bảy năm sau, cậu mua vali xám y hệt ở chợ Bến Thành, xách vào KTX, và tự hỏi tại sao mình chọn cái vali giống cha.

Tiếng khóc sau cánh cửa. Hai giờ sáng, mẹ khóc, Khánh đứng ngoài, không vào. Chọn không vào. Chọn chiên trứng sáng hôm sau thay vì hỏi "mẹ sao." Chọn gánh thay vì hỏi. Chọn im thay vì nói. Lựa chọn đầu tiên trong chuỗi dài những lựa chọn mà cậu tưởng là can đảm, nhưng thực ra là sợ: sợ hỏi thì mẹ sẽ nói sự thật, và sự thật thì cậu không muốn nghe.

Đôi dép hồng. Trong phòng tắm cha ở Gò Vấp, đôi dép nhỏ, sữa rửa mặt nữ. Cậu biết trước khi cha giới thiệu cô Lan. Biết mà giả không biết. Kỹ năng đầu tiên cậu học được từ gia đình vỡ: giả không biết.

Canh bầu. Cô Lan nấu canh bầu vì cha kể cậu thích. Cô lỡ nói "khách." Mười bốn tuổi, cậu nghe chữ "khách" và xây thêm một bức tường. Nhưng cũng trong bữa đó, cậu lần đầu nghĩ: cô Lan cũng cô đơn. Hạt giống mười lăm năm, bây giờ đã ra hoa, ở một quán cà phê hẻm đường Nguyễn Trãi, chiều thứ ba, khi cô Lan khóc và cậu nói "con gọi cô vì muốn."

Tiếng "anh Hai." Minh mười một tháng tuổi, nắm ngón tay cậu, miệng bập bẹ "Ai... Ai..." và cậu yêu em ngay. Yêu kiểu yêu mà không có điều kiện, không có lịch sử, không có tội lỗi. Chỉ yêu. Rồi xóa ảnh chụp chung trên xe buýt về, vì sợ mẹ thấy, vì yêu em mà phải giấu, vì trong gia đình cậu, yêu ai cũng kèm theo giấu.

Bệnh viện. Mẹ nằm viện, cha đến, Lan đến, Minh đến. "Con nào? Con anh hay con tôi?" Câu hỏi xé cậu làm đôi. Và cậu quát. Quát "THÔI ĐI!" Mười một năm im lặng, mười một năm gánh, mười một năm "không sao đâu," vỡ trong một tiếng quát ở hành lang bệnh viện Gia Định, giữa trưa, mùi thuốc sát trùng và tiếng máy thở xa.

Sáu chữ. Mai Anh nói: "Anh không cần cứu tất cả mọi người." Sáu chữ. Cô nói ở quán cà phê cuối hẻm, cà phê bốn ngàn, bàn gỗ thấp, con mèo mướp ngủ ở góc. Lúc đó cậu chưa hiểu. Phải mất sáu năm. Sáu năm để sáu chữ ngấm, để cậu dám nói "không" với mẹ, nói "không" với cha, để cậu dám buông.

Khánh ngồi xuống bờ kè, chân duỗi, tay chống phía sau, ngửa mặt lên trời. Trời Sài Gòn tối không có sao, chỉ có lớp mây mỏng và ánh đèn thành phố hắt lên, tạo một thứ ánh sáng vàng nhạt, không tối hẳn, không sáng hẳn, giống lúc chạng vạng kéo dài.

Cha sai.

Cha sai khi bắt cậu chuyển lời cho mẹ. Cha sai khi nói "gia đình mình ổn rồi" mà gia đình đó không có mẹ. Cha sai khi không hỏi "con có sao không" suốt mười một năm. Cha sai khi để đứa con trai mười ba tuổi tự gánh.

Mẹ sai.

Mẹ sai khi biến cậu thành gián điệp, bắt cậu kể chuyện nhà cha, bắt cậu chọn bằng nước mắt. Mẹ sai khi nói "tùy con" mà mắt buồn, vì "tùy con" không phải tùy, mà là "mẹ đau nhưng không muốn ngăn." Mẹ sai khi ngồi bếp tắt đèn nói "mẹ ở đây một mình" để cậu phải ở lại vì tội lỗi, không phải vì muốn.

Lan sai.

Lan sai khi giữ khoảng cách quá lâu, mười mấy năm không bao giờ hỏi cậu thật sự muốn gì, mười mấy năm để chữ "cô" gượng vì cô cũng sợ, cô cũng giấu, cô cũng "không sao."

Mình cũng sai.

Cậu sai khi tự nhận vai cầu nối mà không ai nhờ. Sai khi nghĩ mười ba tuổi đủ lớn để chịu. Sai khi giấu bài kiểm tra, giấu tiếng khóc, giấu cô Lan, giấu ảnh chụp em, giấu tất cả mọi thứ vì nghĩ "nếu không ai biết thì không ai đau." Sai khi quen với mệt đến mức mệt thành bình thường. Sai khi nghĩ mình phải sửa hết.

Gió thổi. Sông chảy. Đèn cầu nhấp nháy.

Nhưng ai cũng đã xin lỗi.

Cha ngồi ở quán phở đường Nguyễn Đình Chiểu, tóc bạc, lưng gù, nói "cha để con gánh chuyện người lớn" và nắm tay cậu. Mẹ gọi tối thứ bảy, nói "mẹ biến con thành gián điệp" và khóc. Lan ngồi ở quán cà phê hẻm, nói "cô sợ con ghét cô" và lần đầu hai người nói chuyện thật.

Không ai hoàn hảo. Cha không hoàn hảo. Mẹ không hoàn hảo. Lan không hoàn hảo. Và cậu cũng không.

Nhưng ai cũng đã cố.

Cha cố khi đeo nhẫn mới, xây nhà mới, nhưng vẫn giữ ảnh Khánh hồi nhỏ trong ví. Mẹ cố khi nuôi con một mình bằng lương kế toán, khi ủi áo cho con đi đám cưới cha, khi nói "tùy con" dù đau. Lan cố khi nấu canh bầu, bóc cam, dọn phòng, nhắn "không sao đâu con" sau mỗi lần Khánh xa cách. Và cậu cố khi nấu cơm mỗi chiều, khi chuyển lời, khi giữ bình yên cho cả hai nhà bằng cách hy sinh bình yên của mình.

Ai cũng sai. Ai cũng cố. Ai cũng đau. Và ai cũng xin lỗi.

Tha thứ không phải quên. Tha thứ là chọn buông.

Khánh ngồi ở bờ kè, nghe sông chảy, nghe gió thổi, nghe tiếng thành phố xa xa, và cảm thấy: nhẹ. Nhẹ không phải vì quên. Cậu vẫn nhớ: nhớ tô canh chua, nhớ vali xám, nhớ đôi dép hồng, nhớ tiếng khóc sau cánh cửa, nhớ chữ "khách," nhớ tiếng quát ở bệnh viện, nhớ ba ngày tắt điện thoại. Nhớ hết. Nhớ rõ.

Nhưng nhớ mà không đau. Nhớ mà không nhói. Nhớ như nhìn lại một vết sẹo đã lành: biết nó ở đó, biết nó từng rách, nhưng da đã liền, và cậu không còn phải giấu nó nữa.

Hai mươi tám tuổi. Khánh ngồi ở bờ sông Sài Gòn, trời tối, gió ấm, đèn cầu phản chiếu trên mặt nước, và lần đầu tiên trong mười lăm năm, cậu không gánh gì trên vai. Không gánh cha. Không gánh mẹ. Không gánh Lan. Không gánh mình.

Buông.

Không phải buông xuôi. Buông đúng cách. Buông như đặt một cái nồi nặng xuống bàn bếp sau khi đã nấu xong. Nồi vẫn ở đó. Bữa cơm vẫn ở đó. Nhưng tay đã không còn nắm quai.

Cậu lấy điện thoại, nhắn Mai Anh:

"Em ơi, anh đi bờ sông. Về muộn chút."

Mai Anh trả lời sau vài giây:

"Ừ. Em đợi."

Hai chữ. Giản dị. Không hỏi tại sao, không hỏi bao lâu, không hỏi có sao không. Chỉ "em đợi." Kiểu yêu mà cô đã dạy cậu suốt sáu năm: yêu là ở đây, không phải kiểm soát.

Khánh ngồi thêm một lúc. Sông chảy. Gió thổi. Đèn cầu nhấp nháy. Một chiếc tàu chở hàng đi ngang, chậm, đèn đỏ nhỏ ở đuôi tàu, tiếng máy ầm ì rồi xa dần. Mặt sông gợn sóng rồi phẳng lại.

Rồi cậu đứng dậy, phủi quần, hít một hơi dài, ngửi mùi sông pha mùi cỏ ướt, rồi đi về.

Bước nhẹ. Không vội. Không nặng. Chỉ đi, trên vỉa hè Sài Gòn tối thứ tư, qua quán cà phê đã đóng, qua xe bánh mì vỉa hè, qua mùi nhang từ bàn thờ ông Địa ai đó đặt trước tiệm tạp hóa, qua tiếng chó sủa, tiếng tivi nhà ai, tiếng quạt máy ở tầng trệt.

Về nhà. Về phòng thuê tầng ba, đường Võ Văn Tần, nơi có bàn gỗ cũ chân hơi vênh, có chậu sả ở ban công, có Mai Anh đang ngồi sofa đọc sách, đèn vàng, quạt trần quay chậm.

Về nơi cậu chọn. Về nơi cậu thuộc về. Bước nhẹ.