Tết

Mùi lá dong. Mẹ ngồi gói bánh tét từ sáng sớm.

Khánh thức dậy lúc sáu giờ, nghe tiếng nước chảy trong bếp, tiếng dao chặt trên thớt, tiếng mẹ khe khẽ hát một bài gì đó không rõ lời, hát kiểu hát khi tay đang bận, giọng nhỏ, đứt quãng, chỉ vài nốt rồi thôi. Mùi lá dong tươi lan vào phòng qua khe cửa, mùi xanh, mùi nếp ngâm, mùi đậu xanh, mùi Tết.

Khánh nằm thêm vài phút. Nhìn trần nhà. Vết nứt chữ Y vẫn ở đó, vàng hơn một chút so với lần trước cậu nhìn, vàng vì thời gian, vì ẩm, vì căn hộ này cũ đi mỗi năm mà không ai sửa. Trần nhà Bình Thạnh. Trần nhà mẹ. Trần nhà quen.

Ba mươi Tết. Năm 2017.

Bếp nhỏ. Mẹ ngồi xổm trên sàn, trước mặt là mấy tấm lá dong trải trên miếng ni lông, gạo nếp, đậu xanh, thịt heo ướp, dây lạt. Tay mẹ gói nhanh, thuần thục, kiểu tay đã gói mười mấy năm, mỗi năm mấy đòn, không cần đo, không cần thước, chỉ cần tay.

– Con dậy rồi hả? Ra ăn sáng đi, mẹ nấu cháo.

Khánh ngồi xuống bàn. Tô cháo trắng, dĩa trứng chiên, chén nước mắm, đôi đũa mẹ đã đặt sẵn. Bàn ăn bốn ghế, hai ghế có người, hai ghế trống. Mẹ ngồi dưới sàn gói bánh, không ngồi bàn.

– Mẹ không ăn hả?

– Mẹ ăn rồi. Con ăn đi.

Khánh ăn. Cháo nhạt, trứng mặn vừa, nước mắm chua ngọt, đúng khẩu vị cậu, đúng kiểu mẹ nấu, kiểu nấu mà không cần hỏi vì mẹ nhớ hết: con thích cháo nhạt, con thích trứng chiên hơi cháy cạnh, con không ăn hành. Mẹ nhớ bằng bản năng, nhớ kiểu mẹ nhớ, không cần ai kể.

– Chiều nay con phụ mẹ dọn bàn thờ nhé.

– Dạ.

– Rồi tối mình ăn cơm tất niên. Hai mẹ con.

Hai mẹ con. Khánh gật. Không nói thêm. Hai mẹ con. Bàn bốn ghế, hai người. Cơm tất niên hai người. Đã bốn năm rồi, mỗi năm Khánh ngồi bàn này tối ba mươi, mẹ nấu bốn năm món, hai người ăn, dư nhiều, mẹ cất tủ lạnh, mùng một Khánh đi, mẹ ăn đồ thừa.

Chiều ba mươi. Mẹ thắp nhang bàn thờ ông bà, khói bay thẳng lên trần, mùi trầm, mùi Tết xưa, mùi giống nhau mỗi năm. Khánh đứng cạnh mẹ, chắp tay, cúi đầu. Mẹ khấn nhỏ, giọng đều, giọng kính cẩn, giọng con gái lạy cha mẹ, giọng mà Khánh nghe mỗi năm một lần, giọng mẹ khác hẳn mọi ngày, không mệt, không buồn, chỉ kính.

Bàn thờ nhỏ. Ảnh ông bà ngoại. Mâm ngũ quả. Bánh tét mẹ gói sáng nay, xanh, tròn, buộc dây lạt. Đĩa mứt gừng. Bình hoa vạn thọ vàng mua ở chợ Bà Chiểu.

Điện thoại rung trong túi. Khánh không nhìn. Đứng cạnh mẹ, chắp tay, đợi mẹ khấn xong.

Mẹ khấn xong. Quay sang Khánh, mắt ướt nhẹ, kiểu mắt mẹ mỗi Tết, ướt vì nhớ ông bà, ướt vì nhớ cái gì đó đã mất, ướt nhẹ thôi, rồi chớp mắt, rồi cười.

– Xong rồi. Con đi tắm rồi ăn cơm.

Khánh vào phòng. Lấy điện thoại ra. Cha nhắn: "Mùng 1 con sang nhé. Cô Lan nấu bánh tét. Minh đợi anh Hai." Khánh nhìn tin nhắn. Nhìn dòng chữ. Nhìn "Minh đợi anh Hai" và ngực nặng thêm một chút, nặng vì nhớ em, nặng vì biết ngày mai phải chia đôi, nặng vì Tết không phải nghỉ ngơi, Tết là lịch trình.

Nhắn lại: "Dạ cha. Con sang trưa."

Rồi nhắn Lan: "Cô ơi, mai con sang trưa, con mang gì không ạ?"

Lan nhắn lại nhanh: "Không cần đâu con. Cô nấu hết rồi. Con cứ qua thôi 🙂"

Khánh cất điện thoại. Tắm. Mặc áo mới mẹ mua, áo sơ mi trắng, đơn giản, kiểu mẹ chọn: không hoa, không sọc, chỉ trắng, vì mẹ nói "trắng hợp với con."

Cơm tất niên. Bàn ăn hai ghế. Mẹ nấu bốn món: canh khổ qua nhồi thịt, thịt kho tàu, dưa kiệu, và canh chua cá lóc.

Canh chua. Mùi me. Mùi me chín, chua nhẹ, ngọt thanh, mùi cà chua thái múi, mùi bạc hà, mùi rau ngổ. Mùi quen. Mùi bữa cơm cuối cùng bốn năm trước, bữa cơm thứ bảy tháng ba, bữa cơm mà cha mẹ nói "cha mẹ sẽ sống riêng," bữa cơm mà tô canh thừa mẹ cất tủ lạnh rồi đổ đi sau hai ngày.

Bốn năm rồi mẹ vẫn nấu canh chua mỗi Tết. Vẫn mùi me Bà Chiểu. Vẫn rau ngổ. Vẫn đúng.

Khánh ngồi xuống. Mẹ ngồi đối diện. Hai người. Bàn bốn ghế, hai ghế trống, hai ghế có người. Mẹ gắp thịt kho vào chén Khánh, gắp miếng lớn, miếng thịt ba chỉ mềm, nước sốt sẫm, trứng cút vàng ươm.

– Ăn đi con. Năm mới ăn nhiều lên.

Khánh ăn. Ngon. Ngon kiểu ngon mà chỉ mẹ nấu được, ngon không phải vì kỹ thuật, mà vì tay mẹ, vì bếp này, vì cái nồi nhôm quai lỏng mà mẹ vẫn dùng, vì chén sứ mẻ miệng mà mẹ không thay, vì tất cả những thứ cũ kỹ quen thuộc mà Khánh biết sẽ không bao giờ tìm được ở đâu khác.

Mẹ ăn ít. Gắp cho Khánh nhiều hơn gắp cho mình. Nhìn con ăn, cười nhẹ, cười kiểu cười ba mươi Tết, cười vì con ở nhà, cười vì bàn ăn có hai người thay vì một, cười vì tối nay mẹ không cần bật tivi để lấp tiếng im.

– Con.

– Dạ.

– Năm nay con khỏe không?

Khánh nhìn mẹ. Mẹ hỏi "khỏe không," không phải "học tốt không," không phải "có bạn gái chưa," không phải "cuối tuần có qua cha không." Hỏi "khỏe không." Đơn giản. Và đúng câu cần hỏi.

– Dạ, con khỏe.

Nói dối. Quen. Nói dối vì không muốn mẹ buồn thêm. Nói dối vì tối ba mươi Tết không phải lúc để nói "con mệt lắm mẹ ơi, con khóc tuần trước, con không biết mình ổn không." Nói dối vì Khánh đã nói dối bốn năm rồi, nói dối đến mức nói dối thành bản năng, thành cách cậu yêu mẹ.

Nhưng sáu chữ nằm đó. "Anh không cần cứu tất cả mọi người."

Khánh nuốt cơm. Nuốt cùng sáu chữ. Chưa làm được gì với nó. Nhưng nó ở đó.

Mùng một. Trưa. Xe buýt số 8.

Khánh ngồi ghế cuối, ba lô trên đùi, nhìn ra cửa sổ. Sài Gòn mùng một vắng hơn ngày thường, đường phố rộng hơn, ít xe hơn, nắng trong hơn, kiểu nắng đầu năm, vàng nhạt, sạch. Người đi trên phố mặc áo mới, trẻ con cầm bao lì xì, bà già đi chùa, thanh niên chở nhau bằng xe máy, mùi nhang từ đâu đó bay qua cửa sổ xe buýt, nhẹ, thoáng, rồi mất.

Khánh nhắn mẹ: "Con đi rồi mẹ. Chiều con về."

Mẹ nhắn: "Ừ."

Một chữ. "Ừ." Mùng một Tết, mẹ ở nhà một mình, con đi sang nhà cha, mẹ nhắn "ừ." Một chữ mà Khánh nghe nặng hơn cả câu "mẹ cô đơn quá" tối hôm trước. Vì "ừ" là buông, là mẹ đã quen, là mẹ không giữ nữa, không trách, không khóc, chỉ "ừ," và "ừ" đó đau hơn bất cứ tiếng khóc nào.

Nhà cha. Quận Bảy. Tầng bốn. Ban công nhìn đường cây bàng.

Minh chạy ra cổng, bốn tuổi, áo đỏ mới, tóc vuốt keo kiểu trẻ con, mắt tròn, cười rộng, chạy bằng hai chân ngắn, dép quai hậu lạch bạch trên gạch, hét: "Anh Hai! Anh Hai!"

Khánh bế em lên. Minh ôm cổ anh, chặt, mùi phấn rôm, mùi sữa tắm trẻ con, mùi Tết ở nhà cha: mới, thơm, sạch.

– Anh Hai, cô Lan làm bánh tét nè. Ngon lắm. Anh Hai ăn chưa?

– Chưa. Để anh ăn với em.

Lan đứng trong cửa, cười, tạp dề, tóc búi cao, mặt ửng hồng vì bếp nóng. Cha đứng sau Lan, tay cầm lon bia, cười, cười mùng một, cười kiểu cha cười khi có đủ người: Lan, Minh, và Khánh.

– Vào nhà đi con. Cô nấu nhiều lắm.

Khánh bước vào. Nhà cha mùng một: sạch, sáng, mùi nhang trầm, mùi bánh tét, mùi hoa mai vàng trên bàn thờ, bàn ăn bốn ghế, bốn bộ chén đũa, bốn ly nước. Bốn. Không thừa, không thiếu, đủ cho bốn người.

Khánh ngồi xuống. Ghế quen. Vị trí quen. Bên phải cha, đối diện Lan, cạnh Minh. Cha rót bia, Lan dọn bàn, Minh ngồi ghế cao quơ đũa, Khánh gắp thức ăn cho em.

– Chúc mừng năm mới. Năm nay cả nhà mạnh khỏe.

Cha nói, giơ ly. Lan giơ ly nước. Khánh giơ ly nước ngọt. Minh giơ ly sữa. Cụng. Tiếng thủy tinh va nhau leng keng, nhẹ, vui, kiểu vui mùng một.

Khánh cười. Cười đúng chỗ. Ăn đúng bữa. Nói đúng lời. Gắp cho em. Khen cô Lan nấu ngon. Nghe cha kể chuyện công ty. Cười khi Minh đổ nước mắm lên áo. Lau cho em. Đúng vai. Đúng chỗ. Đúng.

Nhưng trong đầu, Khánh nghĩ đến mẹ. Mẹ ở Bình Thạnh. Mùng một. Một mình. Ăn đồ thừa tối qua. Tivi bật. Nhang trên bàn thờ đã tắt. Ghế trống.

"Ừ."

Mùng ba. KTX phòng 302. Chiều.

Khánh nằm trên giường, nhìn trần, trần bê tông trắng, ống điện nổi, không vết nứt. Vừa về từ nhà mẹ. Vali xám ở góc phòng. Ba ngày Tết: ba mươi với mẹ, mùng một với cha, mùng hai chia đôi sáng mẹ chiều cha, mùng ba về KTX.

Mệt. Mệt hơn ngày thường. Mệt vì Tết không phải nghỉ, Tết là chạy, là cười đúng chỗ, nói đúng lời, ăn đúng bữa, là hai bàn ăn, hai kiểu im lặng, hai kiểu mùi nhang, hai kiểu Tết. Mệt vì mỗi lần rời nhà này sang nhà kia, cậu phải thay một lớp, lớp con trai mẹ thành lớp anh Hai nhà cha, lớp "con khỏe mẹ" thành lớp "dạ cha con sang," và mỗi lớp đều nặng, đều mỏi, đều không phải mình.

Điện thoại rung. Mai Anh.

"Tết anh có vui không?"

Khánh nhìn tin nhắn. Nghĩ. Rồi nhắn lại:

"Mệt."

Một chữ. Thật.

Mai Anh nhắn: "Em biết. Nghỉ đi. Đừng gọi ai tối nay."

Khánh đặt điện thoại xuống. Nhắm mắt. Không gọi ai. Lần đầu tiên mùng ba Tết, cậu không gọi mẹ hỏi "mẹ ăn cơm chưa," không gọi cha hỏi "Minh ngủ chưa." Chỉ nằm, nhắm mắt, và nghe tiếng im lặng của KTX, tiếng im không ai cần cậu, tiếng im mà bình thường cậu sợ, nhưng tối nay, sau ba ngày Tết, tiếng im đó nhẹ hơn bất cứ tiếng gọi nào.

Tết của Khánh. Mệt hơn ngày thường. Và lần đầu tiên, cậu cho phép mình thừa nhận điều đó.