Thăm
Cha đến lúc mười giờ sáng hôm sau. Không đến một mình.
Khánh nghe tiếng bước chân ngoài hành lang trước khi nhìn thấy. Tiếng giày cha, nặng, đều, kiểu bước chân đàn ông năm mươi hai tuổi đi trên gạch bệnh viện. Tiếng dép Lan, nhẹ hơn, nhanh hơn. Và tiếng dép quai hậu nhỏ, lạch bạch, nhanh, kiểu dép của đứa trẻ chín tuổi cố đi kịp người lớn.
Cửa phòng mở. Cha bước vào trước, áo sơ mi xám, quần tây, tóc bạc hơn lần cuối Khánh gặp, bạc ở hai bên thái dương, kiểu bạc của đàn ông năm mươi, kiểu bạc mà Khánh nhìn thấy nhưng chưa bao giờ nghĩ đến, vì cha luôn là cha, luôn to lớn, luôn ổn, cho đến khi bắt đầu bạc.
Lan đi sau, tay cầm túi trái cây, tóc búi gọn, mặt lo, mắt nhìn nhanh quanh phòng rồi dừng ở giường mẹ, rồi cúi xuống, cúi kiểu người biết mình không nên ở đây nhưng vẫn đến vì chồng đi thì đi cùng.
Và Minh. Gia Minh chín tuổi, cao hơn lần cuối Khánh gặp, tóc ngắn, mắt tròn, mặc áo thun xanh in hình khủng long, quần jean, tay cầm hộp sữa uống dở. Minh nhìn quanh phòng bệnh, mắt mở to, sợ, kiểu sợ của trẻ con lần đầu vào bệnh viện không phải để khám mà để thăm người.
Khánh đứng dậy.
– Cha.
– Mẹ sao rồi con?
– Mẹ ngủ. Bác sĩ nói suy nhược, cần nghỉ, truyền dịch. Không nặng nhưng cần theo dõi.
Cha gật. Nhìn mẹ trên giường. Mẹ nằm, mắt nhắm, tay có ven truyền dịch, tóc rối trên gối trắng. Cha nhìn, im, nhìn lâu, nhìn kiểu nhìn mà Khánh không đọc được: thương? hối? lo? hay chỉ nhìn, nhìn người phụ nữ đã từng là vợ mình nằm trên giường bệnh, gầy, mệt, một mình.
Mẹ mở mắt. Có lẽ nghe tiếng người. Nhìn lên. Thấy cha. Thấy Lan. Mặt mẹ thay đổi, thay đổi nhanh, nhanh đến mức chỉ Khánh nhận ra vì cậu đã nhìn mặt mẹ mười một năm: từ mềm sang cứng, từ mệt sang gồng, từ mắt nhắm sang mắt mở, tỉnh, sắc, kiểu sắc của người vừa bật chế độ phòng thủ.
– Anh Hùng.
Mẹ gọi cha bằng tên. Không "anh," không "cha Khánh," mà "anh Hùng," lịch sự, xa, kiểu gọi người quen cũ mà mười một năm chưa bỏ được thói xưng hô. Rồi mắt mẹ lướt qua Lan, nhanh, rồi nhìn đi chỗ khác.
– Hà, cô khỏe hơn chưa?
Cha hỏi. Gọi mẹ bằng tên. "Hà." Không "em," không "mẹ Khánh." "Hà." Hai người gọi nhau bằng tên như hai người quen ở công ty, lịch sự, đúng phép, và lạnh.
– Tôi không sao. Bệnh nhẹ thôi. Cần gì cả nhà đến.
"Cả nhà." Khánh nghe hai chữ đó và biết mẹ đang nhấn. "Cả nhà" không phải "anh Hùng," mà là cả Lan, cả Minh, cả cái gia đình mới mà mẹ không thuộc về, cả cái gia đình mà mẹ nhìn thấy mỗi lần đều đau, dù mười một năm rồi. "Cần gì cả nhà đến" nghĩa là "sao anh mang người ta đến đây."
Khánh đứng giữa. Giữa giường mẹ và cửa phòng, giữa mẹ nằm và cha đứng, giữa hai thế giới mà cậu đã đứng giữa mười một năm. Tay cậu nắm nhẹ thành giường, ngón trắng, và cậu cảm thấy mình đang đứng lại ở đúng vị trí cũ, vị trí quen, vị trí mà cậu biết thuộc lòng: giữa.
– Mẹ, cha đến thăm mẹ. Cha lo.
Khánh nói. Giọng nhẹ. Giọng quen. Giọng "người hòa giải." Giọng mà cậu đã dùng từ năm mười ba, giọng mà bây giờ, hai mươi bốn tuổi, cậu dùng mà không cần nghĩ, như phản xạ, như thở.
Mẹ nhìn Khánh. Nhìn lâu. Rồi gật, nhẹ, gật một cái, kiểu gật "mẹ biết, mẹ hiểu, mẹ không cãi, vì con." Gật vì con, không phải vì muốn.
Lan đặt túi trái cây lên tủ đầu giường. Cam, táo, nho. Nhẹ nhàng, không nói gì, cố chiếm ít không gian nhất có thể, cố làm mình nhỏ nhất có thể, cố không tồn tại trong phòng bệnh này nhiều hơn cần thiết. Lan bốn mươi bốn tuổi, mười một năm làm vợ cha, và vẫn không biết đứng ở đâu khi đối diện mẹ.
Minh nắm tay Khánh. Nắm chặt. Khánh nhìn xuống, em đứng cạnh, mắt tròn, sợ, nhìn mẹ trên giường rồi nhìn anh.
– Anh Hai, bác ơi bệnh nặng không?
Giọng Minh nhỏ, giọng trẻ con chín tuổi, giọng sợ mà không biết sợ gì, chỉ biết người lớn xung quanh đang căng và phòng bệnh thì trắng quá, lạnh quá, lạ quá.
– Không sao đâu em. Bác bệnh nhẹ, nghỉ mấy ngày là khỏe.
Khánh nói với em bằng giọng khác. Giọng anh Hai. Giọng nhẹ, ấm, giọng dành cho đứa trẻ chín tuổi không hiểu gì ngoài việc anh đang ở đây. Minh gật, bớt sợ, nhưng vẫn nắm tay anh, nắm kiểu trẻ con nắm: chặt, tin, kiểu nắm mà Khánh nhớ từ ngày Minh sơ sinh nắm ngón tay cậu ở bệnh viện Từ Dũ, chặt y vậy, chỉ bàn tay lớn hơn.
Mẹ nhìn Minh. Nhìn nhanh, rồi quay đi. Khánh không biết mẹ nghĩ gì khi nhìn Minh. Có lẽ đau. Có lẽ ghen. Có lẽ thương. Có lẽ cả ba, trộn lẫn, kiểu cảm xúc mà không ai đặt tên được, kiểu cảm xúc của người phụ nữ nhìn đứa con chồng cũ với vợ mới, đứa trẻ không có lỗi gì, đứa trẻ đang sợ, đang nắm tay con trai mình.
Cha nói gì đó với mẹ, nói nhỏ, giọng trầm, Khánh nghe mà không nghe rõ, chỉ bắt được vài từ: "cần gì cứ nói," "anh gửi tiền," "đừng cố." Mẹ trả lời ngắn, cũng nhỏ, cũng nhanh: "tôi ổn," "không cần," "anh về đi." Hai người nói chuyện kiểu hai người nói chuyện qua hàng rào, nghe thấy nhau nhưng không nhìn nhau, nói bằng miệng nhưng không bằng mắt.
Khánh dẫn Minh ra hành lang. Em cần ra ngoài, cần không khí, cần thoát khỏi căn phòng mà không ai cười. Hai anh em đi dọc hành lang tầng ba, qua phòng bệnh khác, qua xe đẩy thuốc, qua y tá đang ghi bệnh án, qua cửa sổ nhìn xuống sân bệnh viện, cây xanh, ghế đá, bóng nắng.
– Anh Hai, bác ấy là ai vậy? Sao bác nằm bệnh viện?
Minh hỏi. Chín tuổi, và Minh gọi mẹ là "bác." Không phải vì không biết, mà vì đó là cách cha dạy: "bác Hà," lịch sự, đúng phép, xa. Minh biết bác Hà là mẹ của anh Hai, biết anh Hai mỗi tuần đi "về nhà bác," biết có hai nhà, biết mình ở nhà này và anh Hai ở cả hai. Nhưng chín tuổi thì chín tuổi, không hiểu hết, không cần hiểu hết, chỉ biết hôm nay bác Hà bệnh, mọi người buồn, và anh Hai dắt em ra hành lang.
– Bác bệnh mệt thôi em. Nghỉ mấy ngày là khỏe.
– Sao mọi người không nói chuyện vậy anh Hai?
Khánh nhìn em. Chín tuổi và đã nhận ra. Đã thấy cái im lặng trong phòng, cái nhìn tránh nhau, cái đứng xa nhau. Chín tuổi, như Khánh mười ba tuổi ngày xưa, bắt đầu nhìn thấy những thứ người lớn giấu mà không giấu được.
– Người lớn thỉnh thoảng vậy. Không sao đâu em.
Minh gật. Uống nốt hộp sữa. Hai anh em đứng cạnh cửa sổ hành lang, nhìn xuống sân, nắng sáng, gió nhẹ, cây phượng ngoài sân đang nở hoa, đỏ, cam, hoa rơi trên ghế đá, đẹp, kiểu đẹp bình thường mà Khánh muốn Minh nhìn thấy thay vì nhìn phòng bệnh.
Quay lại phòng. Cha và mẹ đã ngưng nói chuyện. Lan vẫn đứng góc phòng, vẫn nhìn ra cửa sổ, vẫn cố làm mình nhỏ nhất. Không khí nặng hơn lúc ra, nặng kiểu nặng đã lắng xuống sau khi sóng qua, nhưng nước vẫn đục.
Phòng bệnh bốn bức tường trắng. Năm người. Không ai thoải mái.
Cha đứng cạnh giường, tay nắm thành giường phía đối diện Khánh, không ngồi xuống, đứng, kiểu đứng của người muốn ở lại nhưng biết mình không nên ở lâu. Lan đứng góc phòng, cạnh cửa sổ, tay nắm tay, mắt nhìn ra ngoài, nhìn cây xanh trong sân bệnh viện, nhìn đâu cũng được trừ nhìn mẹ. Minh ngồi ghế nhựa cạnh Khánh, chân đung đưa, hộp sữa cầm tay, im. Mẹ nằm, mắt mở, nhìn trần nhà bệnh viện, trần trắng, đèn huỳnh quang, quạt trần tắt.
Và Khánh. Đứng giữa. Như mọi khi.
Không ai nói. Im lặng nặng, kiểu im lặng mà Khánh biết thuộc lòng, kiểu im lặng giữa hai người từng yêu nhau rồi bỏ nhau rồi phải đứng cùng phòng vì con, kiểu im lặng mà mười một năm rồi vẫn không bớt nặng, chỉ quen hơn, chỉ biết cách chịu hơn.
Khánh nhìn quanh. Nhìn mẹ nằm giường, mắt mở nhìn trần, không nhìn ai. Nhìn cha đứng đối diện, tay nắm thành giường, mắt nhìn mẹ mà không biết nên nói gì. Nhìn Lan ở góc phòng, cúi đầu, tay nắm tay, kiểu đứng của người muốn biến mất. Nhìn Minh ngồi ghế, chân đung đưa, hộp sữa rỗng trên tay, mắt đảo qua đảo lại giữa mọi người, cố hiểu điều mà chín tuổi không thể hiểu.
Năm người, bốn bức tường, một giường bệnh.
Và Khánh ở giữa. Nơi cậu luôn ở. Nơi cậu biết thuộc lòng. Nơi mà hai mươi bốn tuổi, cậu vẫn đứng, vẫn giữ, vẫn cười nhẹ cho mọi người bớt căng, vẫn nói "mẹ nghỉ đi" và "cha uống nước không" và "em ngồi yên nhé," vẫn xoay ba trăm sáu mươi độ lo cho năm người trong phòng mà quên mất người thứ sáu: chính mình.
Cha nói lúc về: "Con trông mẹ nhé. Cần gì gọi cha."
Mẹ nói sau khi cha đi: "Lần sau đừng để cha đưa cả nhà đến."
Khánh gật. Cả hai. Gật với cha trước cửa. Gật với mẹ bên giường. Hai cái gật, hai hướng, và cậu ở giữa, cho đến khi có gì đó vỡ.