Mì gói
Tối muộn. Đèn bàn sáng vàng, quạt trần quay, cửa sổ mở. Mai Anh về lúc sáu giờ, xách hai túi đồ siêu thị, thấy Gia Minh ngồi sofa xem điện thoại, không hỏi nhiều, chỉ cười: "Minh ở đây hả? Chị nấu cơm cho ba người nhé."
Khánh đứng bếp phụ rửa rau, nghe Mai Anh dặn Gia Minh lấy thêm một bộ chén đũa trong tủ, giọng cô nhẹ, bình thường, kiểu nhẹ bình thường mà cậu biết là cố ý: cô muốn em thấy mình không phải khách, không phải gánh nặng, chỉ là người ăn cơm cùng. Gia Minh nghe lời, mở tủ, lấy chén, đặt đũa, động tác chậm, ngại, kiểu ngại của đứa bé lần đầu vào bếp nhà người lạ nhưng muốn giúp.
Ba người ngồi bàn. Khánh nhìn bàn ăn, ba bộ chén đũa, ba cái ghế, và nhớ mười bốn năm trước, bàn ăn nhà mẹ chỉ hai người, ba đôi đũa thành hai, ghế trống không ai dọn. Bây giờ bàn ăn phòng thuê có thêm một người, và Khánh thấy lạ, lạ kiểu lạ ấm, kiểu lạ mà cậu không biết gọi là gì, chỉ biết rằng nhìn Mai Anh gắp cá cho Gia Minh, cậu thấy thứ gì đó mình chưa từng có: một bữa cơm không ai phải đóng vai.
Gia Minh ăn ít hơn bình thường. Em ngồi cạnh Khánh, đối diện Mai Anh, cầm đũa gắp rau, nhai chậm, mắt nhìn xuống chén cơm. Thỉnh thoảng em liếc anh, liếc nhanh, kiểu liếc của người muốn nói nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu. Khánh không ép. Mai Anh kể chuyện đồ án đang vẽ, chuyện quán cà phê mới mở đầu hẻm, chuyện bà hàng xóm tầng dưới nuôi con mèo hay leo lên ban công nhà mình. Kể nhẹ, kể kiểu kể cho có tiếng, để không khí bớt nặng, để Gia Minh không phải chịu thêm một bữa cơm im lặng nữa.
Sau bữa cơm, Mai Anh dọn bát, nhắn nhẹ Khánh bằng mắt rồi vào phòng. Để hai anh em.
Khánh ngồi sofa. Gia Minh ngồi cạnh. Hai anh em, sofa cũ, đèn bàn vàng, gió tối lùa qua cửa sổ mang theo mùi hẻm sau cơn mưa nhanh vừa dứt. Mùi đất ướt, mùi lá, mùi Sài Gòn tháng hai sau mưa, ẩm và mát.
Im lặng. Nhưng không nặng. Im kiểu im của hai người ngồi cạnh nhau, chưa nói gì, nhưng biết rồi sẽ nói. Khánh để yên, không giục, không mở lời trước, vì cậu biết: người cần nói sẽ tự nói khi thấy an toàn.
Gia Minh lên tiếng trước.
– Mẹ bắt em học thêm hai lớp. Toán với Anh. Cộng lớp vẽ. Chiều nào cũng có lịch.
Khánh nghe. Không nói. Để em nói.
– Cha đi làm suốt. Tối về mệt, xem tivi. Mẹ hỏi bài, mẹ ký sổ liên lạc, mẹ nhắc uống sữa, nhắc ngủ sớm, nhắc mọi thứ. Nhưng mẹ không hỏi em muốn gì.
Giọng Gia Minh vẫn nhẹ, nhưng cứng hơn lúc chiều. Cứng kiểu cứng của người đã giữ lâu, đã nuốt nhiều, bây giờ thả ra từng chút. Khánh nghe và thấy quen. Quen đến mức ngực nhói.
Mẹ không hỏi em muốn gì. Khánh nghe câu đó và thấy nó quen, quen đến mức nhói, vì cậu chưa bao giờ nói nhưng nghĩ suốt mười năm: không ai hỏi mình muốn gì. Câu đó không thuộc về riêng em. Câu đó thuộc về cả cậu, thuộc về cả một thời cậu ngồi bàn ăn hai người, muốn hỏi mẹ "con có được phép buồn không" nhưng sợ mẹ khóc, muốn hỏi cha "cha có nhớ con không" nhưng sợ câu trả lời.
– Cha bảo em phải hiểu mẹ. Mẹ vất vả vì em, em phải ngoan.
Gia Minh nhìn xuống tay mình, hai bàn tay đặt trên đùi, móng cắt ngắn, ngón tay gầy.
– Mẹ bảo em phải ngoan để cha vui. Cha đi làm cực, em đừng làm cha buồn.
Khánh nghe. Nghe từng chữ. "Phải hiểu mẹ." "Phải ngoan để cha vui." "Đừng làm cha buồn." Những câu quen thuộc đến mức cậu có thể đọc ngược, vì hồi cậu mười ba, mẹ cũng bảo "con đừng làm mẹ buồn," cha cũng bảo "con phải hiểu, chuyện người lớn phức tạp." Giờ cha mẹ Gia Minh nói y vậy, bằng giọng khác, trong nhà khác, nhưng cùng một kiểu yêu thương mà không biết cách yêu thương.
– Em thấy mệt. Mệt mà không biết kêu ai. Kêu cha thì cha bảo "ngoan đi." Kêu mẹ thì mẹ khóc.
Khánh nhắm mắt một giây. Kêu mẹ thì mẹ khóc. Câu đó. Câu đó cắt vào ngực cậu sắc hơn bất cứ gì Gia Minh đã nói. Vì Khánh biết cảm giác đó. Biết cảm giác muốn kêu mẹ nhưng sợ mẹ khóc. Biết cảm giác muốn nói thật nhưng sợ người lớn sụp. Biết cảm giác phải mạnh lên, phải giấu, phải "ổn," vì nếu mình không ổn thì ai ổn.
– Anh nghe, Minh.
Khánh mở mắt, nhìn em. Gia Minh nhìn lại. Mắt em không đỏ nữa, nhưng ướt, ướt nhẹ, kiểu ướt mà người mười hai tuổi cố kìm, cố không để nước mắt rơi trước mặt anh, vì mười hai tuổi đã bắt đầu nghĩ rằng khóc là yếu. Khánh biết cảm giác đó, biết quá rõ, biết vì cậu cũng kìm, cũng giấu, cũng nghĩ rằng nếu mình khóc thì mẹ sẽ lo thêm, cha sẽ im thêm, và không ai được yên.
– Em không cần ngoan. Em chỉ cần nói thật. Anh nghe.
Gia Minh nuốt. Nuốt kiểu nuốt mà Khánh nhận ra: nuốt nước mắt. Rồi em nói, giọng mỏng hơn, run hơn:
– Em không biết mình sai gì. Em đi học, em làm bài, em nghe lời. Nhưng em thấy... thấy ngột ngạt. Kiểu nhà mình lúc nào cũng có thứ gì đó nặng mà không ai nói ra. Mẹ lo nhiều quá. Cha im nhiều quá. Em ở giữa mà không biết phải làm gì.
Em ở giữa. Khánh nghe ba chữ đó và thấy mình mười ba tuổi, đứng giữa phòng khách, cầm điện thoại, hai bên. Thấy mình mười bốn tuổi, cầm thiệp cưới cha, giấu trong ngăn kéo, không biết nói ai. Thấy mình mười sáu tuổi, ngồi xe buýt bốn mươi lăm phút, chia đôi cuối tuần, chia đôi sinh nhật, chia đôi mình.
– Em giống anh, em biết không.
Gia Minh nhìn Khánh. Ngạc nhiên.
– Anh cũng bị kẹt giữa. Lâu lắm. Anh cũng không biết nói ai.
Em không nói. Chỉ nhìn anh. Nhìn kiểu nhìn mà Khánh biết: em đang tìm. Tìm xem anh nói thật không, tìm xem có ai hiểu mình không, tìm xem mình có cô đơn không.
Khánh nắm vai em. Nhẹ. Tay cậu trên vai Gia Minh, vai gầy, xương, vai mười hai tuổi mà mang quá nhiều.
– Anh không bảo em phải ngoan. Anh không bảo em phải hiểu ai. Anh chỉ hỏi: em muốn gì?
Gia Minh ngạc nhiên. Ngạc nhiên thật, không giả. Ngạc nhiên vì chưa ai hỏi câu đó. Cha hỏi "sao mày bỏ học." Mẹ hỏi "sao con cãi mẹ." Nhưng không ai hỏi "con muốn gì."
Em suy nghĩ. Lâu. Nhìn xuống tay, nhìn lên anh, nhìn ra cửa sổ. Rồi:
– Kiểu... em muốn ai đó nghe em.
Câu đó, ngắn gọn, trần trụi, không thừa một chữ. Mười lăm năm trước Khánh cũng muốn nói câu đó, cũng muốn có ai nghe, nhưng không có. Và cậu nhớ Mai Anh ở quán cà phê bốn ngàn đồng, nói "Quen không có nghĩa là ổn," một câu khác mà cậu mất sáu năm mới hiểu. Giờ em nói câu đó bằng giọng run, giọng mười hai tuổi, và Khánh thấy mình trong đó, thấy rõ đến mức muốn ôm em nhưng chưa dám, vì sợ em co lại.
Khánh nắm vai em chặt hơn.
– Anh nghe.
Giống lúc nãy, nhưng lần này khác. Lần này Gia Minh khóc. Không nhiều, chỉ một giọt, rơi trên mu bàn tay, rơi kiểu rơi mà em cố kìm nhưng không kìm nổi. Khánh nhìn giọt nước mắt đó và nhớ bảy năm trước, vỉa hè ký túc xá, Mai Anh ngồi cạnh, lần đầu tiên trong đời cậu cho phép mình khóc trước mặt người khác. Bây giờ em cũng đang cho phép mình, dù chỉ một giọt, dù vẫn cố lau ngay.
Khánh không nói thêm. Không khuyên. Không giải quyết. Chỉ ngồi cạnh em, tay trên vai em, đèn bàn vàng, gió tối, tiếng quạt trần, hai anh em trên sofa cũ.
Nghe. Chỉ nghe. Và hy vọng rằng nghe là đủ.
Lâu lắm, Gia Minh ngẩng lên, lau mắt bằng mu tay, nhanh, kiểu lau mà không muốn ai thấy.
– Anh Hai.
– Ừ.
– Cảm ơn anh.
Khánh cười nhẹ, cười mà mắt cay. Cười vì mười lăm năm cậu ước có ai nói "anh nghe" với mình, và bây giờ cậu nói câu đó với em. Nhẹ thôi, nhưng nặng. Nặng vì cậu biết: nghe chỉ là bước đầu, sau nghe sẽ là chuyện khó hơn, sẽ là những cuộc nói chuyện với cha, với cô Lan, sẽ là những lần em muốn bỏ nhà mà cậu phải giữ được ranh giới giữa bảo vệ và gánh thay. Nhưng bước đầu, ít nhất, cậu đã không bỏ lỡ.
Bên ngoài, mưa tạnh hẳn. Trời tối, vài ngôi sao mờ sau lớp mây đang tan. Gió mang theo mùi đất ướt và hoa sữa muộn, mùi quen của Sài Gòn sau mưa, mùi mà Khánh đã ngửi cả đời nhưng tối nay thấy dịu hơn mọi khi. Trong phòng, Mai Anh mở nhạc nhẹ ở trong phòng ngủ, tiếng guitar acoustic vọng qua cánh cửa khép hờ, đủ để không gian không quá im nhưng cũng không quá ồn.
Khánh ngồi cạnh em, hai anh em, trên sofa cũ, trong phòng thuê hai mươi mét vuông. Gia Minh đã thôi khóc, mắt vẫn hơi sưng, nhưng vai đã bớt cứng, lưng đã tựa vào sofa thay vì ngồi thẳng căng như lúc mới đến. Em nhìn ra cửa sổ, nhìn bầu trời tối có vài ngôi sao, và Khánh nghĩ: ít nhất tối nay, em không phải ở giữa. Ít nhất tối nay, em được ngồi cạnh ai đó mà không cần đóng vai ngoan.
Và cậu không cần đi đâu thêm.