Đêm không ngủ

Tối hôm đó, Khánh không ăn cơm.

Cậu nấu xong, dọn ra bàn, hai bát cơm, đĩa đậu hũ kho, tô canh rau dền. Rồi ngồi xuống, cầm đũa, gắp một miếng đậu hũ, đưa lên miệng, và không nuốt được. Miệng nhai nhưng cổ không nuốt, như có gì đó chặn ở giữa, không phải đồ ăn, mà là cảm giác. Cảm giác ngồi đây, ăn cơm mình nấu, một mình, trong khi cha ở ngoài kia, cầm tay một người phụ nữ khác dưới bàn ăn, và mẹ ở phòng trong, chưa biết, vẫn nghĩ cha "ở một mình."

Khánh đặt đũa xuống. Đẩy bát ra. Đứng dậy, bọc đĩa đậu hũ bằng màng bọc, cất vào tủ lạnh. Xới cơm vào hộp. Rửa bát. Lau bàn.

Mẹ đi làm về lúc tám giờ, thấy bàn sạch, hỏi:

– Con ăn rồi hả?

– Dạ. Cơm trong tủ lạnh, mẹ hâm ăn nhé.

– Ừ.

Mẹ không hỏi thêm. Mẹ vào bếp, mở tủ lạnh, lấy hộp cơm ra, bật lò vi sóng. Khánh vào phòng, đóng cửa, ngồi lên giường.

---

Phòng Khánh nhỏ, sáu mét vuông, vừa đủ giường, bàn học, và cái kệ sách gỗ mà cha đóng hồi cậu lên lớp bốn. Kệ sách bằng gỗ tạp, sơn nâu, chân hơi lệch, cha kê thêm miếng gỗ mỏng bên dưới cho vững. Khánh nhớ buổi chiều cha đóng kệ, mặc quần đùi, cầm búa, gõ đinh, mồ hôi chảy dọc cổ, mẹ đứng cửa phòng nói "anh đóng lệch rồi," cha cười, nói "kệ đi, nó xiêu mới có hồn." Mẹ cũng cười.

Giờ kệ sách vẫn ở đó, vẫn xiêu, vẫn có hồn. Nhưng người đóng nó thì ở phòng trọ mười lăm mét vuông, ngồi cạnh một phụ nữ tóc ngắn, cầm tay dưới bàn.

Khánh ngồi trên giường, lưng dựa tường, nhìn quanh phòng. Mắt lướt qua kệ sách, qua bàn học, qua cửa sổ rèm mỏng, qua cái đèn bàn cũ mà cha mua ở hội chợ, qua tấm ảnh trên bàn.

Tấm ảnh.

Ba người. Vũng Tàu. Hè năm ngoái. Đứng trên bờ kè, nắng vàng, biển xanh phía sau, gió thổi tóc mẹ bay sang một bên. Cha mặc áo polo xanh, tay khoác vai Khánh. Mẹ mặc áo hoa, cười, mắt nheo vì nắng. Khánh đứng giữa, mười hai tuổi, ốm, da ngăm, cười toe, hai tay ôm cha một bên, mẹ một bên.

Đứng giữa. Cậu luôn đứng giữa.

Khánh nhìn ảnh. Nhìn lâu. Nhìn khuôn mặt cha trong ảnh, tay cha trên vai mình, nhẫn cưới trên ngón áp út vàng nhẹ, lấp lánh dưới nắng Vũng Tàu. Nhẫn cưới cha vẫn đeo trong ảnh. Khánh nhớ ngày thông báo ly hôn, cha cũng vẫn đeo. Nhưng hôm qua ở quán ăn, khi cha cầm tay cô Lan dưới bàn, cậu nhìn nhanh qua, và ngón tay cha trống. Nhẫn không còn.

Cha tháo nhẫn rồi.

Ý nghĩ đó đến chậm, nặng, như một giọt mực rơi xuống nước, loang ra, đen, không rút lại được.

Cha tháo nhẫn. Cha có người mới. Cha cầm tay người mới. Cha xịt nước hoa mới. Cha mặc áo mới. Cha cười kiểu mới. Mọi thứ ở cha đều mới, và mọi thứ mới đều không có cậu trong đó.

Mẹ thì sao? Mẹ vẫn cũ. Vẫn ở nhà cũ, mặc áo cũ, nấu cơm trong bếp cũ, khóc mỗi đêm trong phòng cũ. Mẹ không có gì mới. Mẹ chỉ có ít đi. Ít đồ, ít tiếng, ít cười, ít ngủ.

Mẹ vẫn khóc. Mà cha đã có người mới.

Cậu nắm tay. Đấm nhẹ vào gối, một lần, rồi một lần nữa, rồi dừng. Gối mềm, êm, không đáp lại gì. Cậu muốn ném, muốn đập, muốn quăng cái gì đó vào tường cho vỡ, cho nghe tiếng, cho cảm giác. Nhưng ném thì mẹ nghe, mẹ sẽ vào hỏi, và cậu sẽ phải cười lại, nói "con không sao," và thêm một lần nói dối nữa thì cậu sợ mình sẽ quên luôn cảm giác nói thật là gì.

Nên cậu ngồi im. Nắm tay trên gối, siết, rồi buông. Siết, rồi buông. Nhịp đều, như nhịp quạt trần, như nhịp tim, như nhịp của một đứa trẻ đang cố giữ cho mọi thứ bên trong không tràn ra ngoài.

Cơn giận dâng lên. Không phải giận kiểu bùng nổ, không phải kiểu muốn đập phá. Giận kiểu âm ỉ, nóng, từ bụng lan lên ngực, lên cổ, lên sau mắt. Giận vì bất công. Giận vì mẹ ở đây, một mình, gầy, mệt, mà cha ở kia, có phòng mới, có người mới, có phở ngon đầu hẻm, có bàn tay mềm cầm dưới bàn. Giận vì cậu phải ngồi đây, giữa hai người, biết cả hai bên, giữ bí mật cho cả hai bên, và không ai hỏi cậu cảm thấy thế nào.

Khánh đưa tay, cầm tấm ảnh. Nhìn. Ngón tay cậu chạm mặt kính, lạnh, nhẵn. Ba người cười trong ảnh, nắng vàng, biển xanh, gió thổi. Đẹp. Giả. Vì nụ cười đó đã hết hạn, và biển xanh đó cậu không biết có bao giờ quay lại không.

Cậu lật úp ảnh xuống bàn. Nhẹ. Không ném, không đập, chỉ lật. Mặt kính chạm mặt gỗ, tiếng nhẹ, rồi im. Khung ảnh nằm úp, mặt sau bìa cứng trắng, không hình, không ai cười.

Lật xong, cậu ngồi nhìn khung ảnh úp. Tay vẫn đặt trên bàn, gần khung ảnh, ngón tay cách mép gỗ vài phân. Cậu muốn lật lại. Muốn nhìn thêm một lần, nhìn nụ cười cha, nhìn tay cha trên vai mình, nhìn nhẫn cưới lấp lánh. Nhưng không lật. Vì lật lại thì phải nhìn, và nhìn thì phải nhớ, và nhớ thì phải chọn giữa giận và thương, và cậu không muốn chọn. Không muốn chọn bên nào, không muốn giận cha hoàn toàn, không muốn thương cha hoàn toàn, chỉ muốn tất cả dừng lại, quay về lúc trước, lúc ba người đứng trên bờ kè, nắng vàng, biển xanh, và chưa ai phải chọn gì cả.

Nhưng "lúc trước" không quay lại. Giống cách mẹ nói "tôi không quay lại," lúc trước cũng không quay lại, nó đi rồi, mang theo cha, mang theo nhẫn cưới, mang theo nụ cười trong ảnh, để lại cậu với tấm ảnh úp mặt và căn phòng sáu mét vuông.

Khánh rút tay lại. Đứng dậy. Tắt đèn bàn. Nằm xuống giường. Kéo chăn lên ngực. Nhắm mắt.

---

Nhưng không ngủ được.

Mắt nhắm mà đầu không tắt. Hình ảnh chạy qua, liên tục, không kiểm soát được: đôi dép hồng, lọ sữa rửa mặt, cô Lan cười lo lắng, cha cầm tay dưới bàn, miếng sườn gắp vào bát, câu "cô nấu canh chua ngon lắm." Canh chua. Mùi me. Mùi cá lóc. Mùi bữa cơm cuối cùng. Tất cả chồng lên nhau, trộn, quánh, thành một khối nặng nằm sau mắt, ẩm, nóng, nhưng không chảy ra được.

Cậu muốn khóc. Lần đầu tiên, sau tất cả những đêm nghe mẹ khóc, sau bài kiểm tra bốn điểm, sau lời nói dối "cha đi công tác," Khánh thật sự muốn khóc. Muốn lắm. Muốn nước mắt chảy ra, ướt gối, ướt má, nhẹ đi, dù chỉ một chút.

Nhưng không khóc được.

Không phải vì cố kìm. Mà vì cậu không biết khóc vì ai. Khóc vì mẹ thì mẹ không biết, khóc vô ích. Khóc vì cha thì cậu giận cha, giận rồi sao khóc được. Khóc vì mình thì cậu không chắc mình có quyền buồn, vì cha mẹ mới là người ly hôn, cậu chỉ là con, cậu chỉ đứng giữa. Đứng giữa thì không được phép ngã, không được phép yếu, không được phép khóc. Vì nếu cậu khóc, ai sẽ nấu cơm? Ai sẽ giữ bí mật? Ai sẽ cười và nói "không sao đâu"?

Mười ba tuổi, và Khánh đã bắt đầu nghĩ rằng khóc là chuyện của mẹ, không phải của mình.

---

Đêm kéo dài. Quạt trần quay. Ngoài cửa sổ, hẻm tối, chó sủa xa, xe máy lẻ tẻ. Tiếng mẹ rửa bát ở bếp, nhẹ, chậm. Rồi tiếng mẹ tắt tivi. Tiếng dép lê vào phòng. Tiếng cửa khép.

Im.

Khánh nằm, mắt mở, nhìn trần nhà. Bóng cánh quạt lướt qua tường, đều đặn, kiên nhẫn. Cậu nghĩ: nếu mẹ biết về cô Lan, mẹ sẽ thế nào?

Nghĩ rồi rùng mình. Vì cậu biết mẹ sẽ thế nào. Mẹ sẽ im. Sẽ đặt đũa xuống. Sẽ đứng dậy đi vào phòng. Giống hệt hôm nào, khi cậu lỡ nói cha "có bạn gái." Nhưng lần này sẽ nặng hơn, vì giờ cậu biết mặt cô, biết tên cô, biết cô nấu canh chua, và mỗi chi tiết cậu biết thêm là một mũi kim nhỏ mà cậu sẽ phải chọn: cắm vào mẹ, hay giấu trong ngực mình.

Cậu chọn giấu. Như mọi lần. Như mọi bí mật trước đó. Tiếng khóc, điểm kém, cô Lan. Ba bí mật, ba lớp nặng, xếp chồng lên nhau trong ngăn kéo ngực, và ngăn kéo đó ngày càng khó đóng.

Khánh nhắm mắt. Cố ngủ. Đếm từ một đến một trăm, rồi đếm lại, rồi đếm lại. Không ngủ.

Rồi nghĩ đến một điều: Mình mười ba tuổi. Sẽ quen thôi.

"Sẽ quen" là câu an ủi mà cậu tự nói với mình mỗi đêm, giống cách mẹ nói "mẹ không sao," giống cách cha nói "rồi sẽ ổn." Tất cả đều nói dối. Nhưng nói dối ban đêm, trên giường, với chính mình, thì không ai bắt lỗi.

Cậu nằm đó cho đến khi mắt nặng dần, thật dần, và giấc ngủ đến không phải vì bình yên, mà vì mệt. Mệt quá thì ngủ được, giống cách người kiệt sức thì ngã, không cần chọn chỗ.

Tấm ảnh nằm úp trên bàn. Ba người cười, úp mặt xuống gỗ, giấu đi, như chưa từng có. Nhưng Khánh biết ảnh vẫn ở đó, dưới lớp bìa cứng, ba người vẫn cười, nắng vẫn vàng, biển vẫn xanh. Chỉ là cậu không muốn nhìn nữa.

Không phải vì quên. Mà vì nhớ quá thì đau.

Và mười ba tuổi, Khánh không có ai để nói rằng mình đang đau.